Phân tích đa thức thành nhân tử bằng các phương pháp khác... Tuy nhiên có những đa thức cần phải biến đổi một số bước mới xuất hiện nhân tử chung.. Bài tập mẫu 1: Phân tích các đa thức s
Trang 1Mua sách tham khảo Toán 8 mới nhất: Zalo: 0918.972.605
Trước hết cần nhắc lại một số kiến thức cơ bản phục vụ cho việc giải
bài toán “Phân tích đa thức thành nhân tử ”
a- Định nghĩa: Phân tích đa thức thành nhân tử là biến đổi đa thức đó
d (A+B)3 = A3+3A2B +3AB2+B3
e (A-B)3 = A3-3A2B +3AB2-B3
d Phối hợp các phương pháp trên
d Phân tích đa thức thành nhân tử bằng các phương pháp khác
Trang 2Mua sách tham khảo Toán 8 mới nhất: Zalo: 0918.972.605
e Đổi dấu một hạng tử A=-(-A)
f Cho đa thức f(x), đa thức này có nghiệm x=a khi và chỉ khi f(a)=0
Đây là phương pháp được dùng cho các bài toán phân tích ở mức
độ đơn giản Tuy nhiên có những đa thức cần phải biến đổi một số bước mới xuất hiện nhân tử chung
Bài tập mẫu 1: Phân tích các đa thức sau thành nhân tử
d 14x2y-21xy2+28x2y2 = 7xy(2x -3y +4xy)
Bài tập mẫu 2 Phân tích các đa thức sau thành nhân tử
Hướng dẫn giải
a 5x2 (x -2y) -15xy(x -2y) = (x -2y)(5x2-15xy)
Trang 3Mua sách tham khảo Toán 8 mới nhất: Zalo: 0918.972.605
= (x -2y)5x(x-3y)
b x(x+ y) +4x+4y = x(x+ y)+(4x+4y)
= x(x + y)+(x + y)4 = (x+ y)(x + 4)
Ở hai Bài tập mẫu trên việc phân tích thức đa thành nhân tử ở mức
độ đơn giản Học sinh nhận thấy ngay được nhân tử chung Nhiều khi để xuất hiện nhân tử chung phải đổi dấu các hạng tử có trong đa thức như Bài tập mẫu sau:
Bài tập mẫu 3: Phân tích các đa thức sau thành nhân tử
Trang 4Mua sách tham khảo Toán 8 mới nhất: Zalo: 0918.972.605
Nếu theo cách làm thông thường ta sẽ thay ngay giá trị của biến vào biểu thức để tính giá trị Cách làm đó phải tính rất phức tạp mới cho kết quả
Vì vậy giáo viên gợi ý cho học sinh phân tích biểu thức thành nhân tử rồi mới thay số tính giá trị biểu thức
Bài tập mẫu 5: Chứng minh rằng 55n+1- 55n
Ta sẽ biến đổi vế trái thành một tích trong đó có một thừa số chia hết cho 54
Trang 5Mua sách tham khảo Toán 8 mới nhất: Zalo: 0918.972.605
Bài tập mẫu 1: Phân tích đa thức sau thành nhân tử
Bài tập mẫu 2: Phân tích đa thức sau thành nhân tử
a 8x3+12x2y +6xy2+y3 b (xy+1)2-(x-y)2
Trang 6Mua sách tham khảo Toán 8 mới nhất: Zalo: 0918.972.605
Đối với phương pháp này cần lưy ý cho học sinh khi nhóm các hạng
tử phải chú đến dấu trước ngoặc đặc biệt là dấu trừ ở ngoài ngoặc
Bài tập mẫu 1:Phân tích đa thức thành nhân tử
Trang 7Mua sách tham khảo Toán 8 mới nhất: Zalo: 0918.972.605
Ở Bài tập mẫu 1 khi phân tích đa thức thành nhân tử ta đã phối hợp các phương pháp như : Nhóm các hạng tử đặt nhân tử chung và dùng hằng đẳng thức
Bài tập mẫu 2: Phân tích đa thức thành nhân tử
