Biết cách dùng đồ thị của hàm số để biện luận số nghiệm của một phương trình1. Biết viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số.[r]
Trang 1Chương I: ỨNG DỤNG ĐẠO HÀM ĐỂ KHẢO SÁT VÀ VẼ ĐỒ THỊ HÀM SỐ
Tiết dạy 13 Bài 5: KHẢO SÁT SỰ BIẾN THIÊN VÀ VẼ ĐỒ THỊ CỦA HÀM SỐ
Biết cách khảo sát và vẽ đồ thị của các hàm số trong chương trình
Biết cách tìm giao điểm của hai đồ thị
Biết cách dùng đồ thị của hàm số để biện luận số nghiệm của một phương trình
Thái độ:
Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác Tư duy các vấn đề toán học một cách lôgic và hệ thống
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên: Giáo án Hình vẽ minh hoạ.
Học sinh: SGK, vở ghi Ôn tập các kiến thức đã học về khảo sát hàm số.
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số lớp.
2 Kiểm tra bài cũ: (3')
H Nhắc lại định lí về tính đơn điệu, cực trị của hàm số?
Đ
3 Giảng bài mới:
H4 Nêu cách tìm giao điểm
của đồ thị với các trục toạ độ ?
Trang 2– Tìm giao điểm với trục tung:
y ax b Cho HS nhắc lại
các điều đã biết về hàm số , sau
đó cho thực hiện khảo sát theo
sơ đồ
Các nhóm thảo luận, thựchiện và trình bày
+ D = R+ y = a
+ a > 0: hs đồng biến+ a < 0: hs nghịch biến+ a = 0: hs không đổi
lại các điều đã biết về hàm số
, sau đó cho thực hiện khảo sát
theo sơ đồ
Các nhóm thảo luận, thựchiện và trình bày
+ D = R+ y = 2ax + b
a > 0
x y’
y
0 2
b a
Trang 3x y’
y
0 2
b a
Đọc tiếp bài "Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số"
IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:
Biết cách khảo sát và vẽ đồ thị của các hàm số trong chương trình
Biết cách tìm giao điểm của hai đồ thị
Trang 4 Biết cách dùng đồ thị của hàm số để biện luận số nghiệm của một phương trình.
Thái độ:
Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác Tư duy các vấn đề toán học một cách lôgic và hệ thống
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên: Giáo án Hình vẽ minh hoạ.
Học sinh: SGK, vở ghi Ôn tập các kiến thức đã học về khảo sát hàm số.
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số lớp.
2 Kiểm tra bài cũ: (3')
H Nhắc lại sơ đồ khảo sát hàm số?
Đ
3 Giảng bài mới:
TL Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh Nội dung
Cho HS thực hiện lần lượt
các bước theo sơ đồ
Các nhóm thực hiện và trìnhbày
+ D = R
2
3x 6x+ y = 2
0
x x
+ x = 0 y = –42
1
x x
y = 0 + Đồ thị
II KHẢO SÁT MỘT SỐ HÁM ĐA THỨC VÀ HÀM PHÂN THỨC
Trang 5 Cho HS thực hiện lần lượt
các bước theo sơ đồ
Các nhóm thực hiện và trìnhbày
+ x = 0 y = 2
y = 0 x = 1+ Đồ thị
VD2: Khảo sát sự biến thiên và
Trang 64 BÀI TẬP VỀ NHÀ:
Bài 1 SGK
Đọc tiếp bài "Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số"
IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:
Biết cách khảo sát và vẽ đồ thị của các hàm số trong chương trình
Biết cách tìm giao điểm của hai đồ thị
Biết cách dùng đồ thị của hàm số để biện luận số nghiệm của một phương trình
Thái độ:
Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác Tư duy các vấn đề toán học một cách lôgic và hệ thống
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên: Giáo án Hình vẽ minh hoạ.
Học sinh: SGK, vở ghi Ôn tập các kiến thức đã học về khảo sát hàm số.
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số lớp.
2 Kiểm tra bài cũ: (3')
H Nhắc lại sơ đồ khảo sát hàm số?
Đ
3 Giảng bài mới:
TL Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh Nội dung
Cho HS thực hiện lần lượt
các bước theo sơ đồ
Các nhóm thực hiện và trìnhbày
II KHẢO SÁT MỘT SỐ HÁM ĐA THỨC VÀ HÀM
Trang 7+ D = R
2
4x x( 1)+ y = 1
10
x x x
+ Đồ thị
x = 0 y = –3
33
x x
y = 0 Hàm số đã cho là hàm sốchẵn Đồ thị nhận trục tunglàm trục đối xứng
Cho HS thực hiện lần lượt
các bước theo sơ đồ
Các nhóm thực hiện và trìnhbày
+ D = R
2
2x x( 1)
+ y = y = 0 x = 0
+ Đồ thị3
Trang 8 Đọc tiếp bài "Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số".
IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:
Trang 9
ax b y
Biết cách khảo sát và vẽ đồ thị của các hàm số trong chương trình
Biết cách tìm giao điểm của hai đồ thị
Biết cách dùng đồ thị của hàm số để biện luận số nghiệm của một phương trình
Thái độ:
Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác Tư duy các vấn đề toán học một cách lôgic và hệ thống
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên: Giáo án Hình vẽ minh hoạ.
Học sinh: SGK, vở ghi Ôn tập các kiến thức đã học về khảo sát hàm số.
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số lớp.
2 Kiểm tra bài cũ: (3')
H Nhắc lại sơ đồ khảo sát hàm số?
Đ
3 Giảng bài mới:
Cho HS thực hiện lần lượt
các bước theo sơ đồ
Các nhóm thực hiện và trìnhbày
+ D = R \ {–1}
2
31
x
+ y = < 0, x –1+ TCĐ: x = –1
TCN: y = –1+ BBT
x y’
– –
–1
–1 –1
+ Đồ thị
x = 0 y = 2
y = 0 x = 2 Giao điểm của hai tiệm cận
II KHẢO SÁT MỘT SỐ HÁM ĐA THỨC VÀ HÀM PHÂN THỨC
ax b y
cx d
3 Hàm số (c 0, ad – bc 0)
VD1: Khảo sát sự biến thiên và
vẽ đồ thị hàm số:
21
x y x
Trang 10là tâm đối xứng của đồ thị.
Cho HS thực hiện lần lượt
các bước theo sơ đồ
Các nhóm thực hiện và trìnhbày
12
12
+ y = > 0, x 1
2
+ TCĐ: x = 1
2 TCN: y = + BBT
x y’
y
1 2
+ +
Trang 11Đồ thị nhận giao điểm của 2tiệm cận làm tâm đối xứng.
10' Hoạt động 2: Tìm hiểu các dạng đồ thị của hàm số nhất biến
Câu hỏi: Các hàm số sau
thuộc dạng nào? Tìm các tiệm
Đọc tiếp bài "Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số"
IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:
>
0
d – b c
< 0 xy
Trang 12 Biết cách khảo sát và vẽ đồ thị của các hàm số trong chương trình.
Biết cách tìm giao điểm của hai đồ thị
Biết cách dùng đồ thị của hàm số để biện luận số nghiệm của một phương trình
Thái độ:
Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác Tư duy các vấn đề toán học một cách lôgic và hệ thống
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên: Giáo án Hình vẽ minh hoạ.
Học sinh: SGK, vở ghi Ôn tập các kiến thức đã học về khảo sát hàm số.
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
3 Giảng bài mới:
TL Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh Nội dung
10' Hoạt động 1: Tìm hiểu cách xét sự tương giao của các đồ thị
III SỰ TƯƠNG GIAO CỦA CÁC ĐỒ THỊ
Cho hai hàm số:
y = f(x) (C 1 ) và y = g(x) (C 2 ).
Để tìm hoành độ giao điểm của (C 1 ) và (C 2 ), ta giải phương trình: f(x) = g(x) (1)
Hướng dẫn HS giải pt bậc ba
Chú ý điều kiện mẫu khác 0
Các nhóm thực hiện và trìnhbày
b)
Trang 13H2 Lập pt hoành độ giao điểm
của đồ thị và trục hoành?
H3 Nêu điều kiện để đồ thị cắt
trục hoành tại 3 điểm phân biệt
1
x x x
x x
Nhấn mạnh:
– Cách xét sư tương giao giữa
hai đồ thị
– Số giao điểm của hai đồ thị
bằng số nghiệm của phương
trình hoành độ giao điểm
4 BÀI TẬP VỀ NHÀ:
Bài 5, 6, 7, 8, 9 SGK
Đọc tiếp bài "Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số"
IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:
Trang 14
Tiết dạy: 18 Bài 4: KHẢO SÁT SỰ BIẾN THIÊN VÀ VẼ ĐỒ THỊ
Biết cách khảo sát và vẽ đồ thị của các hàm số trong chương trình
Biết cách tìm giao điểm của hai đồ thị
Biết cách dùng đồ thị của hàm số để biện luận số nghiệm của một phương trình
Thái độ:
Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác Tư duy các vấn đề toán học một cách lôgic và hệ thống
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên: Giáo án Hình vẽ minh hoạ.
Học sinh: SGK, vở ghi Ôn tập các kiến thức đã học về khảo sát hàm số.
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
3 Giảng bài mới:
TL Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh Nội dung
7' Hoạt động 1: Tìm hiểu cách biện luận số nghiệm của phương trình bằng đồ thị
Trang 15H1 Nhắc lại cách giải phương
trình bằng đồ thị đã biết ?
GV giới thiệu phương pháp
Đ1 Vẽ các đồ thị trên cùng
một hệ trục Dựa vào đồ thị đểkết luận
IV BIỆN LUẬN SỐ NGHIỆM CỦA PHƯƠNG TRÌNH BẰNG ĐỒ THỊ
Xét ph.trình: F(x, m)=0 (1) – Biến đổi (1) về dạng:
f(x) = g(m) (2)
– Khi đó (2) có thể xem là pt hoành độ giao điểm của 2 đồ thị: (C): y = f(x)
(d): y = g(m) (trong đó y = f(x) thường là hàm số đã được khảo sát và vẽ
đồ thị, (d) là đường thẳng cùng phương với trục hoành).
– Dựa vào đồ thị (C), từ số giao điểm của (C) và (d) ta suy
GV hướng dẫn HS biện luận
số giao điểm của (C) và (d)
Đ1 HS thực hiện nhanh.
22
m m
: (1) có 1 nghiệm2
2
m m
: (1) có 2 nghiệm–2 < m < 2: (1) có 3 nghiệm
VD1: Khảo sát sự biến thiên và
vẽ đồ thị hàm số:
3 3 2 2
y x x (C)Dựa vào đồ thị, biện luận theo
m số nghiệm của phương trình:
Trang 16x x
2 3 x x 3 Đ3 0+ Pttt của (C) tại (–1; 0):
y = 0+ Pttt của (C) tại (2; 0):
Bài toán 2: Viết phương trình
tiếp tuyến của (C): y = f(x), biết
Từ đó viết pttt.
Bài toán 3: Viết phương trình
tiếp tuyến của (C): y = f(x), biết
tiếp tuyến đi qua điểm A(x1;
y1)
VD2: Viết phương trình tiếp
tuyến của đồ thị (C) của hàm sốsau tại các giao điểm của (C)với trục hoành:
VÀ VẼ ĐỒ THỊ CỦA HÀM SỐ
Trang 17 Biết cách khảo sát và vẽ đồ thị của các hàm số trong chương trình.
Biết cách tìm giao điểm của hai đồ thị
Biết cách dùng đồ thị của hàm số để biện luận số nghiệm của một phương trình
Biết viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số
Thái độ:
Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác Tư duy các vấn đề toán học một cách lôgic và hệ thống
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên: Giáo án Hệ thống bài tập.
Học sinh: SGK, vở ghi Ôn tập các kiến thức đã học về khảo sát hàm số.
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số lớp.
2 Kiểm tra bài cũ: (Lồng vào quá trình luyện tập)
H
Đ
3 Giảng bài mới:
15' Hoạt động 1: Luyện tập khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số bậc ba
H1 Nhắc lại các bước khảo sát
và vẽ đồ thị hàm số bậc ba?
Các nhóm thực hiện và trìnhbày
Đ1.
a) x y’
y
4 0
Trang 18x y’
2 –2
H1 Nhắc lại các bước khảo sát
và vẽ đồ thị hàm số bậc bốn
Các nhóm thực hiện và trìnhbày
Trang 19trùng phương?
x y’
2
b) x y’
y
0 0 3
x y
Trang 20-2 -1 1 2
-1
1 2 3
x y
10' Hoạt động 3: Luyện tập khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số nhất biến
H1 Nhắc lại các bước khảo sát
và vẽ đồ thị hàm số nhất biến?
Các nhóm thực hiện và trìnhbày
Đ1.
a) x y’
x
a) b)
Trang 211 2 3 4
x y
O
Trang 22-3 -2 -1 1 2 3 4 5
-3 -2 -1
1 2 3
Trang 23 Biết cách khảo sát và vẽ đồ thị của các hàm số trong chương trình.
Biết cách tìm giao điểm của hai đồ thị
Biết cách dùng đồ thị của hàm số để biện luận số nghiệm của một phương trình
Biết viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số
Thái độ:
Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác Tư duy các vấn đề toán học một cách lôgic và hệ thống
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên: Giáo án Hệ thống bài tập.
Học sinh: SGK, vở ghi Ôn tập các kiến thức đã học về khảo sát hàm số.
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số lớp.
2 Kiểm tra bài cũ: (Lồng vào quá trình luyện tập)
H
Đ
3 Giảng bài mới:
H1 Nêu đk để đồ thị hàm số
cắt trục hoành tại 3 điểm phân
biệt ?
H2 Nêu đk để đồ thị các hàm
Đ1 Pt hoành độ giao điểm có 3
nghiệm phân biệt:
0
m m
m m
Đ2 Pt hoành độ giao điểm có 2
nghiệm phân biệt:
Trang 24số cắt nhau tại 2 điểm phân biệt
?
2
21
x x m x m x
21
x m x
x m m
H2 Biến đổi phương trình?
H3 Biện luận số giao điểm của
m m
số nghiệm của phương trìnhsau theo m:
x x m
Trang 25m m
: pt có 2 nghiệm–2 < m < 2: pt có 3 nghiệm
10' Hoạt động 3: Luyện tập viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số
y x
7
14
Bài tập ôn chương
IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG: