Hai câu thơ: “Khi ta ở, chỉ là nơi đất ở/Khi ta đi, đất đã hóa tâm hồn!” đã để lại cho em nhiều suy nghĩ: khi ta ở, mảnh đất chỉ là nơi để con người sinh sống nhưng khi rời khỏi đó, từng[r]
Trang 1Đề thi thử THPT Quốc Gia môn Văn
Đề bài
I Đọc hiểu văn bản (3đ):
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
“Nhớ bản sương giăng, nhớ đèo mây phủ
Nơi nào qua, lòng lại chẳng yêu thương?
Khi ta ở, chỉ là nơi đất ở
Khi ta đi, đất đã hóa tâm hồn!
Anh bỗng nhớ em như đông về nhớ rét
Tình yêu ta như cánh kiến hoa vàng,
Như xuân đến chim rừng lông trở biếc
Tình yêu làm đất lạ hóa quê hương”
(Tiếng hát con tàu - Chế Lan Viên)
Câu 1 (0,5đ): Nêu phương thức biểu đạt chính và thể thơ mà tác giải sử dụng trong
đoạn trích trên
Câu 2 (0,75đ): Cho biết những biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn thơ
và nêu tác dụng của chúng
Câu 3 (0,75đ): Hai câu thơ: “Khi ta ở, chỉ là nơi đất ở/Khi ta đi, đất đã hóa tâm
hồn!” đã để lại cho anh/chị suy nghĩ gì?
Câu 4 (1đ): Chất suy tưởng triết lí được thể hiện qua những câu thơ nào? Từ triết lí
trong đoạn thơ trên, anh/chị rút ra bài học gì cho bản thân?
II Làm văn (7 điểm)
Câu 1 (2 điểm): Viết bài văn nghị luận (200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về
ý kiến: “Giữa một vùng sỏi đá khô cằn, cây hoa dại vẫn mọc lên và nở những chùm hoa thật đẹp.”
Câu 2 (5đ): Phân tích nhân vật Tràng trong tác phẩm Vợ nhặt của Kim Lân.
Trang 2Giải đề thi thử THPT Quốc Gia môn Văn
I Đọc hiểu văn bản (3đ)
Câu 1 (0,5đ):
Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích: biểu cảm
Thể thơ: tám chữ
Câu 2 (0,75đ): Những biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn thơ:
Điệp từ “nhớ” diên tả tâm trạng, cảm xúc của nhân vật trữ tình dành cho nơi mình
đã gắn bó và cả người mình yêu thương
Câu hỏi tu từ: “ Nơi nào qua lòng lại chẳng yêu thương?” → Lời khẳng định luôn yêu thương, trân quý những nới đã đi qua
So sánh chùm: “ anh nhớ em đông về nhớ rét, tình yêu ta cánh kiến hoa vàng -xuân đến chim rừng lông trổ biếc” thể hiện tình yêu thương sâu nặng với người yêu và những cung bậc cảm xúc khác nhau của tình yêu
→ Tạo sự sinh động, truyền cảm cho lời thơ
Câu 3 (0,75đ):
Hai câu thơ: “Khi ta ở, chỉ là nơi đất ở/Khi ta đi, đất đã hóa tâm hồn!” đã để lại
cho em nhiều suy nghĩ: khi ta ở, mảnh đất chỉ là nơi để con người sinh sống nhưng khi rời khỏi đó, từng kỉ niệm, từng ngày tháng ở đó trở thành một phần tâm hồn của chúng ta, in sâu vào kí ức
Câu 4 (1đ): Chất suy tưởng, triết lí được thể hiện qua các câu thơ: “Khi ta ở chỉ là
nơi đất ở/Khi ta đi đất đã hóa tâm hồn/Tình yêu làm đất lạ hóa quê hương”
Bài học cho bản thân rút ra từ những triết lí đó là những chân lí mang tính phổ quát, rút ra từ đời sống, từ quy luật tình cảm Mỗi một mảnh đất khi con người gắn
bó dù cho không phải là quê hương đều sẽ trở thành một phần máu thịt, thành mảnh đất tâm hồn, mảnh đất kỉ niệm Vì vậy, hãy biết yêu thương, trân trọng, sống thủy chung với quá khứ, với những miền đất đã đi qua
II Làm văn (7đ)
Câu 1 (2đ):
Dàn ý bài văn nghị luận xã hội 200 chữ về ý kiến: “Giữa một vùng sỏi đá khô
cằn, cây hoa dại vẫn mọc lên và nở những chùm hoa thật đẹp.”
1 Mở bài
Trang 3Con người luôn tiềm tàng những sức mạnh vô biên, những sức mạnh đó sẽ được phát huy vào hoàn cảnh nhất định Cũng giống như câu nói: “Giữa một vùng sỏi đá khô cằn, cây hoa dại vẫn mọc lên và nở những chùm hoa thật đẹp.”
2 Thân bài
a Giải thích
Sỏi đá khô cằn: vùng đất nghèo nàn, cằn cỗi, khó làm ăn, sinh sống
Cây hoa dại: những cây mọc ở tự nhiên, không được vun trồng, chăm sóc
→ Ý cả câu: dù thiên nhiên có khắc nghiệt đến đâu thì những loài cây hoang dại với sức sống của mình cũng vượt qua được khó khăn đó để nở ra những chùm hoa xinh tươi nhất làm đẹp cho đời
→ Con người khi đứng trước khó khăn, gian khổ mới bộc lộ hết được sức mạnh tiềm tàng của mình và vượt qua thử thách đó để đứng trên đài vinh quang của thành công
b Phân tích
Trong cuộc sống không phải lúc nào con người cũng gặp được nhưng may mắn
mà đôi khi cũng nếm trải những cay đắng, khổ đau, con người cần phải có ý chí
để vượt qua
Khi ta không tự vượt qua được hoàn cảnh khó khăn của mình một lần thì lần sau cũng có thể không vượt qua và như vậy cuộc đời là một hành trình thất bại
c Chứng minh
Học sinh tự lấy dẫn chứng tấm gương về lòng kiên trì vượt khó, về nghị lực phi thường đã đạt được thành công trong cuộc sống
Lưu ý: Chọn lọc dẫn chứng tiêu biểu được nhiều người biết đến
d Phản biện
Tuy nhiên, vẫn có nhiều người hay nản chí, dễ bị khuất phục trước khó khăn; khi gặp thử thách dễ bị chùn bước Những người này khó có được thành công
3 Kết bài
Cuộc sống sẽ trở nên thú vị và bạn sẽ đạt được nhiều thành công khi bạn biết vươn lên, vượt qua khó khăn, thử thách
Câu 2 (5đ):
Dàn ý bài phân tích nhân vật Tràng trong tác phẩm Vợ nhặt của Kim Lân
Trang 41 Mở bài
Truyện ngắn “Vợ nhặt” là một trong những kiệt tác tái hiện lại chân thực nhất hình ảnh người nông dân sống trong nạn đói năm 1945 Dưới ngòi bút tài hoa của mình Kim Lân đã khắc họa hình ảnh anh Tràng đầy ấn tượng
2 Thân bài
a Lai lịch, ngoại hình
Tràng là một gã trai nghèo khổ, dân cư ngụ, làm nghề đẩy xe bò thuê, nuôi mẹ già
Tràng bị coi khinh, chẳng mấy ai thèm nói chuyện, trừ lũ trẻ hay chọc ghẹo khi anh ta đi làm về
Ngoại hình xấu xí, thô kệch, hai con mắt nhỏ tí, gà gà đắm vào bóng chiều, hai bên quai hàm bạnh ra, rung rung làm cho cái bộ mặt thô kệch của hắn lúc nào cũng nhấp nhỉnh những ý nghĩ vừa lý thú vừa dữ tợn… Đầu cạo trọc nhẵn, cái lưng to rộng như lưng gấu, ngay cả cái cười cũng lạ, cứ phải ngửa mặt lên cười hềnh hệch
b Tính cách
Tràng là người hầu như không biết tính toán, không ý thức hết hoàn cảnh của mình Anh ta thích chơi với trẻ con và chẳng khác chúng là mấy
Tràng là người đàn ông nhân hậu, phóng khoáng: ban đầu không chủ tâm tìm
vợ Thấy người đàn bà đói, anh cho ăn Khi thấy thị quyết theo mình thì Tràng vui vẻ chấp nhận Hắn đưa thị vào chợ tỉnh bỏ tiền ra mua cho thị cái thúng con đựng vài thứ lặt vặt và ra hàng cơm đánh một bữa no nê… Anh còn mua 2 hào dầu thắp sáng trong đêm đầu có vợ
Sau khi lấy vợ, Tràng trở thành một người sống có trách nhiệm: Anh ngoan ngoãn với mẹ, tránh gợi niềm tủi hờn ở người khác Từ một anh phu xe cục mịch, chỉ biết việc trước mắt, sống vô tư, Tràng đã là người quan tâm đến những chuyện ngoài xã hội và khao khát sự đổi đời Khi tiếng trống thúc thuế ngoài đình vang lên vội vã, dồn dập, Tràng đã thần mặt ra nghĩ đến cảnh những người nghèo đói ầm ầm keo nhau đi trên đê Sốp để cướp kho thóc của Nhật và đằng trước là lá cờ đỏ to lắm
c Tổng kết
Cuộc đời của Tràng tiêu biểu cho số phận của người dân nghèo trước cách mạng tháng Tám
Trang 5 Kim Lân đã khắc hoạ nhân vật Tràng là anh phu xe cục mịch nhưng có một đời sống tâm lý sống động với đầy đủ diện mạo, ngôn ngữ, hành động bằng ngòi bút sắc sảo
Qua nhận vật Tràng, nhà văn phản ánh mặt đen tối trong hiện thực xã hội trước năm 1945 cùng số phận của người dân nghèo với vẻ đẹp tâm hồn của họ
3 Kết bài
Bằng bút pháp tả thực cùng cách xây dựng tình huống truyện độc đáo, tái hiện diễn biến tâm lý nhân vật một cách cụ thể sắc nét nhất Kim Lân đã vẽ lên hình ảnh một người nông dân nghèo đói, bần hàn nhưng có cái tâm sáng, giàu tình yêu thương Mời các bạn tham khảo thêm các bài viết dưới đây của chúng tôi:
Những bài văn nghị luận xã hội hay nhất
14 mở bài kết bài ôn thi THPT Quốc gia môn Văn
Lý thuyết và bài tập Đọc - Hiểu môn Ngữ văn lớp 12
Cấu trúc phần thi đọc hiểu trong đề thi THPT Quốc gia môn Ngữ văn