Ô nhiễm môi trường do hoạt động giao thông vận tải

Thực trạng ô nhiễm môi trường do hoạt động giao thông vận tải ở nước ta hiện nay - Có rất nhiều nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường: + Các chất thải từ các nhà máy, xí nghiệp, khu công n

Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNGDO HOẠT ĐỘNG

GIAO THÔNG VẬN TẢI

MỤC LỤC

3

3

4

5

6

7

9

9

Nhiệt độ trái đất tăng cao 11 Lụt lội thường xuyên 11 11

4 Khảo sát về chất lượng không khí trên một số tuyến phố tại Hà Nội 12

13

14

14

15

15

16

16

17

17

17

17

KẾT LUẬN 18 TÀI LIỆU THAM KHẢO 19

I Thực trạng ô nhiễm môi trường do hoạt động giao thông vận tải tại nước

ta hiện nay

1 Ý nghĩa của môi trường đối với con người:

- Môi trường được hiểu là một không gian bao gồm các yếu tố vật chất nhân tạo ( nhà, đường xá, khu vui chơi, )và yếu tố tự nhiên ( đất, nước, không khí, )

- Những yếu tố này có quan hệ mật thiết với nhau và ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống, sự tồn tại và phát triển của chính con người chúng ta

- Môi trường bao bọc, che chở, nuôi dưỡng con người - giống như một “ người

mẹ vĩ đại ” chỉ muốn giành tất cả những điều tốt đẹp nhất cho chúng ta

- Nhưng chính con người chúng ta, trong quá trình phát triển của mình, đã vô tình gián tiếp hoặc trực tiếp từng bước gây nên ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, hủy hoại thiên nhiên, và khiến “ người mẹ vĩ đại ” nổi giận

2 Thực trạng ô nhiễm môi trường do hoạt động giao thông vận tải ở nước ta hiện nay

- Có rất nhiều nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường:

+ Các chất thải từ các nhà máy, xí nghiệp, khu công nghiệp

+ Chất bảo vệ thực vật và chất độc hóa học

+ Các chất thải rắn không được xử lý an toàn

+ Bụi, khói từ hoạt động giao thông vận tải – đây là nguyên nhân chính gây nên tình trạng ô nhiễm không khí

- Ô nhiễm môi trường do khói bụi từ hoạt động giao thông vận tải đang là vấn đề gây nhức nhối ở bất kì quốc gia nào trên thế giới hiện nay

- Trong những năm gần đây, hoạt động giao thông vận tải (GTVT) đã có những đóng góp quan trọng vào công cuộc phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, tuy nhiên cũng là ngành chủ yếu phát thải khí nhà kính (lớn thứ 3 sau ngành năng lượng và nông nghiệp, chiếm 18,38% tổng lượng khí nhà kính)

Chỉ số AQI (Air Quality Index)

Hà Nội và TP Hồ Chí Minh lọt top ô nhiễm không khí theo ứng dụng đánh giá chất lượng không khí Air Visual

- Chỉ số AQI (Air Quality Index) là một chỉ số báo cáo chất lượng không khí hàng ngày Nó cho bạn biết không khí quanh bạn là sạch hay ô nhiễm và những ảnh hưởng liên quan tới sức khỏe của bạn Chỉ số AQI tập trung vào sự ảnh hưởng sức khỏe bạn có thể gặp trong vòng vài giờ hoặc vài ngày sau khi hít thở không khí ô nhiễm

Công thức tính chỉ số AQI ( xét với chất có độ ô nhiễm cao nhất)

- EPA (The U.S Environmental Protection Agency – Cơ Quan Bảo Vệ Môi Trường Hoa Kỳ) tính toán chỉ số AQI với năm thông số ô nhiễm không khí chủ yếu là: Ozon mặt đất; Ô nhiễm phân tử (còn gọi là hạt lơ lửng); Carbon

monoxide (CO); Sulfur dioxide (SO2) và Nitrogen dioxide (NO2) Đối với mỗi chất gây ô nhiễm, EPA đã thiết lập các tiêu chuẩn chất lượng không khí quốc gia

- EPA đã quy định một màu sắc cụ thể đối với từng khoảng giá trị AQI

Khí thải giao thông - tác nhân gây hiệu ứng nhà kính

- Theo thống kê của Viện Chiến lược và Phát triển GTVT (Bộ GTVT), trong giai đoạn 2011- 2016, các hoạt động GTVT ở nước ta

+Tiêu thụ một lượng lớn năng lượng, chiếm 30% tổng nhu cầu năng lượng quốc gia

+ 60% tổng nhiên liệu tiêu thụ và tăng 10% mỗi năm Trong đó, vận tải đường bộ tiêu thụ năng lượng lớn nhất, chiếm khoảng 68% tổng nhiên liệu của ngành; 90% nhiên liệu cho GTVT là xăng và dầu diesel (chỉ 0,3% là nhiên liệu sạch)

- Với việc tiêu thụ số lượng lớn nhiên liệu, các hoạt động GTVT đã phát thải lượng lớn khí nhà kính, làm gia tăng biến đổi khí hậu Hiện nay, trung bình mỗi năm hoạt động GTVT phát thải khoảng 30 triệu tấn CO2 Trong đó, phát thải giao

thông đường bộ chiếm 86%, đường sắt, đường thủy và đường hàng không chiếm 14%

- Quá trình hoạt động của các phương tiện giao thông thải lượng lớn các chất như: Bụi, CO, NOx, SOx, hơi xăng dầu,… gây ô nhiễm môi trường không khí

Biểu đồ tỷ trọng tiêu thụ năng lượng theo ngành và tỷ lệ phát thải khí CO2 theo từng lĩnh vực của Việt Nam 2010

Sự gia tăng các phương tiện cơ giới – nguyên nhân chủ yếu gây ô nhiễm không khí do hoạt động giao thông vận tải

- Vấn đề ô nhiễm không khí do hoạt động giao thông vận tải đô thị gây ra ở nước

ta xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau Trước hết, đó là ảnh hưởng của quá

trình đô thị hóa gắn liền với quá trình công nghiệp hóa Quá trình đô thị hóa một mặt sẽ thúc đẩy sự phát triển kinh tế, xã hội và kéo theo đó dân số đô thị sẽ không ngừng gia tăng Hiện nay, dân số đô thị ở nước ta đang tăng nhanh và chưa có dấu hiệu được kiềm chế Năm 2002 dân số đô thị mới chiếm 25% dân số

cả nước thì đến năm 2012 dân số đô thị lên tới 34% và năm 2015 là 35,7% Điều

đó dẫn đến số lượng phương tiện giao thông cơ giới đang quản lý trên địa bàn các đô thị cũng ngày một gia tăng Theo số liệu của Cục Cảnh sát giao thông, năm 2015 toàn quốc có 50.682.934 phương tiện (2.932.080 xe ô tô, 47.760.854

xe mô tô, xe máy) Chỉ tính riêng tổng số phương tiện cơ giới đang quản lý trên địa bàn Hà Nội là 5.591.729 phương tiện (là 546.057 xe ô tô, 5.045.672 xe mô tô,

xe gắn máy), trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh là 7.420.395 xe (556.688 xe ôtô, 6.863.707 xe môtô, gắn máy)

Biểu đồ thế hiện sự tăng trưởng phương tiện giao thông tại thành phố Hà Nội

giai đoạn 2011 - 2015

- Chất lượng của các phương tiện giao thông cũng là một vấn đề rất đáng bàn Hầu hết những loại xe ô tô cũ và xe máy đang lưu hành đều không có bộ kiểm soát khí thải ra môi trường Trong khi đó, nhiều người tham gia giao thông tại Việt Nam còn chưa có thói quen bảo dưỡng phương tiện định kỳ theo khuyến cáo của nhà sản xuất Các phương tiện giao thông sau một thời gian sử dụng hệ thống

