Tìm hiểu kỹ thuật ương giống cá chim vây vàng (Trachinotus blochii Lacepede, 1801) tại Trại Thực nghiệm sản xuất Hải sản - Vĩnh Hòa - Nha Trang

Trên thế giới nghề nuôi cá biển đã được phát triển từ 30 năm nay và ngày càng trở thành một ngành sản xuất kinh doanh quan trọng, có ý nghĩa chiến lược của nhiều quốc gia có biển.

L I C M N Ờ Ả Ơ

Trong th i gian th c hi n đ tài t t nghi p chuyên ngành NTTS, em đãờ ự ệ ề ố ệ

được ti p xúc và v n d ng lý thuy t vào th c ti n s n xu t gi ng nhân t o Emế ậ ụ ế ự ễ ả ấ ố ạ

đã được tr c ti p th c hi n các thao tác k thu t trong quá trình ự ế ự ệ ỹ ậ ương gi ng cáốchim vây vàng giai đo n t cá hạ ừ ương lên cá gi ng.ố

Đ hoàn thành để ược lu n văn t t nghi p em đã nh n đậ ố ệ ậ ượ ấc r t nhi u sề ự giúp đ c a quý th y cô, các anh và các b n tr i th c nghi m Trỡ ủ ầ ạ ở ạ ự ệ ước tiên cho emxin chân thành c m n Ban giám hi u Trả ơ ệ ường ĐH Nha Trang, Ban Ch nhi mủ ệ Khoa NTTS đã giúp đ và t o đi u ki n thu n l i cho em trong quá trình th c hi nỡ ạ ề ệ ậ ợ ự ệ

trường có trình đ tay ngh cao h n ộ ề ơ

Cu i cùng em xin c m n gia đình, b n bè đã đ ng viên và giúp đ emố ả ơ ạ ộ ỡtrong th i gian th c t p cũng nh trong su t khóa h c v a qua.ờ ự ậ ư ố ọ ừ

Nha Trang, tháng 6 năm 2010 Sinh viên th c t pự ậ

Tr n Th Hàầ ị

M C L C Ụ Ụ

Trang

DANH M C B NG Ụ Ả

Trang

DANH M C HÌNH Ụ

Trang

L I M Đ U Ờ Ở Ầ

Trên th gi i ngh nuôi cá bi n đã đế ớ ề ể ược phát tri n t 30 năm nay và ngàyể ừcàng tr thành m t ngành s n xu t kinh doanh quan tr ng, có ý nghĩa chi n lở ộ ả ấ ọ ế ượ c

c a nhi u qu c gia có bi n Trong 10 năm g n đây xu t kh u các loài cá bi n nuôiủ ề ố ể ầ ấ ẩ ể

nh : cá song, cá giò, cá cam, cá măng, cá b n, cá ng , vv…đã đem l i hi u quư ơ ừ ạ ệ ả kinh t l n cho các nế ớ ước nh : Đài Loan, Trung Qu c, Thái Lan, Indonesia,ư ốSingapore, H ng Kông, Úc, Na Uy…ồ

Theo báo cáo c a Trung tâm phát tri n ngh cá Đông Nam Á (SEAFDEC)ủ ể ề

s n lả ượng cá bi n nuôi năm 1997 c a Indonesia đ t 831,485 t n, Philippin đ tể ủ ạ ấ ạ 282,119 t n, Malaysia đ t 11,757 t n.ấ ạ ấ

Na Uy là nước nh p kh u công ngh nuôi cá bi n c a Nh t B n t nămậ ẩ ệ ể ủ ậ ả ừ

1986, nh ng năm 1997 s n lư ả ượng cá bi n nuôi đ t 600 nghìn t n đ ng đ u thể ạ ấ ứ ầ ế

bi n t các tr i s n xu t nhân t o đã để ừ ạ ả ấ ạ ược đ a vào nuôi trên 3 tri u l ng, s nư ệ ồ ả

lượng năm 1997 đ t hàng ch c ngàn t n.ạ ụ ấ

Vi t Nam có nhi u l i th đ phát tri n nuôi bi n nói chung và nuôi cáệ ề ợ ế ể ể ểnói riêng Do đ c đi m: B bi n dài 3.260 km, v i nhi u eo, vũng v nh kín gió,ặ ể ờ ể ớ ề ịnhi u đ m phá r ng l n là đi u ki n t nhiên thu n l i cho vi c phát tri n NTTS,ề ầ ộ ớ ề ệ ự ậ ợ ệ ể

đ c bi t là nuôi bi n, trong đó nuôi cá bi n ngày càng đặ ệ ể ể ược chú tr ng M t s loàiọ ộ ố

cá có giá tr kinh t đã và đang đị ế ược nuôi hi n nay nh : cá mú (ệ ư Epinephelus spp),

cá giò (Rachycentron canadum), cá ch m (ẽ Lates calcariper), cá cam (Seriola spp), cá

h ng (ồ Lutijanus erythropterus)…Tuy nhiên ngu n gi ng ch y u thu t t nhiên vàồ ố ủ ế ừ ự

nh p ngo i, s lậ ạ ố ượng và ch t lấ ượng không n đ nh Tính b n v ng c a vi c cungổ ị ề ữ ủ ệ

c p gi ng trong s phát tri n dài h n s tr ng i l n đ i v i ngh nuôi cá bi n.ấ ố ự ể ạ ẽ ở ạ ớ ố ớ ề ể

Đã t lâu ngừ ười dân Duyên h i B c B truy n mi ng r ng “chim, thu,ả ắ ộ ề ệ ằ

nh , đé” Đ n nay cá chim v n đụ ế ẫ ược x p đ ng đ u trong hàng t quý v cá bi n.ế ứ ầ ứ ề ể

Vì th t cá th m ngon h p d n, hàm lị ơ ấ ẫ ượng dinh dưỡng cao, r t đấ ượ ưc a chu ng.ộ

Cá chim vây vàng (Trachinotus blochii Lacepede, 1801) là loài phân bố

tương đ i r ng vùng bi n nhi t đ i, Tây Thái Bình Dố ộ ở ể ệ ớ ương, Nh t B n, Đàiậ ảLoan, Indonesia, mi n Nam Trung Qu c Nề ố ước ta cá phân b ch y u v nh B cố ủ ế ở ị ắ

B , mi n Trung và Nam B Cá có kích c thộ ề ộ ỡ ương m i 0,8 -1 kg/con, giá tr kinhạ ị

t cao v i giá bán 100.000 VNĐ/kg, th trế ớ ị ường xu t kh u: Nh t B n, Đài Loan,ấ ẩ ậ ảTrung Qu c, H ng Kông, M , Singapore Đây là m t đ i tố ồ ỹ ộ ố ượng m i, ch a đớ ư ượ cnghiên c u nhi u và b t đ u đứ ề ắ ầ ược nuôi Vi t Nam.ở ệ

Song song v i vi c b o t n các loài cá quý vùng bi n nớ ệ ả ồ ở ể ước ta, còn góp

ph n th c hi n ch trầ ự ệ ủ ương c a nhà nủ ước v đa d ng hóa đ i tề ạ ố ượng nuôi có giá trị kinh t Nh m thúc đ y ngh nuôi cá l ng bi n Vi t Nam phát tri n trong nh ngế ằ ẩ ề ồ ể ở ệ ể ữ năm t i.ớ

Đượ ực s phân công và cho phép c a B môn H i s n, Khoa NTTS, Trủ ộ ả ả ườ ng

ĐH Nha Trang, em th c hi n đ tài “Tìm hi u k thu t ự ệ ề ể ỹ ậ ương gi ng cá chim vâyố

vàng (Trachinotus blochii Lacepede, 1801) t i Tr i Th c nghi m s n xu t H i s nạ ạ ự ệ ả ấ ả ả

- Vĩnh Hòa - Nha Trang”

M c tiêu c a đ tài: Nh m tìm hi u quy trình ụ ủ ề ằ ể ương gi ng cá chim vây vàng,ốgóp ph n hoàn thi n công ngh s n xu t gi ng nhân t o Đ th c hi n m c tiêuầ ệ ệ ả ấ ố ạ ể ự ệ ụtrên, đ tài tri n khai v i các n i dung sau:ề ể ớ ộ

1 Tìm hi u h th ng b ể ệ ố ể ương và v sinh b ệ ể

2 Th gi ng và m t đ ả ố ậ ộ ương

3 Các bi n pháp k thu t qu n lý và chăn sóc.ệ ỹ ậ ả

4 Theo dõi t c đ tăng trố ộ ưởng, t l s ng và thu ho ch.ỷ ệ ố ạ

Đ tài đề ược hoàn thành v i s c g ng và n l c c a em, tuy nhiên do th iớ ự ố ắ ỗ ự ủ ờ gian có h n, đi u ki n tr i th c t p còn thi u, trình đ b n thân còn nhi u h nạ ề ệ ạ ự ậ ế ộ ả ề ạ

ch nên không th tránh kh i nh ng thi u sót Em r t mong nh n đế ể ỏ ữ ế ấ ậ ượ ực s đónggóp c a quý th y cô đ bài báo cáo đủ ầ ể ược hoàn thi n h n.ệ ơ

Xin chân thành c m n ! ả ơ

Nha Trang, tháng 6 năm 2010 Sinh viên th c hi nự ệ

Tr n Th Hàầ ị

PH N I T NG QUAN Ầ Ổ

1.1 Tình hình nuôi cá bi n trên th gi i ể ế ớ

Ngh nuôi bi n trên th gi i b t đ u phát tri n t nh ng năm 70, đ iề ể ế ớ ắ ầ ể ừ ữ ố

tượng nuôi ch y u là cá h i, cá cam, cá mú, cá ch m… H u h t các đ i tủ ế ồ ẽ ầ ế ố ượ ngtrên đã s n xu t đả ấ ược con gi ng nhân t o, còn nhi u đ i tố ạ ề ố ượng v n ch a s n xu tẫ ư ả ấ

được con gi ng nên v n d a vào ngu n gi ng khai thác t t nhiên Lĩnh v c nàyố ẫ ự ồ ố ừ ự ựđang phát tri n m nh, trên th gi i chia thành 4 khu v c có ngh nuôi cá bi n phátể ạ ế ớ ự ề ểtri n m nh nh t hi n nay; Tây B c Âu, Đ a Trung H i, Đông Á, Đông Nam Á [7].ể ạ ấ ệ ắ ị ả

1.1.1 Khu v c Tây B c Âu ự ắ

− Đây là khu v c đ ng đ u th gi i v nuôi cá bi n xu t kh u c v s nự ứ ầ ế ớ ề ể ấ ẩ ả ề ả

lượng, trình đ khoa h c công ngh , hi u qu kinh t và b o v môi trộ ọ ệ ệ ả ế ả ệ ường Đ cặ

đi m n i b t c a ngh nuôi cá bi n Tây B c Âu là ch n đúng đ i tể ổ ậ ủ ề ể ở ắ ọ ố ượng có nhu

c u cao và luôn tăng lên không ch châu Âu mà còn trên ph m vi th gi i Đó làầ ỉ ở ạ ế ớ

cá h i đ i tây dồ ạ ương (Salmo salar) K t qu to l n c a các nế ả ớ ủ ước nh Na Uy, Anh,ưPháp, Đa M ch… thu đạ ược, đã c vũ nhi u qu c gia các khu v c khác h c t pổ ề ố ở ự ọ ậ

và phát tri n có hi u qu ể ệ ả

− Năm 1981, s n lả ượng cá h i Na Uy ch đ t 8.000 t n Năm 1998, ch tínhồ ở ỉ ạ ấ ỉriêng s n lả ượng cá h i đ i tây dồ ạ ương đã đ t 340.000 t n (Hject, 2000) S thànhạ ấ ựcông c a ngh nuôi cá h i công nghi p Na Uy đã thúc đ y ngh nuôi cá bi nủ ề ồ ệ ở ẩ ề ể trên th gi i ế ớ

− Theo th ng kê c a FAO, giai đo n t năm 1988 - 1997 s n lố ủ ạ ừ ả ượng cá nướ c

m n và l trên toàn th gi i hàng năm tăng trên 10 % Năm 1997 s n lặ ợ ế ớ ả ượng đ t 2ạ tri u t n, tr giá 8 t USD, trong đó s n lệ ấ ị ỷ ả ượng cá h i đ i dồ ạ ương chi m u th đ tế ư ế ạ 640.000 t n (Hambrey, 2000).ấ

1.1.2 Khu v c Đ a Trung H i ự ị ả

− Ngh nuôi cá về ược xu t kh u c a Hy L p nhanh chóng thu đấ ẩ ủ ạ ược k t quế ả ngoài mong đ i, châm ngòi cho s bùng n lĩnh v c này ra toàn khu v c ven Đ aợ ự ổ ự ự ị Trung H i V n có ngh nuôi h i s n nói chung và nuôi cá nói riêng kém phátả ố ề ả ả

tri n, vùng Đ a Trung H i b ng d ng tr thành khu v c sôi đ ng nh t v i m cể ị ả ỗ ư ở ự ộ ấ ớ ứ tăng s n lả ượng cá nuôi nhanh nh t th gi i Đi u r t đ c bi t là nhi u qu c giaấ ế ớ ề ấ ặ ệ ề ố

H i giáo B c Phi và Trung Đông, v n không có truy n th ng nuôi cá bi n, cũngồ ắ ố ề ố ểđang kh n trẩ ương th c thi các d án l n v nuôi cá và k t qu thu đự ự ớ ề ế ả ược cũng đáng

b t ng (72 nghìn t n, năm 1997).ấ ờ ấ

− Đ n cu i th k XX, s n lế ố ế ỷ ả ượng cá vược nuôi đây s đ t 100 nghìn t n.ở ẽ ạ ấ Ngoài cá Vược là loài ch l c, nhi u nủ ự ề ước đã phát tri n nuôi cá h i, cá t m g cể ồ ầ ố nga, cá ng vây xanh, cá chình và cá rô phi, nh ng ch chi m 3 % s n lừ ư ỉ ế ả ượng

− D n đ u v nuôi cá bi n khu v c này là Hy L p, Th Nhĩ Kỳ, Italia, Tâyẫ ầ ề ể ở ự ạ ổBan Nha Các qu c gia H i giáo nh : Ai C p, Tuynidi, Ma R c, Xiri…mãi t i nămố ồ ư ậ ố ớ

1994 - 1995 m i b t đ u ti n hành nuôi cá bi n, nh ng ch sau 2 năm đã đ t s nớ ắ ầ ế ể ư ỉ ạ ả

lượng vài nghìn t n cá vấ ược/m i nỗ ước

1.1.3 Khu v c Nam M ự ỹ

− Ngh cá Nam M n i ti ng t lâu v i các qu c gia khai thác H i s n hàngề ỹ ổ ế ừ ớ ố ả ả

