sáng kiến kinh nghiệm một số kinh nghiệm dạy hát dân ca cho học sinh tiểu học

Bởi mỗi bài dân ca trong chương trình đều gắn liền với đời sống sinh hoạt, những truyền thống văn hóa tốt đẹp của một vùng, hoặc của đặc thù riêng một dân tộc, có cách nói, cách diễn đạt[r]

Sáng kiến kinh nghiệm:

Một số kinh nghiệm dạy hát dân ca cho học sinh Tiểu học

I Phần mở đầu

I.1 Lý do chọn đề tài

Trong kho tàng âm nhạc dân gian của nước ta, dân ca được xem là di sản vănhóa của dân tộc Là quốc gia của một cộng đồng với 54 dân tộc anh em chung sống,mỗi dân tộc đều có đặc điểm địa lý, khí hậu, điều kiện, hoàn cảnh sống khác nhau.Điều đó đã sản sinh ra những bài dân ca mang hương sắc riêng, tô điểm thêm chokho tàng dân ca Việt Nam Cái hay, cái đẹp, cái tinh túy của dân ca đã được nhândân ta chắt lọc, mài dũa, lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác Dân ca đã gắn bóvới cuộc sống con người, đi vào đời sống tinh thần, tham gia vào các sinh hoạt vănhóa, lao động hàng ngày của mỗi người dân lao động

Ngay từ thuở ấu thơ, mỗi trẻ em trong cộng đồng dân tộc Việt đã được tắmmình trong những âm điệu ngọt ngào, thiết tha của những câu hát ru Những làn điệudân ca tiêu biểu, đặc sắc của từng vùng miền đã làm rung động tâm hồn mỗi ngườidân Việt Cho đến ngày nay, những di sản nghệ thuật quý báu ấy vẫn là nhữngnguồn sữa dinh dưỡng để bồi bổ, nuôi dưỡng tâm hồn cho mỗi con người, nhất làtrong bối cảnh của thời kì hội nhập và toàn cầu hóa, khi mà sự giao thoa và tiếpbiến các giá trị văn hóa nói chung và văn hóa dân gian nói riêng đã tạo nênnhững trào lưu mới trong xã hội, và cũng tạo nên những ảnh hưởng không ít tới

sự hình thành và phát triển những nét tâm lý, tính cách của thế hệ trẻ

Hát dân ca là một trong những tinh hoa văn hóa của dân tộc Việt Nam, đã vàđang được gìn giữ, phát triển Đối với giáo dục, các bài hát dân ca đã được đưa vàotrong chương trình học của các bậc học Tuy nhiên, trong chương trình môn Âmnhạc của bậc Tiểu học thì các bài hát dân ca còn rất ít Do vậy sự hiểu biết của các

em học sinh Tiểu học về dân ca chưa thật sự sâu rộng Mặt khác sự xâm nhập tràn

lan của những dòng nhạc hiện đại, nhạc giải trí đã khiến cho các em ít quan tâm tớiviệc lưu giữ các làn điệu dân ca riêng của quê hương mình.

Trong những năm qua, cùng với phong trào thi đua “Xây dựng Trường học thânthiện - Học sinh tích cực”, Nhà trường và Phòng giáo dục & ĐT huyện đã tổchức nhiều Hội thi học sinh Tiểu học hát dân ca Thông qua hội thi nhằm phát triểnphong trào hát dân ca trong các trường tiểu học Tuy nhiên để phong trào đó mãiđược duy trì như mục tiêu đã định thì đòi hỏi nhà trường và giáo viên cần phải cónhững hoạt động thường xuyên hơn, tích cực hơn Vì vậy, là một giáo viên Âm nhạc,tôi luôn trăn trở và đặt cho mình câu hỏi: Phải làm gì, và làm như thế nào để duy trì

