- Học sinh hiểu được các hạot động kinh tế cổ truyền và hiện đại trong hoang mạc, thấy được khả năng thích ứng của con người đối với môi trường.. - Biết nguyên nhân hoacng mạc hoá đang m[r]
Trang 1BÀI 20: HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON NGƯỜI Ở HOANG
MẠC
I Mục tiêu bài học:
- Học sinh hiểu được các hạot động kinh tế cổ truyền và hiện đại trong hoang mạc, thấy được khả năng thích ứng của con người đối với môi trường
- Biết nguyên nhân hoacng mạc hoá đang mở rộng trên thế giới và các biện pháp cải tạo, chinh phục hoang mạc đang được ứng dụng
- Rèn luyện kỹ năng phân tích ảnh địa lý và tư duy tổng hợp
Có ý thức bảo vệ môi trường
II Chuẩn bị:
GV: - Ảnh tư liệu về hoạt động kinh tế cổ truyền và hiện đại ở các hoang mạc
- Ảnh và tư liệu về các biện pháp chống và cải tạo hoang mạc hoá trên thế giới
HS: Sgk, tập bản đồ, sưu tầm tranh ảnh phục vụ bài học
III Tiến trình bài dạy:
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
? Khí hậu hoang mạc có đặc điểm gì? Sinh vật thích nghi với môi trường khí hậu khắc nghiệt như thế nào?
- Khí hậu ở hoang mạc hết sức khô hạn, khắc nghiệt, sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm và giữa các mùa rất lớn.(4đ)
- Động, thực vật thưa thớt, cằn cỗi, thích nghi với môi trường khô hạn, kắc nghiệt bằng cách tự hạn chế sự mất nước, tăng cường dự trữ nước và chất dinh dưỡng trong cơ thể.(6đ)
3 Bài mới:
- Mặc dù điều kiện sống vô cùng khắc nghiệt của môi trường hoang mạc, nhưng con người vẫn có mặt từ rất lâu đời Họ sống, cải tạo hoang mạc như thế nào, ta xét bài mới
HĐ1: Cá nhân
- GV: Hướng dẫn HS quan sát H 20.1 và H 20.2
và tự nghiên cứu nội dung “Do trồng trọt………
chăn nuôi dê, cừu”
?Kh- Đó là dạng hoạt động kinh tế nào?
- Là hoạt động kinh tế cổ truyền
?Tb- Hoạt động kinh tế cổ truyền có đặc điểm
như thế nào?
1.Hoạt động kinh tế:
* Hoạt động kinh tế cổ truyền
Trang 2-Chăn nuôi du mục, dùng lạc đà để vận chuyển
hàng hoá, buôn bán, trồng trọt trong các ốc đảo
?Kh- Trong những hoạt động kinh tế kể trên, hoạt
động kinh tế nào được coi là quan trọng nhất?
Tại sao?
- Chăn nuôi du mục được coi là quan trọng nhất vì
ở hoang mạc khí hậu rất khô hạn, khắc nghiệt, khó
có thể trồng trọt
- GV: Hướng dẫn HS quan sát H 20.3 và H 20
?G- Miêu tả quang cảnh trong các ảnh trên?
- Khoảng ruộng xanh trên hoang mạc cát, khu
công nghiệp khai thác dầu mỏ trong hoang mạc
cát
Tb- Đó là hoạt động kinh tế ở dạng nào?
- Hoạt đông kinh tế hiện đại
?G- Nhờ đâu ở hoang mạc có hoạt động kinh tế
đó? Vai trò?
Nhờ kỹ thuật khoan sâu có vai trò làm biến đổi bộ
mặt hoang vắng của nhiều hoang mạc trên thế
giới
?Tb- Ngoài ra trong hoang mạc ngày nay còn có
những hoạt động kinh tế nào khác?
HĐ2: Nhóm
- GV: Hướng dẫn HS đọc nội dung mục 2 SGK,
quan sát H 20.5 và H 20.6 SGK
? Tìm nguyên nhân, hậu quả, biện pháp khắc
-Chủ yếu là chăn nuôi du mục, ngoài ra còn trồng trọt trong các ốc đảo Vận chuyển hàng hoá xuyên hoang mạc bằng lạc đà
* Hoạt động kinh tế hiện đại
- Ngày nay nhờ kỹ thuật khoan sâu vào lòng đất con người đang tiến hành khai thác các hoang mạc (nước ngầm, dầu khí)
- Du lịch cũng đang phát triển
2 Các hoang mạc đang ngày càng mở rộng.
Trang 3phục hiện tượng hoang mạc hoá?
-Báo cáo kết quả thảo luận nhóm-nhóm khác nhận
xét -GV kết luận
* Nguyên nhân: Do cát lấn, do biến độngkhí hậu
toàn cầu, nhưng nguyên nhân chính là do con
người (phá rừng bừa bãi là nguyên nhân chủ yếu
dẫn đến hiện tượng hoang mạc hoá)
* Hậu quả: diện tích các hoang mạc ngày càng mở
rộng
(nhiều vùng đất đã bị hoang mạc hoá)
* Biện pháp khắc phục, cải tạo hoang mạc trên
quy mô lớn, khai thác nước ngầm để trồng trọt,
trồng rừng để hạn chế sự mở rộng của hoang mạc
* Nguyên nhân: Do cát lấn, do biến động khí hậu toàn cầu, nhưng chủ yếu
là do tác động của khí hậu toàn cầu
* Hậu quả: Diện tích hoang mạc ngày càng
mở rộng, mỗi năm mất
đi khoảng 1 triệu ha đất trồng
* Biện pháp: Cải tạo hoang mạc thành đất trồng trọt, khai thác nước ngầm, trồng rừng
IV Củng cố:
1 Xác định trong các hoạt đông kinh tế dưới đây đâu là hoạt động kinh
tế cổ truyền, đâu là hoạt động kinh tế hiện đại.(Hãy điền vào các ý dưới đây )
C: kí hiệu là hoạt động kinh tế cổ truyền.
H: Kí hiệu là hoạt động kinh tế hiện đại.
Chăn nuôi du mục
Khai thác nước ngầm để trồng trọt
Trồng trọt trong các ốc đảo
Khai thác dầu khí và du lịch
Vận chuyển hàng hoá bằng lạc đà
2 Hãy khoanh tròn vào ý đúng trong các câu dưới đây
* Những biện pháp đang được sử dụng để cải tạo hoang mạc và ngăn chặn quá trình hoang mạc hóa là:
a Khai thác nước ngầm để tưới tiêu
b Trồng rừng chắn cát
c Chăn nuôi và trồng trọt một cách hợp lý
d Cả 3 phương pháp trên
* Nguồn cung cấp nước chủ yếu trong các hoang mạc là:
a Nước ngầm dưới sâu
b Nước ngầm lộ ra trong các ốc đảo
Trang 4c Nước mưa hàng năm.
d Hai ý a, b đúng
* Các biểu hiện của quá trình hoang mạc hóa:
a Sự tăng cường tính khô hạn, thiếu hụt ẩm, tích muối trong đất
b Độ màu mỡ, độ che phủ của đất giảm
c Sự thay đổi giống, loài
d Sự bành trướng của các bãi cát hoặc sự xâm lấn của các cồn cát di động
e Tất cả các đáp án trên
V Hướng dẫn HS học và làm bài ở nhà.
- Học và trả lời bài theo câu hỏi SGK
- Làm bài tập trong tập bản đồ
- Chuẩn bị trước bài mới, bài 21 “Môi trường đới lạnh”