Lượng chất tạo thành tính theo lượng chất nào phản ứng hết, do vậy trước khi làm bài cần phải tìm xem trong hai chất đã cho, chất nào phản ứng hết.. 2..[r]
Trang 1DẠNG BÀI TẬP CÓ LƯỢNG CHẤT DƯ
Bản quyền thuộc về upload.123doc.net nghiêm cấm mọi hành vi sao chép vì mục đích
thương mại
1 Dạng bài
Bài toán cho biết lượng của hai chất tham gia và yêu cầu tính lượng chất tạo thành Trong
số hai chất tham gia phản ứng sẽ có một chất phản ứng hết, chất kia có thể phản ứng hết hoặc dư
Lượng chất tạo thành tính theo lượng chất nào phản ứng hết, do vậy trước khi làm bài cần phải tìm xem trong hai chất đã cho, chất nào phản ứng hết
2 Phương pháp
Giả sử có phản ứng hóa học: aA + bB - > cC + dD
Cho nA là số mol chất A, và nB là số mol chất B
a b => A và B là 2 chất phản ứng hết (vừa đủ)
a b => Sau phản ứng thì A còn dư và B đã phản ứng hết
a b => Sau phản ứng thì A phản ứng hết và B còn dư
Tính lượng các chất theo chất phản ứng hết
3 Ví dụ minh họa
Ví dụ 1 Cho 6,5 gam kẽm tác dụng với 36,5 g dung dịch HCl Tính khối lượng muối tạo
thành sau phản ứng
6,5
65
; HCl
3,65
36,5
Trang 2Zn + 2HCl → ZnCl2 + H2 Theo phương trình: 1 mol 2 mol 1 mol
Theo đầu bài : 0,1 mol 0,1 mol 0,05 mol
Xét tỉ lệ:
0,1 0,1
1 2 → Zn dư, Khối lượng các chất tính theo lượng HCl
Ví dụ 2 Khi cho miếng nhôm tan hết vào dung dịch HCl có chứa 0,2 mol thì sinh ra 1,12
lít khí hidro (đktc)
a Tính khối lượng miếng nhôm đã phản ứng
b Axit clohidric còn dư hay không? Nếu còn dư thì khối lượng dư là bao nhiêu?
Lưu ý: Các lượng chất được tính theo lượng của sản phẩm
Phương trình phản ứng hóa học: 2Al + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2
Theo phương trình: 2 mol 6 mol 3 mol
Theo đầu bài: 0,2 mol 0,05 mol
x mol y mol 0,05 mol
Al
HCl
6 0,05
3
Số mol HCl dư = Số mol HCl ban đầu - Số mol HCl phản ứng = 0,2 - 0,1 = 0,1 mol
=> Khối lượng HCl dư là: 0,1 x 36,5 = 3,65g
Ví dụ 3: Cho 13 gam Kẽm tác dụng vứi 24,5 gam H2SO4, sau phản ứng thu được muối ZnSO4, khí hidro (đktc) và chất còn dư
Trang 3a) Viết phương trình phản ứng hóa học
b) Tính thể tích (đktc) khí hidro sinh ra
c) Tính khối lượng các chất còn lại sau phản ứng
Hướng dẫn giải
a) Phương trình phản ứng hóa học:
Zn + H2SO4 (loãng) → ZnSO4 + H2
b) nZn = 13/65 = 0,2 mol
nH 2 SO 4 = 24,5/98= 0,25 mol
Phương trình phản ứng hóa học: Zn + H2SO4 (loãng) → ZnSO4 + H2
Theo phương trình: 1 mol 1 mol 1 mol
Theo đầu bài: 0,2 mol 0,25 mol
Xét tỉ lệ: 0,2/1 < 0,25/1
Zn phản ứng hết, H2SO4 dư, phản ứng tính theo số mol Zn
Số mol của khí H2 phản ứng là: nZn = nH 2 = 0,2 mol
Thể tích khí H2 bằng: VH 2 = 0,2 22,4 = 4,48 lít
c) Chất còn lượng sau phản ứng là ZnSO4 và H2SO4 dư
Số mol của ZnSO4 bằng: nZnSO 4 = nZn = 0,2 mol
Khối lượng của ZnSO4 bằng: mZnSO 4 = 0,2 161 = 32,2 gam
Số mol của H2SO4 dư = Số mol của H2SO4 ban đầu - Số mol của H2SO4 phản ứng = 0,25 - 0,2 = 0,05 mol
Khối lương H2SO4 dư = 0,05 98 = 4,9 gam
4 Bài tập vận dụng
Câu 1 Cho 8,1g nhôm vào cốc đựng dung dịch loãng chứa 29,4g H2SO4
a) Sau phản ứng nhôm hay axit còn dư?
Trang 4b) Tính thể tích H2 thu được ở đktc?
c) Tính khối lượng các chất còn lại trong cốc?
(Đáp án: a) Al dư, b) 6,72 lít, c) m H 2 SO 4 =34,2g, m Al dư = 2,7g)
Câu 2 Cho một lá nhôm nặng 0,81g dung dịch chứa 2,19g HCl
a) Chất nào còn dư, và dư bao nhiêu gam
b) Tính khối lượng các chất thu được sau phản ứng là?
Câu 3 Trộn 2,24 lít H2 và 4,48 lít khí O2 (đktc) rồi đốt cháy Hỏi sau phản ứng khí nào
dư, dư bao nhiêu lít? Tính khối lượng nước tạo thành?
(Đáp án: O 2 dư và dư 3,36 lít, m H 2 O =1,8g)
Câu 4 Đốt chát 6,2 g phottpho trong bình chưa 6,72 lít khí O2 (đktc)
a) Chất nào còn dư, và dư bao nhiêu?
b) Tính khối lượng sản phẩm thu được?
(Đáp án: a) P dư, 0,062G, b) m P 2 O 5 =3,408g)
Câu 5 Đốt 4,6g Na trong bình chứa 448ml O2 (đktc)
a) Sau phản ứng chất nào dư, dư bao nhiêu gam?
b) Tính khối lượng chất tạo thành?
Câu 6 Cho 5,6 Fe vào bình dung dịch chưa 14,7g H2SO4
a) Tính thể tích H2 tối ta thu được (đktc)
b) Tính khối lượng FeSO4 tạo thành
(Đáp án: a) 2,24l, b) m FeSO 4 =15,2g)
Trang 5Câu 7 Cho 10g CaCO3 vào dung dịch chứa 3,65 g HCl
a) Sau phản ứng chất nào dư và dư bao nhiêu gam?
b) Tính thể tích CO2 thu được ở đktc?
c) Muốn phản ứng xảy ra vừa đủ, cân phải thêm chất nào và thêm vào bao nhiêu gam?
(Đáp án: a) CaCO 3 dư, 5g, b) 1,12 lít, c) Thêm HCl, 3,65g)
Câu 8 Cho sơ đồ phản ứng sau:
Biết có 6g NaOH đã được cho vào dung dịch chứa 32,5g FeCl3, khuấy đều
a) Chất nào còn dư sau phản ứng, dư bao nhiêu gam?
b) Tính khối lượng kết tủa thu được
(Đáp án: a) FeCl 3 dư, 24,375g, b) m Fe(OH) 3 = 5,35g)
Câu 9 Hoà tan 20,4g Al2O3 vào dung dịch chứa 17,64 g H2SO4 Tính khối lượng
Al2(SO4)3
(Đáp án: m Al2(SO4)3 =30,78g)
Câu 10 Nhôm tác dụng với axit sunfuric H2SO4 theo sơ đồ sau:
Nhôm + axit sunfuric → nhôm sunfat + khí hidro
Cho 8,1 g Al vào dung dịch H2SO4 thì thể khí Hidro thu được là 6,72 lít khí hidro
a) Tính khối lượng muối thu được
b) Al dư hay hết, nếu dư thì dư bao nhiêu gam?
(Đáp án: a) Al 2 (SO 4 ) 3 =34,2 g, b) Al dư và dư 2,7g)
Tham khảo thêm tại: