Vào 15 phút đầu buổi học, chúng tôi cho lớp trưởng điều khiển các bạn đọc bảng nhân mình đã học, sau đó kiểm tra việc học thuộc bảng nhân của từng bạn trong lớp báo cáo với giáo viên khi[r]
Trang 1Sáng kiến kinh nghiệm: Trò chơi giúp học sinh lớp 2, 3 nhanh thuộc bảng nhân
I TÊN ĐỀ TÀI:
GIÚP HỌC SINH LỚP 2, 3 HỌC THUỘC BẢNG NHÂN
II ĐẶT VẤN ĐỀ:
Đối với học sinh lớp 2, 3 việc học thuộc lòng bảng nhân không phải là một việc dễ, nhất
là học sinh yếu kém Với lứa tuổi các em “Mau thuộc lại mau quên”, “Học trước quên sau” mà chương trình Toán lớp 2, 3 một phần quan trọng là bảng nhân Bởi vậy, muốn
thuộc bảng nhân mà không lẫn lộn là một quá trình học tập rất khó đối với các em trung bình, yếu Nếu không thuộc bảng nhân thì các em sẽ không làm được các bài toán có liên quan Hơn nữa, nó là nền móng của các bài toán về nhân chia ở lớp 4, 5
Với phương châm “Tất cả vì sự nghiệp giáo dục, tất cả vì học sinh thân yêu” Chúng tôi
đã phấn đấu và hoàn thành tốt nhiệm vụ năm học mà cấp trên giao Với bất kì học sinh
nào ở bậc tiểu học cũng đều ưa thích các hoạt động thiết thực: “Chơi mà học, học mà chơi” do chính các em trực tiếp tham gia, thậm chí do chính các em tổ chức mà không
bị áp đặt, gò bó bởi một động tác nào Một lời nhận xét dí dản, một bài hát hay, một điệu múa sinh động, một bức tranh ngộ nghĩnh, một món quà xinh xinh, dường như đều
có sức hấp dẫn kì lạ đối với lứa tuổi hiếu động của các em và dễ dàng lôi cuốn các em hoà mình vào tập thể và chiếm lĩnh kiến thức một cách tự nhiên Một lời khen của giáo viên, một tràng vỗ tay khích lệ của bạn bè cũng làm cho các em mãn nguyện
Làm thế nào để “Giúp học sinh lớp 2, 3 học thuộc bảng nhân” ngay từ đầu học
bảng nhân phải thuộc mà không hề quên Đó là trăn trở của chúng tôi Trong thời gian qua chúng tôi đã dùng một số biện pháp và một số trò chơi áp dụng vào thực tiễn chúng tôi nhận thấy từ những em yếu nhất vẫn thuộc bảng nhân và làm được các bài toán nhân đơn giản Đó là lí do vì sao chúng tôi chọn đề tài này
III CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Trang 2Theo xu hướng đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới chương trình SGK thì
việc thiết kế nội dung chương trình tiết toán “Giúp các em học thuộc bảng nhân ngay tại lớp” là điều tất yếu có ý nghĩa nhất định đến quá trình giáo dục và hình thành nhân cách cho học sinh “Chơi mà học, học mà chơi” thông qua hoạt động nhằm nâng cao
chất lượng dạy và học, tạo sự hứng thú hăng say trong học tập
IV CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Trải qua nhiều năm giảng dạy tại trường, chúng tôi nhận thấy rằng: Việc dạy các bài toán về bảng nhân chưa đạt yêu cầu do nhiều yếu tố:
- Học sinh chúng tôi là học sinh vùng nông thôn Đa số phụ huynh làm nghề nông Họ tất bật với công việc đồng áng, thời gian bày cho con học còn hạn chế
- Đa số các em học thuộc bảng nhân theo tờ “Bảng cửu chương” ở sau bài vở Không chịu suy nghĩ và lập theo thiết kế của cô giáo dạy nên “Mau thuộc, mau quên”.
- Mỗi giáo viên soạn bài một cách tuỳ theo suy nghĩ cá nhân, chưa có tính tập thể
và đồng nhất
V NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:
Phần 1: Biện pháp giúp học sinh lớp 2, 3 học thuộc bảng nhân.
Để cho tất cả học sinh từ giỏi đến yếu học thuộc bảng nhân, ngay từ đầu khi dạy
bài “Bảng nhân 2” đến “Bảng nhân 9” chúng tôi đã áp dụng các biện pháp sau đây:
* Biện pháp 1:
Chúng tôi dựa vào cách dạy toán theo phương pháp mới Cho học sinh hình thành và lập bảng nhân
Sau khi hình thành cho học sinh phép nhân 2, 3, 4… Giáo viên cho học sinh tự thiết kế các phép nhân bằng cách giao việc cho từng nhóm, mỗi nhóm trình bày trước lớp
Trang 31 em giỏi – 1 em giơ que – 1 em ghi bảng – 1 em đọc.
Thi đua giữa các nhóm
Tiếp theo cho các em đọc nối tiếp, đọc từ trên xuống dưới, rồi đọc từ dưới lên, rồi đọc quãng (chỉ bất kì phép nhân nào trong bảng cũng đọc được)
Đối với các bảng nhân nào cũng đều thực hiện như vậy thì chúng tôi tin rằng các
em sẽ học thuộc ngay tại lớp
* Biện pháp 2:
Chúng tôi phân lớp ra từng nhóm, mỗi nhóm 4 em Đầu giờ vào lớp các em tự dò bảng nhân theo nhóm
Ngoài ra tôi còn phân công từng đôi bạn học tập ở gần các em lo động viên nhau kiểm tra bảng nhân ở nhà, ở lớp Ở mỗi nhóm, nếu giáov iên dò bảng nhân 1 em không thuộc, cả nhóm bị trừ điểm
* Biện pháp 3:
Sau khi học xong bảng nhân, giáo viên dò bảng nhân liên tục nhưng không dò suông mà giáo viên cần đọc bất kì phép nhân nào học sinh cũng đọc được, không cần nhẩm từ đầu thì mới đạt điểm 10
Đối với các em học chậm, lâu thuộc Chúng tôi thường xuyên quan tâm, nhắc nhở, uốn nén các em kịp thời
Cuối cùng các em cũng đọc thuộc lòng được bảng nhân
* Biện pháp 4:
Vào 15 phút đầu buổi học, chúng tôi cho lớp trưởng điều khiển các bạn đọc bảng nhân mình đã học, sau đó kiểm tra việc học thuộc bảng nhân của từng bạn trong lớp báo cáo với giáo viên khi vào lớp
Phần 2: Hoạt động: “Tổ chức trò chơi”
Trang 4Bên cạnh việc áp dụng các biện pháp chúng tôi đã nêu trên Chúng tôi còn tổ chức cho học sinh tham gia vào một số trò chơi trong các tiết học
1 Trò chơi “Câu trả lời cuối cùng”
* Mục tiêu: Giúp học sinh tính nhẩm nhanh.
- Thời gian: 5 phút
* Chuẩn bị: Một số tranh, vật thật minh hoạ.
- Số lượng: 4 nhóm
- Mỗi nhóm 2 em đại diện: 1 em hỏi – 1 em trả lời
- Mỗi nhóm được trả lờii 4 tranh (hoặc vật thật)
* Luật chơi: Trả lời đúng: + 1 điểm.
Trả lời sai : - 1 điểm
- Giáo viên treo tranh và hỏi:
Ví dụ:
a) 3 x 2 = 6 b) 3 + 3 = 6 c) 3 x 3 = 9 d) 3 x 1 = 3
Đại diện nhóm 1: Câu trả lời cuối cùng của em là câu c
Giáo viên nêu: 3 x 3 = 9 là phép tính nhân đúng
Trang 5Cả lớp thưởng cho nhóm bạn: Một tràng vỗ tay
Giáo viên ghi nhóm 1: 1 điểm
Thực hiện tương tự đối với các nhóm khác
Giáo viên tổng kết – tuyên dương nhóm thắng cuộc
2 Trò chơi “Câu cá”
+ Số lượng: 4 nhóm
Mỗi nhóm 2 em: 1 em cầm cần câu
1 em cầm kết quả câu + Chuẩn bị: Cần câu dài 1m có lưỡi câu, các tấm bìa có ghi phép tính nhân với kết quả
+ Luật chơi: Em câu được cá chuyển sang cho bạn rồi đính lên bảng lớp Nhóm nào câu được nhiều cá (đúng phép tính trong bảng nhân) thì nhóm đó thắng
+ Cho học sinh thực hiện trò chơi
Ví dụ:
3 x 2 = 6 5 x 2 = 10
3 x 4 = 12 5 x 4 = 20
3 x 6 = 18 5 x 5 = 25
+ Giáo viên tổng kết, tuyên dương
3 Trò chơi “Thế giới của những phép tính”
- Thời gian: 5 phút
Trang 6- Chuẩn bị: Những con số đánh vi tính được dán trên tấm bìa cứng hình tròn.
- Các tiến hành:
+ Phổ biến luật chơi:
Mỗi đội: 3 em 2 đội/1lớp
Gắn tiếp sức
Học sinh tự tìm số và phép tính để gắn Đội nào gắn đúng và nhanh hơn thì đội
đó thắng cuộc và được nhận quà
Đây là một hình thức khích lệ các em hãy cố gắng phấn đấu thi đua trong học tập
và rèn luyện tính nhanh nhẹn
4 Trò chơi “Truyền điện”:
Luật chơi: Giáo viên phát lệnh hỏi bất kì một phép nhân (trong bảng nhân đã học) em đó trả lời đúng thì có quyền mời một bạn khác, có thể hỏi phép tính hoặc hỏi kết quả
Nếu bạn nào trả lời sai, thì bạn đó không được quyền mời bạn khác mà tự giác bước lên bục giảng Giáo viên tiếp tục trò chơi
Ví dụ: Học “Bảng nhân 3”
Giáo viên phát lệnh 3x1 = (Mai) Mai trả lời 3 x 1 = 3 và được quyền phát lệnh 3
x 2 = (Hà) Hà nhận lệnh trả lời 3 x 2 = 6 và tiếp tục phát lệnh… Trường hợp người nhận lệnh không trả lời được thì bước đứng lên bục giảng, giáo viên tiếp tục phát lệnh Trò chơi cứ thế tiến hành Nếu cuộc chơi có 2, 3 học sinh không trả lời được giáo viên cho đọc lại bảng nhân 3 (2-3 lần) và giao cho nhóm trưởng sẽ kiểm tra lại trong giờ học sau
5 Trò chơi “Trò chơi với học sinh”
24
Trang 7Mục tiêu: Giúp học sinh mạnh dạn tự tin bày tỏ ý kiến thể hiện tính dân chủ của
người học sinh
* Minh hoạ một cuộc trò chuyện:
Giáo viên hỏi: Trong các bảng nhân đã học em thích nhất bảng nhân mấy?
Học sinh: Thưa cô, em thích bảng nhân 49!
Giáo viên: Vì sao em lại thích bảng nhân 4?
Học sinh: Vì cả gia đình em có 4 người
Nhà bạn An, bạn Hương bên cạnh em cũng có 4 người cô ạ! Cả 3 gia đình có tất
cả là 12 người
Giáo viên: Làm thế nào em tính được số người nhanh như vậy?
Học sinh: Thưa cô, em tính số người của nhà hai bạn: An và Hương là: 4 x 2
= 8 (người)
Sau đó em cộng số người của nhà em vào nữa: 8 + 4 = 12 (người) ạ!
6 Trò chơi “Tiếp sức”
Luật chơi: Chia lớp thành 2 nhóm, mỗi nhóm 4 em Cả hai đội cùng ghi một
bảng nhân
Em thứ nhất ghi xong 1 phép nhân rồi chuyền phấn cho em thứ hai ghi tiếp Cứ tiếp tục như thế ghi cho đến hết bảng nhân
Nhóm nào ghi nhanh hơn và ghi đúng 1 phép tính nhân được tính 1 điểm
- Giáo viên tổng kết, tuyên dương
7 Trò chơi “Làm phóng viên”
a Mục tiêu: Nhằm giúp học sinh củng cố lại kiến thức đã học, đồng thời giúp xử
lí nhanh tình huống, giúp học sinh luôn mạnh dạn, tự tin
Trang 8b Phương tiện: - Cho học sinh khá, giỏi làm phóng viên
- Học sinh cả lớp cùng tham gia trò chơi
c Cách tiến hành trò chơi:
Giáo viên mời học sinh A làm phóng viên
- Học sinh A lên bảng và tự giới thiệu
- Chào các bạn học sinh lớp 24 Mình là phóng viên của báo “Hoa học trò” hôm nay mình đến thăm lớp các bạn Các bạn có vui lòng cho mình được phỏng vấn các bạn một số điều không?
- Học sinh cả lớp trả lời: Có ạ!
- Bạn A đến nói với bạn B: Chào bạn! Bạn hãy giới thiệu về mình
- Bạn B đứng lên và tự giới thiệu: Tớ tên Trần Minh Vũ là học sinh khá của lớp
- Bạn A nói: Bạn có vui lòng cho mình phỏng vấn bạn đôi điều không?
- Bạn B trả lời: Tớ sẵn sàng
- Bạn A hỏi: 3 x 8 = ? Bạn B trả lời 24
24 : 3 = ? Bạn B trả lời 8
- Bạn A nói cảm ơn bạn Sau đó đi đến bạn C
- Bạn A nói: Chào bạn! Bạn vui lòng giới thiệu về mình
- Bạn C nói tớ là Nguyễn Thị Thu Trang
- Bạn A nói bạn vui lòng cho mình phỏng vấn bạn chứ?
- Bạn C nói: Tớ sẵn sàng
- Bạn A hỏi: 4 x 3 = ? Bạn C trả lời 12
Trang 912 : 4 = ? Bạn C trả lời 3
12 : 3 = ? Bạn C trả lời 4
- Bạn A lại nói cảm ơn bạn và tiếp tục mời bạn khác chơi
Trò chơi phóng viên thường chơi từ 5-6 phút (học sinh trong lớp lần lượt nhiều
em được phỏng vấn)
+ Đối với học sinh khá, giỏi, phóng viên có thể hỏi kiến thức cao hơn đối với học sinh trung bình hoặc yếu
(Phần này thường do giáo viên đã chuẩn bị sẵn)
- Trong khi học sinh chơi giáo viên theo dõi kịp thời tuyên dương đối với học sinh trả lời nhanh đúng, còn học sinh trả lời sai kịp thời uốn nắn sửa sai
8 Trò chơi Ong đi tìm nhụy
Mục đích: Rèn tính tập thể cho học sinh
Giúp cho học sinh thuộc các bảng nhân, chia một cách dễ dàng
Chuẩn bị: 2 bông hoa 5 cánh, mỗi bông một màu, trên mỗi cánh hoa ghi các số (kết quả của phép nhân mà giáo viên đã chuẩn bị sẵn), mặt sau gắn nam châm
10 chú Ong trên mình ghi các phép tính, mặt sau có gắn nam châm
Cách chơi: Giáo viên chọn 2 đội, mỗi đội gồm 4 em
Giáo viên chia bảng làm 2 phần, gắn mỗi bên bảng một bông hoa và 5 chú Ong, ở bên dưới không theo trật tự
Sau đó, giáo viên hãy giải thích luật chơi cho các em hiểu rằng: cô có 2 bông hoa trên những cánh hoa là các kết quả của phép tính, còn những chú Ong thì chở các phép tính
đi tìm kết quả của mình Và nhiệm vụ của các học sinh là giúp các chú ong tìm đúng kết quả của phép tính
Trang 102 đội xếp thành hàng và sau khi nghe hiệu lệnh "bắt đầu" thì lần lượt từng bạn lên nối các phép tính với các số thích hợp Bạn thứ nhất nối xong phép tính đầu tiên, trao phấn cho bạn thứ 2 lên nối, cứ làm tiếp tục như vậy cho đến khi nối hết các phép tính Trong vòng 1 phút, đội nào nối đúng và nhanh hơn thì sẽ là đội chiến thắng
Lưu ý: Sau khi chơi xong, giáo viên chấm và hỏi thêm một số câu hỏi sau để khắc sâu bài học
9 Trò chơi trò chơi xì điện
Mục đích: Giúp học sinh thuộc nhân, chia trong bảng (đối tượng áp dụng cho học sinh lớp 3)
Thời gian chơi: 7 – 10 phút
Luật chơi: Giáo viên hãy chia lớp thành 2 đội để thi đua Giáo viên sẽ “châm ngòi” đầu tiên và đọc một phép tính chẳng hạn 5 x 9 rồi chỉ vào một em thuộc một trong 2 đội, em
đó phải bật ngay ra kết quả.Nếu kết quả đúng thì em đó có quyền “xì điện” một bạn thuộc đội đối phương Em sẽ đọc bất kì phép tính nào, chẳng hạn như 50: 10 và chỉ vào một bạn (ở bên kia) bạn đó lập tức phải có ngay kết quả là 5, rồi lại “xì điện” trả lời đội ban đầu Cứ như vậy, giáo viên cùng 2 thư ký ghi kết quả của mỗi đội Hết thời gian chơi đội nào có nhiều bạn đọc kết quả đúng thì sẽ là đội chiến thắng
Lưu ý: Khi được quyền trả lời mà lúng túng không đọc ra ngay kết quả thì mất quyền trả lời và “xì điện”, giáo viên sẽ lại chỉ định một bạn khác bắt đầu
10.Trò chơi số Bác đưa thư.
Mục đích: Giúp học sinh thuộc lòng bảng Nhận 2 và bảng chia cho 2
Kết hợp rèn thói quen nói: Cảm ơn khi được người khác giúp một việc gì đó
Chuẩn bị:
Một số thẻ, mỗi thẻ ghi một trong các số 1,2…20 để làm số nhà Các bao thủ phong bì
có ghi các phép nhân, chia trong bảng với 2 nếu có
Trang 11Cách chơi: Chơi ngồi sân hoặc trong lớp Giáo viên phát cho mỗi học sinh một thẻ để ghi số nhà Một em học sinh đóng vai Bác đưa thư, vừa đi vừa nói Các cháu đi, Bác đưa thư, Từ nơi xa, Tới nơi này, Các cháu hãy, Cho bác biết, Số nhà… 12
Đọc đến câu cuối cùng, đúng số nhà của em nào thì em đó giơ số nhà của mình để nhận thư Lúc này Bác đưa thư phải tính cho nhanh để chọn đúng lá thư có phép tính mà kết quả là số nhà tương ứng giao cho chủ nhà Chủ nhà phải nói cảm ơn khi nhận được thư
VI KẾT QUẢ:
Qua 4 biện pháp và một số trò chơi chúng tôi đã thực hiện trên Chúng tôi nhận thấy, học sinh rất hứng thú trong các tiết học toán và đã đạt được kết quả như sau:
- 100% học sinh trong lớp đều thuộc bảng nhân kể cả những học sinh học chậm
và học sinh lưu ban
- Tất cả học sinh đều làm được các bài toán có liên quan đến phép nhân đã học
VII KẾT LUẬN:
Trên đây là những gì chúng tôi đã thực hiện trong thời gian qua và thực sự mang lại hiệu quả đối với học sinh lớp 2, 3 khi học bảng nhân Dù sao đây vẫn chưa phải là những biện pháp tối ưu nhất Rất mong sự góp ý chân tình của các bạn đồng nghiệp để giúp học sinh học tốt hơn các bảng nhân trong chương trình toán lớp 2, 3
VIII ĐỀ NGHỊ:
Với tầm quan trọng của trò chơi học tập Chúng tôi kính đề nghị cơ quan có chức năng hãy tạo điều kiện để giáo viên có được nhiều tài liệu về trò chơi học tập