phun xăng sẽ bị hở ra, xăng có nguy cơ bốc cháy Động cơ đốt không hết xăng cũng sẽ sinh ra benzen trong ống xả Khi phương tiện được bảo dưỡng định kỳ sẽ giúp động cơ hoạt động tốt hơn, lượng nhiên liệu tiêu hao ít hơn nên lượng khí thải xe ra môi trường cũng ít hơn Mặt khác, nó còn giúp kết cấu phương tiện tốt hơn, an toàn hơn trong khi lưu hành Do đó, nhiều phương tiện cá nhân không thực hiện nghiêm túc chế độ bảo hành bảo dưỡng định kỳ là nguyên nhân làm tăng lượng khí phát thải ra môi trường với mức độ độc hại ngày càng lớn Đặc biệt, nhiều phương tiện cũ nát, hết niên hạn sử dụng vẫn tham gia giao thông, không chỉ đe dọa đến sự an toàn tính mạng cho người tham gia giao thông mà còn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng không khí của các đô thị, đe dọa đến sức khỏe và cuộc sống của người dân

II Hậu quả của ô nhiễm môi trường do hoạt động giao thông vận tải :

1 Ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe của con người

- Theo đánh giá của các chuyên gia ô nhiễm không khí ở đô thị do giao thông gây

ra chiếm tỉ lệ khoảng 70% Xét các nguồn thải gây ra ô nhiễm trên phạm vi toàn quốc, ước tính cho thấy hoạt động giao thông chiếm tới gần 85% lượng khí cacbon monoloxit có khả ngiễm độc gấp nhiều lần chất độc hại khác Các loại khí thải của các phương tiện giao thông tác động không nhỏ đến đời sống con người

như gây nên hiệu ứng nhà kính, gây ra các loại bệnh như viêm nhiễm đường hô hấp do nhiễm vi khuẩn, viêm phế quản mãn tính, viễm mũi…

-Khi các phương tiện lưu thông sẽ cuốn một lượng lớn bụi đường vào không khí, ngoài ra khi hãm phanh sẽ tạo ra bụi đá, bụi cao su và bụi sợi

- Các khí gây ô nhiễm chính từ khí thải của các phương tiện như CO, NOx (NO, NO2, N2O3, N2O5) Tìm hiểu về khí thải của các phương tiện giao thông cho thấy những ảnh hưởng trực tiếp của các khí này tới sức khỏe của con người:

+ Oxit cacbon (CO) ảnh hưởng đến hệ thần kinh và tim mạch gây hiện tượng

ngạt thở (cản trở quá trình vận chuyển oxy đến các mô tế bào) Khí oxit cacbon

là khí không màu và không mùi Triệu chứng chính của ngộ độc oxit cacbon (sự xuất hiện của triệu chứng đau đầu) xảy ra khi nồng độ của oxit cacbon đạt 200 mg/m3 trong khoảng thời gian chịu tác dụng từ 2 - 3 giờ Trong trường hợp oxit cacbon vượt quá nồng độ nói trên thì sẽ xuất hiện cảm giác đầu óc choáng váng Giai đoạn tiếp theo của ngộ độc oxit cacbon là tình trạng buồn ngủ và dẫn đến trạng thái bất tỉnh

+ Ôxit Nitơ (NOx) cũng là khí không mùi, không vị và ảnh hưởng rất lớn đến

đường hô hấp của cơ thể người Đặc biệt, trên địa bàn các thành phố lớn ôxit Nitơ kết hợp với hydrocacbon (CnHn) trong khí thải của các phương tiện dưới tác dụng của ánh nắng mặt trời và tạo nên chất oxy hóa do ánh sáng Khi đó độc

tố của hợp chất này bị tăng lên vài lần so với các hợp chất ban đầu Ngộ độc ôxit

Nitơ bắt đầu bằng dấu hiệu cảm cúm nhẹ Trong trường hợp hàm lượng của ôxit Nitơ tăng lên thì tình trạng cảm cúm sẽ nặng hơn, thậm chí dẫn đến hiện tượng nôn và đau đầu Nếu hàm lượng của ôxit Nitơ tăng lên một cách đáng kể thì triệu chứng ngộ độc trở nên trầm trọng hơn và có thể đe dọa đến tính mạng

2

Hiệu ứng nhà kính và hệ lụy:

a Nhiệt độ của trái đất tăng cao

b.Lụt lội thường xuyên

3 Ô nhiễm tiếng ồn :

- Tiếng ồn là dạng ô nhiễm phổ biến ở đô thị và các phương tiện giao thông chính

là nguồn chủ yếu tạo ra chúng Tiếng ồn gây tác hại lớn đến toàn bộ cơ thể nói chung và cơ quan thính giác nói riêng Tiếng ồn mạnh và thường xuyên thì sẽ gây ra triệu chứng đau đầu, chóng mặt, sơ hãi, bực tức vô cớ, mệt mỏi Tiếng ồn

còn làm cho không gian sống trở nên ồn ào, mất đi sự yên tĩnh, làm môi trường trở nên thiếu trong lành và tổn hại đến sức khỏe của con người

4 Khảo sát về chất lượng không khí trên một số tuyến phố tại Hà Nội:

Chất lượng không khí tại thủ đô Hà Nội đang ở mức đáng báo động nhất là tại 1

số tuyến đường lớn đang trong quá trình thi công như Phạm Văn Đồng, Trường Chinh dẫn đến tình trạng giao thông bị ùn tắc, gây ra ô nhiễm môi trường do khói bụi cũng như ô nhiễm tiếng ồn từ các phương tiện giao thông, nhất là vào khung giờ cao điểm

Những tháng vừa qua, dư luận dành nhiều sự quan tâm tới mức độ ô nhiễm không khí tại Thủ đô Hà Nội Theo bảng xếp hạng thành phố được quan trắc của ứng dụng AirVisual, được đo sáng 26/9, thì Hà Nội thậm chí xếp thứ 1, vượt cả Jakarta của Indonesia

Song đại diện Chi cục Bảo vệ môi trường (Sở TN-MT Hà Nội) đã khẳng định trên báo Thanh niên, không có việc Hà Nội là “thành phố ô nhiễm nhất thế giới” Theo vị này, trang web của Air Visual lấy duy nhất số liệu quan trắc không khí từ trạm Đại sứ quán Mỹ, trạm này nằm trên trục đường giao thông lớn, xung quanh

có nhiều công trình xây dựng nên để đại diện cho toàn TP Hà Nội thì không chính xác

Vị đại diện Chi cục Bảo vệ môi trường cho rằng, không khí tại Hà Nội xấu trong những ngày gần đây do thời điểm giao mùa, chênh lệch nhiệt độ ngày và đêm nhiều gây ra hiện tượng sương mù bao bọc toàn TP Sương mù làm giảm độ khuếch tán, phát tán các chất ô nhiễm trong không khí, đặc biệt là bụi PM2.5 Ghi nhận của PV tại những trục đường có mật độ giao thông lớn như Minh Khai, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng , khói bụi bốc lên mù mịt Cùng với tắc đường, bụi và khí thải từ phương tiện tham gia giao thông khiến người đi đường "ngộp thở"

Tại khu vực đường Phạm Văn Đồng, PV ghi nhận tình trạng khói, bụi bốc lên mù mịt Đặc biệt, đây là đoạn đường thường xuyên xảy ra ùn tắc kéo dài.

Đi qua đoạn đường này vào giờ cao điểm là một “cực hình” với người dân Cát, đá sỏi từ công trình xây dựng, cộng với khí thải ra từ các phương tiện giao thông, khiến không khí ngột ngạt, người đi đường "ngộp thở" tìm cách che chắn.

Không chỉ có Phạm Văn Đồng, đường Trường Chinh (Hà Nội) cũng luôn trong tình trạng ô nhiễm, khói bụi.

Khẩu trang, đồ bảo hộ là những đồ vật không thể thiếu khi đi qua đoạn đường này.

III Biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường do hoạt động giao thông vận tải:

Mật độ các phương tiện tham gia giao thông ngày càng nhiều đã tác động trực tiếp đến người tham gia giao thông, người đi đường; ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường sống và sức khỏe cộng đồng Bởi vậy, cần có những giải pháp cấp bách nhằm hạn chế ô nhiễm, góp phần giảm mức độ ô nhiễm đô thị nói riêng và

ô nhiễm môi trường nói chung

1.Tiết kiệm nhiên liệu

Biện pháp này rõ ràng không chỉ giảm thiểu chi phí nhiên liệu cho các phương tiện giao thông mà còn hạn chế lượng khí thải trong không khí Tại nhiều nước hiện áp dụng khẩu hiệu: “Ít tốn xăng để ít bị ô nhiễm” Trong vài ba thập kỷ qua, nhiều hãng sản xuất ô tô còn coi nhẹ nhân tố này, song cá biệt đã có vài hãng xe giới thiệu được những mẫu xe hơi, chỉ tiêu thụ dưới 3 lít xăng trên 100km Còn

về hình dáng xe cũng có nhiều cải tiến thích hợp: Đầu nhọn hơn, đuôi tròn hơn, thùng xe thấp hơn và vành xe cũng nhẹ hơn Tất cả những đặc điểm này nhằm tạo cho xe đạt hiệu năng di chuyển cao mà không suy giảm độ bền chắc

2 Sử dụng các phương tiện công cộng

+ Khuyến khích người dân đi lại bằng các phương tiện công cộng để giảm thiểu

ùn tắc và phương tiện tham gia giao thông, qua đó làm giảm mật độ khói bụi và

các chất thải do quá trình đốt cháy nhiên liệu xăng dầu trong không khí, nhất là vào giờ cao điểm

3 Trồng thêm nhiều cây xanh

Tạo ra các diện tích cây xanh rộng lớn trong thành phố, thiết lập các dải cây xanh nối liền các khu vực khác nhau của thành phố, nhất là các khu vực, tuyến phố có nhiều phương tiện qua lại và hay xảy ra tình trạng ùn tắc

Trồng nhiều cây xanh đô thị vừa tạo cảnh quan vừa giúp giảm bớt ô nhiễm không khí

4 Ưu tiên cho người đi xe đạp

Giải pháp này được đặc biệt chú trọng tại Pháp Đặc biệt, nhà sinh học Noel Mamère đã yêu cầu làm một bãi để xe đạp trước tòa nhà Quốc hội Pháp và ra sức thuyết phục các đại biểu Quốc hội đi lại bằng phương tiện sạch sẽ và gọn nhẹ này Từ đó, “Chương trình Mamère” ra đời và có 190 xã tham gia Có nơi như Grenoble, người đi bộ và người đi xe đạp được dành quyền ưu tiên khi di chuyển

ở trung tâm đô thị Tại tòa thị chính Grenoble cũng đã mua gần 100 xe đạp để cấp miễn phí cho các cơ sở và đại biểu sở tại

5 Khuyến khích đi bộ

Tại Hy Lạp, từ cuối thế kỷ XX đã cấm các loại xe cộ đi vào các khu trung tâm có nhiều di tích lịch sử của thành phố Athènes Dưới chân thành Acropol có khoảng vài hecta dành cho người đi bộ Có lẽ đây là một nơi duy nhất ở châu Âu thực hiện được biện pháp mạnh mẽ đó

6 Sử dụng xe chạy bằng điện

Về phương diện bảo vệ môi trường, đây là một giải pháp tối ưu Loại xe này có động cơ nằm ở các bánh xe, được cung cấp năng lượng từ những bình điện đặt trong cốp xe Tuy nhiên, loại hình còn tồn tại một số bất tiện: Hệ thống bình điện quá nặng, choán không gian chất hành lý Thời gian chạy với số bình điện đó chỉ

đủ cho một cự ly chạy trên dưới 100km, sau một khoảng thời gian nhất định, từ 4

- 6 giờ lại phải sạc điện Ngoài ra, số trạm điện đáp ứng được yêu cầu nạp điện này cũng còn quá ít

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ trong xây dựng đô thị của Việt Nam trong những năm gần đây là sự gia tăng ô nhiễm ngày càng nặng nề do giao thông gây

ra Tùy lúc, tùy nơi, chúng ta có thể nghiên cứu áp dụng một hoặc nhiều biện pháp nêu trên để góp phần bảo vệ và cải thiện môi trường đô thị

7 Nâng cao cơ sở hạ tầng, thay thế các phương tiện lỗi thời thành các phương tiện hiện đại hơn.

8 Sử dụng dầu sạch và động cơ cải tiến, thân thiện với môi trường cho các phương tiện giao thông vận tải

9 Áp dụng các tiêu chuẩn chặt chẽ đối với khí phát thải các phương tiện giao thông

10 Nâng cao ý thức của mọi người khi tham gia giao thông