Anh (chị) hãy thiết kế một bài tập có bốn câu hỏi ở các mức độ nhận thức khác nhau từ dễ đến khó về những nội dung trên và trình bày câu trả lời của mình.. ....[r]
Trang 1SỞ GD&ĐT NGHỆ AN
LIÊN TRƯỜNG THPT
(Đề thi có 02 trang)
ĐỀ THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP TRƯỜNG
NĂM HỌC: 2018 - 2019 Môn: Sinh học
Thời gian: 120 phút (Không kể thời gian giao đề)
Câu 1: (5,0 điểm) (Có phần đề chung tất cả các môn kèm theo)
Câu 2: (4,0 điểm) Anh (chị) hãy thiết kế hoạt động hình thành kiến thức khi dạy học
Qui luật tương tác bổ sung (Bài 10 – Sinh học 12) theo phương pháp nêu và giải quyết vấn
đề (đảm bảo các yêu cầu mục tiêu, phương tiện, thời gian, tiến trình tổ chức dạy học).
Câu 3: (6,0 điểm) Anh (chị) hãy trả lời và hướng dẫn học sinh trả lời các câu hỏi, bài tập
sau đây:
3.1 (1,0 điểm) Cho một đoạn AND, ở khoảng giữa có một đơn vị sao chép như hình vẽ O
là điểm khởi đầu sao chép; I, II, III, IV chỉ các đoạn mạch đơn của ADN Các đoạn mạch đơn nào của đoạn ADN trên được tổng hợp gián đoạn? Giải thích.
3.2 (1,0 điểm) Ở ruồi dấm, bộ NST lưỡng bội 2n = 8 Trên mỗi cặp NST thường, xét 1 gen
có 3 alen Trên cặp NST giới tính, xét 1 gen có 2 alen nằm trên vùng không tương đồng của NST giới tính X Xác định số kiểu gen tối đa có thể có về các gen đang xét trong các đột biến dạng thể ba của ruồi dấm đực.
3 3.(1,0 điểm) Tại sao những ngày trời rét, lưỡng cư thường sinh trưởng, phát triển chậm? 3.4 (1,0 điểm) Để nghiên cứu ảnh hưởng của nước trong đất đến sinh trưởng cây trồng,
người ta trồng các cây bạc hà đang phát triển tốt trong nhà kính vào 2 chậu nhựa: chậu số (I) trồng 1 cây, chậu số (II) trồng 16 cây Cả 2 chậu được tưới cùng lượng nước như nhau Khi xác định tỉ lệ sinh khối giữa rễ và chồi (rễ/chồi) sau một thời gian trồng, người ta thu được kết quả sau:
Đường cong nào là kết quả của chậu số (I), đường cong nào là kết quả của chậu số (II)? Giải thích.
O
3’
5’
5’
3’
(1) (2)
Lượng nước tưới (ml/ngày)
Đề chính thức
Trang 23.5 (2,0 điểm) Cho biết tính trạng màu hoa do 2 cặp gen Aa và Bb quy định, trong đó có
mặt cả 2 gen trội A và B quy định hoa đỏ, các kiểu gen còn lại quy định hoa trắng Tính trạng kích thước quả do cặp gen Dd quy định Gen D qui định quả to trội hoàn toàn so với alen d qui định quả nhỏ Cho cây hoa đỏ, quả to (P) dị hợp 3 cặp gen tự thụ phấn thu được F1
có 4 loại kiểu hình, trong đó có 36,75% cây hoa trắng, quả to Biết không xảy ra đột biến nhưng xảy ra hoán vị gen ở cả tế bào sinh giao tử đực và cái với tần số như nhau Hãy xác định:
a Kiểu gen của P và tần số hoán vị gen.
b Lấy ngẫu nhiên 1 cây hoa đỏ, quả nhỏ ở F1, xác suất thu được cây thuần chủng là bao nhiêu?
Câu 4 (5,0 điểm): Trong nhân giống bưởi có thể sử dụng phương pháp trồng bằng hạt hoặc
chiết cành Một nhóm học sinh cho rằng mỗi phương pháp đều có những ưu điểm và hạn chế nhất định Anh (chị) hãy thiết kế một bài tập có bốn câu hỏi ở các mức độ nhận thức khác nhau từ dễ đến khó về những nội dung trên và trình bày câu trả lời của mình.
Hết
SỞ GD&ĐT NGHỆ AN
LIÊN TRƯỜNG THPT
(Hướng dẫn có 04 trang)
HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP TRƯỜNG
NĂM HỌC: 2018 - 2019 HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN: SINH HỌC Hướng dẫn chính thức
Trang 3Câu 1 (5,0 điểm): (Có phần hướng dẫn chấm chung tất cả các môn kèm theo)
Câu 2 (4,0 điểm): Anh (chị) hãy thiết kế hoạt động hình thành kiến thức khi dạy học Qui luật tương tác bổ sung (Bài 10 – Sinh học 12) theo phương pháp nêu và giải quyết vấn đề (đảm bảo các yêu cầu mục tiêu, phương tiện, thời gian, tiến trình tổ chức dạy học).
1 Mục tiêu
- Kiến thức: Giải thích được khái niệm tương tác gen Nhận biết được tương tương tác
gen thông qua sự biến đổi tỉ lệ phân li kiểu hình của Menđen trong các phép lai 2 tính
trạng
- Kỹ năng: Phân tích, tổng hợp, suy luận
- Năng lực cần hướng tới: hợp tác, giải quyết vấn đề…
1,0
2 Phương tiện: đảm bảo để đạt mục tiêu có thể là câu hỏi, bài tập, tình huống về phép
3 Tiến trình tổ chức hoạt động
- Tạo tình huống học tập cho HS Tình huống phải đảm bảo kế thừa kết quả phép
lai 1 cặp tính trạng đã học
- Tổ chức cho HS thảo luận về tình huống đó
+ Hoạt động của học sinh: trao đổi, thảo luận về tình huống…(cá nhân hoặc theo
nhóm)
+ Hoạt động của giáo viên như: theo dõi, hướng dẫn, quan sát, phát hiện kịp thời
những khó khăn của học sinh, hỗ trợ và khuyến khích, động viên học sinh thực
hiện nhiệm vụ học tập…
- Báo cáo kết quả giải quyết tình huống → Hình thành giả thuyết
- Đánh giá kết quả thảo luận (nếu cần thiết)
(chỉ yêu cầu những ý cơ bản như trên)
0,5
0,5 0,5 0,5 0,5
Câu 3 (6,0 điểm): Anh (chị) hãy trả lời và hướng dẫn học sinh trả lời các câu hỏi, bài tập sau đây:
3.1 (1,0 điểm): Cho một đoạn AND, ở khoảng giữa có một đơn vị sao chép như hình vẽ O là điểm khởi đầu sao chép; I, II, III, IV chỉ các đoạn mạch đơn của ADN Các đoạn mạch đơn nào của đoạn ADN trên được tổng hợp gián đoạn? Giải thích.
Các đoạn mạch đơn được tổng hợp gián đoạn: Đoạn I và IV
Hoặc chú thích theo sơ đồ sau:
0,25
O
3’
5’
5’
3’
Trang 4+ Từ điểm O đoạn ADN tháo xoắn và tổng hợp theo hai chạc chữ Y
+ Do enzim ADN polimeraza chỉ có thể bổ sung nucleotit vào nhóm 3OH tự do nên chỉ
một mạch đơn của đoạn ADN mẹ có chiều 3 – 5 (từ điểm khởi đầu nhân đôi) được
tổng hợp liên tục, mạch còn lại có chiều 5 – 3 tổng hợp gián đoạn
0,25 0,25
Cần hướng dẫn HS
- Vẽ được sơ đồ mô tả 1 đơn vị nhân đôi ADN
- Giải thích được mạch khuôn ADN tổng hợp mới liên tục, mạch tổng hợp không liên
tục
0,25
3.2 (1,0 điểm): Ở ruồi dấm, bộ NST lưỡng bội 2n = 8 Trên mỗi cặp NST thường, xét 1 gen có 3 alen Trên cặp NST giới tính, xét 1 gen có 2 alen nằm trên vùng không tương đồng của NST giới tính X Số kiểu gen tối đa có thể có về các gen đang xét trong các đột biến dạng thể ba của ruồi dấm đực là bao nhiêu?
Thể ba (2n + 1)
* TH 1 : Thể ba ở cặp NST thường
+ 1 cặp thể ba có 10 kiểu gen
+ 2 cặp bình thường, mỗi cặp có 6 kiểu gen
+ Cặp NST giới tính có 2 kiểu gen
→ Số KG = 10 x 6 x 6 x C1
3 x 2 = 2160
* TH 2 : Thể ba ở cặp NST giới tính
+ 3 cặp bình thường, mỗi cặp có 6 kiểu gen
+ Cặp NST giới tính có 5 kiểu gen
→ Số KG = 6 x 6 x 6 x 5 = 1080
Tổng số KG = 2160 + 1080 = 3240
0,5
0,25
Hướng dẫn giải
- Xác định được thể ba 2n + 1.
- Xác định được số kiểu gen ở mỗi cặp NST thường và cặp NST giới tính dạng 2n
- Xác định được số kiểu gen ở mỗi cặp NST thường và cặp NST giới tính dạng thể ba
(2n +1)
0,25
3.3 (1,0 điểm): Tại sao những ngày trời rét, lưỡng cư thường sinh trưởng, phát triển chậm?
- Lưỡng cư là động vật biến nhiệt, thân nhiệt thay đổi theo sự thay đổi của nhiệt độ môi
trường
- Những ngày trời rét, thân nhiệt giảm → Hoạt tính enzim giảm → tốc độ chuyển hóa
các chất diễn ra chậm → lưỡng cư sinh trưởng và phát triển chậm
0,25 0,5
Hướng dẫn giải
- Xác định được lưỡng cư thuộc nhóm ĐV biến nhiệt và ảnh hưởng của nhiệt độ đến 0,25
5' 3' 5'
3'
Các đoạn Okazaki
Trang 5sinh trưởng của nhóm ĐV này.
- Giải thích được mối quan hệ giữa nhiệt độ với tốc độ chuyển hóa các chất trong cơ thể
thông qua hoạt tính enzim
3 4 (1,0 điểm): Để nghiên cứu ảnh hưởng của nước trong đất đến sinh trưởng cây trồng, người
ta trồng các cây bạc hà đang phát triển tốt trong nhà kính vào 2 chậu nhựa: chậu số (I) trồng 1 cây, chậu số (II) trồng 16 cây Cả 2 chậu được tưới cùng lượng nước như nhau Khi xác định tỉ
lệ sinh khối giữa rễ và chồi (rễ/chồi) sau một thời gian trồng, người ta thu được kết quả sau:
Đường cong nào là kết quả của chậu số (I), đường cong nào là kết quả của chậu số (II)? Giải thích.
- Đường cong (1) là chậu số (II)
- Đường cong (2) là chậu số (I)
Giải thích: Khi trồng nhiều cây trong 1 chậu nước thiếu các cây cạnh tranh nhau
rễ phát triển để tăng hút nước rễ/chồi cao hơn so với khi trồng 1 cây trong chậu
0,5
0,25
Hướng dẫn giải
Xác định được mối tương quan giữa số lượng cây, khả năng hút nước của rễ với tỉ lệ
tăng sinh khối giữa rễ/chồi
0,25
3 5 (2,0 điểm): Cho biết tính trạng màu hoa do 2 cặp gen Aa và Bb quy định, trong đó sự có mặt cả 2 gen trội A và B quy định hoa đỏ, các kiểu gen còn lại quy định hoa trắng Tính trạng kích thước quả do cặp gen Dd quy định Gen D qui định quả to trội hoàn toàn so với alen d qui định quả nhỏ Cho cây hoa đỏ, quả to (P) dị hợp 3 cặp gen tự thụ phấn thu được F 1 có 4 loại kiểu hình, trong đó có 36,75% cây hoa trắng, quả to Biết không xảy ra đột biến nhưng xảy ra hoán vị gen ở cả tế bào sinh giao tử đực và cái với tần số như nhau Hãy xác định:
a Kiểu gen của P và tần số hoán vị gen.
b Lấy ngẫu nhiên 1 cây hoa đỏ, quả nhỏ ở F1, xác suất thu được cây thuần chủng là bao nhiêu?
A-B- → hoa đỏ
A-bb; aaB- ; aabb → hoa trắng
D- quả to > d – quả nhỏ
(P) dị hợp 3 cặp gen tự thụ phấn → F1 36,75% trắng, to
Ta có: trắng, to + đỏ, to = 0,75 → đỏ, to = 0,75 – 0,3675 = 0,3825
Do có HVG → (A-D).B- = 0,3825 → A-D- = 0,3825 : 0,75 = 0,51 →
ad/ad = 0,01 → ad = 0,1
a Kiểu gen P Ad/aD Bb
Tần số HVG f = 20%
b Lấy ngẫu nhiên 1 cây hoa đỏ, quả nhỏ ở F1, xác suất thu được cây thuần chủng là
0,5
0,5 0,5
(1) (2)
Lượng nước tưới (ml/ngày)
Trang 6(
Ad
Ad BB) : (A-dd-B-) = 0,4 x 0,4 x 0,25 : 0,24 x 0,75 =
2 9
(Giải theo cách khác nếu đúng vẫn cho điểm tối đa)
Hướng dẫn giải
- Xác định kiểu gen qui định màu hoa, dạng quả
- Dựa vào tỉ lệ kiểu hình đã biết (hoa trằng, quả to) → kiểu gen và tần số HVG
- Tính xác suất thu cây quả nhỏ, màu đỏ F1 thuần chủng trong số các cây quả nhỏ, màu
đỏ
0,5
Câu 4 (5,0 điểm): Trong nhân giống bưởi có thể sử dụng phương pháp trồng bằng hạt hoặc chiết cành Một nhóm học sinh cho rằng mỗi phương pháp đều có những ưu điểm và hạn chế nhất định Anh (chị) hãy thiết kế một bài tập có bốn câu hỏi ở các mức độ nhận thức khác nhau
từ dễ đến khó về những nội dung trên và trình bày câu trả lời của mình.
- Thiết kế đúng câu hỏi ở mức độ nhận biết
- Thiết kế đúng câu hỏi ở mức độ thông hiểu
- Thiết kế đúng câu hỏi ở mức độ vận dụng thấp
- Thiết kế đúng câu hỏi ở mức độ vận dụng cao
1,0 1,0 0,5 0,5
- Câu trả lời khớp với của câu hỏi ở mức độ nhận biết
- Câu trả lời khớp với câu hỏi ở mức độ thông hiểu
- Câu trả lời khớp với câu hỏi ở mức độ vận dụng thấp
- Câu trả lời khớp với câu hỏi ở mức độ vận dụng cao
(Các câu hỏi có thể cùng một nội dung hoặc các nội dung khác nhau Nội dung câu
hỏi nhằm kiểm tra kiến thức về Sinh sản vô tính và Sinh sản hữu tính ở Thực vật)
0,5 0,5 0,5 0,5
-HẾT -Tham khảo tài liệu cho Giáo viên: