- Dưới sự chỉ đạo của Quốc tế Cộng sản, Mặt trận Nhân dân chống phát xít được thành lập ở nhiều nước..[r]
Trang 1TIẾT 12 - BÀI 11: TÌNH HÌNH CÁC NƯỚC TƯ BẢN GIỮA HAI CUỘC
CHIẾN TRANH THẾ GIỚI (1918 - 1939)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Về kiến thức:
- Trình bày được các giai đoạn phát triển của CNTB giữa 2 cuộc CTTG (1918 – 1939)
- Hiểu được sự thiết lập một trật tự thế giới mới theo hệ thống hòa ước Vécxai-Oasinhtơn chứa đựng đầy mâu thuẫn và không vững chắc
- Nêu hậu quả về CT – XH của khủng hoảng KT (1929 – 1933) đối với các nước TB
- Phân tích được vai trò của Mặt trận nhân dân chống phát xít trước nguy cơ chiến tranh thế giới II
2 Về kĩ năng:
- Rèn luyện khả năng nhận thức, phân tích, rút ra kết luận các sự kiện lịch sử; bồi dưỡng khả năng liên hệ thực tế
3 Về tư tưởng:
- Nhìn nhận khách quan về quá trình phát triển và bản chất của CNTB
- Ủng hộ cuộc đấu tranh vì sự tiến bộ và giải phóng của nhân dân thế giới
II.THIẾT BỊ VÀ TÀI LIỆU DẠY HỌC
1.Giáo viên:
- Lược đồ sự biến đổi bản đồ chính trị châu Âu 1914 – 1923
- Một số tranh ảnh có liên quan, tài liệu tham khảo
2 Học sinh: SGK, vở ghi
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
(?) Nêu những nội dung cơ bản của chính sách Kinh tế mới và tác động của chính sách Kinh tế mới đối với nền kinh tế nước Nga?
3 Vào bài mới:
CTTG kết thúc, hệ thống TBCN trải qua nhiều biến động Một trật tự thế giới được thiết lập nhưng những mâu thuẫn vốn có không được giải quyết
Trang 2mà còn gia tăng Một cao trào CM mới bùng lên dưới ảnh hưởng của cách
mạng tháng Mười, phong trào cộng sản thế giới phát triển mạnh… Đó là những
nội dung cơ bản chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học hôm nay
4 Dạy bài mới:
Hoạt động 1: Tập thể - cá nhân
(?) Tình hình các nước tư bản sau Chiến
tranh thế giới thứ nhất?
- HS dựa vào SGK trả lời
- GV cho HS đọc đoạn chữ nhỏ trong
SGK
(?) ND của hệ thống Vécxai –
Oasinhtơn?
- HS: Dựa vào SGK trả lời
- GV: Khai thác lược đồ hình 29: Quốc
gia nào đã biến mất? Quốc gia nào mới
xuất hiện? Những QG nào có sự thay đổi
về lãnh thổ? Kết cục của việc vẽ lại bản
đồ Châu Âu là gì?
- HS quan sát và trả lời câu hỏi GV chốt
ý: + Như vậy, TTTG mới đã được thiết
lập Đường biên giới của các quốc gia bị
cắt xén tùy tiện để thỏa mãn tham vọng
của các nước đế quốc thắng trận, bất chấp
quyền lợi các dân tộc
+ Nước Đức mất 1/8 lãnh thổ, 1/12 dân số,
phải bồi thường chiến phí nặng nề =>
Hình thành “CN phục thù” ở Đức sau
CTTGI
+ Sự phân chia này làm nảy sinh sự bất
đồng do mâu thuẫn về quyền lợi Đây là
1 Thiết lập trật tự thế giới mới theo hệ thống Vécxai - Oasinhtơn
- Hội nghị Vecxai: 1919 – 1920
- Hội nghị Oasinhtơn: 1921 – 1922
=> Một trật tự thế giới mới được thiết lập:
Trật tự Vécxai - Oasinhtơn.
- Để duy trì trật tự thế giới mới Hội Quốc liên ra đời (44 quốc gia thành viên)
Trang 3“trật tự thiết lập trên miệng núi lửa”
(Lênin) Hòa bình của các nước tư bản chỉ
là tạm thời, mỏng manh
(?) Để duy trì hệ thống Vécxai –
Oasinhtơn các nước tư bản đã làm gì?
- HS trả lời, GV chốt ý
(?) Nguyên nhân bùng nổ cao trào cách
mạng 1918 – 1923?
- HS dựa vào SGK trả lời GV củng cố,
giải thích: Sau CTTG I, các nước châu Âu
kể cả nước thắng trận đều suy sụp về kinh
tế Pháp tuy thắng trận nhưng bị tổn thất
nặng nề: 1,4 triệu người chết, 10 tỉnh công
nghiệp phát triển lại bị tàn phá, tổng số
thiệt hại về vật chất lên tới 20 tỷ frăng…
Đức bại trận với 1,7 triệu người chết, mất
toàn bộ thuộc địa, phải cắt 1/8 lãnh thổ
của mình cho các nước thắng trận đời
sống CN và NDLĐ => thắng lợi của Cách
mạng tháng Mười Nga năm 1917 soi
đường và cổ vũ, họ đã vùng dậy đấu tranh
(?) Quốc tế Cộng sản ra đời trong bối
cảnh nào? Và hoạt động của nó?
- HS dựa vào SGK trả lời
2 Cao trào cách mạng 1918 - 1923 ở các nước tư bản Quốc tế Cộng sản.
* Cao trào cách mạng 1918 - 1923 ở các nước tư bản:
- Nguyên nhân:
+ Hậu quả của CTTG I
+ Sự thắng lợi của CM tháng Mười Nga
- Đỉnh cao là sự thành lập Nhà nước cộng hòa Xô Viết ở Hunggari (3/1919) và ở Bavie (Đức, 4/1919)
- Kết quả: + GCCN lớn mạnh.
+ Một loạt các ĐCS ra đời
* Quốc tế cộng sản:
- Tháng 3/1919, Quốc tế Cộng sản được thành lập ở Mátxcơva
- Người sáng lập: Lênin
- Thời gian hoạt động: 1919 – 1943
- Hình thức: các Đại hội (7 đại hội)
- Vai trò: lãnh đạo và đưa ra đường lối cách
Trang 4(?) Khủng hoảng kinh tế bắt đầu từ khi
nào? ở đâu? Nguyên nhân của khủng
hoảng?
- HS trả lời GV bổ sung: đây là cuộc
khủng hoảng thừa, cung vượt quá cầu; sự
phát triển không đồng đều giữa các nước
tư bản
(?) Hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh
tế?
- HS trả lời, GV chốt ý: Cuộc khủng
hoảng đã tàn phá nền KT ở các nước
TBCN Ở Mĩ: 13 vạn công ty bị phá sản,
10.000 ngân hàng phải đóng cửa, sản
lượng thép sụt 76%, ô tô 80%, thu nhập
nông nghiệp năm 1932 bằng 1/2 năm
1929 Để giữ giá hàng hóa bọn chủ tư bản
đã phá hủy các PTSX và hàng hóa tiêu
dùng ở Mĩ Năm 1931, người ta đã phá
hủy những lò cao có thể sản xuất ra 1 triệu
tấn thép trong 1 năm, đánh đắm 124 tàu
biển (trọng tải khoảng 1 triệu tấn); ở
Braxin 1933 có 22 triệu bao cà phê bị
liệng xuống biển…
=> Quan hệ giữa các cường quốc tư bản
chuyển biến phức tạp và dần dần hình
thành 2 khối đế quốc đối lập, báo hiệu
nguy cơ của một cuộc chiến tranh thế giới
mới
(?) Quốc tế Cộng sản đã làm gì trước sự
mạng phù hợp với từng thời kỳ
3 Cuộc khủng kinh tế 1929 - 1933 và hậu quả của nó
- Nguyên nhân: hàng hóa dư thừa, cung vượt quá cầu
- Thời gian: 10/1929
- Địa điểm: bùng nổ ở Mĩ, sau đó lan nhanh
ra thế giới tư bản
- Hậu quả: đe dọa nền sự tồn tại của CNTB
- Biện pháp khắc phục: một số nước cải cách, một số nước phát xít hóa chính quyền
=> Hình thành hai khối đế quốc: Đức, Italia, Nhật Bản (khối phát xít), Anh, Pháp, Mĩ (khối dân chủ)
4 Phong trào Mặt trận Nhân dân chống phát xít và nguy cơ chiến tranh
- Dưới sự chỉ đạo của Quốc tế Cộng sản, Mặt trận Nhân dân chống phát xít được thành lập
ở nhiều nước
Trang 5xuất hiện chủ nghĩa phát xít?
- Đại diện HS trả lời, nhóm khác bổ sung
sau đó GV cung cấp thêm và chốt ý
- Mặt trận Nhân dân đã giành thắng lợi ở Pháp (5/1936), ở Tây Ban Nha (2/1936)
5 Củng cố, dặn dò:
- Sự xác lập một trật tự thế giới mới sau chiến tranh trong những năm
1918 – 1939? Sự ra đời chủ nghĩa phát xít và sự xuất hiện nguy cơ chiến tranh
mới?
- Sự ra đời của Quốc tế Cộng sản và vai trò của nó với PTCM thế giới
(1919 - 1939)?
- Cuộc khủng hoảng kinh tế 1929 - 1939 và những hậu quả của nó?
- Học bài cũ và đọc trước bài mới