tinh hoàn

 Bệnh lý u  Vô sinh  Đau mạn tính  Khám LS không kết luận được là nang nước thừng tinh, viêm,khối thoát vị lớn, kinh nghiệm giới hạn  Bệnh lý cấp : chấn thương , viêm tinh hoàn

Dr Trần Vĩnh Nguyên Dung

Dr Nguyễn Quý Khoáng

BỆNH LÝ TINH HOÀN

Các phương tiện chẩn đoán hình ảnh

Khi nào sử dụng ?

 Bệnh lý u

 Vô sinh

 Đau mạn tính

 Khám LS không kết luận được là nang nước thừng

tinh, viêm,khối thoát vị lớn, kinh nghiệm giới hạn

 Bệnh lý cấp : chấn thương , viêm tinh hoàn-mào

tinh, xoắn tinh hoàn

 Giữ cố định tinh hoàn

–Bằng tay nhưng khó đánh dấu nên yêu cầu máy siêu âm có nút « freeze » bằng chân

 Khám hai bên

đánh dấu hình bên phải / trái

Hướng dẫn thăm khám

Hình thái bình thường

Tinh hoàn

4-5 cm dài , 2-3 cm dày

Vùng rốn tăng âm (dài , sau–bên )

Màng trắng (albuginée) không thấy

Hình thái bình thường

Mào tinh

hồi âm  tinh hoàn,

hoặc tăng âm nhẹ

 đầu <10mm,

thân 2-3mm,

đuôi 2-5mm

Chẩn đoán nguyên nhân

hay lan tỏa

 Tinh hoàn K (95%) nang

chứng cứ tế bào học

 Ngoài tinh hoàn SV lành nang

mào tinh viêm mào tinh

ngoài mào tinh

Bệnh lý ung thư

Ung thư tinh hoàn Nguyên nhân K hàng đầu ở nam 15-35 tuổi

! Dạng cấp hoặc khởi phát bởi một chấn thương

– Theo dõi những tinh hoàn có nguy cơ: tinh hoàn ẩn,

khối u đối bên, nguy cơ gia đình – Dấu hiệu nội tiết : Nữ hóa tuyến vú, bất lực

– Bilan nguyên phát : các hạch sau phúc mạc , phổi

Sang thương trong tinh hoàn = cancer

K tế bào mầm ung thư tinh hoàn (Séminome) (40%)

Car tb phôi (Carcinome Embryon.) (15%)

U quái ác tính (Tératome malin) (5%) Car tế bào nhau(Chorio-carcinome) (2%) hỗn hợp (40%)

Bệnh bạch cầu

Di căn

Loại khác U tế bào đệm : tế bào Leydig, Sertoli

Máu tụ , nhồi máu Viêm tinh hoàn

*

K tinh hoàn : Tính chất siêu âm

K tinh hoàn : hồi âm

K tinh hoàn : siêu âm màu

Horstamn Radiology 1992

 Có liên quan giữa khối u và sự tưới máu

95% u > 1.6 cm tăng tưới máu

86% < 1.6 cm giảm tưới máu

 K có sự liên quan giữa mô học và sự tưới máu

 Ích lợi

CĐ Những khối u thâm nhiễm ± đồng âm

Jam

Giả u

 Dãn nở lưới tinh « rete testis »

113C K D

Giả u

Sal

Tinh hoàn có nguy cơ

Vi sỏi tinh hoàn

Vi sỏi

Hình thái đặc biệt

Các vùng đốm (1-3mm),

Tăng âm , không có bóng lưng

Phân bố đồng dạng , lan tỏa

, khá đồng đều

khá đối xứng , hiếm khi một bên

Số lượng thay đổi

Độ 1 : vi sỏi rải rác (1-10)

Độ 2 : nhiều vi sỏi (10-20)

Độ 3 : nhiều vi sỏi lấm chấm

(>20)

Vi sỏi : Tình huống chẩn đoán

– Vô sinh , teo , tiền căn xoắn tinh hoàn – Theo dõi một tinh hoàn có nguy cơ (tinh hoàn ẩn , khối

u đối bên , Klinefelter)

*

Vi sỏi : hướng dẫn thực hành

ung thư

trường hợp có yếu tố nguy cơ kèm theo ( Tinh hoàn ẩn, tiền căn K, teo tinh hoàn…)

Các sẹo vôi hóa

 Loạn sản :

thô , không đều , có thể rất to

thoái triển

Puttemans 1999

Puttemans,

1999

Nang trong tinh hoàn

Các nang trong tinh hoàn

Teo tinh hoàn

Giảm thể tích tinh hoàn

NGOÀI TINH HOÀN

Vour

Các bất thường khu trú ngoài

tinh hoàn

Dịch

Nang mào tinh hay nang tinh dịch

đơn hay đa nang (loạn sản dạng nang )

Loại khác : Nang tinh mạc ,

Nang thừng tinh

Nang nước tạo vách

abcès thoái triển

Nang mào tinh

Nang mào tinh

Nang mào tinh-tinh hoàn

Hydrocèle

 Vách hóa

 Vách hóa

Hydrocèle

 Các chấm sinh âm di

động theo sự di chuyển

của đầu dò hay tự nhiên

Hydrocèle

Hydrocèle và nang

Bệnh lý ngoài tinh mạc

Khối máu tụ ngoài tinh mạc

Huyết khối tĩnh mạch của Dây chằng treo tinh hoàn

Bệnh lý ngoài tinh mạc

Các bất thường khu trú ngoài

Bệnh lý bìu cấp

Tiến triển đột ngột : hoại tử

 Thành công của phẫu thuật

– Đôi khi còn trễ hơn 10h

– Ảnh hưởng khá nhanh lên chức

năng:

Ngoại tiết (sự sinh tinh )

Nội tiết (testostérone)

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

D'après Lewis,

J Ped Surg

1995;30:277-282

Xoắn : Bệnh cảnh điển hình

có thể gặp ở mọi lứa tuổi ( kể cả sơ sinh )

 Đau tinh hoàn ± buồn nôn, nôn

– Đau một bên tinh hoàn ± phù nề

– Bất thường về vị trí tinh hoàn

 Xoay (ngoại trừ khi xoắn 360° hay 720°)

 Kéo lên cao

 Đôi khi có tiền căn đau tinh hoàn cách hồi

Xoắn : bệnh cảnh không điển hình

 Dạng viêm (tiểu mủ ) ?

tràn dịch màng bao tinh hoàn, thoát vị

Xoắn tinh hoàn Echo-doppler : hữu ích

Ngưng trệ TM chứ không phải động mạch

Bệnh cảnh nhiễm trùng

Viêm mào tinh

Dày thân mào tinh, giảm âm với đường bờ hơi tạo nhú

Viêm mào tinh

 Siêu âm màu

Viêm mào tinh

 Tổn thương đuôi mào tinh

Viêm mào tinh

 Tổn thương hai ổ tăng âm

Viêm tinh hoàn- mào tinh

 Mào tinh viêm :

– Thân giảm âm và kích

thước tăng

 Tinh hoàn viêm :

– Vùng giảm âm tam giác

không có ở vùng ngoại

vi

Viêm tinh hoàn mào tinh tiến triển

Abcès tinh hoàn