→ Những kiến thức trong sách vở, trên lí thuyết tuy hay ho, đẹp đẽ nhưng không thể so bì với những kinh nghiệm từng trải, bài học thực tế của cuộc sống → đề cao vai trò của việc học hỏi,[r]
Trang 1Đề thi giữa học kì I năm 2020 môn Văn 11
I Đọc hiểu văn bản (3đ):
Đọc đoạn văn sau và trả lời những câu hỏi:
Một mai, một cuốc, một cần câu,
Thơ thẩn dầu ai vui thú nào.
Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ,
Người khôn, người đến chốn lao xao.
Thu ăn măng trúc, đông ăn giá,
Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao.
Rượu đến bóng cây ta hãy uống,
Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao.
(Nhàn - Nguyễn Bỉnh Khiêm)
Câu 1 (0,5đ): Nêu những chi tiết miêu tả cuộc sống của tác giả?
Câu 2 (1đ): Nêu nét đặc sắc nghệ thuật của hai câu thơ:
Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ,
Người khôn, người đến chốn lao xao
Câu 3 (1,5đ): Qua bài thơ, anh/chị hiểu thế nào về cách sống của tác giả? Từ đó rút
ra bài học gì cho bản thân?
II Làm văn (7đ):
Câu 1 (2đ): Nghị luận xã hội về câu tục ngữ: “Trăm hay không bằng tay quen” Câu 2 (5đ): Phân tích vẻ đẹp bức tranh mùa thu trong bài “Câu cá mùa thu” của
Nguyễn Khuyến
Đáp án Đề thi giữa học kì I năm 2020 môn Văn 11
I Đọc hiểu văn bản (3đ):
Câu 1 (0,5đ):
Trang 2Những chi tiết miêu tả cuộc sống của tác giả: một mai, một cuốc, một cần câu, thơ thẩn, sống ở nơi vắng vẻ, ăn uống đạm bạc (thu ăn măng trúc, đông ăn giá), xuân tắm hồ sen hạ tắm ao, uống rượu dưới bóng cây và coi thường vinh hoa phú quý
Câu 2 (1đ):
Nét nghệ thuật đặc sắc: đối lập: (ta - người, dại - khôn, vắng vẻ - lao xao)
Tác dụng: nhấn mạnh sự an nhàn, mặc kệ sự đời, mặc kệ người đời cho là dại để tác giả sống một cuộc sống của mình
Câu 3 (1,5đ):
Cách sống của tác giả: an nhàn, đạm bạc nhưng bình yên không bon chen, vướng bận sự đời
Điều học tập được: không nên tranh giành, đấu đá nhau, bon chen trong xã hội mà
cố gắng sống một cuộc sống bình yên, thanh thản, tận hưởng trọn vẹn vẻ đẹp của cuộc sống
II Làm văn (7đ):
Câu 1 (2đ):
Dàn ý Nghị luận xã hội về câu tục ngữ Trăm hay không bằng tay quen
1 Mở bài
Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: câu tục ngữ Trăm hay không bằng tay quen
2 Thân bài
a Giải thích
“Trăm hay”: những kiến thức, điều hay lẽ phải trong sách vở, lí thuyết mà con người được học trên ghế nhà trường
“tay quen”: những bài học, kinh nghiệm được đúc kết, trau dồi qua quá trình làm việc, lao động
Trang 3→ Những kiến thức trong sách vở, trên lí thuyết tuy hay ho, đẹp đẽ nhưng không thể so bì với những kinh nghiệm từng trải, bài học thực tế của cuộc sống → đề cao vai trò của việc học hỏi, làm việc ở thực tiễn cuộc sống
b Phân tích
Thực tế và lí thuyết có rất nhiều nhiều điều khác xa nhau Người chưa có kinh nghiệm làm việc sẽ không xử lí được những trường hợp khẩn cấp không lường trước
Thực tế cuộc sống những nhà tuyển dụng thường ưu tiên tuyển những người đã có kinh nghiệm làm việc chứ không quá quan tâm đến bằng cấp đại học
Rất nhiều bạn sinh viên ra trường được bằng giỏi nhưng lại không kiếm được một công việc như ý muốn vì thiếu đi kinh nghiệm thực tế và kĩ năng mềm
c Chứng minh
Kể ra những dẫn chứng hoặc những tình huống tiêu biểu về “Trăm hay không bằng tay quen”
(Lưu ý: Dẫn chứng tiêu biểu được nhiều người biết đến)
d Phản biện
Lí thuyết và thực hành có mối quan hệ khăng khít, hỗ trợ cho nhau: Lí thuyết giúp cho thực hành hiệu quả cao, tạo cho thực hành có kĩ năng, kĩ xảo hơn, tránh được những thiệt hại đáng tiếc xảy ra Rút ngắn được thời gian mà hiệu quả vẫn cao
3 Kết bài
Khái quát lại vấn đề và rút ra bài học liên hệ bản thân
Câu 2:
Dàn ý phân tích vẻ đẹp bức tranh mùa thu trong bài “Câu cá mùa thu”
1 Mở bài
Giới thiệu tác giả Nguyễn Khuyến và bài thơ Câu cá mùa thu
2 Thân bài
Trang 4a Hai câu đề
“Ao”: hình ảnh gần gũi, thân thuộc với người nông dân
Thời tiết chuyển sang mùa thu, ngay cả cái ao cũng mang hơi hướng, âm hưởng mùa thu: làn nước mát lạnh và trong veo
Trong khung cảnh mùa thu với ao nước trong xanh, làn nước mát lạnh là hình ảnh chiếc thuyền câu của người thi sĩ nhỏ bé, lọt thỏm trong không gian rộng lớn trở nên “bé tẻo teo”
b Hai câu thực
Làn gió thổi lăn tăn sóng trên mặt nước “Hơi gợn tí” làm cho bức tranh tuy động nhưng vẫn tĩnh Tiếng sóng nước nhỏ bé ti li gợn gợn gợi cảm giác thanh bình
Hình ảnh chiếc lá vàng rụng khỏi cây và rơi xuống đất được miêu tả sinh động
“khẽ đưa vèo” vừa gợi sự mỏng manh yếu đuối của chiếc lá bị gió cuốn bay vừa gợi âm thanh mùa thu - âm thanh của những chiếc lá rơi
c Hai câu luận
Bầu trời mùa thu: đám mây lơ lửng trên không trung tầng tầng lớp lớp nhưng vẫn
để lộ ra khoảng trời trong xanh → tạo bầu không khí dịu mát
Quang cảnh xung quanh thi sĩ: con ngõ chạy quanh co nhưng vắng lặng không một bóng người → không gian yên tĩnh
d Hai câu kết
Trong bức tranh thiên nhiên mùa thu ấy là hình ảnh người thi sĩ thong dong buông chiếc cần câu để câu cá mà không chút vướng bận nhưng đợi mãi không có con cá nào cắn câu
Hình ảnh đàn cá “đớp động dưới chân bèo”: tạo cảm giác thú vị Người thi sĩ có thể nhìn thấy con cá, nghe thấy tiếng động của nó nhưng không thể bắt được chúng
→ Bức tranh mùa thu với những cảnh vật quen thuộc của làng quê Việt Nam tuy giản dị nhưng vô cùng tươi đẹp Trong bức tranh thiên nhiên đó là hình ảnh con người ung dung, thong dong tận hưởng cuộc sống
Trang 5e Tổng kết
Cách gieo vần độc đáo: vần “eo” thường được người ta cho rằng mang ý nghĩa không tốt và không may mắn nhưng nhờ sự sáng tạo của mình, Nguyễn Khuyến đã mang đến cho bạn đọc cái nhìn mới mẻ, sự tươi vui khi gieo vần này
3 Kết bài
Khẳng định lại giá trị nội dung, nghệ thuật của tác phẩm
-Mời các bạn tham khảo thêm các bài viết dưới đây của chúng tôi:
Soạn bài lớp 11
Văn mẫu lớp 11
Tóm tắt tác phẩm lớp 11
Tác giả - Tác phẩm Ngữ Văn 11