Các nghệ nhân đã sáng tạo thêm những kiểu dáng mới lạ và sang trọng nhưng vẫn giữ được tinh hoa trong chiếc đèn lồng để phù hợp trang trí cho nhiều không gian khác nhau, và đáp ứng thị h[r]
Trang 1Bộ đề ôn hè lớp 5 lên lớp 6 môn Tiếng Việt
Bản quyền tài liệu thuộc về upload.123doc.net Nghiêm cấm mọi hành vi sao chép với
Từ ngã ba Bằng Lãng, sông Hương chảy nhẹ nhàng, chậm rãi qua các làng mạc trù phúcủa vùng ngoại vi Huế, đi sâu vào giữa lòng thành phố, rồi tiếp tục uốn lượn qua các miềnquê ở hạ lưu trước khi đổ ra biển Thành quách, lầu xá, những công trình kiến trúc hai bên
bờ soi hình bóng xuống dòng sông, đẹp tựa như bức tranh phong thủy hữu tình Người tathường ví dòng sông Hương duyên dáng như cô gái Huế e ấp nụ cười dưới vành nón lá Màutrắng bạc của sông càng tô điểm hơn khi chiếc cầu Tràng Tiền bắc ngang qua sông Hương.[ ] Sông Hương dẫn đường xuôi dòng nước đưa du khách đến thăm vẻ đẹp miệt vườn
Vỹ Dạ với vườn hoa thảm cỏ xanh mướt Còn gì tuyệt vời hơn khi được ngược dòng lênThiên Mụ thả hồn phiêu diêu theo tiếng chuông chùa văng vẳng Từ chùa, bạn có thể ngắmtoàn diện sắc đẹp của Hương giang như chiếc áo thiếu nữ mấy lần đổi thay màu sắc trongngày
Câu 1: Em hãy khoanh tròn vào chữ cái đứng trước câu trả lời đúng.
1 Dòng sông Hương chảy qua Huế bao nhiêu km? (0,5 điểm)
2 Sông Hương chảy qua những nơi nào trước khi đổ ra biển? (0, 5 điểm)
A Từ ngã ba Bằng Lãng chảy qua trung tâm thành phố Huế rồi chảy ra biển
Trang 2B Từ ngoại ô thành phố Huế, chảy qua các miền quê ở hạ lưu rồi chảy ra biển.
C Từ ngã ba Bằng Lãng chảy qua các huyện của Huế, qua các khu rừng rậm rồi chảy rabiển
D Từ ngã ba Bằng Lãng chảy qua các làng mạc trù phú ở ngoại vi Huế, đi sâu vào giữa lòngthành phố, chảy qua các miền quê ở hạ lưu rồi đổ ra biển
3 Cây cầu nào được bắc ngang qua sông Hương? (0,5 điểm)
A Cầu Tràng Tiền B Cầu Nhật Lệ C Cầu Rồng D Cầu Phú Mỹ
Câu 2: Em hãy gạch chân dưới từ Hán Việt có trong câu sau và giải nghĩa nó (1 điểm):
“Từ chùa, bạn có thể ngắm toàn diện sắc đẹp của Hương giang như chiếc áo thiếu nữmấy lần đổi thay màu sắc trong ngày”
Câu 3: Em hãy gạch chân dưới quan hệ từ có trong câu sau (0,5 điểm):
“Từ ngã ba Bằng Lãng, sông Hương chảy nhẹ nhàng, chậm rãi qua các làng mạc trùphú của vùng ngoại vi Huế, đi sâu vào giữa lòng thành phố, rồi tiếp tục uốn lượn qua cácmiền quê ở hạ lưu trước khi đổ ra biển”
Phần 2: Luyện từ và câu
Câu 1: (1 điểm)
a Em hãy tìm 3 cặp từ trái nghĩa về chủ đề con người
b Chọn 1 trong 3 cặp từ vừa tìm được và đặt câu
Câu 2: Em hãy liệt kê các nghĩa của từ “đậu” trong câu dưới đây (1 điểm):
Một chú ruồi đang đậu trên rổ đậu đỏ mà mẹ em chuẩn bị để nấu xôi mừng chị gái thiđậu đại học
Câu 3: Em hãy điền thêm vế câu còn lại để tạo nên các câu ghép (1 điểm)
a Hễ trời mưa to _
b thì em đã được đi bơi với bạn
Phần 3: Tập làm văn (4 điểm)
Trang 3Em hãy tả một người bạn thân của mình.
Già làng Lò Diếu Chỉn đón khách, niềm nở như người thân lâu ngày gặp lại, câuchuyện nở bung về những tháng ngày gian khổ lập bản Ngày xa xưa ấy, vùng này không
có người ở, bởi “vù luồng” theo tiếng người Dao có nghĩa là “đỉnh rồng”, núi cao chótvót, hoang dã và bí ẩn Cụ tổ của dòng họ Lò là người đầu tiên dám xung phong lên đây
“khai sơn phá thạch” để lập bản Đứng ở nấc trên cùng của kỳ quan thang mây 121 bậc,tầm mắt bao quát cả một vùng núi non điệp trùng “sóng lúa” ruộng bậc thang, rực lênmầu vàng no ấm Đang mùa gặt, khắp các sườn núi vang tiếng cười trong trẻo, thoảngtrong tiếng kèn lá, khèn môi vui được mùa cơm mới theo điệu dân ca Mông tình tứ Còn
gì vui bằng mùa gặt ruộng bậc thang của người Mông, người Dao, người Hà Nhì ở nơi
“đầu non đầu suối” Phụ nữ gặt đến đâu, đàn ông kéo theo những chiếc “phàn thống”(hòm đựng lúa) được đóng bằng gỗ, hình thang cân lật ngược đến đấy Họ dùng nhữngchiếc “néo” là hai đoạn gỗ nhỏ, cứng chắc, được kết nối với nhau bằng da con trâu cáigià, để ghìm bó lúa đập vào “phàn thống” cho rụng hạt, rồi đóng bao đưa lên lưng ngựahoặc dùng xe máy chở về nhà
Câu 1: Em hãy khoanh vào chữ cái đứng trước câu trả lời đúng.
1 Ngôi làng nào nằm trên đỉnh ngọn núi cao nhất Sa Pa? (0,5 điểm)
Trang 42 Ruộng bậc thang có nhiều bậc nhất nước ta có bao nhiêu bậc? (0,5 điểm)
câu có nghĩa (1 điểm)
a em đi học chăm ngoan
_ cô giáo đã khen ngợi em
trước lớp vào giờ sinh hoạt
b mưa ngày càng lớn ruộng đồng ngập hết cả
Câu 2: Em hãy tìm trong câu sau các từ
nhiều nghĩa và chỉ ra đâu là nghĩa gốc, đâu
là nghĩa chuyển (1 điểm)
Hùng mở to đôi mắt tròn xoe nhìnvào cái lưới đánh cá của ông, vừa nhìn bévừa tò mò chạm vào những mắt lưới vàcười khoái chí
Câu 3: Trong đoạn thơ dưới đây có sử
dụng một cặp từ đồng âm, em hãy tìm vàgiải nghĩa
Bà già đi chợ cầu Đông,Bói xem một quẻ lấy chồng lợi chăng
Thầy bói xem quẻ nói rằng,Lợi thì có lợi nhưng răng không còn
Phần 3: Tập làm văn (4 điểm)
Trang 5Em hãy viết 1 lá đơn gửi cho thầy giáo để xin được học bơi ở lớp học bơi vào mùa
hè của trường
Đề 3:
Phần 1: Đọc hiểu
Tò he
Tò he vốn là một loại đồ chơi dân gian làm bằng bột gạo nếp pha lẫn với đường, có thể
ăn được Thưở đầu, tò he là sản phẩm dùng để cúng lễ nên chúng thường có hình thù các convật như công, gà, trâu, bò, lợn, cá vì vậy, người ta gọi sản phầm này là “đồ chơi chim cò”.Một số vùng quê ở Việt Nam, người ta còn gọi là “con bánh” vì bên cạnh hình thù các convật, người ta còn nặn bột thành nải chuối, quả cau, chân giò, đĩa xôi tạo thành mâm cỗ để
đi lễ chùa Về sau, sản phẩm được gắn vào một chiếc kèn ống, ở đầu kèn có quét chút mạchnha, khi thổi phát ra âm thanh “tò te” thế nên người ta gọi là “tò te”, sau này nói chệch thành
“tò he”
Có những giai đoạn mà cả làng Xuân La, từ lớn đến bé, ai ai cũng biết nặn tò he Họ tạo
ra những con tò he bằng niềm yêu thương hồn nhiên, bình dị, học hỏi lẫn nhau, cùng nhautiến tới bắt kịp những thay đổi của thời đại mới Để làm ra những con tò he xinh xắn, nhữngnghệ nhân đã phải trải qua rất nhiều công đoạn Bột phải được làm từ gạo nếp dẻo, trắng,tròn, thơm và mịn đến độ không dính tay Sau đó, bột được cho vào nồi nước đang sôi sùngsục để luộc chín Công việc này đòi hỏi sự cẩn thận và kinh nghiệm của người thực hiện.Khi luộc bột, phải chú ý đến thời gian, độ nóng của lửa để bột vừa chín tới Nếu bột ướt quá
sẽ khó nặn nhưng nếu sống quá thì khi nặn, tò he dễ bị nứt
Tiếp đến, công đoạn trộn bột với phẩm màu cũng được cho là khâu quan trọng, mangđậm tính thẩm mỹ và nhân sinh quan sâu sắc của người làng Xuân La Bởi những phẩm màuđều có nguồn gốc thực vật tự nhiên để trẻ em không bị ngộ độc khi ăn tò he Đó là màu vàngtươi từ củ nghệ, màu vàng đậm của quả dành dành, màu xanh từ lá cây cơm nếp, màu đỏ từruột quả gấc chín, màu đỏ nâu của hoa dâm bụt giấm, màu tím từ củ nghệ đen
Trang 6Sau các công đoạn chuẩn bị, khâu quan trọng nhất là nặn tò he Dưới bàn tay khéo léo,những viên bột bỗng hóa thành chú gà trống vươn cánh gọi bình minh, chú nai vàng ngơngác, chàng hiệp sĩ uy phong, nàng công chúa xinh đẹp, chàng Thạch Sanh dũng cảm hayNgộ Không thiên biến vạn hóa, hay mâm xôi, mâm ngũ quả, phẩm oản, nải chuối, buồngcau, thủ lợn rất sống động.
Câu 1: Em hãy khoanh tròn vào chữ cái đứng trước câu trả lời đúng
1 Ngôi làng nào nổi tiếng với nghề nặn tò he? (0,5 điểm)
A Làng cổ Đường Lâm
B Làng chài Mũi Né
C Làng Xuân La
D Làng chài Cửa Vạn
2 Cách tạo hình nào sau đây không phải của tò he? (0,5 điểm)
A Nặn hình thù các con vật như công, gà, trâu, bò, lợn, cá…
B Nặn thành hình quanh các khung bằng tre, nứa
C Nặn bột thành nải chuối, quả cau, chân giò, đĩa xôi…
D Sau khi nặn gắn vào một chiếc kèn ống, ở đầu kèn có quét chút mạch nha, khi thổi phát ra
âm thanh “tò te”
3 Màu vàng đậm của tò he được làm từ nguyên liệu nào? (0,5 điểm)
A Củ nghệ
B Quả dành dành
C Lá cây cơm nếp
D Hoa dâm bụt giấm
Câu 2: Em hãy sắp xếp các công đoạn làm tò he dưới đây theo trật tự đúng (0,5 điểm)
a Trộn bột với phẩm màu
b Tạo phẩm màu từ các nguyên liệu thiên nhiên
c Luộc bột bắp
d Nặn thành các hình dáng khác nhau
Trang 7Câu 3: Ngoài tò he thì em biết những trò chơi truyền thống nào? (1 điểm)
Phần 2: Luyện từ và câu
Câu 1:
a Em hãy tìm 3 cặp từ trái nghĩa về chủ đề thiên nhiên (0,5 điểm)
b Chọn 1 trong 3 cặp từ vừa tìm được để đặt thành 1 câu ghép (0,5 điểm)
Câu 2:
a Em hãy kể tên các cặp quan hệ từ tăng tiến (0,5 điểm)
b Đặt 1 câu ghép với 1 trong các cặp quan hệ từ em đã tìm được (0,5 điểm)
Câu 3: Em hãy chỉ ra biện pháp tu từ sử dụng trong đoạn thơ dưới đây (1 điểm):
Cậu mèo đã dậy từ lâuCái tay rửa mặt, cái đầu nghiêng nghiêng
Mụ gà cục tác như điênLàm thằng gà trống huyên thuyên một hồi
Cái na đã tỉnh giấc rồiĐàn chuối đứng vỗ tay cười, vui sao!
Chị tre chải tóc bên aoNàng mây áo trắng ghé vào soi gươngBác nồi đồng hát bùng boong
Bà chổi loẹt quẹt lom khom trong nhà
Phần 3: Tập làm văn (4 điểm)
Em hãy tả khung cảnh bãi biển mà em yêu thích nhất
Trang 8Đề 4:
Phần 1: Đọc hiểu
Xuất hiện vào khoảng thế kỉ XVI tại phố Hội (Quảng Nam) và tồn tại hơn 400 năm nhưmột trong những sản phẩm nghệ thuật thủ công truyền thống lâu đời tại Việt Nam Đèn lồngHội An lưu giữ trong mình một nét hoài cổ, tinh tế mà huyền dịu trong mắt người dân địaphương và cả bạn bè thế giới Tựa một nét đặc trưng rất riêng, khi nhắc đến Hội An, không
ai không nhớ đến đèn lồng tỏa sáng cả một trời phố Cổ vào mỗi dịp Tết Nguyên Đán haylung linh, mấp mé trên dòng sông Hoài những ngày trăng tròn
Không phải ngẫu nhiên mà đèn lồng nơi đây lại trở thành nét đẹp văn hóa, đó là bởinhững tinh túy, sự cẩn trọng và nâng niu mà người dân nơi đây chắt chiu trong từng sảnphẩm thủ công xinh xắn qua nhiều thế hệ Bắt đầu từ khâu chọn tre đến xử lí tre và định hìnhkhung cho đèn, người nghệ nhân tỉ mẩn, khéo léo uốn và tạo hình khung cho chiếc đèn, điềuđặc biệt ở đây là kích thước của đèn lồng sẽ phụ thuộc vào kích thước nan tre làm nên chiếcđèn ấy Sau khi tạo khung đèn, quá trình bọc vải cho khung chính là công đoạn tạo nên vẻđẹp gây ấn tượng của sản phẩm Phải kể đến chất liệu của vải bọc đèn lồng Hội An, thườngđược sử dụng là vải lụa tơ tằm, họa tiết thanh thoát đồng thời mang đậm nét văn hóa Á Đông
cổ điển với gam màu đơn sắc Bên cạnh đó, đèn lồng cũng được trang trí bên ngoài bằngnhững bức tranh non nước gần gũi về con người và thiên nhiên nước Việt trên nền vải trắngtrang nhã Không chỉ đa dạng về mẫu mã, độc đáo về chất liệu, người nghệ nhân còn sáng
Trang 9tạo thêm những kiểu dáng mới lạ và sang trọng nhưng vẫn giữ được tinh hoa trong chiếc đènlồng để phù hợp trang trí cho nhiều không gian khác nhau như : đèn lồng bánh ú, đèn củ tỏi,đèn tròn, đèn củ tỏi ngược, đèn kiểu dù hay kiểu quả trám…
Câu 1: Em hãy khoanh tròn vào chữ cái đứng trước câu trả lời đúng.
1 Đèn lồng Hội An thường được thắp vào các dịp nào? (0,5 điểm)
A Trên dòng sông Hoài mỗi dịp trăng tròn
B Trên đường phố Sài Gòn
C Trên sân khấu chào mừng năm học mới
D Trên các chuyến tàu
2 Kích thước của những chiếc đèn lồng Hội An phụ thuộc vào điều gì? (0,5 điểm)
A Bàn tay của người thợ làm đèn lồng
B Yêu cầu của người mua đèn lồng
C Kích thước nan tre làm nên chiếc đèn lồng
D Kích thước tấm vải bọc bên ngoài đèn lồng đã được vẽ sẵn
3 Nghệ nhân thường dùng loại vải nào để bọc bên ngoài đèn lồng? (0,5 điểm)
Câu 2: Để đèn lồng Hội An có thể phù hợp với nhiều không gian và tiếp tục phát triển ở môi
trường đèn điện vô cùng phổ biến như hiện nay, các nghệ nhân đã làm điều gì? (1 điểm)
Phần 2: Luyện từ và câu
Câu 1: Hãy xác định chủ ngữ, vị ngữ trong câu sau (0,5 điểm):
“Phải kể đến chất liệu của vải bọc đèn lồng Hội An thường được sử dụng là vải lụa tơtằm, họa tiết thanh thoát đồng thời mang đậm nét văn hóa Á Đông cổ điển với gam màu đơnsắc”
Câu 2: Viết 1 đoạn hội thoại ngắn giữa em và bạn, trong đó có sử dụng 1 cặp từ trái nghĩa
và 1 cặp từ đồng nghĩa (1 điểm)
Trang 10Câu 3: Từ chân trong câu dưới đây là từ nghĩa gốc hay nghĩa chuyển? Giải thích (1 điểm)
Nhờ tài đá bóng cừ khôi, Tuấn đang có một chân trong đội bóng của trường
Câu 4: Đặt câu ghép với cặp quan hệ từ “Tuy… nhưng…” Xác định các thành phần của
câu vừa đặt (1 điểm)
Tên gọi Sa Pa này bắt nguồn từ tiếng quan thoại Tiếng quan thoại gọi Sa - Pả, “Sa”
là cát, “Pả” là bãi Địa danh của “bãi cát” này ở bên phải cầu 32km từ Lào Cai vào Sa Pa.Ngày xưa chưa có thị trấn Sa Pa, cư dân ở vùng đất này đều họp chợ ở “bãi cát” đó Do vậy,dân địa phương ai cũng nói là “đi chợ Sa Pả” Từ hai chữ “Sa Pả”, người Phương Tây phát
âm không có dấu, nên thành Sa Pa và họ đã viết bằng chữ Pháp hai chữ đó là “Cha Pa” và
Trang 11một thời gian rất lâu người ta đều gọi “Cha Pa” theo nghĩa của từ tiếng Việt Còn thị trấn Sa
Pa ngày nay, trước có một mạch nước đùn lên đục đỏ, nên dân địa phương gọi là “HùngHồ”, “Hùng” là đỏ, “Hồ” là hà, là suối, suối đỏ
Sa Pa có đỉnh Phan Si Păng cao 3.143m trên dãy Hoàng Liên Sơn Gọi là Hoàng LiênSơn, bởi duy nhất trên dãy núi này mới có cây Hoàng Liên, một loại dược liệu quý, hiếm.Ngoài ra dãy Hoàng Liên còn là “mỏ” của loài gỗ quý như thông dầu, của bao chim thú, như
gà gô, gấu, khỉ, sơn dương và của hàng ngàn loại thuốc Khu rừng quốc gia Hoàng Liên Sơn
có 136 loài chim, có 56 loài thú, 553 loài côn trùng, 864 loài thực vật, trong đó có 173 loàicây thuốc Trong đó có 37 loài thú được ghi trong “sách đỏ Việt Nam
Em hãy khoanh tròn vào chữ cái đứng trước câu trả lời đúng
1 Phong cảnh thiên nhiên Sa Pa có gì đặc biệt? (0,5 điểm)
A Đều là những khung cảnh hùng vĩ của mẹ thiên nhiên ban tặng
B Đều là những khung cảnh ấn tượng do con người tạo dựng, sắp xếp
C Kết hợp giữa sức sáng tạo của con người cùng với địa hình tự của núi đồi, màu xanh củarừng
D Kết hợp giữa sức sáng tạo của con người và các bãi cát, cồn cát lớn
2 Loại tài nguyên được xem là vô giá ở Sa Pa là gì? (0,5 điểm)
A Dầu mỏ, dầu khí
B Các loại dược liệu quý hiếm
C Khí hậu trong lành mát mẻ, mang nhiều sắc thái đa dạng
D Mạch nước ngầm trong lành, dồi dào
3 Thông tin nào sau đây chưa đúng khi nói về Sa Pa? (0,5 điểm)
A Nằm ở độ cao trung bình 1500m – 1800m
B Khí hậu ít nhiều mang sắc thái của xứ ôn đới
C Nhiệt độ trung bình 18-25°C
Trang 12D Từ tháng 5 đến tháng 8 có mưa nhiều
4 Tên gọi nào chưa từng được sử dụng để gọi tên vùng đất Sa Pa?
5 Vì sao dãy núi ở Sa Pa được đặt tên là Hoàng Liên? (0,5 điểm)
A Vì người đầu tiên tìm ra dãy núi này tên là Hoàng Liên
B Vì chính quyền sau khi họp đã chọn ra tên Hoàng Liên để đặt cho dãy núi này
C Vì đây là dãy núi duy nhất có cây Hoàng Liên - một loại được liệu quý
D Vì sách cổ có ghi lại tên dãy núi này là Hoàng Liên
6 Đâu không phải là đặc điểm về sinh vật cảnh của vườn quốc gia Hoàng Liên Sơn? (0,5 điểm)
A 136 loài chim, 56 loài thú, 553 loài côn trùng
B 864 loài thực vật, trong đó có 173 loài cây thuốc
C 37 loài thú được ghi trong “sách đỏ Việt Nam
D 65 loại khoáng sản trong lòng đất
Phần 2: Luyện từ và câu
Câu 1: Đọc đoạn trích dưới đây:
Lão nói xong lại cười đưa đà Tiếng cười gượng nhưng nghe đã hiền hậu lại Tôi vui vẻbảo:
- Thế là được, chứ gì? Vậy cụ ngồi xuống đây, tôi đi luộc khoai, nấu nước
- Nói đùa thế, chứ ông giáo cho để khi khác?
- Việc gì còn phải chờ khi khác? Không bao giờ nên hoãn sự sung sướng lại Cụ cứngồi xuống đây! Tôi làm nhanh lắm
- Đã biết, nhưng tôi còn muốn nhờ ông một việc
Mặt lão nghiêm trang lại
- Việc gì thế, cụ?
- Ông giáo để tôi nói Nó hơi dài dòng một tí