5 Rút ra được bài học về cách nghĩ và cách ứng xử của Đọc mở rộng 1 – 3 truyện cổ tích 7 NĂNG LỰC CHUNG TỰ CHỦ VÀ TỰ HỌC Thực hiện nhiệm vụ học tập Nhận ra và điều chỉnh được những sai
Trang 1KẾ HOẠCH BÀI DẠY MINH HOẠ
BÀI HỌC: TRUYỆN
(Ngữ liệu:Thạch Sanh)
Thời lượng: 2 tiết
I MỤC TIÊU DẠY HỌC
của YCCĐ NĂNG LỰC ĐẶC THÙ (ĐỌC)
NĂNG LỰC ĐỌC
Nêu được ấn tượng chung về văn bản qua tranh minh họa;
Nhận biết được các chi tiết tiêu biểu, câu chuyện, nhân vật trong tính chỉnh thể tác phẩm.
(1)
Đọc phân vai, tóm tắt được văn bản một cách ngắn gọn (3) Nhận biết được một số yếu tố của truyện Cổ tích như: cốt
Nhận biết và phân tích được đặc điểm nhân vật thể hiện qua hình dáng, cử chỉ, hành động, ngôn ngữ của nhân vật (5) Rút ra được bài học về cách nghĩ và cách ứng xử của
Đọc mở rộng 1 – 3 truyện cổ tích
(7)
NĂNG LỰC CHUNG
TỰ CHỦ
VÀ TỰ HỌC
Thực hiện nhiệm vụ học tập Nhận ra và điều chỉnh được những sai sót, hạn chế của bản thân khi được giáo viên góp ý.
(8)
PHẨM CHẤT CHỦ YẾU
TRUNG THỰC,
NHÂN ÁI
Sống trung thực, yêu thương con người (9)
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Thiết bị dạy học: máy chiếu, bảng, phấn, giấy A0, giấy A4, bút lông.
2 Học liệu: ngữ liệu đọc, hình ảnh về truyện cổ tích Thạch Sanh, phiếu học tập.
Trang 2III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động
học
(thời gian)
Mục tiêu (Số thứ tự YCCĐ)
Nội dung dạy học trọng tâm
PP/
KTDH chủ đạo
Phương án đánh giá
Hoạt động 1
Khởi động
(5p)
(1) Kích hoạt kiến thức nền; nêu được ấn tượng chung về văn bản.
Giới thiệu tranh minh họa về truyện
cổ tích Thạch Sanh
Trực quan Đàm thoại gợi mở
Đánh giá trực tiếp phần phát biểu của HS.
- (1) Nêu được ấn tượng chung 1.Tìm hiểu
cốt truyện 2.Tìm hiểu nhân vật Thạch Sanh 3.Tìm hiểu chủ đề
Dạy học hợp tác Đàm thoại gợi mở Chia nhóm Mảnh ghép
Đánh giá trực tiếp phần phát biểu và phiếu học tập của HS.
về văn bản (truyện cổ tích về người dũng sĩ)
nhận biết được các chi tiết
tiêu biểu (Thạch Sanh diệt chằn tinh, diệt đại bàng, lập nhiều chiến công)
- (2) Nhận biết được chủ đề của
văn bản (ngợi ca người dũng sĩ
Hoạt động 2
Khám phá
kiến thức
(50p)
- (3) Tóm tắt được văn bản một cách ngắn gọn.
-(4) Nhận biết được một số đặc điểm của truyện cổ tích như: cốt
truyện liên quan đến kiểu nhân vật người dũng sĩ.
- (5) Nhận biết và phân tích được đặc điểm nhân vật thể hiện qua
Nguồn gốc xuất thân kì lạ, cử
chỉ, hành
động dũng cảm (đánh chằn tinh, diệt đại bàng) của nhân vật.
Trang 3- (2) Nhận biết được chủ đề Khái quát
những vấn
đề trọng tâm của tác phẩm
Dạy học hợp tác
Kĩ thuật
sơ đồ tư duy
HS tự đánh giá sơ đồ tư duy dưới sự hướng dẫn của GV
(ngợi ca người dũng sĩ diệt chằn tinh)
- (4) Nhận biết được một số đặc điểm của truyện cổ tích như:
cốt truyện ca ngợi người dũng
Hoạt động 3 sĩ, nhân vật có hành động
dũng mãnh, có yếu tố kì ảo.
Luyện tập - (8) Nhận ra và điều chỉnh được
(20p) những sai sót, hạn chế của bản
thân khi được giáo viên góp ý.
Liên hệ với Dạy học Gv đánh
- (6) Rút ra được bài học về cách thực tế đời giải quyết giá trực tiếp nghĩ và cách ứng xử của cá nhân sống để làm vấn đề qua sản phẩm
của HS
do VB đã đọc gợi ra: niềm tin
thiện thắng ác (phải biết sống trung thực, thật thà, dũng cảm.)
rõ thêm Vẽ tranh .
Hoạt động 4
Vận dụng
(10p)
thông điệp dân gian gửi gắm trong tác phẩm.
- (9) Có ý thức gìn giữ văn hóa dân gian
Liên hệ mở Giao việc GV sử dụng
Hoạt động 5
Mở rộng
(5p)
(7) Đọc mở rộng 1- 3 truyện cổ
tích với dung lượng tương
đương VB học chính thức.
rộng với các tác phẩm khác để củng
cố, hệ thống
kiến thức
rubric đánh
Trang 5B.CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC
HOẠT ĐỘNG 1 KHỞI ĐỘNG (5p)
1 Mục tiêu: (1)
2 Tổ chức hoạt động
Chuyển giao nhiệm vụ: GV chiếu một số tranh minh họa về nhân vật Thạch
Sanh
Nhiệm vụ: Qua quan sát tranh và bằng hiểu biết của mình, em hãy cho biết: nhân
vật được minh họa trong bức tranh là ai? Nhân vật đó xuất hiện trong truyện cổ tích nào?
Thực hiện nhiệm vụ học tập:
˗ HS quan sát, huy động vốn hiểu biết để thực hiện yêu cầu
˗ GV quan sát, nhắc nhở HS thực hiện
Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập:
˗ GV gọi từ 1 – 2 HS trình bày kết quả
˗ GV tổ chức cho HS nhận xét
˗ GV bổ sung, hướng dẫn HS chốt các ý như sau:
* Nhân vật: Thạch Sanh
* Truyện cổ tích: Thạch Sanh
3 Sản phẩm học tập: HS biết được tên nhân vật Thạch Sanh và có ấn tượng bước
đầu về truyện
4 Phương án đánh giá: HS tự đánh giá dưới sự hướng dẫn của GV.
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC (50 phút)
I Tìm hiểu cốt truyện (20p)
1 Mục tiêu: (3,4)
2 Tổ chức hoạt động:
Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- GV HD, tổ chức cho HS đọc đọc phân vai, sau đó nêu nhiệm vụ phiếu học tập 1
Phiếu học tập 1:
Nhiệm vụ: Hãy liệt kê các sự việc chính của truyện Thạch Sanh và tóm tắt truyện một
cách ngắn gọn
………
………
………
Trang 6- Sau khi hoàn thành Phiếu học tập 1, GV yêu cầu HS
Thực hiện nhiệm vụ học tập:
˗ HS hoàn thiện phiếu học tập cá nhân đã được giao thực hiện ở nhà
˗ GV quan sát, kiểm tra, nhắc nhở HS xem lại và hoàn thiện phiếu (2 phút).
Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập:
˗ GV gọi từ 1 – 3 HS trình bày kết quả
˗ GV tổ chức cho HS nhận xét
˗ GV bổ sung, hướng dẫn HS chốt kiến thức.
3 Sản phẩm học tập: Phiếu học tập liệt kê được các sự việc chính và tóm tắt
truyện
* Các sự việc chính:
- Nguồn gốc xuất thân
- Thạch Sanh kết nghĩa với Lý Thông
- Thạch Sanh bị lừa đi canh miếu thờ và lập chiến công giết chằn tinh
- Thạch Sanh xuống hang diệt đại bàng, bị LT lấp cửa hang
- Bị hồn chằn tinh và đại bàng báo thù và bị bắt vào ngục
- Thạch Sanh cứu được công chúa, lên ngôi vua
- Dẹp yên quân mười tám nước chư hầu
* Tóm tắt truyện:
Truyện kể về nhân vật Thạch Sanh, chàng vốn là thái tử, được Ngọc hoàng phái xuống làm con của vợ chồng người nông dân nghèo Cha mẹ mất sớm, chàng sống lủi thủi một mình dưới gốc cây đa Thạch Sanh gặp và kết nghĩa với Lí Thông nhưng bị hắn lợi dụng Chàng đã dũng cảm diệt chằn tinh, rồi diệt đại bàng cứu công chúa nhưng rồi đều bị Lí Thông cướp công Hồn chằn tinh và hồn đại bàng báo thù, Thạch Sanh bị vào ngục Nhờ cứu được con vua Thủy Tề, chàng có cây đàn thần rồi được giải oan, Lí thông
bị trừng trị Thạch Sanh cưới công chúa và được nối ngôi vua
4 Phương án đánh giá: HS tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau dưới sự hướng dẫn
của GV (GV chốt ý bằng cách đánh giá trực tiếp)
Trang 7II Tìm hiểu nhân vật (30 phút)
1 Mục tiêu: (4,5)
2 Tổ chức hoạt động.
Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
1 Nhân vật Thạch Sanh.
Nhiệm vụ 1:
- GV chia lớp thành 2 nhóm, mỗi nhóm thực hiện một nhiệm vụ (HS làm phiếu học tập cá nhân)
- GV HD, tổ chức cho HS xem lại và hoàn thiện phiếu học tập 2.(2 phút)
Phiếu học tập 2 Nhiệm vụ nhóm 1: Tìm các chi tiết về sự ra đời bình thường và khác thường của nhân
vật Thạch Sanh, nêu ý nghĩa của các chi tiết đó
Sự ra đời của Thạch Sanh
Chi tiết
Ý nghĩa
Nhiệm vụ nhóm 2: Liệt kê những thử thách Thạch Sanh phải trải qua và những chiến
công
Những thử thách và chiến công
Thực hiện nhiệm vụ học tập:
˗ HS hoàn thiện phiếu học tập cá nhân đã được giao thực hiện ở nhà
˗ GV quan sát, kiểm tra, nhắc nhở HS xem lại và hoàn thiện phiếu (2 phút).
Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập:
˗ GV mời các nhóm trình bày kết quả
˗ GV tổ chức cho HS nhận xét
˗ GV bổ sung, hướng dẫn HS chốt kiến thức.
Phiếu học tập 2
Sự ra đời của Thạch Sanh
Chi tiết + Con một gia đình nông dân + Là con trai Ngọc Hoàng đầu thai
Trang 8+ Sống nghèo khổ bằng nghề kiếm củi
+ Mẹ mang thai nhiều năm
+ Được thiên thần dạy võ nghệ và phép thần thông
Ý nghĩa Thạch Sanh có cuộc đời và số
phận gần gũi với nhân dân
Tô đậm tính chất kì lạ, đẹp đẽ cho nhân vật lí tưởng, làm tăng sức hấp dẫn cho truyện
Những thử thách và chiến công
- Bị lừa đi canh miếu thờ
- Xuống hang đại bàng, bị Lý Thông lấp
cửa hang
- Bị hồn chằn tinh và đại bàng báo thù
-> bị bắt hạ ngục
- Bị mười tám nước chư hầu sang đánh
- Giết chằn tinh
- Diệt đại bàng, cứu được công chúa, cứu con vua Thuỷ tề
- Dùng tiếng đàn để giải oan và lấy được công chúa
- Dùng chiếc niêu cơm thần để hàng phục quân các nước chư hầu
Nhiệm vụ 2: Câu hỏi thảo luận (5 phút):
Từ những thử thách phải trải qua, Thạch Sanh đã bộc lộ những phẩm chất gì?
- Gv chia lớp thành 4 nhóm thảo luận câu hỏi, mỗi thành viên trong nhóm ghi câu trả lời của mình vào một góc
- GV phát giấy A0, bút dạ
Thực hiện nhiệm vụ học tập:
˗ Cá nhân HS hoàn thiện nhiệm vụ học tập vào góc khăn trải bàn
˗ Cả nhóm thảo luận, thống nhất nội dung trả lời chung và ghi vào vị trí giữa khăn
trải bàn
˗ GV quan sát, kiểm tra, giúp đỡ HS hoàn thiện nội dung học tập
Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập:
˗ GV gọi đại diện các nhóm trình bày kết quả
˗ GV tổ chức cho HS nhận xét
˗ GV bổ sung, hướng dẫn HS chốt kiến thức
* Phẩm chất của Thạch Sanh
- Thật thà, chất phác
- Dũng cảm, tài năng
- Giàu lòng nhân đạo, bao dung và tinh thần yêu chuộng hoà bình
3 Sản phẩm học tập: Phiếu học tập và đáp án câu hỏi thảo luận.
4 Đánh giá: GV đánh giá trực tiếp qua lời phát biểu và phiếu học tập của HS.
Trang 9Hoạt động 3 LUYỆN TẬP (10p)
1 Mục tiêu: (2,4,8)
2 Tổ chức hoạt động
Chuyển giao nhiệm vụ học tập: GV yêu cầu các nhóm HS (4-6 HS) dùng
sơ đồ tư duy để tóm tắt những đặc điểm của truyện cổ tích thể hiện qua tác phẩm và ghi vào giấy A0
Thực hiện nhiệm vụ học tập:
˗ HS tổng hợp phần tìm hiểu về đặc điểm của truyện cổ tích thể hiện qua tác
phẩm bằng sơ đồ tư duy
˗ GV quan sát, nhắc nhở HS về quy tắc trình bày của sơ đồ tư duy (nét
đậm để thể hiện ý chính, nét nhạt dần thể hiện các ý phụ, cách dùng từ khóa, biểu
tượng, …)
Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập:
˗ GV gọi từ 1 – 2 nhóm HS trình bày kết quả
˗ GV tổ chức cho các nhóm nhận xét lẫn nhau và tự nhận xét
˗ GV bổ sung, hướng dẫn HS chốt các ý như sau:
Chủ đề: Ngợi ca người dũng sĩ.(Thạch Sanh)
Yêu chuộng hòa bình
Niềm tin, mơ ước thiện thắng ác, chính nghĩa thắng gian tà
Cốt truyện:
Chứa đựng yếu tố thần kì và tái hiện cuộc đời của người dũng sĩ (đặc biệt
là quá trình làm nên thành quả/ chiến công): ra đời kì lạ – chiến công lẫy lừng.
Nhân vật:
Ngôn ngữ, lời nói: rất ấn tượng, lạ
Ngoại hình: có sự phát triển thần kì, đặc biệt
Hành động: dũng cảm phi thường
→ Gây ấn tượng với những chi tiết thần kì: Niêu cơm: đã hàng binh,
ăn mãi không hết có khả năng phi thường quân giặc khâm phục Tiếng đàn: Cây đàn
thần giúp nhân vật được giải oan, giải thoát (cứu công chúa, vạch mặt Lý Thông), khiến quân 18 nước chư hầu phải bãi binh
Căn cứ vào phần trình bày của các nhóm, GV lưu ý HS về cách vẽ sơ đồ tư
duy
Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
GV hướng dẫn, yêu cầu HS tự nhận xét, đánh giá kết quả làm việc của nhóm
3.Sản phẩm học tập: Sơ đồ tư duy
4 Phương án đánh giá: HS tự đánh giá sơ đồ tư duy dưới sự hướng dẫn của GV HOẠT ĐỘNG 4 VẬN DỤNG (10p)
1 Mục tiêu: (6, 9)
Trang 102 Tổ chức hoạt động
Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
GV cho HS vẽ tranh theo chủ đề theo gợi ý: Các em có thể vẽ các bức tranh tùy theo ý thích của mình, nên có những chi tiết hay và gây ấn tượng như:
- Thạch Sanh với túp lều tranh dưới gốc đa
- Thạch Sanh diệt chằn tinh
- Thạch Sanh xuống hang diệt đại bàng, cứu công chúa
Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS vẽ tranh theo nhóm
Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập:
- GV gọi đại diên các nhóm trình bày
- GV nhận xét
Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV tổng kết và đánh giá trực tiếp qua tranh vẽ của HS
3 Sản phẩm học tập: Tranh vẽ theo chủ đề
4.Phương án đánh giá: GV đánh giá trực tiếp qua tranh vẽ của HS.
HOẠT ĐỘNG 5 MỞ RỘNG (5p)
1 Mục tiêu: (7)
2.Tổ chức hoạt động
Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
PHIẾU HỌC TẬP (HĐ 5) Nhiệm vụ: Đọc mở rộng 1- 3 truyện cổ tích, sau đó hoàn thành bảng sau:
STT Tên văn bản Nhân vật chính Các sự việc chính Ý nghĩa
Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS về nhà làm.
Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập: HS báo cáo vào tiết học sau, trong
phần kiểm tra bài cũ
Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập:
- GV tổng kết và đánh giá kết quả làm việc của HS dựa vào rubric
3 Sản phẩm học tập: Phiếu học tập của HS
4 Phương án đánh giá: GV sử dụng rubric đánh giá trực tiếp phiếu học tập của HS RUBIC
HĐ tìm tòi, mở
rộng
Kể được tên truyện
và nhân vật chính
Kể được tên truyện, nhân vật chính, kể được các sự việc
Kể được tên truyện, nhân vật chính, kể được các sự việc
Trang 11chính trong mỗi
truyện
chính và được ý nghĩa trong mỗi truyện