Việc phân chia các hoạt động thành phần cũng như xác định các hình thức thực hiện chúng chỉ mang tính chất tương đối, vì vậy nếu GV đưa ra các cách phân chia khác cũng như xác định các h[r]
Trang 1SỞ GD&ĐT NGHỆ AN
LIÊN TRƯỜNG THPT
ĐỀ THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP TRƯỜNG
NĂM HỌC 2018 – 2019
Môn thi: VẬT LÝ
Thời gian: 120 phút (Không kể thời gian giao đề)
Câu 1: (5,0 điểm) (Có phần đề chung tất cả các môn kèm theo)
Câu 2: (4,0 điểm)
Anh (Chị) hãy thiết kế hoạt động hình thành kiến thức khi dạy mục “2 Động lượng” trong mục “I ĐỘNG LƯỢNG” của Bài 23 “Động lượng Định luật bảo toàn động lượng” thuộc Vật lý 10, chương trình chuẩn Trình bày nội dung yêu cầu trả lời vào bảng theo mẫu dưới đây (tài liệu giáo khoa đính kèm theo đề thi)
Các hoạt động thành
phần
Nội dung Hình thức tổ
chức
Mục tiêu cần đạt về chuẩn kiến thức, kỹ năng
Câu 3: (6,0 điểm)
Anh (Chị) hãy giải bài tập sau và đề xuất hệ thống câu hỏi (hoặc nhiệm vụ) gợi ý cho học sinh giải mục 1 và 2 của bài tập này theo cách giải mà Anh (Chị) đã thực hiện:
Trên mặt sàn nằm ngang có một xe
lăn khối lượng m1= 4kg, trên xe có giá treo.
Một sợi dây nhẹ, không dãn dài = 50 cm
buộc cố định trên giá, đầu kia sợi dây treo
quả bóng nhỏ khối lượng m Xe và bóng
đang chuyển động thẳng đều với vận tốc
v0 = 3 m/s thì va chạm mềm vào một xe khác
có khối lượng m2 = 2kg đang đứng yên Biết
rằng khối lượng bóng rất nhỏ, có thể bỏ qua
so với khối lượng hai xe Bỏ qua ma sát của
hai xe với sàn, lấy g = 10m/s2.
a) Tính góc lệch cực đại của dây treo quả bóng so với phương thẳng đứng sau khi va chạm.
b) Tìm giá trị tối thiểu của vận tốc ban đầu v0 để quả bóng có thể chuyển động theo hình tròn trong mặt phẳng thẳng đứng quanh điểm treo.
Câu 4: (5,0 điểm)
Cho các dụng cụ sau: 01 vôn kế xoay chiều nhiều thang đo có điện trở rất lớn,
01 điện trở có giá trị R0 đã biết, một máy biến thế có cuộn sơ cấp mắc vào mạng điện 220V-50Hz, cuộn thứ cấp để hở, một số dây điện mềm
a) Hãy xác định điện dung của một tụ điện bị mờ hoàn toàn các kí hiệu
b) Phân tích sai số, nêu cách khắc phục sai số trong phép đo và lập công thức tính sai số tương đối.
1
m
0
v
Đề chính thức
Trang 2SỞ GD&ĐT NGHỆ AN
LIÊN TRƯỜNG THPT HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP TRƯỜNG NĂM HỌC 2018 – 2019
ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM ĐIỂM
MÔN VẬT LÝ Câu 2 (4,0 điểm)
Các hoạt động
thành phần
Nội dung Hình thức tổ chức Mục tiêu cần đạt về
chuẩn kiến thức, kỹ
năng
Điểm
1 Tìm hiểu xung
lượng của lực
gây ra tác dụng
gì?
- Tác dụng xung lượng của lực:
+ Lực tác dụng lên vật m trong khoảng
thời gian Δtt
m a= F
mv2− v1 Δtt =F
m v2− m v1=F Δtt
- Học sinh tự đọc hoặc thảo luận theo nhóm cặp đôi
- Báo cáo kết quả làm việc trước toàn lớp, thảo luận và rút ra kết luận
- Nắm được các tác dụng của xung lượng của lực
- Thiết lập được biểu thức 23.1
0,5 +0,5 +0,5
=1,5
2 Xây dựng khái
niệm động
lượng
Viết biểu thức
Nêu đặc điểm
- Khái niệm:
- Biểu thức: p=mv
- Đặc điểm: động lượng là một vectơ cùng hướng với vận tốc của vật
- Đơn vị động lượng:
kg.m/s
- Cho học sinh phát biểu và ghi
- Lưu ý ký hiệu các đại lượng có trong biểu thức
- Nắm được khái niệm và sử dụng được công thức 23.2
- Nắm được các đặc điểm của động lượng
- Nắm được đơn vị của động lượng
0,5 +0,5 +0,5
=1,5
3 Tìm hiểu về độ
biến thiên động
lượng
Δt p= F Δtt
- Động lượng đặc trưng cho trạng thái động lực của vật
- Vận dụng giải bài tập
- Học sinh có thể làm việc theo nhóm hoặc
cá nhân Sau đó báo cáo thảo luận trước cả lớp
- Nhớ và sử dụng được các công thức trong bài
- Vận dụng giải bài tập
0,5
+0,5
=1,0
Hướng dẫn chấm:
Việc phân chia các hoạt động thành phần cũng như xác định các hình thức thực hiện chúng chỉ mang tính chất tương đối, vì vậy nếu GV đưa ra các cách phân chia khác cũng như xác định các hình thức hoạt động tương ứng thích hợp theo tinh thần dạy học phát huy được tính chủ động của học sinh và bảo đảm được mục tiêu đầu ra thì cân nhắc
để cho điểm hợp lý trên tổng số điểm đã qui định
Câu 3 (6,0 điểm)
Trang 3Ý Nội dung Điểm
a) Góc lệch cực đại của dây treo quả bóng
- Vận tốc của hai xe sau va chạm: áp dụng định luật bảo toàn động lượng
cho hệ vật (động lượng của quả bóng rất nhỏ)
m1v0=(m1+m2)v ⇒ v= m1
m1+m2v0=2 (m/s)
- Ngay sau va chạm, vận tốc của hai xe là 2 m/s, nhưng vận tốc của quả
bóng vẫn là 3 m/s; nên vận tốc của quả bóng đối với xe sau va chạm là
v B = 1 m/s
- Áp dụng định luật bảo toàn cơ năng:
12mvB2=mgl(1 −cos α) ⇒ cosα=0,9 ⇒ α=280
42'
1,0 0,75 0,75
b) Giá trị tối thiểu của vận tốc ban đầu v0
- Gọi v B , là vận tốc bóng đối với xe ở điểm cao nhất
- Điều kiện bài toán là T 0 Khi v0 có giá trị tối thiểu thì ở điểm cao
nhất T = 0
mg=m v B
, 2
l ⇒ v B ,2
=gl
- Khi đó, áp dụng định luật bảo toàn cơ năng trong hệ quy chiếu gắn
với xe:
12mvB2=1
2mvB
,2
+2 mgl=5
2mgl⇒ v B=√5gl Mặt khác: v B=v0− v = m2
m1+m2v0⇒ v0=m1+m2
m2 √5 gl=15(m/s)
0,5
0,5 0,5
Hệ thống câu hỏi (nhiệm vụ)
Phân tích hiện tượng vật lý xảy ra sau va chạm 0,25
Tính vận tốc của quả bóng đối với xe sau va chạm 0,25
Tại điểm cao nhất vật chịu tác dụng của những lực nào? 0,25
Để quả bóng chuyển động theo hình tròn thì cần điều kiện gì? 0,25
Áp dụng định luật 2 Niu tơn viết phương trình, rút ra vận tốc của vật tại
Áp dụng định luật bảo toàn cơ năng tính vận tốc quả bóng
Chú ý: Các câu hỏi (hay nhiệm vụ) có thể viết dưới hai dạng: Câu nghi vấn hoặc câu lệnh Miễn rằng hướng cho học sinh làm theo được công việc mà giáo viên đã thực hiện.
Câu 4 (5,0 điểm)
Trang 4Mắc tụ điện và điện trở nối tiếp vào hiệu điện thế xoay chiều tạo
được ở cuộn thứ cấp máy biến thế Dùng vôn kế lần lượt đo hiệu điện thế
hiệu dụng trên hai đầu điện trở và hai đầu tụ điện Do mắc nối tiếp nên
theo định luật Ôm ta có mối liên hệ:
C R C
U U I
Từ đó có thể tính
C C
R
U R 1
Z
R C
(*)
0,75
0,75
+ Trình tự tiến hành:
- Dùng dây nối mắc tụ điện C nối tiếp với điện trở R (kiểm tra đảm bảo
các chỗ nối tiếp điện tốt) - (Vẽ hình)
- Sau khi kiểm tra kĩ, mắc hai đầu mạch điện vừa tạo được vào hai đầu
cuộn dây thứ cấp của máy biến thế
- Dùng Vôn kế lần lượt đo hiệu điện thế hiệu dụng trên hai đầu điện trở
và hai đầu tụ điện (lưu ý chọn thang đo phù hợp)
- Ghi giá trị đo được bởi vôn kế, đọc giá trị điện trở R, thay vào công
thức (*) để tính giá trị của C
0,5 0,5 0,5 0,5
+ Đánh giá sai số:
- Sai số gặp phải trong phép đo các hiệu điện thế Để giảm sai số cần
chọn thang đo của vôn kế sao cho giá trị hiệu điện thế cần đo vượt quá
2/3 giới hạn của thang đo, khi đọc số chỉ vôn kế cần đặt mắt vuông góc
với mặt chia độ
- Biểu thức sai số tương đối: C C R
(U có thể lấy bằng độ chia nhỏ nhất của thang đo đang sử dụng)
1,0
0,5
Tham khảo tài liệu cho Giáo viên: