Kiến thức: Nắm được thế nào là chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự, thấy được mối quan hệ giữa sự việc và chủ đề.. Nắm được các khái niệm về chủ đề, dàn bài, mở bài, thân bài, kết bài tr
Trang 1Ngày soạn: 17/09/2017 TIẾT 14
CHỦ ĐỀ VÀ DÀN BÀI CỦA BÀI VĂN TỰ SỰ
Ngày giảng 6A: 17 /09/2017
Ngày giảng 6B: 17 /09/2017
I- Mức độ cần đạt:
1 Kiến thức: Nắm được thế nào là chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự, thấy
được mối quan hệ giữa sự việc và chủ đề Nắm được các khái niệm về chủ đề, dàn bài, mở bài, thân bài, kết bài trong bài văn tự sự
2 Kĩ năng: Rèn kỹ năng tìm chủ đề, lập dàn bài trước khi viết bài, phân biệt,
so sánh bài văn tự sự có các chủ đề khác nhau
3 Thái độ: Giáo dục học sinh ý thức khi nói, viết có chủ đề, có nội dung
* Giáo dục KNS: Kỹ năng tự nhận thức, kỹ năng tư duy sáng tạo.
4 Năng lực cần hướng tới :
a Năng lực chung: Giúp học sinh có năng lực tự học, giải quyết vấn đề, giao
tiếp, hợp tác, sử dụng ngôn ngữ
b Năng lực chuyên biệt: - Phát hiện vấn đề, tiếp nhận, đánh giá Phối hợp
tương tác, chia sẻ ý tưởng, sử dụng ngôn ngữ có hiệu quả trong viết bài, cảm thụ văn học
II- Chuẩn bị
1 GV: Đọc SGK, SGV, nghiên cứu, soạn bài Kỹ thuật động não, Suy nghĩ chủ
đề và cách xây dựng dàn bài
2 HS: Đọc trước bài, trả lời câu hỏi
III- Các hoạt động dạy học:
1 Tổ chức lớp
Lớp 6A: /30 HS Vắng:
Lớp: 6B /30 HS Vắng:
2 Kiểm tra:
2.1 Câu hỏi: Hai yếu tố then chốt trong văn tự sự là gì?
2.2 Yêu cầu cần đạt
- Đó là sự việc và nhân vật
- Sự việc được diễn ra theo trình tự thời gian nhất định
- Nhân vật: Bao gồm có nhân vật chính và nhân vật phụ Nhân vật và sự việc không thể tách rời nhau Chúng kết hợp chặt chẽ với nhau tạo nên nội dung của tác phẩm.
2.3 Nhận xét:
6A:
6B :
3 Bài mới:
A HOẠT ĐỘNG KHƠỈ ĐỘNG
Để hiểu một tác phẩm chúng ta phải hiểu được chủ đề của nó, rồi tìm hiểu bố cục Vậy chủ đề là gì? Bố cục có phải dàn ý không? Làm thế nào để xác định chủ đề
và dàn bài của tác phẩm, hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Trang 2Hoạt động của GV&HS Néi dung kiÕn thøc
* GV dẫn dắt vào mục 1
Chuyển giao nhiệm vụ:
Đọc văn bản: Tuệ Tĩnh-(SGK Tr44)
và trả lơì các câu hỏi:
? Chi tiết nào thể hiện sự công
bằng, và nguyên tắc trong chữa bệnh
của Tuệ Tĩnh
? Nhận xét của em về hành động
đó
? Nội dung chính của văn bản này
là gì
? ý đó thể hiện trực tiết ở những
câu văn nào
? Qua phần MB, TB, em phát hiện
ra chủ đề của VB này Vậy chủ đề là
gì?
? Trong bài văn chủ đề nằm ở đâu ?
Thực hiện nhiệm vụ: Nhóm đôi
Thảo luận, báo cáo
Đánh giá nhận xét.
? Em hãy chọn nhan đề thích hợp
cho văn bản ?
Chuyển giao nhiệm vụ: tái hiện lại
VB Tuệ tĩnh và trả lơì các câu hỏi:
C1? Văn bản Tuệ Tĩnh có mấy
1, Tìm hiểu chủ đề của văn tự sự.
- Tuệ Tĩnh: Thương người, hết lòng cứu giúp người bệnh:
+ Từ chối chữa trước cho người giàu bệnh nhẹ
+ Cứu chữa con trai người nông dân bệnh nặng
+ Thái độ cứu chữa: Tận tâm, nhiệt tình, có bản lĩnh Ai nặng thì cứu trước.
=>ý chính của văn bản: Ca ngợi lòng thương yêu con người, hết lòng vì người bệnh của danh
y Tuệ Tĩnh- Tấm lòng thương người của thầy Tuệ Tĩnh.
=> ý đó nằm ở hai câu đầu của bài Các câu khác trong văn bản đều tập trung thể hiện cho ý đó.
- Chủ đề: Là vấn đề chủ yếu mà người
viết muốn đặt ra cho văn bản (ý chính, ý cơ bản)
- Cách phát hiện chủ đề:
+ Ở những câu then chốt trong phần mở bài, kết bài (những lời nói trực tiếp: Hết lòng yêu thương, cứu giúp người bệnh; Người ta cứu giúp nhau làm gì)
* Vị trí : + Có thể nằm trong phần đầu (thậm chí ngay câu đầu)
+ Có thể trong phần cuối (thậm chí ngay câu cuối)
+ Có thể trong phần giữa bài
+ Có thể toát lên từ toàn bộ nội dung truyện mà không nằm hẳn ở câu nào
- Mối quan hệ giữa chủ đề và sự việc:
chặt chẽ, sự việc thể hiện chủ đề, chủ đề thấm nhuần trong sự việc
* Đặt tên cho bài văn tự sự đó:
- Tuệ Tĩnh và hai người bệnh: Nhắc tới 3 nhân vật chính
- Tấm lòng thầy Tuệ Tĩnh: Khái quát phẩm chất của Tuệ Tĩnh
- Y đức Tuệ Tĩnh: Cũng nói về phẩm chất thầy Tuệ Tĩnh nhưng dùng từ Hán Việt nên trang trọng hơn…
2 Dàn bài của bài văn tự sự:
- Dàn bài của bài văn tự sự gồm 3 phần:
Trang 3phần
C2? Các phần có tên gọi như thế
nào
C3? Đọc phần MB của VB “Tuệ
Tĩnh” và nêu nhiệm vụ của phần MB
C4? Nhiệm vụ của phần thân bài ?
Nhận xét về các sự việc được kể
trong văn bản “Tuệ Tĩnh”
C5? Nhiệm vụ của phần kết bài
(Chữa cho cháu bé xong, trời tối,
ông vẫn đi chữa tiếp => Tinh thần
trách nhiệm, thái độ quên mình vì
người bệnh)
Thực hiện nhiệm vụ: nhóm đôi
Thảo luận, báo cáo
Đánh giá nhận xét
- HS đọc ghi nhớ
+ Mở bài: Giới thiệu nhân vật, sự việc, nêu vấn đề
+ Thân bài: Kể sự việc của truyện
* Sự việc chọn kể phải phù hợp với chủ đề
*Phải chọn cách kể sao cho chủ đề được biểu hiện ra
+ Kết bài: Kết thúc truyện và khẳng định chủ đề
=> Những phần trên là dàn bài của bài văn
tự sự
* Ghi nhớ: SGK /Tg45
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Chuyển giao nhiệm vụ: đọc kỹ phần ghi nhớ trong sgk/Tg 45 và làm các bài tâp sau: Bài tập 1: nhóm 1,3; bài tập 2: nhóm 2,4
1 Bài tập 1(45) nhóm 1,3
* Chủ đề : Ca ngợi trí thông minh và lòng trung thành với vua của người nông dân; Chế giễu tính tham lam, cậy quyền thế của viên quan
- Chủ đề không nằm ở phần nào ,câu nào mà toát lên từ toàn bộ nội dung câu chuyện.
- Câu nói của người nông dân với nhà vua.
*Bố cục :
- Mở bài: câu 1.
- Thân bài:Từ “ Ông ta” đến”hai mươi nhăm roi”.
- Kết bài: câu cuối.
* Câu chuyện thú vị: Xin thưởng lạ lùng; kết thúc bất ngờ thú vị ngoài dự kiến thể hiện thông minh hóm hỉnh của người nông dân.)
* Giống nhau - Đều kể theo trật tự thời gian
- Đều có bố cục ba phần.
- Sự việc hai truyện đều có kịch tính bất ngờ.
* Khác nhau: Khác nhau về chủ đề.
* Câu trả lời của người nông dân với vua thật bất ngờ thể hiện trí thông minh, khôn khéo mượn tay nhà vua để trừng phạt tên quan quen thói bắt nạt dân
2 Bài tập 2/sgk/Tg46: nhóm 2,4
- Mở bài:
+ Sơn Tinh-Thuỷ Tinh: Chưa giới thiệu rõ.
+ Sự tích Hồ gươm: Giới thiệu rõ hơn cái ý cho mượn gươm tất yếu sẽ dẫn tới việc trả gươm
Trang 4-Kết bài:
+ Sơn Tinh-Thuỷ Tinh: Kết thúc theo kiểu vòng tròn + Sự tích Hồ gươm: Kết truyện trọn vẹn.
- Có hai cách mở bài:
+ Giới thiệu chủ đề câu chuyện.
+ Kể tình huống nảy sinh câu chuyện.
- Có hai cách kết bài:
+ Kể sự việc kết thúc câu chuyện.
+ Kể sự việc tiếp diễn chuyện khác.
Thực hiện nhiệm vụ
Thảo luận, báo cáo
Đánh giá nhận xét.
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
Viết một văn bản vơí chủ đề: học sinh lớp 6
E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI MỞ RỘNG
Đọc thêm : Những cách mở bài trong bài văn kể chuyện
Tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự