- GV giải thích vì thời cơ khởi nghĩa chưa thật sự chín muồi mà chỉ xuất hiện ở một số địa phương -> Đảng chỉ chủ trương khởi nghĩa từng phần để chuẩn bị cho tổng khởi nghĩa. “Đức hàn[r]
Trang 1Ngày soạn: / /20 Ngày giảng:12A: / /201
12B : / /201 12C : / /201
Tiết PPCT: 26
Bài 16: PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ TỔNG KHỞI NGHĨATHÁNG TÁM (1939-1945) NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ
CỘNG HOÀ RA ĐỜI.
I Mục tiêu bài học.
1/ Kiến thức: Học sinh nắm được các nội dung cơ bản
- Trình bày được KN từng phần và những chủ trương của Đảng
- Phân tích được sự sáng suốt của Đảng trong việc cớp thời cơ phát động khởi nghĩa
- Trình bày khái quát cuộc tổng KN trong cả nước, diễn biến chính cuộc khởi nghĩa ở
Hà Nội, Huế, Sài Gòn
2/ Tư tưởng:
Bồi dưỡng niềm tinh vào sự lãnh đạo của Đảng, tinh thần hăng hái, nhiệt tình cách mạng,
ý thức độc lập, tự do dân tộc
3/ Kĩ năng:
Phân tích, so sánh, đánh giá các sự kiện lịch sử
II Tư liệu và đồ dùng dạy học
- GV sưu tầm tài liệu, lược đồ liên quan đên bài giảng
III Hoạt động dạy và học.
1/ Ổn định lớp:
2/ Kiểm tra bài cũ:
Trình bày quá trình chuẩn bị tiến tới tổng khởi nghĩa giành chính quyền?
3/ Dẫn nhập vào bài mới:
4/ Tổ chức các hoạt động dạy - học.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung học sinh cần nắm TG Hoạt động 1: Cả lớp
- GV giải thích vì thời cơ khởi nghĩa
chưa thật sự chín muồi mà chỉ xuất
hiện ở một số địa phương -> Đảng chỉ
chủ trương khởi nghĩa từng phần để
chuẩn bị cho tổng khởi nghĩa
“Đức hàng Nhật cũng cúi đầu
Bốn phương châu Á, châu Âu vẫy
vùng
Đồng cỏ héo đã bùng lửa cháy
Nước non ơi hết thảy vùng lên…
…Lời Đảng gọi một ngày sấm nổ
Biển người dâng ngập phố ngập đồng
III Khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền
1/ Khởi nghĩatừng phần (3/1945 – giữa 8/1945)
a/ Hoàn cảnh
- Đầu 1945, chiến tranh thế giới II bước vào giai đoạn cuối =>Phe phát xít bị tấn công dồn dập ở châu Âu và châu Á
- 8/1944, Pháp được giải phóng => Mâu thuẫn Pháp – Nhật gay gắt
- Đêm 9/3/1945, Nhật đảo chính Pháp
b/ Chủ trương của Đảng
- Ngay đêm 9/3 hội nghị mở rộng ban thường vụ TW Đảng tại Đình Bảng – Từ Sơn
Trang 2Mùa thu cách mạng thành công
Mùa thu đây hỡi cờ hồng vàng sao”
Hoạt động 2: Cả lớp, cá nhân.
- GV: yêu cầu hs theo dõi sgk để thấy
được hoàn cảnh, chủ trương của Đảng
trong việc phát động KN từng phần
- HS: theo dõi sgk
- GV: gọi 1,2 Hs trình bày, sau đó gv
chốt lại
-GV: yêu cầu Hs theo dõi sgk để thấy
được diễn biến cao trào kháng Nhật
cứu nước
- HS: theo dõi sgk, 1,2 em trình bày
- GV: Nhận xét chốt lại
Hoạt động 3: Cả lớp, cá nhân.
- GV dẫn dắt: ngay từ trong cao trào
kháng Nhật Đảng ta đã có chủ trương
đẩy mạnh chuẩn bị LLCM tiến tới
tổng KN Vũ trang
- GV: công việc chuẩn bị cuối cùng
được tiến hành ntn?
- HS theo dõi SGK trả lời
- GV: nhận xét, chốt lại
Hoạt động 4: Cả lớp, cá nhân.
- GV: Vì sao Đảng quyết định tổng
khởi nghĩa khi Nhật đầu hàng đồng
minh?
- HS: trả lời
“Một khi thời cơ đã qua đi không biết
bao giờ sẽ trở lai, hoặc là lúc này hoặc
là không bao giờ” (Bác Hồ)
(Bắc Ninh)
- 12/3/1945, TW Đảng ra chỉ thị “Nhật Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”
c/ Cao trào kháng Nhật cứu nước
- Ở căn cứ Cao – Bắc – Lạng, chính quyền nhân dân được thành lập ở nhiễu xã – châu
- Phong trào phá kho thóc Nhật thu hút hang triệu người tham gia
- Khởi nghĩa từng phần diễn ra ở một số địa phương như Hiệp Hoà (Bắc Giang), Tiên Du (Bắc Ninh)
- 11/3/1945, tù chính trị ở Ba Tơ nổi dậy phá nhà lao, chiếm đồn giặc, lập ra chính quyền
CM Hàng loạt các nhà tù khác ở Nghĩa Lộ, Sơn La, Hoả Lò nổi dậy
- Ở Nam Kỳ, phong trào Việt Minh phát triển mạnh mẽ
* Ý nghĩa:
- LLCM phát triển vượt bậc, LL trung gian ngả về CM, quần chúng sẵn sàng nổi dậy tổng KN giành độc lập
- Cao trào chuẩn bị trực tiếp cho CM T8
2/ Công việc chuẩn bị cuối cùng trước ngày tổng KN.
- Từ 15 – 20/4/1945, TW Đảng triệu tập hội nghị quân sự Bắc Kỳ thống Nhất các lực lượng vũ trang, lập ra uỷ ban quân sự Bắc
Kỳ
- 16/4/1945, tổng bộ Việt Minh thành lập “uỷ ban dân tộc giải phóng Việt Nam”
- 15/5/45 VNTTGPQ và CQQ thống nhất thành VNGPQ
- 4/6/1945, Khu giải phóng Việt Bắc ra => Toàn Đảng toàn đan sẵn sàng chờ thòi cơ tổng khởi nghĩa
3/ Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945.
a/ Nhật đầu hàng Đồng Minh – Lệnh tổng khởi nghĩa được ban bố.
- 5/1945, Đức đầu hàng Đồng Minh
- 15/8/1945, Nhật đầu hàng Đồng Minh, quân Nhật ở Đông Dương rệu rã, chính phủ Trần Trọng Kim và tay sai hoang mang đến cực độ => Thời cơ “Ngàn năm có một đã đến”
Trang 3- Gv: Nội dung và ý nghĩa của hội
nghị toàn quốc và đại hội quốc dân tại
Tân trào
- HS dựa vào SGK trình bày nội dung
- Ý nghĩa: thể hiện sự nhất trí của toàn
Đảng toàn dân với sự nghiệp giải
phóng dân tộc
- GV: Hãy đánh giá những hành động
của Đảng trong thời gian này?
Hs trả lời.
- Gv xử dụng bản đồ treo tường để
trình bày diễn biến tổng khởi nghĩa
tháng Tám trong cả nước Liên hệ việc
khởi nghĩa giành chính quyền ở tỉnh
nhà
Lưu ý: Ở Móng Cái, Hà Giang, Lào
Cai, Lai Châu, Vĩnh Yên do quân
Tưởng và tay sai vào chiếm đóng từ
trước nên ta chưa giành được chính
quyền
- Ở trong nước, cao trào cách mạng dâng cao, khí thế cách mạng của quần chúng đang sôi sục sẵn sàng chờ lệnh tổng khởi nghĩa của Đảng
Chủ trương của Đảng
- 13/8/1945, TW Đảng và tổng bộ Việt Minh
đã thành lập uỷ ban khởi nghĩa (23h cùng ngày ra quân lệnh số 1 phát lệnh tổng khởi nghĩa toàn quốc)
- 14/8 – 15/8, hội nghị toàn quốc của Đảng họp tại Tân Trào quyết định tổng khởi nghĩa
và thông qua các vấn đề về chính sách đối nội – ngoại sau khi giành chính quyền
- 16 – 17/8/1945, đại hội quốc dân do tổng
bộ Việt Minh triệu tập tại Tân Trào
b/ Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945
- Từ ngày 14/8/1945, tuy chưa nhận được lệnh tổng khởi nghĩa của TW nhưng căn cứ vào tình hình cụ thể ở địa phương và vận dụng chỉ thị Nhật – Pháp bắn nhau nhiều huyện, xã ở châu thổ sông Hồng đã tiến hành khởi nghĩa
- Từ 14 – 18/8/1945 đã có bốn tỉnh giành được chính quyền sớm nhất (Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tỉnh, Quảng Nam)
- 16/8/1945, đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy một đơn vị giải phóng tiến về thị xã Thái Nguyên mở đầu cho tổng khởi nghĩa
- 19/8, giành chính quyền thắng lợi ở thủ đô
Hà Nội
- 23/8, giành chính quyền ở Huế
- 25/8, giành chính quyền thắng lợi ở Sài Gòn
- 28/8, ở hai tỉnh cuối cùng ở Hà Tiên và Đồng Nai
- 30/8, tại Ngọ môn (Huế) vua Bảo Đại đọc lời thoái vị, trao ấn kiếm cho chính quyền cách mạng
5/ Sơ kết tiết học:
- Củng cố:
- Dặn dò: