Sự tranh giành thị trường và thuộc địa giữa các nước đế quốc tất yếu đưa đến việc gây chiến tranh để phân chia lại đất đai trên thế giới?. GV: Cụ thể là có những cuộc chiến tranh của nhữ[r]
Trang 1Bài 13 : CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
(1914-1918)
I Mục tiêu
1 Về kiến thức:
- Những nét chính về mâu thuẫn giữa các nước đế quốc và sự hình
thành 2 khối quân sự ở Châu Âu: khối Liên minh (Đức, Áo – Hung,
I-ta-li-a), khối Hiệp ước (Anh, Pháp, Nga)
- Chiến tranh thế giới thứ nhất là cách giải quyết mâu thuẫn giữa đế
quốc với đế quốc
- Sơ lược diễn biến của chiến tranh qua 2 giai đoạn:
+ 1914 – 1916: Ưu thế thuộc về Đức, Áo – Hung
+ 1916 – 1918: Ưu thế thuộc về Anh, Pháp
2 Về tư tưởng:
Giáo dục tinh thần đấu tranh chống chiến tranh đế quốc, bảo vệ hoà
bình,ủng hộ cuộc đấu tranh của nhân dân các nước vì hoà bình độc
lập và chủ nghĩa xã hội
3 về kĩ năng:
-Phân biệt các khái niệm"Chiến tranh đế quốc", "Chiến tranh cách
mạng","Chiến tranh chính nghĩa","Chiến tranh phi nghĩa"
-Trình bày diễn biến cơ bản của chiến tranh, đánh giá một số vấn đề
lịch sử
II Chuẩn bị
GV: Bản đồ chiến tranh thế giới thứ nhất, thống kê kết quả chiến
tranh
HS: Đọc trước bài mới chuẩn bị trả lời câu hỏi
III Tiến trình lên lớp
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Nêu nội dung chính của cuộc Duy Tân Minh Trị ở Nhật bản?
Vì sao chủ nghĩa đế quốc Nhật được mệnh danh là chủ nghĩa đế
quốc phong kiến quân phiệt?
3 Bài mới
Thế kỷ XX diễn ra nhiều cuộc chiến tranh đã bùng nổ Trong đó có
2 cuộc chiến tranh lớn có quy mô toàn thế giới là chiến tranh thế
giới lần thứ nhất và chiến tranh thế giới lần thứ hai Vậy chiến tranh
thế giới lần thứ nhất đã bùng nổ như thế nào, diễn biến và kết cục,
hậu quả của nó ra sao? Chúng ta cùng tìm hiểu bài hôm nay
Hoạt động của GV và HS
* Hoạt động 1: Tìm hiểu sự phát triển
không đều giữa các nước đế quốc vào cuối thế
kỉ XIX – đầu thế kỉ XX
Nội dung
I Nguyên nhân dẫn đến chiến tranh.
Trang 2GV: Các nước đế quốc cuối thế kỉ XIX – đầu
thế kỉ XX: 1 số nước đi vào con đường TBCN
muộn, nhưng phát huy được lợi thế riêng và lợi
dụng thành tựu KHKT của các nước đi trước
nên đã có tốc độ tăng trưởng nhảy vọt như:
Đức, Mĩ, Áo – Hung, vượt qua các nước tư bản
“già” như Anh, Pháp Các nước đế quốc “trẻ”
có tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng
nhưng ít thuộc địa Sự tranh giành thị trường và
thuộc địa giữa các nước đế quốc tất yếu đưa đến
việc gây chiến tranh để phân chia lại đất đai
trên thế giới
GV: Cụ thể là có những cuộc chiến tranh của
những nước đế quốc nào?
HS: Đọc nội dung hàng chữ nhỏ trong SGK
GV: Em có nhận xét gì về các cuộc chiến tranh
này?
HS:Chiến tranh tranh giành thuộc địa và thôn
tính của các đế quốc
? Vậy nguyên nhân sâu xa dẫn đến chiến tranh
là gì.
HS:Mâu thuẫn giữa các đế quốc với nhau (Nhu
cầu cần thị trường và thuộc địa)
Nguyên nhân trực tiếp là gì?
HS: 28-6-1914 Đức, Áo, Hung tuyên chiến
Xéc-bi
GV: Sự phát triển không đều giữa những nước
có nền kinh tế phát triển nhanh như Đức, Mĩ
nhưng lại có ít thuộc địa và các nước có nền
kinh tế phát triển chậm như Anh, Pháp nhưng
lại có nhiều thuộc địa nên các nước tích cực
chạy đua vũ trang để tranh giành quyền lực và
thuộc địa
* Hoạt động 2: Trình bày được sơ lược
diễn biến của chiến tranh qua 2 giai đoạn
GV: Trình bày diễn biến giai đoạn 1 trên bản đồ
GV: Tại sao gọi chiến tranh 1914 – 1918 là
chiến tranh thế giới thứ nhất?
- Sự phát triển không đồng đều giữa các nước tư bản Mâu thuẫn vấn đề về thuộc địa
-> Các cuộc chiến tranh đế quốc
- Các nước đế quốc hình thành 2 khối quân sự đối lập:
+ Khối Liên minh Đức, Áo-Hung (1882)
+ Khối Hiệp ước Anh, Pháp, Nga (1907)
-> Cả 2 khối đề tích cực chạy đua
vũ trang nhằm tranh nhau làm bá chủ thế giới
II Những diễn biến chính của chiến sự:
Trang 3HS: Lúc đầu chỉ có 5 nước ĐQ, sau đó có 38
nước trên TG bị lôi cuốn vào vòng chiến tranh
Chiến sự nổ ra ở nhiều nơi, trên nhiều lục địa,
biển và đại dương nhưng chiến sự chính là ở
Châu Âu
GV: Chiến sự diễn ra gồm mấy giai đoạn?
HS: 2 giai đoạn
? Tình hình chiến sự ở giai đoạn thứ 1 diễn ra
như thế nào.
HS:
- Sau sự kiện Thái tử Áo – Hung bị ám sát:
+ Từ 1 đến 3 – 8, Đức tuyên chiến Nga và
Pháp
+ Ngày 4 - 8 Anh tuyên chiến với Đức
GV: Em có nhận xét gì về chiến sự giai đoạn
thứ 1?
HS: Ưu thế thuộc về phe liên minh, lúc đầu có
5 cường quốc -> Lan rộng toàn thế giới lôi kéo
nhiều nước tham gia và sử dụng nhiều loại vũ
khí hiện đại
GV: Nhấn mạnh lúc đầu chỉ có 5 cường quốc
châu Âu tham chiến sau đó đã lôi kéo 38 nước
và nhiều thuộc địa
GV: Tình hình chiến sự ở giai đoạn thứ 2 diễn
ra như thế nào?
HS: Mĩ phải sớm nhảy vào tham chiến và đứng
về phe Hiệp ước (4-1917), vì phe Liên minh bị
thất bại
? Em có nhận xét gì về chiến sự ở giai đoạn thứ
2.
HS: phe Hiệp ước liên tiếp mở các cuộc tấn
công làm cho đồng minh của Đức lần lượt đầu
hàng
? Đức đầu hàng vào thời gian nào
GV: Yêu câu HS quan sát hình 48 và 49/SGK
? Các bức ảnh đó nói lên điều gì.
GV: Chiến tranh kết thúc với sự thất bại của
nước Đức, CM Nga thắng lợi, CMVS phát
1 Giai đoạn thứ nhất (1914-1916)
- Sau sự kiện Thái tử Áo – Hung bị
ám sát:
+ Từ 1 đến 3 – 8, Đức tuyên chiến Nga và Pháp
+ Ngày 4 - 8 Anh tuyên chiến với Đức
-> Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ
- Đức tập trung lực lượng đánh phía Tây nhằm thôn tính nước Pháp Song nhờ có Nga tấn công quân Đức ở phía Đông, nên Pháp được cứu nguy Từ năm 1916, chiến tranh chuyển sang thế cầm cự đối với cả 2 phe
- Chiến tranh bùng nổ đã lôi kéo nhiều nước tham gia và sử dụng nhiều loại vũ khí hiện đại
2 Giai đoạn thứ hai (1917-1918):
- 2-1917 cách mạng tháng Hai diễn
ra ở Nga, buộc Mĩ phải sớm nhảy vào tham chiến và đứng về phe Hiệp ước (4-1917), vì phe Liên minh bị thất bại
- Cuối năm 1917, phe Hiệp ước liên tiếp mở các cuộc tấn công làm cho đồng minh của Đức lần lượt đầu hàng
- 11-11-1918 Đức đầu hàng đồng minh vô điều kiện, chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc
Trang 4triển, dân tộc thuộc địa thức tỉnh.
* Hoạt động 3: Trình bày kết quả của chiến
tranh
GV: Dùng bảng thống kê kết quả chiến tranh
HS: Em có nhận xét hậu quả của chiến tranh
? Bản đồ chính trị thế giới đã có sự thay đổi
như thế nào.
? Nước nào mở thêm thuộc địa của mình.
GV: Khẳng định "Kẻ gieo gió ắt phải gặt bão”
? Trong quá trình chiến tranh phong trào cách
mạng nào trên thế giới tiếp tục phát triển.
*GDMT: Cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất nổ
ra và những hậu quả của chiến tranh là tàn phá
các nước, gây tổn hại to lớn cho nhân dân thế
giới như: của cải, vật chất, con người, vũ khí,
bom, đạn đã gây ô nhiễm môi trường…Vì vậy
con người chúng ta cần phải biết bảo vệ môi
trường xung quanh
GV: Em hãy rút ra tính chất cuộc chiến tranh:
HS: Chiến tranh đế quốc, phi nghĩa
III Kết cục của chiến tranh thế giới thứ nhất
- 10 triệu người chết, hơn 20 triệu người bị thương, nhiều thành phố, làng mạc, đường sá bị phá hủy… chi phí chiến tranh là 85 tỉ đôla
- Bản đồ chính trị thế giới đã bị chia lại: Đức mất hết thuộc địa; Anh, Pháp và Mĩ mở rộng thêm thuộc địa của mình
- Phong trào cách mạng thế giới tiếp tục phát triển, đặc biệt là sự bùng nổ và thắng lợi của CM tháng Mười Nga
-Tính chất: Chiến tranh đế quốc phi nghĩa
4 Củng cố
* Kẻ hung hãn nhất trong việc gây chiến tranh giành thuộc địa là
nước:
a Đức b Anh c Pháp d Nga
*Lập niên biểu những sự kiện chính của chiến trannh thế giới thứ
nhất
- 28/6/1914
- 28/7/1914
- 8/1914
- 1916
- 2/1917
- 1917
- 11/11/1918
- Thái tử Áo – Hung bị ám sát
- Áo – Hung tuyên chiến với Xéc-bi
- Đức tuyên chiến với Nga rồi Pháp
- Chiến tranh chuyển sang thế cầm cự cả 2 phe
- CM dân chủ TS thành công ở Nga
- Các đồng minh Đức lần lượt đầu hang
- Đức đầu hàng Chiến tranh kết thúc
5 Dặn dò
Học bài cũ, xem lại các bài đã học
Tuần sau là tiết ôn tập để hệ thống hóa kiến thức đã học