đ u th gi i nh : Pêru, Chilê, Argentina…g n đây, phong trào nuôi h i s n phátầ ế ớ ư ầ ả ảtri n r t nhanh v i các nể ấ ớ ước m i nh Equado, đ ng th 2 th gi i v nuôi tômớ ư ứ ứ ế ớ ề

xu t kh u Đ c bi t Chilê, ch sau m t th i gian ng n đã tr thành qu c gia nuôiấ ẩ ặ ệ ỉ ộ ờ ắ ở ố

cá bi n xu t kh u hàng đ u Tây Bán C u và đ ng th 2 th gi i.ể ấ ẩ ầ ầ ứ ứ ế ớ

− Vì m c tiêu là xu t kh u nên các s n ph m cá h i nuôi c a Chilê khá đaụ ấ ẩ ả ẩ ồ ủ

d ng và đ t tiêu chu n r t cao M t hàng xu t kh u ch l c c a Chilê là cá H iạ ạ ẩ ấ ặ ấ ẩ ủ ự ủ ồ

p đông nguyên con, chi m 70 % kh i l ng, cá h i t i ch chi m 25 %, 5 % là

th k XX, đ sau đó không ch đu i k p mà còn vế ỷ ể ỉ ổ ị ượt Na Uy M c 1 t USD xu tứ ỷ ấ

kh u cá bi n nuôi c a h d n tr thành hi n th c.ẩ ể ủ ọ ầ ở ệ ự

1.1.4 Khu v c Đông Á và Đông Nam Á ự

− Đây là khu v c có ngh nuôi cá bi n s m nh t và cho s n lự ề ể ớ ấ ả ượng l n nh tớ ấ (ước tính kho ng 1 tri u t n/năm) Các loài cá mú, cá h ng, cá giò, cá ch m, cáả ệ ấ ồ ẽmăng, cá tráp là nh ng đ i tữ ố ượng nuôi ph bi n Thái Lan, Malaysia, Philippine,ổ ế ở

n Đ , Đài Loan, Trung Qu c và Vi t Nam

thương ph m Hi n nay, m t s nẩ ệ ộ ố ước trên th gi i có n n công nghi p nuôi cáế ớ ề ệ

bi n phát tri n nh : Nh t B n, M , Na Uy đ t năng su t và s n lể ể ư ậ ả ỹ ạ ấ ả ượng nuôi r tấ

l n.ớ

− Đ h n ch nh ng tác đ ng b t l i c a môi trể ạ ế ữ ộ ấ ợ ủ ường t vi c m r ng di nừ ệ ở ộ ệ tích các hình th c nuôi trong ao, Đài Loan đã t p trung phát tri n nuôi cá l ng trênứ ậ ể ồ

bi n Năm 2000, có kho ng 15.000 l ng v i các kích c khác nhau để ả ồ ớ ỡ ược đ t venặ ở

bi n và ngoài kh i, trong đó trên 80 % l ng đ nuôi cá giò (ể ơ ồ ể Rachycentron canadum) Ngoài ra, m t s loài nuôi chính là cá mú ch m cam, cá h ng, cá tráp đ ,ộ ố ấ ồ ỏ

cá chim vây vàng Năm 1990, s n lả ượng ch đ t 103 t n, năm 1997 s n lỉ ạ ấ ả ượng tăng

g p 7 l n, đ t 873 t n và đ n năm 1998 tăng g p 3 l n, đ t 2.673 t n, trong đó cáấ ầ ạ ấ ế ấ ầ ạ ấgiò chi m ½ t ng s n lế ổ ả ượng v i tr giá t 5 - 6 USD/kg, ngh nuôi cá giò Đàiớ ị ừ ề ởLoan đang có tri n v ng l n và là ngu n thu ngo i t chính (M S SU và ctv,ể ọ ớ ồ ạ ệ2000)

− Thái Lan có ngh nuôi cá bi n đã phát tri n h n 2 th p k qua, s n lề ể ể ơ ậ ỷ ả ượ ngtăng và n đ nh Đ i tổ ị ố ượng chính là cá ch m và cá mú S n lẽ ả ượng cá ch m và cáẽ

mú năm 1996 là 2.998 t n và 723 t n.ấ ấ

 Ngoài ra, Australia có l ch s ngh nuôi cá bi n trên 2 th p k qua và đã đ tị ử ề ể ậ ỷ ạ

được nh ng thành t u đáng k Đ i tữ ự ể ố ượng nuôi chính là cá h i đ i dồ ạ ương và cá

ng vây xanh s n lừ ả ượng 12.000 t n, đ t kho ng 150 tri u USD hàng năm Ngoàiấ ạ ả ệ

ra m t s loài cá h i, cá h ng, cá tráp đen cũng đang độ ố ồ ồ ược nuôi l ng trên bi n v iồ ể ớ

s n lả ượng đ t 11,8 t n năm 1998 (Gooley và ctv, 2000) V i t c đ phát tri n hi nạ ấ ớ ố ộ ể ệ nay, d ki n đ n năm 2010 Australia có th đ t 2,5 t USD t ngh nuôi cá côngự ế ế ể ạ ỷ ừ ềnghi p, trong đó ngh nuôi cá h i chi m 1 t USD và cá ng chi m h n 300 tri uệ ề ồ ế ỷ ừ ế ơ ệ USD (Husey, 1999).

1.2 T m quan tr ng và tình hình nghiên c u ngh nuôi cá bi n Vi t Nam ầ ọ ứ ề ể ở ệ

Ngh nuôi cá bi n nề ể ở ước ta còn m i, nh ng tớ ư ương lai không xa s phátẽtri n m nh Ngh nuôi l ng trên bi n Vi t Nam b t đ u hình thành và phát tri nể ạ ề ồ ể ở ệ ắ ầ ể vào nh ng năm 90 c a th k XX Nh ng đ i tữ ủ ế ỷ ữ ố ượng ch y u là: tôm hùm, cá mú,ủ ế

cá ch m, cá cam, cá giò, cá măng bi n, cá h ng, cá chình, cá ch m mõm nh n, cáẽ ể ồ ẽ ọ

ng a, trai ng c và các loài cá c nh (L.A.Tuan,1998) Nh ng khu v c nuôi ch y uự ọ ả ữ ự ủ ế

là vùng bi n Qu ng Ninh, H i Phòng, d c theo b bi n mi n Trung t Th a Thiênể ả ả ọ ờ ể ề ừ ừ

Hu đ n Bình Thu n, Bà R a - Vũng Tàu và m t s t nh ven bi n mi n Tây Nam B ế ế ậ ị ộ ố ỉ ể ề ộ

Năm 1994, vi n H i Dệ ả ương H c đã nghiên c u m t s đ c đi m sinh h cọ ứ ộ ố ặ ể ọ sinh s n và s n xu t gi ng thành công 2 loài cá ng a: cá ng a đen và cá ng a baả ả ấ ố ự ự ự

ch m Sau 8 tháng ấ ương nuôi có th đ t chi u dài 132 – 156 mm, tể ạ ề ương ng v iứ ớ

kh i lố ượng 12 - 15 g/con (Trương S Kỳ, 2000) ỹ

Năm 1994 - 1995, Vi n nghiên c u H i s n - H i Phòng đã nghiên c u s nệ ứ ả ả ả ứ ả

xu t thành công gi ng cá mú m , cá mú đen t i v nh H Long K t qu sau 3 thángấ ố ỡ ạ ị ạ ế ả

ng nuôi đ t chi u dài 13 cm t ng ng v i kh i l ng 50 g Năm 2001 Vi n

nghiên c u NTTS I đã nghiên c u cho sinh s n thành công loài cá giòứ ứ ả

(Rachycentron canadum).

Năm 2000 - 2004, Khoa NTTS, Trường ĐH Th y S n (nay là ĐH Nhaủ ảTrang) đã nghiên c u sinh s n nhân t o, ứ ả ạ ương gi ng và nuôi thố ương ph m thànhẩcông 2 loài cá ch m (ẽ Lates calcarifer Bloch, 1790) và cá ch m mõm nh nẽ ọ

(Psammoperca waigensisi Cuvier & Valencienes, 1828) Năm 2008, Nguy n Đ chễ ị Thanh (Khoa NTTS - Trường ĐH Nha Trang) đã nghiên c u sinh s n nhân t o,ứ ả ạ

ng gi ng cá h ng b c thành công nh ng s l ng ch a nhi u

Nh ng d li u trên cho th y, nghiên c u s n xu t gi ng cá bi n nữ ữ ệ ấ ứ ả ấ ố ể ở ước takhá nhi u, nh ng ch a đề ư ư ượ ức ng d ng vào s n xu t trên quy mô l n đ đáp ngụ ả ấ ớ ể ứ

nhu c u con gi ng cho ngầ ố ười nuôi Tuy nhiên, đó là ti n đ cho s phát tri n nghề ề ự ể ề nuôi cá bi n Vi t Nam trong nh ng năm t i Đ có th đ a ngh nuôi cá bi nể ở ệ ữ ớ ể ể ư ề ể

tr thành nghành kinh t mũi nh n, c n t p trung nghiên c u và gi i quy t các v nở ế ọ ầ ậ ứ ả ế ấ

đ nh : con gi ng, th c ăn, k thu t nuôi, môi trề ư ố ứ ỹ ậ ường, đ c bi t là công ngh s nặ ệ ệ ả

Loài: Trachinotus blochii Lacepede, 1801

− Tên ti ng vi t: cá chim vây vàng, cá sòng mũi h ch, cá chim tr ng [2].ế ệ ế ứ

− Tên ti ng anh: Snub - noes pompano [13].ế

1.3.2 Đ c đi m hình thái ặ ể

C th h i tròn, cao và b bên d p chính gi a l ng hình vòng cung Trênơ ể ơ ề ẹ ữ ư

đường bên v y s p x p kho ng 135 - 136 cái, chi u dài so v i chi u cao 1,6 - 1,7ẩ ắ ế ả ề ớ ề

l n, so v i chi u cao đ u 3,5 - 4 l n, cu ng đuôi ng n và d p Đ u nh , chi u caoầ ớ ề ầ ầ ố ắ ẹ ầ ỏ ề

đ u l n h n chi u dài, môi tù v phía trầ ớ ơ ề ề ước L mũi m i bên 2 cái g n nhau, lỗ ỗ ầ ỗ mũi trước nh hình tròn, l mũi sau to hình b u d c.ỏ ỗ ầ ụ

Hình 1.1: Cá chim vây vàng (Trachinotus blochii)

Mi ng nh xiên, xệ ỏ ương hàm trên l i, hàm trên và dồ ưới có răng nh hình lông,ỏrăng phía sau d n thoái hóa, lầ ưỡi không có răng Rìa phía trước xương n p mangắhình cung tương đ i to, rìa sau cong B ph n đ u không có v y, c th có nhi uố ộ ậ ầ ả ơ ể ề

v y tròn nh dính dẩ ỏ ưới da Vây l ng th 2 và vây h u môn có v y phía trư ứ ậ ẩ ướ c

đường bên hình cung cong tròn tương đ i l n, trên đố ớ ường bên v y không có g ,ả ờ vây l ng th m t hư ứ ộ ướng v phía trề ước, gai b ng và có 5 - 6 gai ng n Cá gi ngằ ắ ố

gi a các gai có màng li n nhau, cá trữ ề ưởng thành màng thoái hóa thành nh ng gaiữtách r i nhau Vây l ng th 2 có 1 gai và 19 - 20 tia vây, ph n trờ ư ứ ầ ước c a vây kéoủdài hình nh lư ưỡ ềi li m Vây h u môn có 1 gai và 17 - 18 tia vây, phía trậ ước có 2 gai

ng n, cũng có d ng hình lắ ạ ưỡ ềi li m Còn vây ng c tự ương đ i ng n, vây đuôi hìnhố ắtrăng lưỡ ềi li m Ru t u n cong 3 l n (chi u dài ru t/chi u dài cá = 0,8) L ng màuộ ố ầ ề ộ ề ưtro b c, b ng màu ánh b c, mình không có vân đen, vây l ng màu ánh b c vàng, rìaạ ụ ạ ư ạvây màu tro đen, vây h u môn màu ánh b c vàng, vây đuôi màu tro [6].ậ ạ

1.3.3 Đ c đi m phân b ặ ể ố

− V đ a lý: Theo Borut Forlan (2004) cá chim vây vàng s ng vùng bi n hề ị ố ở ể ở

và được tìm th y Thái Bình Dấ ở ương, Đ i Tây Dạ ương, n Đ DẤ ộ ương châu Á,Ở

cá chim vây vàng phân b mi n Nam Nh t B n, Indonesia, Trung Qu c (Hoàngố ở ề ậ ả ố

H i, Đông H i, Qu ng Đông, Phúc Ki n, H i Nam), Đài Loan Vi t Nam, cáả ả ả ế ả Ở ệchim vây vàng được tìm th y trên v nh B c B , mi n Trung và Nam B [2].ấ ị ắ ộ ề ộ

Hình 1.2: B n đ phân b cá chim vây vàng trên th gi iả ồ ố ế ớ

(ph n ch m đ là khu v c cá phân b ầ ấ ỏ ự ố)

− V sinh thái: Cá chim vây vàng là loài cá nề ướ ấc m, có t p tính di c , s ng ậ ư ố ở

t ng gi a và t ng m t giai đo n cá gi ng hàng năm sau mùa đông cá thầ ữ ầ ặ Ở ạ ố ườ ng

t p trung thành đàn s ng vũng v nh, c a sông Cá trậ ố ở ị ử ưởng thành sinh trưởng t tố

nh t đi u ki n nhi t đ 22 – 28 ấ ở ề ệ ệ ộ 0C, là loài r ng mu i 3 - 33 ppt Dộ ố ưới 20 ppt cásinh trưởng nhanh, trong đi u ki n đ m n cao t c đ sinh trề ệ ộ ặ ố ộ ưởng ch m l i Nhuậ ạ

c u hàm lầ ượng oxy hòa tan l n h n 2,5 mg/L Theo Potonetal (1989) cá trớ ơ ưở ngthành s ng vùng cát ho c g n vùng r n san hô, đ sâu ít nh t 7 m Ngoài ra cáố ở ặ ầ ạ ộ ấ

gi ng thố ường th y s ng vùng cát ho c g n vùng đ t cát sét (Borut Forlan, 2004).ấ ố ở ặ ầ ấ

1.3.4 Đ c đi m dinh d ặ ể ưỡ ng.

Là loài cá ăn t p, thiên v đ ng v t, cá có th ki m th c ăn trong cát, cáạ ề ộ ậ ể ế ứ ở

trưởng thành có th b t nh ng đ ng v t v c ng nh : ngao, cua, c Giai đo n cáể ắ ữ ộ ậ ỏ ứ ư ố ạ

gi ng th c ăn là đ ng v t phù du và đ ng v t đáy, ch y u là luân trùng, naupliusố ứ ộ ậ ộ ậ ủ ế

c a Artemia Cá con ăn tôm cá nh , hai m nh v nh Th c ăn chính c a cá trủ ỏ ả ỏ ỏ ứ ủ ưở ngthành là các lo i tôm cá nh Trong đi u ki n ạ ỏ ề ệ ương nuôi cá dài 2 cm th c ăn là cáứ

t p xay nh , tôm tép băm nh , th c ăn t ng h p [14] Cá trạ ỏ ỏ ứ ổ ợ ưởng thành ăn tôm nhỏ

và th c ăn công nghi p ho c hoàn toàn th c ăn công nghi p trong nuôi thứ ệ ặ ứ ệ ươ ng

ph m [6].Trong đi u ki n môi trẩ ề ệ ường nước bình thường cá chim vây vàng có

cường đ b t m i thay đ i theo nhi t đ nộ ắ ồ ổ ệ ộ ước (Lâm C m Tôn, 1995) Nh ngẩ ữ

đ ng v t thân m m s ng cát và các loài đ ng v t không xộ ậ ề ố ở ộ ậ ương s ng khác làố

th c ăn t nhiên chính c a loài này (Bianchi G, 1985).ứ ự ủ

Theo Nur Muflich Juniyanto, Syamsul Akbat and Zakimin (2008), th c ănứcho các giai đo n đạ ượ ử ục s d ng nh sau: Giai đo n nuôi v cá b m đư ạ ỗ ố ẹ ược cho ăn

cá t p, h n h p th c ăn viên, vitamin E và vitamin t ng h p Kh u ph n cho ăn 3 -ạ ỗ ợ ứ ổ ợ ẩ ầ

5 % kh i lố ượng thân u trùng đẤ ược cho ăn th c ăn tứ ươ ối s ng (luân trùng, nauplius-Artemia) và th c ăn t ng h p Luân trùng đứ ổ ợ ược cho cá ăn vào ngày th 3 đ n ngàyứ ế

th 14, m t đ t 5 - 15 con/mL, cho ăn ngày 3 l n (sáng, tr a, chi u) T ngàyứ ậ ộ ừ ầ ư ề ừ

th 10 th c ăn viên đứ ứ ược b sung vào cùng v i luân trùng, c h t 200 – 300 µm.ổ ớ ỡ ạNauplius - Artemia được đ a vào ngày th 14 v i m t đ 0,25 con/mL Đ n ngàyư ứ ớ ậ ộ ế

th 15 d ng cho cá ăn luân trùng và lứ ừ ượng th c ăn viên đứ ược tăng d n (1 – 2h/l n).ầ ầ Ngày 18 lượng Artemia cũng ph i đả ược tăng lên 0,5 con/mL và d ng cho ăn ngàyừ ở

22 Cá gi ng s d ng th c ăn viên kích c h t ph thu c vào c mi ng c a cá.ố ử ụ ứ ỡ ạ ụ ộ ỡ ệ ủ

T ng lổ ượng th c ăn viên đứ ượ ử ục s d ng trong 1 ngày là 1 kg/4,2 v n cá, đ c bi t là ngàyạ ặ ệ

th 30 [17].ứ

1.3.5 Đ c đi m sinh tr ặ ể ưở ng.

Cá chim vây vàng có kích thướ ươc t ng đ i l n, kích thố ớ ước có th đ t 45 -ể ạ

60 cm Cá sinh trưởng nhanh, trong đi u ki n nuôi bình thề ệ ường 1 năm đ t 0,5 - 1ạkg/con T năm th 2 tr đi m i năm kh i lừ ứ ở ỗ ố ượng tăng tuy t đ i là 1 kg.ệ ố

Theo Trương Bang Ki t (2001): Th nghi m ệ ử ệ ương nuôi cá gi ng, th i kỳố ờ

đ u cá sinh trầ ưởng ch m cá dài 2,6 cm v i kh i lậ ớ ố ượng 0,52 g Qua 192 ngày nuôi

cá dài 9,9 cm đ t kh i lạ ố ượng 20,53 g Bình quân ngày kh i lố ượng tăng 0,6 g và hệ

s sinh trố ưởng trung bình ngày 1,04 % [6] Trong đi u ki n nhân t o cá 1 ngày tu iề ệ ạ ổ

có chi u dài 0,2 cm, sau 30 - 35 ngày ề ương đ t chi u dài 3,4 cm [17] ạ ề

Tu i và kích thổ ước thành th c l n đ u c a cá chim vây vàng ngoài t nhiênụ ầ ầ ủ ự

tương đ i mu n, cá thành th c tu i 7ố ộ ụ ở ổ + - 8+ [6] Tuy nhiên, trong đi u ki n nuôiề ệnhân t o cá có th thành th c s m h n Theo Anony Mous (2007), trong đi u ki nạ ể ụ ớ ơ ề ệ nuôi nh t đ cá đố ể ược thành th c và tr thành cá b m ph i m t kho ng 3 năm.ụ ở ố ẹ ả ấ ảNăm 2006, tr i NTTS Th c nghi m Yên H ng (Trạ ự ệ ư ường CĐ Th y S n B c Ninh)ủ ả ắ

nh p công ngh s n xu t cá chim vây vàng t Trung Qu c, tuy n ch n cá b mậ ệ ả ấ ừ ố ể ọ ố ẹ

có kh i lố ượng t 2 - 6 kg, tu i 3ừ ổ + tr lên [16].ở

S c sinh s n tuy t đ i c a cá chim vây vàng đ t 40 - 60 v n tr ng/cá cái.ứ ả ệ ố ủ ạ ạ ứTheo Nur Muflich Juniyanto, Syamsul Akbat and Zakimin (2008) cho sinh s n cáảchim vây vàng v i t l đ c : cái là 1 : 1, kích thích b ng hormone S d ng k tớ ỷ ệ ự ằ ử ụ ế

h p HCG 250 IU/kg và Fibrogen 50 IU/kg cá cái thành th c, li u lợ ụ ề ượng tiêm cho cá

đ c b ng ½ cá cái và tiêm 2 l n, kho ng cách gi a các l n là 24h, cá thự ằ ầ ả ữ ầ ường đẻ

tr ng sau khi tiêm l n 2 t 12 - 24h, kho ng 60 - 70 % lứ ầ ừ ả ượng tr ng trong bu ngứ ồ

tr ng, đứ ường kính tr ng th tinh khi trứ ụ ương nước 0,8 - 0,85 mm [17]

đo n 20 - 30 ngày tu i) m i b i l i c đ ng giai đo n 30 - 60 ngày tu i chi uạ ổ ớ ơ ộ ử ộ Ở ạ ổ ề dài trung bình c a ủ cá 2 - 5 cm Giai đo n này cá đã g n hoàn thi n các c quan vây l ng,ạ ầ ệ ơ ư gai và tia vây…

1.4 Tình hình nghiên c u s n xu t gi ng cá chim vây vàng trên th gi i và ứ ả ấ ố ế ớ

Vi t Nam ệ

1.4.1 Th gi i ế ớ

− Ở Đài Loan (1986): Lâm Li t Đệ ường đã thu gom 126 cá chim vây vàng cókích c không đ ng đ u nuôi chung v i nhau Năm 1989 b t đ u th c nghi m choỡ ồ ề ớ ắ ầ ự ệsinh s n nhân t o, qua 5 l n tiêm kích d c t thì có 4 đ t cá đ , t ng s tr ng thả ạ ầ ụ ố ợ ẻ ổ ố ứ ụ tinh là 500 v n Qua nhi u hình th c th c nghi m ạ ề ứ ự ệ ương nuôi cu i cùng thu đố ượ c38,6 v n gi ng, kích c 2 - 3 cm Đây là l n đ u tiên sinh s n nhân t o cá chim vâyạ ố ỡ ầ ầ ả ạvàng thành công ( Lê Phúc T , 2005).ổ

Năm 1993 Trung tâm chuy n giao công ngh ĐH Trung S n k t h p v iể ệ ơ ế ợ ớ

Tr m nghiên c u Th y s n Qu ng Đông - Trung Qu c cho sinh s n nhân t oạ ứ ủ ả ả ố ả ạ thành công cá chim vây vàng, ương nuôi u trùng trong b xi măng v i quy môấ ể ớ

nh Đ n năm 1998, Trung tâm k t h p v i công ty TNHH gi ng Th y s n Th ngỏ ế ế ợ ớ ố ủ ả ắ

L i - H i Nam - Trung Qu c thành công s n xu t gi ng nhân t o trên quy mô l n,ợ ả ố ả ấ ố ạ ớ

− Ở Vi t Nam, năm 2006 - 2007 tr i NTTS Th c nghi m Yên H ng (Trệ ạ ự ệ ư ườ ng

CĐ Th y s n B c Ninh) đã nh p công ngh s n xu t cá chim vây vàng t ĐHủ ả ắ ậ ệ ả ấ ừTrung S n - Trung Qu c Ch nhi m đ tài là th c sĩ Ngô Vĩnh H nh đã ti pơ ố ủ ệ ề ạ ạ ế

nh n công ngh và đ c l p s n xu t v nuôi th c ăn tậ ệ ộ ậ ả ấ ề ứ ươ ối s ng (t o, luân trùng,ảCopepod, Artemia) làm th c ăn cho cá chim vây vàng giai đo n t cá b t lên cáứ ạ ừ ộ

gi ng Đã th c hi n t t các n i dung c a công ngh và thu đố ự ệ ố ộ ủ ệ ược các thông s kố ỹ thu t [3].ậ

+ T l nuôi v thành th c cá b m cá chim vây vàng đ t 63,5 – 100 %.ỷ ệ ỗ ụ ố ẹ ạ+ T l đ đ t 73,3 - 100 %.ỷ ệ ẻ ạ

+ T l th tinh trung bình đ t 46,34 %.ỷ ệ ụ ạ

+ T lên n t tr ng th tinh trung bình đ t 28 - 56 %.ỷ ở ừ ứ ụ ạ

+ T l s ng t cá b t lên cá hỷ ệ ố ừ ộ ương đ t 31 - 35 %.ạ

+ T l s ng t cá hỷ ệ ố ừ ương lên cá gi ng đ t 50 - 62,5 %.ố ạ

Đã ng d ng thành công quy trình công ngh trong đi u ki n Vi t Nam vàứ ụ ệ ề ệ ệ

s n xu t đả ấ ược 104.480 con gi ng c 4 – 6 cm Vì v y ch đ ng đố ỡ ậ ủ ộ ược k thu tỹ ậ

ng nuôi t cá b t lên cá h ng, cá h ng lên gi ng trong b xi măng, trong ao

đ t.ấ

−K t qu bế ả ước đ u nghiên c u nuôi thâm canh cá chim vây vàng t i tr i Th cầ ứ ạ ạ ự nghi m NTTS - Qu ng Ninh Năm 2008 Trệ ả ường CĐ Th y s n B c Ninh đã th củ ả ắ ự

hi n đ tài nghiên c u quy trình công ngh nuôi thâm canh cá chim vây vàng trongệ ề ứ ệ

ao b ng th c ăn công nghi p Cá chim đằ ứ ệ ược nuôi trong ao v i hai m t đ 1,5 vàớ ậ ộ2,5 con/m2 b ng th c ăn công nghi p có hàm lằ ứ ệ ượng Protein 43 % và Lipid 10 % Cá

gi ng có kh i lố ố ượng trung bình 21,1 ± 1,7 g và chi u dài 9,8 ± 2,1 cm Ao nuôi cóề

đ m n 18 ppt, pH = 7,6 ; oxy hòa tan là 4,7 mgOộ ặ 2/L, nhi t đ nệ ộ ước là 28 – 30 0C Sau 12 tháng nuôi NT1 (1,5 con/mở 2) chi u dài cá đ t 32,63 ± 0,12 cm; kh i lề ạ ố ượ ng

đ t 621,23 ± 2,55 g và NT2 (2,5 con/mạ 2) cá có chi u dài trung bình đ t 29,24 ±ề ạ0,142 cm và kh i lố ượng đ t 593,37 ± 2,6 g K t qu ban đ u cho th y không có sạ ế ả ầ ấ ự khác bi t v sinh trệ ề ưởng và t l s ng gi a 2 m t đ nuôi (P ≥ 0,05) Cá chim vâyỷ ệ ố ữ ậ ộvàng phàm ăn, s ng thành b y đàn trong ao, sinh trố ầ ưởng nhanh, ít b b nh và t lị ệ ỷ ệ

B c Ninh đã th c hi n d án “Nh p công ngh s n xu t gi ng cá chim vây vàng”ắ ự ệ ự ậ ệ ả ấ ố

nh ng s lư ố ượng con gi ng s n xu t ra còn ít, không đáp ng đ nhu c u nuôi M tố ả ấ ứ ủ ầ ặ khác công ngh s n xu t gi ng này còn khó ki m soát d ch b nh, môi trệ ả ấ ố ể ị ệ ường nuôinên t l s ng c a cá ỷ ệ ố ủ ương cũng s không n đ nh và khó áp d ng vào các tr i s nẽ ổ ị ụ ạ ả

xu t gi ng h i s n mà không có h th ng ao nuôi th c ăn tấ ố ả ả ệ ố ứ ươi và ương cá gi ngố [12] Khánh Hòa có đi u ki n t nhiên thu n l i cho s n xu t và phát tri n nghề ệ ự ậ ợ ả ấ ể ề nuôi cá chim vây vàng Hi n nay ngu n gi ng cá chim vây vàng t nh Khánh Hòaệ ồ ố ở ỉ

ph i nh p t Trung Qu c và Đài Loan nên giá c đ t và không n đ nh, t l s ngả ậ ừ ố ả ắ ổ ị ỷ ệ ố

trong quá trình ương nuôi th p do nh hấ ả ưởng c a quá trình v n chuy n và khôngủ ậ ểthích ng đứ ược v i môi trớ ường m i Trên c s s d ng nh ng bi n pháp kớ ơ ở ử ụ ữ ệ ỹ thu t t ng h p, đ tài s ti p c n, k th a và phát tri n các k t qu nghiên c uậ ổ ợ ề ẽ ế ậ ế ừ ể ế ả ứ

v sinh h c, k thu t s n xu t gi ng cá chim vây vàng trên th gi i và Vi t Namề ọ ỹ ậ ả ấ ố ế ớ ệ

đ nghiên c u đ xu t 2 quy trình: Quy trình s n xu t nhân t o gi ng cá chim vâyể ứ ề ấ ả ấ ạ ốvàng, quy trình ương nuôi cá gi ng (đ t kích thố ạ ước 4 - 5 cm) phù h p v i đi uợ ớ ề

ki n c a Khánh Hòa K t qu nghiên c u thành công c a đ tài s giúp cho Khánhệ ủ ế ả ứ ủ ề ẽHòa ch đ ng cung c p gi ng cá chim vây vàng cho ngủ ộ ấ ố ười nuôi Khánh Hòa vàởcác t nh lân c n ỉ ậ

Tóm l i cá chim vây vàng là loài m i đạ ớ ược nghiên c u Vi t Nam có nhi uứ ở ệ ề

u đi m nh : r t háu ăn, t c đ tăng tr ng nhanh, cá s ng trong đi u ki n r ng

mu i (3 - 33 ppt), giá thố ương m i cao, th trạ ị ường xu t kh u r ng…Do đó cá chimấ ẩ ộvây vàng được đánh giá là đ i tố ượng có ti m năng l n trong phát tri n nuôi thề ớ ể ươ ng

ph m vùng nẩ ở ướ ợc l , m n, đ c bi t nh vùng bi n nhi t đ i nặ ặ ệ ư ể ệ ớ ước ta

2.1 Th i gian, đ a đi m và đ i t ờ ị ể ố ượ ng nghiên c u ứ

− Th i gian nghiên c u: T 1/3/2010 – 12/6/2010.ờ ứ ừ

−Đ a đi m nghiên c u: Tr i s n xu t H i s n – Vĩnh Hòa – Nha Trang.ị ể ứ ạ ả ấ ả ả

−Đ i tố ượng nghiên c u: Cá chim vây vàng (ứ Trachinotus blochii Lacepede, 1801).

qu n lý ả

và chăm sóc

Theo dõi t c ố

đ tăng ộ

trưởng,

t l ỷ ệ

s ng và ốthu

ho chạ

K t lu n và đ xu t ý ki n ế ậ ề ấ ế

Hình 2.1: S đ kh i n i dung nghiên c uơ ồ ố ộ ứ

2.2.2 B trí thí nghi m nh h ố ệ ả ưở ng c a lo i th c ăn đ n t c đ tăng tr ủ ạ ứ ế ố ộ ưở ng

và t l s ng c a cá chim vây vàng ( ỷ ệ ố ủ Trachinotus blochii Lacepede, 1801) giai

đo n t cá h ạ ừ ươ ng lên cá gi ng ố

Hình 2.2: S đ b trí thí nghi m nh hơ ồ ố ệ ả ưởng c a các lo i th c ăn đ n sinh trủ ạ ứ ế ưở ng

và t l s ng c a cá chim vây vàng giai đo n cá hỷ ệ ố ủ ạ ương lên cá gi ng.ố

− Cá chim vây vàng đượ ươc ng trong b xi măng hình vuông có th tích 4,5 mể ể 3 Khi cá ương được 35 ngày tu i thì ti n hành phân c đ l c nh ng con cá to đemổ ế ỡ ể ọ ữ

+ Nghi m th c 1: Cho ăn hoàn toàn th c ăn t ng h p NRD, ngày cho ăn 4ệ ứ ứ ổ ợ

l n/ngày (7h, 11h, 14h, 17h), t l cho ăn là 10 % kh i lầ ỷ ệ ố ượng thân

+ Nghi m th c 2: Cho ăn hoàn toàn cá t p băm nh , ngày cho ăn 3 l n/ngày (7h,ệ ứ ạ ỏ ầ11h, 15h), t l cho ăn là 50 - 60 % kh i lỷ ệ ố ượng thân

+ Nghi m th c 3: Cho ăn n a th c ăn t ng h p NRD, n a th c ăn cá t p bămệ ứ ử ứ ổ ợ ử ứ ạ

nh , cho ăn 4 l n/ngày ( 7h,11h,14h, 17h).ỏ ầ

−Nhi t đ nệ ộ ước đo b ng nhi t k th y ngân, chính xác đ n 1 ằ ệ ế ủ ế 0C

−Oxy hòa tan đo b ng máy hi u Oxy Guard Handy Gamma, chính xác đ n 0,01 ằ ệ ế

−Đ ki m đo b ng test đ ki m, chính xác đ n 17 mgCaCOộ ề ằ ộ ề ế 3/L

−Đo chi u dài c th cá b ng gi y k ô ly k thu t, chính xác đ n 1 mm.ề ơ ể ằ ấ ẻ ỹ ậ ế

−Cân th c ăn b ng cân đ ng h , chính xác đ n 2 g ứ ằ ồ ồ ế

Wca1: T ng kh i lổ ố ượng cá ban đ uầ

Wca2: T ng kh i lổ ố ượng cá k t thúc đ t ế ợ ương

M2: S lố ượng cá ban đ u (con).ầ

−T c đ sinh trố ộ ưởng tuy t đ i trung bình ngày v chi u dài c a cá (DLG):ệ ố ề ề ủ

DLG =

1 2

1 2

t t

L L

−

− (mm/ngày)

L1: Chi u dài cá (cm) ki m tra l n trề ể ầ ướ ạc t i th i đi m tờ ể 1

L2: Chi u dài cá (cm) ki m tra l n sau t i th i đi m tề ể ầ ạ ờ ể 2

- T c đ sinh trố ộ ưởng tuy t đ i trung bình ngày v kh i lệ ố ề ố ượng c a cá (DWG):ủ

DWG =

1 2

1 2

t t

W W

−

− (g/ngày)

W1: Kh i lố ượng cá trung bình (g) l n ki m tra trầ ể ướ ạc t i th i đi m tờ ể 1

W2: Kh i lố ượng cá trung bình (g) l n ki m tra sau t i th i đi m tầ ể ạ ờ ể 2

−T c đ sinh trố ộ ưởng tương đ i c a chi u dài cá tính theo ngày (SGRố ủ ề L):

1 2

LnL LnL

(%/ngày)L1: Chi u dài trung bình cá c a l n ki m tra t i th i đi m tề ủ ầ ể ạ ờ ể 1

L2: Chi u dài trung bình cá c a l n ki m ta t i th i đi m tề ủ ầ ể ạ ờ ể 2

−T c đ sinh trố ộ ưởng tương đ i c a kh i lố ủ ố ượng cá tính theo ngày (SGRW):

1 2

LnW LnW

(%/ngày)W1: Kh i lố ượng trung bình cá c a l n ki m tra t i th i đi m tủ ầ ể ạ ờ ể 1

W2: Kh i lố ượng trung bình cá c a l n ki m tra t i th i đi m tủ ầ ể ạ ờ ể 2

−T c đ tăng trố ộ ưởng tương đ i % theo chi u dài cá (Lố ề L):

(%)

L1: Chi u dài trung bình cá c a l n ki m tra t i th i đi m tề ủ ầ ể ạ ờ ể 1

L2: Chi u dài trung bình cá c a l n ki m tra t i th i đi m tề ủ ầ ể ạ ờ ể 2

−T c đ tăng trố ộ ưởng tương đ i % theo kh i lố ố ượng cá (WW):

(%)

W1:Kh i lố ượng trung bình cá c a l n ki m tra t i th i đi m tủ ầ ể ạ ờ ể 1

W2: Kh i lố ượng trung bình cá c a l n ki m tra t i th i đi m tủ ầ ể ạ ờ ể 2

− S li u đố ệ ượ ửc x lý d a vào phự ương pháp th ng kê sinh h c, ph n m m Excel.ố ọ ầ ềGiá tr trung bình c a dãy s li u: AVERAGE (Range).ị ủ ố ệ

Đ l ch chu n: STDEV ( Range).ộ ệ ẩ

Phương sai m u: VAR (Range) ẫ

− Sai s chu n:ố ẩ

SE =

n S

−Các thông s sau khi thu th p đố ậ ượ ổc t ng h p trên ph n m m Excel, sau đó sợ ầ ề ử

d ng hàm phân tích phụ ương sai m t nhân t (one way ANOVA) và Durcan test trênộ ố

ph n m m SPSS 15.0 đ ki m đ nh s sai khác có ý nghĩa th ng kê (v i p < 0,05)ầ ề ể ể ị ự ố ớ

c a các ch tiêu gi a các nghi m th c trong thí nghi m.ủ ỉ ữ ệ ứ ệ

3.1 H th ng công trình ệ ố

3.1.1 B nuôi ể

- B ể ương nuôi cá gi ng: G m 20 b , có d ng hình vuông (chi u dài c nh b là 2ố ồ ể ạ ề ạ ể

m, chi u cao thành b là 1,2 m) Các b này đề ể ể ược đ t trong nhà và có mái che, v iặ ớ

h th ng c p nệ ố ấ ước, s c khí cũng nh h th ng thoát nụ ư ệ ố ước đ y đầ ủ

- Sau đây là m t c t c a b ặ ắ ủ ể ương gi ng cá chim vây vàng.ố

2 m

Hình 3.2: Khu nuôi sinh kh i t oố ả Hình 3.3: B ể ương cá gi ng ố

Hình 3.4: S đ b trí xô thí nghi mơ ồ ố ệ Hình 3.5: Th c ăn cá t pứ ạ

3.1.2 H th ng c p thoát n ệ ố ấ ướ c.

− H th ng c ng h p lý, d v n hành t o đi u ki n thu n l i cho vi c thayệ ố ố ợ ễ ậ ạ ề ệ ậ ợ ệ

nước cũng nh c p nư ấ ước trong quá trình nuôi M i b ỗ ể ương có m t lù đáy x c nộ ả ạ

đ x nể ả ước

−Ngu n nồ ước: Nước được b m tr c ti p t bi n (d a vào th y tri u) lên cácơ ự ế ừ ể ự ủ ề

b l ng có th tích 12 mể ắ ể 3 được đ t trong nhà Đ kho ng 2 - 3 ngày cho ch t b nặ ể ả ấ ẩ

l ng r i dùng máy b m chìm b m nắ ồ ơ ơ ước đ n các b ế ể ương Nướ ấc c p vào b ể ươ ng

đượ ọc l c qua túi siêu l c Do nọ ướ ở ạc tr i dùng đ ể ương gi ng cá không yêu c uố ầ cao nh ư ương gi ng tôm nên không c n dùng hóa ch t đ x lý Ch có nố ầ ấ ể ử ỉ ước dùng

đ nuôi sinh kh i t o thì yêu c u nghiêm ng t h n Nể ố ả ầ ặ ơ ước được b m tr c ti p tơ ự ế ừ

bi n lên b l ng đ t ngoài tr i (x lý b ng chlorine A v i n ng đ 150 – 200ể ể ắ ặ ở ờ ử ằ ớ ồ ộppm), ph i n ng r i dùng thu c th đ ki m tra d lơ ắ ồ ố ử ể ể ư ượng Chlorine trước khi

b m nơ ước vào b ch a trong nhà (th tích b 4,5 mể ứ ể ể 3, ph b t).ủ ạ

3.2 K thu t ỹ ậ ương nuôi cá chim vây vàng giai đo n t cá hạ ừ ương lên cá gi ngố

+ B để ược x c n nả ạ ước, dùng bàn ch i và xà phòng chà s ch thành b , đáyả ạ ể

b rể ửa l i b ng n c ng t, t t chlorine A đ kho ng 1 - 2 ngày và r a l i b ng n cạ ằ ướ ọ ạ ể ả ử ạ ằ ướ

3.2.2 Th gi ng và m t đ ả ố ậ ộ ươ ng.

−Các tiêu chu n ch n gi ng: Kích c đ ng đ u, b i l i và ph n x linh ho t Không bẩ ọ ố ỡ ồ ề ơ ộ ả ạ ạ ị

t n thổ ương và d t t, màu s c t nhiên, s c kh e t t Kích thị ậ ắ ự ứ ỏ ố ước cá t 1,8 - 2,5 cm.ừ

đ u t p cho ăn th c ăn t ng h p NRD 3/5 (kích thầ ậ ứ ổ ợ ước h t 300 – 500 µm) k t h pạ ế ợ

v i Nauplius c a Artemia và quan sát ho t đ ng b t m i c a cá Đ n khi cá ớ ủ ạ ộ ắ ồ ủ ế ươ ng

được 27 ngày tu i cho ăn th c ăn NRD 4/6 (kích thổ ứ ước h t 400 – 600 µm) Ngàyạ

th 30 tr đi cho cá ăn hoàn toàn b ng th c ăn t ng h p Sau 40 ngày tu i cho cáứ ở ằ ứ ổ ợ ổ

ăn xen k v i th c ăn tôm (thành ph n Protein < 42 %, kích thẽ ớ ứ ầ ước h t 500 – 800ạµm) k t h p v i th c ăn NRD 5/8 Ngày th 45 - 60 cho ăn th c ăn viên có kíchế ợ ớ ứ ứ ứ

thước h t 800 – 1200 µm.ạ

+ Th c ăn t ng h p NRD là s n ph m c a INVE có thành ph n nguyên li u: Đ mứ ổ ợ ả ẩ ủ ầ ệ ạ

đ ng v t bi n, b t ngũ c c, đ m th c v t, d u cá, t o, men, ch t ch ng oxy hóa.ộ ậ ể ộ ố ạ ự ậ ầ ả ấ ố

B ng 3.1: M t s ch tiêu ch t lả ộ ố ỉ ấ ượng th c ăn NRDứ

 K thu t cho ăn.ỹ ậ

- Kh u ph n th c ăn: T khi cá đẩ ầ ứ ừ ược 30 ngày tu i cho ăn hoàn toàn th c ăn t ngổ ứ ổ

h p, lợ ượng th c ăn đứ ược tăng d n theo ngày Kh u ph n th c ăn theo nhu c u c aầ ẩ ầ ứ ầ ủ

cá và được đi u ch nh theo tr ng lề ỉ ọ ượng c a cá Cho cá ăn t t đ n khi cá khôngủ ừ ừ ế

ăn n a thì d ng (th i gian cho cá ăn kéo dài kho ng 30 phút) Trong khi cho cá ănữ ừ ờ ả

ph i theo dõi ho t đ ng b t m i c a cá đ đi u ch nh lả ạ ộ ắ ồ ủ ể ề ỉ ượng th c ăn cho phù h p,ứ ợ

h n ch d th a.ạ ế ư ừ

- S l n cho ăn: Ngày cho ăn 4 l n (7h, 11h, 14h, 17h).ố ầ ầ

- Cách cho ăn: Th i gian đ u t p cho cá ăn b ng cách dùng ca gõ vào thành b gâyờ ầ ậ ằ ể

ti ng đ ng nh đ t o ph n x có đi u ki n cho cá Sau vài l n cá quen d n, m iế ộ ẹ ể ạ ả ạ ề ệ ầ ầ ỗ

b a cho ăn dùng ca gõ nh cá b i lên ăn, lúc này ti ng gõ tr thành tín hi u b tữ ẹ ơ ế ở ệ ắ

m i th m chí có th làm cho cá ti t d ch tiêu hóa đ chu n b ăn [5] Trồ ậ ể ế ị ể ẩ ị ước khi cho

ăn ta nên v n nh s c khí g n ch cho ăn đ th c ăn không b trôi đi, cho ăn cặ ỏ ụ ầ ỗ ể ứ ị ố

đ nh m t góc b Cho ăn t t ít m t tránh lị ở ộ ể ừ ừ ộ ượng th c ăn d th a chìm xu ngứ ư ừ ố đáy gây ô nhi m môi trễ ường t o khí đ c (Hạ ộ 2S, NH3) và gây lãng phí Dùng tay r iả

đ u th c ăn, càng v cu i lề ứ ề ố ượng cho ăn càng gi m.ả

B ng 3.2: T l cho ăn th c ăn t ng h p c a cá ả ỷ ệ ứ ổ ợ ủ ương trong b xi măng.ểNgày ương WTB (g/con) Lượng th c ăn sứ ử

0,3-0,40,4-0,60,8-11,1-1,21,2-1,31,4-1,6

1312111088

−Qua b ng 3.2 cho th y t l th c ăn t ng h p cho cá ăn (%) s d ng so v iả ấ ỷ ệ ứ ổ ợ ử ụ ớ

kh i lố ượng thân gi m khi cá có kích thả ước tăng d n (đây là quy lu t c a sinh v t),ầ ậ ủ ậ tuy nhiên lượng th c ăn cá s d ng thì tăng 2 đ t có ch đ chăm sóc và qu nứ ử ụ Ở ợ ế ộ ả

lý nh nhau nên không có s sai khác v t l cho ăn và lư ự ề ỷ ệ ượng th c ăn cá s d ngứ ử ụ

t môi trố ường trong b ể ương nuôi cá chim vây vàng giai đo n t cá hạ ừ ương lên cá

26 – 2726,3±0,48

7,5 - 8 7,4 – 7,8 5 – 5,9

5,46±0,28

5,2 – 5,85,52±0,19

45 -

55

25 – 2725,9±0,74

26 – 2826,9±0,74

7,5 – 7,9 7,4 – 7,8 5,1 – 6

5,55±0,27

5,2 – 5,85,52±0,2

55 -

60

25 – 2726±1

26 – 2826,75±0,96

5,62±0,28

5,4 – 5,95,6±0,22

28 – 3029±0,66

7,5 – 8,2 7,4 – 7,9 5 – 6

5,43±0,29

4,7 – 5,85,22±0,33

45 -

55

28 – 2928,7±0,48

30 – 3129,7±0,48

7,6 - 8 7,5 – 7,9 5,2 – 6,8

5,63±0,55

5,1 – 75,69±0,57

55 -

60

29 – 3029,67±0,58

30 – 3130,67±0,58

6,27±0,15

6,2 – 6,56,33±0,15

(Ghi chú: Giá tr trong b ng là giá tr nh nh t - giá tr l n nh t/giá tr trung bình ± đ l ch ị ả ị ỏ ấ ị ớ ấ ị ộ ệ

chu n ) ẩ

−Qua b ng s li u trên cho th y các y u t môi trả ố ệ ở ấ ế ố ường trong b ể ương đ uề

n m trong ngằ ưỡng thích h p đ cá chim vây vàng sinh trợ ể ưởng và phát tri n Bể ể

ng gi ng cá chim vây vàng đ c xây trong nhà nên nhi t đ n đ nh t 27 – 31

0C (tr m t s ngày đ t I nhi t đ xu ng th p là 25 ừ ộ ố ở ợ ệ ộ ố ấ 0C do m a nhi u, sau đóư ềnhi t đ n đ nh 26 -29 ệ ộ ổ ị 0C; đ t II ít m a nên nhi t đ cao h n đ t I và nhi t đ 28ợ ư ệ ộ ơ ợ ệ ộ– 31 0C) pH n đ nh t 7,4 - 8,2 (do siphon đáy b và thay nổ ị ừ ể ước được ti n hànhếhàng ngày) S c khí liên t c (24/24h), trụ ụ ường h p m t đi n có s d ng máy phát,ợ ấ ệ ử ụ

s d ng đ nh kỳ ch ph m sinh h c Mazzal (n ng đ 0,1 – 0,5 ppm) vào bu iử ụ ị ế ẩ ọ ồ ộ ổ chi u t i, nên hàm lề ố ượng oxy hòa tan trong b n đ nh t 4,7 - 6,8 mgOể ổ ị ừ 2/L, đ mả

b o cho quá trình hô h p c a cá Đ m n trong b ả ấ ủ ộ ặ ể ương n đ nh t 32 – 34 ppt, ítổ ị ừ

có s bi n đ ng.ự ế ộ

3.2.4.2 Ch đ s c khí, siphon và thay n ế ộ ụ ướ c.