a bc(b+c)+ca(c-a)-ab(a+b) b a3(b2 -c 2)+b(c2-a2)+c(a2-b2)
Hướng dẫn giải
Phương pháp chung để làm loại toán này là khai triển hai trong số ba hạng tử còn giữ nguyên hạng tử thứ ba để từ đó làm xuất hiện nhân tử chung chứa trong số hạng thử ba Bài tập mẫu a ta khai triển hai hạng tử đầu còn giữ nguyên hạng tử thứ ba để làm xuất hiện nhân tử chung là a+
Trang 8Mua sách tham khảo Toán 8 mới nhất: Zalo: 0918.972.605
4- Phương pháp 4: Phân tích đa thức thành nhân tử bằng phương pháp tách một hạng tử thành nhiều hạng tử
Phương pháp này cho các đa thức chưa phân tích được ngay thành nhân tử Ta tách một hạng tử thành nhiều hạng tử để vận dụng các phương pháp đã biết
Bài tập mẫu 1: Phân tích đa thức thành nhân tử
Trang 9Mua sách tham khảo Toán 8 mới nhất: Zalo: 0918.972.605
Trang 10Mua sách tham khảo Toán 8 mới nhất: Zalo: 0918.972.605
Trang 11Mua sách tham khảo Toán 8 mới nhất: Zalo: 0918.972.605
Một đa thức: axn + nn - 1xx - 1 + + a1x + a
Đa thức này có nghiệm là số nguyên thì nghiệm đó phải là ước của
hệ số tự do a
tích được thì đa thức này phải có nghiệm nguyên là ước của 4 Ta thấy
Ư(4) = {±1; ±2; ±4} thử các gía trị đó đều không phải là nghiệm của đa thức
Trang 12Mua sách tham khảo Toán 8 mới nhất: Zalo: 0918.972.605
TRỌN BỘ SÁCH THAM KHẢO TOÁN 8
https://forms.gle/ypBi385DGRFhgvF89
Trang 13Mua sách tham khảo Toán 8 mới nhất: Zalo: 0918.972.605
5- Phương pháp 5: Phân tích đa thức thành nhân tử bằng phương pháp thêm, bớt hạng tử:
Với các đa thức đã cho không có chứa thừa số chung, không có dạng của một hằng đẳng thức cũng không thể nhóm số hạng Do vậy ta phải biến đổi đa thức bằng cách thêm bớt cùng một số hạng tử để có thể vận dụng được phương pháp phân tích đã biết
Bài tập mẫu 1: Phân tích đa thức sau thành nhân tử:
a3 + b3 + c3 - 3abc
= a3 + 3a2b + 3ab2 + b3 + c3 - 3a2b - 3ab2 - 3abc
= (a3 + 3a2b + 3ab2 + b3) + c3 - (3a2b + 3ab2 + 3abc)
= (a + b)3 + c3 - 3ab(a + b + c)
= (a + b + c) [(a+b)2 - (a + b)c + c2 - 3ab]
= (a + b + c) (a2 +2ab + b2 - ac - bc + c2 - 3ab)
= (a + b + c) (a2 + b2 + c2 - ab - ac - bc)
thể nhóm vận dụng được các phương pháp phân tích đã biết
Bài tập mẫu 2: Phân tích các đa thức sau thành nhân tử:
Trang 14Mua sách tham khảo Toán 8 mới nhất: Zalo: 0918.972.605
Trang 15Mua sách tham khảo Toán 8 mới nhất: Zalo: 0918.972.605
Bài tập mẫu 1: Phân tích các đa thức sau thành nhân tử:
(y - 3)(y + 4) = (x2 + x + 1 - 3)(x2 + x + 1 + 4)
= (x2 + x - 2) (x2 + x + 5)
= (x2 - 1 + x - 1)(x2 + x + 5)
= [(x - 1)(x + 1) + x - 1](x2 + x + 5)
Trang 16Mua sách tham khảo Toán 8 mới nhất: Zalo: 0918.972.605
= (x - 1)(x + 1 + 1)(x2 + x + 5)
= (x - 1)(x + 2)(x2 + x + 5)
Ở trong Bài tập mẫu này ta đã đổi biến x thành biến y sau đó đi phân tích đa thức chứa biến y thành nhân tử rồi quay trở lại đa thức với biến ban đầu là x Cuối cùng ta lại phân tích đa thức chứa biến x thành nhân tử
(2m + yz)2 = (2x2 + 2xy + 2xz + yz)2
Bài tập mẫu 2: Phân tích các đa thức sau thành nhân tử:
Trang 17Mua sách tham khảo Toán 8 mới nhất: Zalo: 0918.972.605
Đặt: x2 + x = y
Ta có: y2 - 2y - 15 = y2 - 5y + 3y - 15
= y(y - 5) + 3(y - 5)
= (y - 5)(y + 3) Thay y = x2 + x ta được:
Trang 18Mua sách tham khảo Toán 8 mới nhất: Zalo: 0918.972.605
Bài tập mẫu 3: Phân tích đa thức sau thành nhân tử
3x6 - 4x5 + 2x4 - 8x3 - 4x + 3 + 2x2
mẫu này ta không thể phân tích được Dễ thấy đa thức không thể có nghiệm x = 0
Vậy ta có thể biến đổi đa thức như sau:
x3 (3x2 - 4x2 + 2x - 8 -
x x x
2 3 4
3
2 + + )
Trang 19Mua sách tham khảo Toán 8 mới nhất: Zalo: 0918.972.605
Trang 20Mua sách tham khảo Toán 8 mới nhất: Zalo: 0918.972.605
7- Phương pháp 7: Phân tích đa thức thành nhân tử bằng phương pháp dùng hệ số bất định:
Bài tập mẫu 1: Phân tích đa thức sau thành tích của 2 đa thức một đa thức bậc nhất, một đa thức bậc 2
x3 - 19x - 30
Hướng dẫn giải
Cách 1: Với các phương pháp phân tích đã biết ta có thể phân tích được
đa thức trên thành 2 đa thức theo đúng yêu cầu của đề bài
là đa thức x3 - 19x - 20 viết dưới dạng một tích của 2 đa thức: một đa thức
yêu cầu của bài toán
Trang 21Mua sách tham khảo Toán 8 mới nhất: Zalo: 0918.972.605
Cách 2: Kết quả phải có dạng:
x3 - 19x - 20 = (x + a)( x2 + bx + c)
= x3 + bx2 + cx + ax2 + abx + ac = x3 + (b + a)x2 + (c + ab)x + ac
thức không có nghiệm nguyên mà chỉ có nghiệm hữu tỉ Như vậy, nếu đa thức trên phân tích được thành thừa số thì phải có dạng:
x4 + 6x3 + 7x2 + 6x + 1 = (x2 + ax + b)(x2 + cx + d)
= x4 + (a + c)x3 + (ac + b + d)x2 + (ad + bc)x + bd
Trang 22Mua sách tham khảo Toán 8 mới nhất: Zalo: 0918.972.605
Vậy ta phải tìm hệ số a, b, c thoả mãn:
6 7
6 1
tự do 2 có 1 là nghiệm Vậy đa thức viết được dưới dạng:
x3 + 4x2 + 5x + 2 = (x+ 1)(x2 + ax + b)
=> x2 + ax + b = (x3 + 4x2 + 5x + 2) : (x+ 1)
Trang 23Mua sách tham khảo Toán 8 mới nhất: Zalo: 0918.972.605
Bằng cách chia hai đa thức ta tìm được:
(x3 + 4x2 + 5x + 2) : (x+ 1) = x2 + 3x + 2 Vậy x3 + 4x2 + 5x + 2 = (x + 1)( x2 + 3x + 2)
= (x+ 1)2(x + 2) Cách 3: Dùng phương pháp phân tích đã biết là tích hạng tử
Trên đây là Bẩy phương pháp phân tích thường dùng để phân tích
đa thức thành nhân tử Vậy khi làm dạng toán này không phải lúc nào cũng áp dụng một khuôn mẫu theo một phương pháp giải cố định nào
đó Khi học song các phương pháp phân tích đa thức thành nhân tử thì tuỳ từng bài tập mà học sinh lựa chọn cho mình một phương pháp giải thích hợp để có một cách phân tích nhanh nhất và có hiệu quả nhất
Quý thầy cô nhận bạn file WORD tại Zalo
0918.972.605