và phát triển được phong trào hát dân ca trong trường Tiểu học, học sinh đam mêtìm hiểu, yêu thích học hát các bài dân ca? Từ thực tế học tập của học sinh và quanhiều năm trực tiếp giảng dạy, trao đổi với đồng nghiệp cũng như nghiên cứu trêncác tài liệu, phương tiện thông tin đại chúng, tôi mạnh dạn đưa ra một số kinhnghiệm trao đổi với mong muốn định hướng thị hiếu thưởng thức âm nhạc cho họcsinh, đồng thời góp phần lưu giữ, bảo tồn giá trị văn học truyền thống của dân tộc,giúp cho tất cả học sinh Tiểu học yêu thích học hát, hát hay, hát đúng các bài dân ca,góp phần bảo tồn và phát huy được những giá trị văn hóa to lớn của dân tộc, thôngqua đề tài: “Một số kinh nghiệm dạy hát dân ca cho học sinh Tiểu học”.

I.2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

Mục tiêu

Đưa ra những biện pháp để học sinh Tiểu học yêu thích học hát các bài dân ca Đồngthời, giúp các em nhận ra những giá trị văn hóa to lớn, tìm hiểu sâu hơn, tăng cườngvốn hiểu biết về kho tàng dân ca Việt Nam, từ đó các em thêm trân trọng, yêu quý vàbiết lưu giữ những điệu hồn của dân tộc Việt

Nhiệm vụ

Thực hiện các giải pháp trong đề tài nhằm tạo được tâm lí thoải mái, hào hứng,

ý thức học tập tốt mỗi khi đến tiết Âm nhạc có nội dung học hát các bài hát dân ca,

đồng thời kích thích tiềm năng nghệ thuật, kĩ năng sáng tạo, phát triển khả năng cảmthụ âm nhạc, góp phần học tốt các môn học khác.

I.3 Đối tượng nghiên cứu

Học sinh trường Tiểu học Krông Ana, năm học 20 - 20

I 4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Phần dạy – học hát các bài hát dân ca trong chương trình Âm nhạc Tiểu học.I.5 Phương pháp nghiên cứu

- Thu thập các tài liệu về dạy hát dân ca cho học sinh phổ thông

- Phương pháp trải nghiệm thực tế: Vận dụng những kinh nghiệm của cá nhânvào các tiết dạy hát dân ca ở trường

- Phương pháp phân tích, tổng hợp: Trao đổi với đồng nghiệp về những kết quảthu được, điều chỉnh cho phù hợp với thực tế dạy học tại nhà trường

- Phương pháp quan sát sư phạm

- Phương pháp so sánh

- Khảo sát trình độ học sinh

II Phần nội dung

II.1 Cơ sở lý luận

Học sinh Tiểu học ở lứa tuổi từ 6 đến 11, đây là lứa tuổi rất nhạy cảm với Âmnhạc Với nhận thức của học sinh tiểu học thì hát dân ca chiếm vị trí quan trọngtrong nghệ thuật âm nhạc Âm nhạc dân gian giúp các em hướng tới cái “Chân -Thiện - Mỹ” Việc đưa dân ca vào trường học không chỉ đơn thuần là dạy dân ca, hátdân ca mà quan trọng là giúp học sinh nhận ra được những giá trị to lớn của dân ca,

từ đó các em biết trân trọng, yêu quý, biết lưu giữ điệu hồn dân tộc, góp phần giáodục các em trở thành những người phát triển toàn diện Ngoài ra, còn giúp các em cótâm hồn phong phú và bớt mệt mỏi sau những giờ học căng thẳng

Trong chương trình Âm nhạc ở Tiểu học, Học hát là nội dung trọng tâm, đượcthực hiện từ lớp 1 đến lớp 5, đây cũng là phân môn học sinh yêu thích nhất Phân

môn Học hát có ba dạng bài là: Bài hát thiếu nhi Việt Nam, dân ca và các bài hátnước ngoài Việc dạy hát dân ca cho học sinh tiểu học là rất khó so với dạy các bàihát thiếu nhi trong chương trình sách giáo khoa Bởi mỗi bài dân ca trong chươngtrình đều gắn liền với đời sống sinh hoạt, những truyền thống văn hóa tốt đẹp củamột vùng, hoặc của đặc thù riêng một dân tộc, có cách nói, cách diễn đạt khác nhaugiữa vùng này với vùng khác, từ thực tiễn đó đã trở thành động cơ để tôi tìm tòikhám phá, thử nghiệm bằng kinh nghiệm và năng lực nghiệp vụ của mình để tìm rakinh nghiệm sư phạm, những phương pháp dạy học phù hợp với đặc thù của dạy hátdân ca, giúp các em nhanh tiếp cận với văn hóa âm nhạc dân gian, nhẹ nhàng và hiệuquả hơn.

* Khó khăn:

Theo cấu trúc chương trình bộ môn âm nhạc ở cấp tiểu học mỗi lớp có 12 bàihát chính khóa và 6 bài hát học thêm tự chọn Với thời lượng khiêm tốn đó, rất khó

để giúp học sinh tìm hiểu được sâu về loại hình văn hóa nghệ thuật này Hơn nữa cơ

sở vật chất phục vụ cho giảng dạy dân ca còn nhiều thiếu thốn: phòng dạy môn Âmnhạc vẫn còn chung với phòng học các môn học khác, chưa có trang thiết bị tranhảnh, tư liệu, các nhạc cụ dân tộc…chưa sử dụng phương pháp diễn xướng dân ca (lí

do không đủ thời gian trong một tiết dạy chỉ 35- 40 phút, thiếu không gian biểudiễn….)

Một số CMHS còn chưa quan tâm đến việc học Âm nhạc của con mình

b Thành công – hạn chế

* Thành công

Đa số HS đều hào hứng và yêu thích các bài hát dân ca khi được học

Bước đầu học sinh được tìm hiểu sâu hơn về kho tàng dân ca Việt Nam

Các em đã biết trân trọng, yêu quý, biết lưu giữ những giá trị văn hóa của dântộc

Tham gia các cuộc thi Hát dân ca các cấp đạt giải cao

* Hạn chế

- Khả năng tiếp thu và ý thức học tập của một số em còn hạn chế

- Một số em chưa tự tin, chưa mạnh dạn khi học hát

- Một số bậc cha mẹ học sinh chưa quan tâm nhắc nhở con em mình học tập,cũng như chuẩn bị chưa đầy đủ về sách giáo khoa, đồ dùng học tập môn Âm nhạc

c Mặt mạnh – mặt yếu

* Mặt mạnh

Những nốt nhạc luyến láy, những giai điệu du dương của dân ca tạo nên âmthanh lôi cuốn dễ đi vào lòng người, nên học sinh rất thích nghe, thích hát và thuộcrất nhanh các bài hát dân ca

* Mặt yếu

Các bài hát dân ca còn mang tính chất vùng miền, khi dạy hát học sinh chưahiểu hết về tập quán sinh hoạt khi sáng tác bài dân ca của từng vùng khác nhau trênmọi miền đất nước

Vốn kiến thức sơ đẳng về dân ca Việt Nam nói chung của các em rất hạn chế

d Các nguyên nhân, yếu tố tác động

* Nguyên nhân của thành công

- Được sự quan tâm của các cấp Lãnh đạo và Nhà trường đã tạo điều kiện tươngđối đầy đủ về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học môn Âm nhạc như đàn Organ,một số nhạc cụ gõ đệm.

- Đa số học sinh ngoan, yêu thích học môn Âm nhạc

- Có sự giúp đỡ nhiệt tình của các đồng nghiệp trong việc góp ý về phươngpháp, hình thức tổ chức dạy học giúp học sinh tiến bộ

- Bản thân luôn nghiên cứu tham khảo tài liệu, tìm tòi sáng tạo và học hỏi kinhnghiệm để lựa chọn, đưa ra những phương pháp giảng dạy phù hợp với từng đốitượng học sinh nhằm nâng cao kiến thức về dân ca cũng như phương pháp dạy hátdân ca

* Nguyên nhân của hạn chế

CSVC chưa đáp ứng đầy đủ những yêu cầu cần thiết để dạy dân ca như: Thiếucác nhạc cụ dân tộc, tranh ảnh minh họa… Vì theo TS Trần Quốc Việt - Trưởngmôn Âm nhạc, trường Cao đẳng sư phạm Hà Nội nói: "Đi kèm với việc dạy hát dân

ca, cần giới thiệu cả các nhạc cụ dân tộc phù hợp với từng vùng miền, tránh lệ thuộcquá nhiều vào nhạc khí phương tây” Hơn nữa không gian để biểu diễn các bài hátdân ca trong các tiết học cũng chưa được đáp ứng

Thiếu tài liệu, tư liệu về dạy hát dân ca ở trường Tiểu học (chủ yếu là giáo viên

tự sưu tầm và chọn lọc trong quá trình giảng dạy)

e Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra

Khả năng tiếp thu Âm nhạc của học sinh Tiểu học có sự phát triển rõ rệt từ lớp

1 đến lớp 5 Ví dụ học sinh lớp 1, 2 có trí nhớ còn hạn chế, các em khó học thuộcnhững bài hát có lời ca tương đối dài hoặc có nhiều lời ca Nhưng đến lớp 4, 5, khảnăng ghi nhớ của học sinh đã được nâng cao hơn so với giai đoạn trước

Biểu hiện về năng lực âm nhạc của học sinh cũng khác biệt, mỗi lớp thường có

cả những em học khá giỏi, trung bình và học yếu Cũng có những học sinh có năngkhiếu ở mặt này nhưng lại yếu ở mặt khác, ví dụ: hát đúng về cao độ thì lại chưa

vững về trường độ, có khả năng gõ đệm tốt nhưng lại yếu về vận động theo nhạc…

Đa số học sinh có khả năng hát kết hợp các hoạt động khác như: vận động theo nhạc,

gõ đệm, tham gia trò chơi… Hứng thú, sở thích âm nhạc của học sinh không hoàntoàn giống nhau, cảm nhận thẩm mĩ âm nhạc của các em cũng khác biệt

Thực tế hiện nay, trong giảng dạy bộ môn âm nhạc của Tiểu học, chương trìnhhọc dân ca còn ở mức “khiêm tốn”: khối lớp 1,2,3 mỗi lớp có 12 bài chính khóa và 6bài học thêm tự chọn, khối 4,5 mỗi lớp có 10 bài chính khóa và 6 bài học thêm tựchọn Với thời lượng khiêm tốn đó, dù học sinh thực sự yêu âm nhạc dân tộc mongmuốn biết nhiều bài hát dân ca khó thành hiện thực, mặt khác do số tiết âm nhạckhông nhiều và thời lượng cho một tiết học cũng hạn chế (35 – 40 phút /1 tiết/1tuần), nên việc giáo dục dân ca cho học sinh khó có thể đi vào chiều sâu

Về sách giáo khoa hiện hành, học sinh Tiểu học được học 55 bài hát, trong đó

có 11 bài dân ca, đó là:

- Quê hương tươi đẹp (dân ca Nùng)

- Lícây xanh (dân ca Nam Bộ)

- Xoè hoa (dân ca Thái)

- Bắc kim thang (dân ca Nam Bộ)

- Gà gáy (dân ca Cống)

- Ngày mùa vui (dân ca Thái)

- Bạn ơi lắng nghe (dân ca Ba na)

- Cò lả (dân ca đồng bằng Bắc Bộ)

- Chim sáo (dân ca Khmer)

- Màu xanh quê hương (dân ca Khmer)

- Hát mừng (dân ca Hrê)

Để việc dạy và học dân ca trong trường phổ thông phát huy hiệu quả, cần diễnxướng như một phương pháp dạy Tuy nhiên hiện nay, việc dạy chay vẫn là hiệntượng phổ biến tại các trường học: lên lớp tập thể, học thuộc lời, hát đúng giai điệu

là xong, ít giáo viên sử dụng phương pháp diễn xướng (vì không có thời gian chocác hoạt động này) Phần lớn giáo viên dạy theo sách giáo khoa, kết quả dừng lại ởviệc thuộc lòng lời bài hát, làn điệu, tiết học nhạc khô cứng Mặt khác, dân ca liênquan đến môi trường diễn xướng như: cây đa, bến nước, sân đình, đời sống sinh hoạt

xã hội thường ngày của đồng bào các dân tộc, các vùng miền…các trang phục choviệc biểu diễn các bài hát dân ca chưa được thực hiện thường xuyên

Để thực hiện nhiệm vụ đổi mới phương pháp dạy học Âm nhạc Năm 20 SởGD&ĐT Tỉnh Đắk Lắk đã tập huấn và đưa vào giảng dạy các bài hát dân ca của địaphương với số lượng một tiết trên một học kì Tuy số lượng còn ít ỏi nhưng cũng đãgóp phần làm phong phú nguồn tư liệu về dân ca địa phương, nâng cao chất lượnggiáo dục Âm nhạc và giáo dục văn hóa trong trường học

II.3 Giải pháp, biện pháp

a Mục tiêu của giải pháp, biện pháp

Những giải pháp, biện pháp được nêu trong đề tài nhằm tổng kết các phươngpháp, kĩ năng thu được từ thực tiễn giảng dạy Mặt khác nhằm trao đổi với các giáoviên dạy Âm nhạc về việc vận dụng các phương pháp vào trong giảng dạy giúp họcsinh nhận ra được những giá trị to lớn của dân ca, từ đó các em biết trân trọng, yêuquý, biết lưu giữ những nét văn hóa của dân tộc, đồng thời giúp học sinh biết đượcnhững phong tục tập quán trên mọi miền đất nước qua đó các em có thể học tốt cácmôn học khác

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp

Quy trình dạy hát một bài hát dân ca cũng giống với việc dạy hát các bài hátthiếu nhi và các bài hát nước ngoài (gồm 2 tiết: Tiết dạy bài hát mới và tiết ôn tập),nhưng kĩ thuật dạy hát dân ca có nhiều khác biệt Sự khác biệt này mới tạo nênnhững phong cách, màu sắc riêng của dân ca Sau đây là một số kinh nghiệm mà tôi

đã vận dụng trong thực tế giảng dạy của mình:

Đối với tiết dạy bài hát dân ca

* Giới thiệu bài hát

Bước giới thiệu bài hát, tôi thường dùng bản đồ để giới thiệu vị trí địa lí nơi màbài hát dân ca được ra đời, dùng tranh ảnh để giới thiệu về những nét sinh hoạt vănhoá, sinh hoạt cộng đồng, về phong cảnh các vùng miền, xuất xứ và nét đặc trưngcủa bài dân ca sắp học (như thang âm, các từ đệm, trang phục, các động tác múa…)sao cho phù hợp với sự tiếp thu của học sinh, ngoài ra tôi còn giới thiệu sơ lược vềmột số nhạc cụ dân tộc của vùng miền đó, sau đó tôi gọi 1 – 2 học sinh lên chỉ vị trítrên bản đồ để nhận biết. Bước này rất hấp dẫn học sinh và mang lại cho các emnhiều kiến thức bổ ích, giúp học sinh hiểu sâu hơn về xuất xứ bài hát, là dân ca củavùng nào, vùng dân ca đó ở vị trí nào trên bản đồ đất nước Việt Nam Trên cơ sở đócác em tuy không được đi thăm quan nhưng cũng có thể hiểu biết sơ lược về vùngđất đó Mỗi dân tộc có một nền văn hoá riêng, các vùng dân ca nằm khắp đất nướcnhưng mỗi một bài dân ca có những nét đẹp riêng Việc sử dụng bản đồ nhằm thuhút sự chú ý tò mò ham hiểu biết của học sinh không những thế nó còn tạo cho giờdạy thêm phong phú và sử dụng đồ dùng đạt hiệu quả

VD: Dạy tiết 19 (Lớp 5) - Học hát: Bài “Hát mừng” dân ca Hrê (Tây Nguyên).Trong phần giới thiệu bài hát, tôi treo bản đồ và yêu cầu học sinh lên chỉ vùngTây Nguyên và nêu những hiểu biết của mình về dân tộc Hrê và những nét đặc trưngriêng của vùng đất này (nếu biết) Sau đó tôi cung cấp một số kiến thức về TâyNguyên như: Có nhiều lễ hội của đồng bào các dân tộc (như Lễ hội mừng lúa mới,cúng bến nước…khi làm lễ thường sử dụng các nhạc cụ như cồng, chiêng…và giớithiệu trang phục của dân tộc Hrê qua hình ảnh)

* Nghe hát mẫu

Đối với học sinh Tiểu học thì việc nghe hát mẫu kết hợp động tác minh họa kèmtheo, sẽ làm cho HS cảm nhận đầy đủ, trọn vẹn được tình cảm của bài dân ca đómang lại và HS sẽ thấy thích thú hơn, mong muốn được học hát hơn Vì vậy khi cho

HS nghe bài hát mẫu, tôi thường sưu tầm những băng đĩa có hình ảnh để học sinh

vừa được nghe giai điệu bài dân ca, vừa được xem những động tác biểu diễn, giúpcác em hiểu kĩ hơn về trang phục và động tác múa hát đặc trưng của từng vùng miền.Qua đó, khi dạy các em trình bày bài hát kết hợp vận động, các em đã phần nào nắmđược những động tác múa hát đặc trưng của bài dân ca mình trình bày Tuy nhiên, đểthay đổi không khí cho các tiết học, khi hát mẫu - tôi cũng thường tự trình bày bàihát dân ca kết hợp với một số động tác biểu diễn đơn giản hoặc sử dụng nhạc cụ gõđệm của dân tộc như: Song loan, thanh phách…tôi quan sát thấy HS rất chăm chúkhi nghe bài hát

VD: Dạy tiết 12 (Lớp 4) - Học hát: Bài “Cò lả” dân ca Đồng bằng Bắc Bộ

Khi hát mẫu bài hát: Lần 1, tôi kết hợp dùng thanh phách gõ đệm theo nhịp củabài hát, lần 2, tôi kết hợp với một số động tác phụ họa đơn giản phù hợp với nộidung bài Cò lả

* Đọc lời ca

Để học sinh hiểu được nội dung ý nghĩa của bài dân ca, của từng câu từ, lời cadân gian của một dân tộc, một vùng miền là việc làm rất quan trọng, vì khi HS hiểuđược ý nghĩa nội dung bài dân ca, các em sẽ cảm thấy gần gũi với bài hát hơn

Trong bước đọc lời ca, sau khi đọc, tôi thường cho HS giải nghĩa của một số ca

từ (nếu các em biết) Với những từ HS chưa hiểu, tôi giải nghĩa và phân tích kĩ để

HS năm được những từ khó trong bài hát

VD: Từ Xoè hoa trong bài cùng tên có nghĩa là “Múa hoa” Bài Gà gáy, từ “té

le” là một cách cảm nhận của đồng bào Cống về tiếng gáy te te của chú gà trống

choai Bài Bắc kim thang, từ “kèo” là thanh gỗ hoặc tre nằm trên cột nhà, làm khung

đỡ trần nhà; “té” nghĩa là ngã; “làm chi” nghĩa là làm gì; “le le” nghĩa là con vịt trời;

“bìm bịp” là một loài chim Hoặc bài Cò lả, từ “phủ” là chỉ đơn vị hành chính ngày xưa, tương đương với “huyện” ngày nay Hay bài Lí cây xanh, từ “lí” nghĩa là khúc

hát ngắn về cây xanh…

* Khởi động giọng

Khi dạy các bài hát thiếu nhi hoặc các bài hát nước ngoài, trong bước khởi độnggiọng, tôi thường sử dụng gam trưởng hoặc gam thứ của Âm nhạc phương Tây cho

HS khởi động giọng, ví dụ:

Nhưng khi dạy hát dân ca Do sắc thái riêng của từng vùng miền, nên mỗi bàilại có một màu sắc riêng, và thường viết bằng thang âm ngũ cung, như Pha Son La

Đô Rê (Trong bài hát Quê hương tươi đẹp), Đô Rê Mi Son La (Trong bài hát Lí cây

xanh)…, vì thế việc sử dụng gam trưởng, thứ của phương Tây là không phù hợp Do

đó tôi thường sử dụng chính thang âm của từng bài làm mẫu âm khởi động Thậmchí có bài tôi đã dùng giai điệu của bài hát làm mẫu để học sinh khởi động giọng.VD: Dạy tiết 23 (Lớp 4) - Học hát: Bài “Chim sáo” dân ca Khơ me Nam BộTôi đã sử dụng câu hát cuối là mẫu âm dùng để khởi động giọng:

Việc sử dụng mẫu âm này vừa giúp học sinh bước đầu được nghe âm hưởngcủa bài hát dân ca, ngoài ra còn giúp các em được tiếp xúc với giai điệu để khi họcbài hát dễ dàng hơn, nhanh hơn

Tôi chia bài hát thành 4 câu hát với độ dài ngắn không đều nhau:

Câu 1: Bùng bong bính boong ngân nga tiếng cồng vang vang.

Câu 2: Nghe tiếng chiêng reo vui rộn ràng.

Câu 3: Nghe tiếng khèn tiếng sáo vang lừng.

Câu 4: Tay nắm tay ta cùng xoè hoa.

* Tập hát từng câu

Đặc điểm riêng biệt của dân ca là sử dụng tiếng hát có luyến, láy rất nhiều Nên khidạy HS hát dân ca, bước tập hát từng câu là bước trọng tâm nhất của việc dạy hát Vìvậy, tôi giải thích cho HS hiểu: luyến là tiếng hát có 2 hoặc nhiều nốt nhạc khác cao

độ được liên kết với nhau và có hình vòng cung phía dưới, nếu nốt nhạc sau cao hơnnốt trước thì là luyến lên và ngược lại Để HS hát đúng những tiếng hát có dấu luyến,láy cũng như thể hiện được sắc thái của HS tôi thường tăng cường hát mẫu và hướngdẫn HS vừa nghe hát mẫu, vừa nhìn lời ca, vừa nhìn nốt nhạc, tôi đặt một số câu hỏi

để HS nắm chắc kiến thức khi học những bài dân ca có nhiều tiếng hát luyến láy

HS trả lời đúng câu hỏi của tôi, có nghĩa là đã nắm được 50% giai điệu của câu hát.VD: Bài “Cò lả” là bài dân ca có rất nhiều tiếng hát luyến, tôi hướng dẫn HS hát

như sau: Khi dạy câu hát đầu: con cò cò bay lả lả bay la là câu hát có nhiều tiếng hát

luyến lên và xuống, sau khi hát mẫu, tôi đặt câu hỏi: câu hát đó có mấy tiếng hátluyến, tiếng nào luyến lên, tiếng nào luyến xuống? vì sao em biết? và với câu hát nàytôi thường tập hát nhiều lần hơn, kĩ hơn so với 3 câu khác để HS nắm chắc giai điệu