THỰC HIỆN hợp ĐỒNG KHI HOÀN CẢNH THAY đổi cơ bản THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY tt

Mục đích nghiên cứu Mục đích nghiên cứu của luận án là nghiên cứu các vấn đề lí luận về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản, quy định của pháp luật... Việt Nam hiện hành và

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

Công trình được hoàn thành tại:

Học viện Khoa học xã hội Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam

Người hướng dẫn khoa học:

TS Lê Đình Nghị PGS.TS Nguyễn Thị Nhung

Phản biện 1: PGS.TS Nguyễn Thị Thương Huyền

Phản biện 2: PGS.TS Trần Thị Thúy Lâm

Phản biện 3: PGS.TS Dương Đăng Huệ

Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Học viện, tại: Học viện Khoa học xã hội, 477 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội

Vào hồi giờ ngày tháng năm

Có thể tìm hiểu luận án tại: - Thư viện Quốc gia

- Thư viện Học viện Khoa học Xã hội

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ

LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

1 Đàm Thị Diễm Hạnh (2019), “Đàm phán lại và hệ quả pháp lý khi đàm phán không thành trong trường hợp hoàn cảnh thay đổi

cơ bản theo Bộ nguyên tắc UNIDROIT về hợp đồng thương mại quốc tế (PICC), Bộ nguyên tắc luật hợp đồng Châu Âu (PECL) và một số quốc gia trên thế giới – Giá trị tham khảo cho Việt Nam”, Tạp

chí Khoa học Kiểm sát, Số chuyên đề 2 (33)/2019, trang 24-33

2 Đàm Thị Diễm Hạnh, Lê Thị Kim Oanh (2019), “Về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản”, Tạp chí Kiểm sát số

19/2019, trang 39-44

3 Đàm Thị Diễm Hạnh, Lê Thị Kim Oanh (2019), “Nhận diện hoàn cảnh thay đổi cơ bản theo Bộ luật Dân sự Đức và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam”, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật số 3(371),

trang 9-15

4 Đàm Thị Diễm Hạnh, Lê Thị Kim Oanh (2018), “Một số bình luận về Điều 420 BLDS 2015: Thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản”, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật số 7(363), trang

19-23

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Hợp đồng luôn là chế định trung tâm trong hệ thống pháp luật dân sự nói chung và kinh doanh thương mại nói riêng Hợp đồng được giao kết hợp pháp có hiệu lực ràng buộc với các bên, các bên phải tôn trọng và

thực hiện Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện các hợp đồng, nhất là các

hợp đồng dài hạn, những nhà kinh doanh có thể đối mặt với những rủi ro bất thường từ thiên nhiên, xã hội, kinh tế, chính trị, con người làm cho việc thực hiện nghĩa vụ trở nên vô cùng khó khăn, tốn kém Trong những

sự kiện như vậy, không phải các sự kiện đều thuộc trường hợp bất khả kháng để bên bị thiệt hại có thể được miễn trừ nghĩa vụ hoặc chấm dứt hợp đồng mà thuộc về hoàn cảnh thay đổi cơ bản Ở Việt Nam, thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản là quy định mới trong BLDS năm 2015 cho nên cần có những giải thích, hướng dẫn áp dụng thống nhất.Trong tập quán thương mại quốc tế và pháp luật của nhiều quốc gia đều có quy định về điều chỉnh hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản Do đó, việc tìm hiểu quy định này để học hỏi kinh nghiệm cho Việt Nam lại càng trở nên cấp thiết Trong qua trình hội nhập quốc tế, việc giao lưu thương mại ngày càng phổ biến, phức tạp

và đa dạng Hơn nữa, bối cảnh chính trị - xã hội trên bình diện quốc tế chưa khi nào không chứa đựng những diễn biến khó lường Chính vì vậy, việc nhận ra khó khăn, vướng mắc và đề xuất kiến nghị, giải pháp cho vấn đề này lại càng cần được quan tâm đúng mức

Xuất phát từ những lí do trên, tác giả lựa chọn đề tài "Thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản theo pháp luật Việt Nam hiện nay" để làm luận án tiến sỹ của mình

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án

2.1 Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của luận án là nghiên cứu các vấn đề lí luận về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản, quy định của pháp luật

Việt Nam hiện hành và thực tiễn thi hành pháp luật về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản, đối chiếu với các quy định của một số Bộ quy tắc về hợp đồng thương mại quốc tế và pháp luật của một số quốc gia, trên cơ sở đó, luận án đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về vấn đề này

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu, luận án đặt ra nhiệm vụ cần giải quyết những vấn đề sau:

+ Làm sáng tỏ các vấn đề lí luận cơ bản thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản

+ Phân tích, đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản ở Việt Nam + Đề xuất những giải pháp hoàn thiện và nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản

3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu:

+ Các quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành trên cơ sở so sánh với pháp luật một số quốc gia, trong đó tập trung nghiên cứu quy định về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản theo quy định tại Điều

+ Về không gian: Luận án nghiên cứu quy định pháp luật Việt Nam hiện hành và thực tiễn thi hành pháp luật về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam, trong đó tập trung làm rõ quy định của BLDS 2015 về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản, có đề cập đến một số các quy định của luật khác và BLDS trước đó Ngoài ra, luận án cũng nghiên cứu các quy định của Bộ nguyên tắc của Unidroit về hợp đồng thương mại quốc tế (PICC), Bộ nguyên tắc Luật Hợp đồng chung Châu Âu (PECL), Công ước Viên 1980 của Liên Hợp Quốc về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế (CIGS), pháp luật một

số quốc gia đại diện cho hệ thống pháp luật Châu âu lục địa Civil law, hệ thống pháp luật Thông luật Common law và các tài liệu, vụ việc tham khảo từ các quốc gia khác với ý nghĩa là nguồn tham khảo, đối chiếu, so sánh nhằm phân tích, đánh giá để có cái nhìn khách quan và toàn diện về pháp luật Việt Nam về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản + Về thời gian: Luận án nghiên cứu hệ thống pháp luật thực định về hoàn cảnh thay đổi trong hệ thống các quy định pháp luật Việt Nam hiện hành, có so sánh hoặc tham chiếu đến các quy định pháp luật của một số quốc gia khác trên thế giới Về thực tiễn thi hành pháp luật, luận án nghiên cứu thực tiễn và các bản án các bản án từ năm 2015 đến nay, có sử dụng một số bản án trước năm 2015 để so sánh, đối chiếu

4 Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu, Luận án sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác – Lenin và các quan điểm, mục tiêu, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước ta

Luận án được triển khai nghiên cứu trên cơ sở sử dụng các phương pháp nghiên cứu truyền thống như: phương pháp phân tích, mô tả, phương pháp tổng hợp, phương pháp lịch sử, phương pháp nghiên cứu hồ sơ, phương pháp hệ thống hóa

5 Đóng góp mới về khoa học của luận án

Thứ nhất, Luận án đã bổ sung và làm sâu sắc những vấn đề lý luận về

hoàn cảnh thay đổi cơ bản và thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi

cơ bản Các vấn đề lý luận đã được làm rõ như: khái niệm hoàn cảnh thay đổi cơ bản, thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản; các học thuyết về hoàn cảnh thay đổi cơ bản; phân biệt sự kiện bất khả kháng với hoàn cảnh thay đổi; cơ sở lý luận và nội dung thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản;

Thứ hai, luận án phân tích một cách có hệ thống thực trạng pháp luật

về điều kiện xác định hoàn cảnh thay đổi cơ bản, đàm phán lại và hệ quả pháp lý của thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản Trên cơ sở

so sánh với Bộ nguyên tắc Unidroit về hợp đồng thương mại quốc tế; bộ nguyên tắc luật hợp đồng Châu Âu, quy định của một số quốc gia trên thế giới, đề tài làm rõ quy định pháp luật đồng thời cũng chỉ ra những bất cập của pháp luật Việt Nam về quy định này;

Thứ ba, thông qua việc nghiên cứu các bản án và một số tình huống thực

tiễn, luận án cho thấy các bên trong hợp đồng chưa hiểu rõ về các điều kiện xác định hoàn cảnh thay đổi cơ bản và ngay cả Tòa án cũng còn lúng túng trong việc xác định hoàn cảnh thay đổi cơ bản Luận án làm rõ cách xác định từng yếu tố của hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong tình huống cụ thể;

Thứ tư, trên cơ sở nghiên cứu pháp luật và thực tiễn thi hành, luận án

đưa ra những giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản nhằm thống nhất nhận thức và áp dụng pháp luật

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

Ý nghĩa lý luận

Đề tài nghiên cứu có hệ thống về các vấn đề lý luận liên quan tới hoàn cảnh thay đổi cơ bản, đưa ra những giải pháp hoàn thiện pháp luật về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản

Ý nghĩa thực tiễn

Luận án góp phần thống nhất nhận thức và tăng cường hiệu quả áp dụng pháp luật của các cơ quan có thẩm quyền trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam với xu hướng hội nhập quốc tế trên mọi lĩnh vực; Kết quả nghiên cứu cũng góp phần nâng cao ý thức hiểu biết pháp luật của các chủ thể trong quan hệ hợp đồng, giúp các cơ quan có thẩm quyền bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích chính đáng của các chủ thể khi tham gia hợp đồng

Ngoài ra, Luận án cũng có thể làm tài liệu tham khảo chuyên sâu cho nghiên cứu, giảng dạy và học tập cho những người làm công tác pháp luật, giảng viên, sinh viên chuyên ngành luật hợp đồng

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CẦN NGHIÊN CỨU VỀ ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu

1.1.1 Tình hình nghiên cứu trong nước

1.1.1.1 Tình hình nghiên cứu những vấn đề lý luận của đề tài luận án

- Về hoàn cảnh thay đổi và thực hiện hợp đồng khi hoàn ảnh thay đổi

cơ bản, các nghiên cứu ở Việt Nam chưa nhiều, chủ yếu dừng lại ở các bài viết trên các tạp chí chứ chưa có tác phẩm chuyên khảo Các nghiên cứu trong nước cũng mới chỉ dừng lại ở việc khẳng định sự cần thiết phải đưa điều khoản hoàn cảnh thay đổi vào luật hợp đồng Một số bài viết gần đây

đã có đề cập đến một số khía cạnh của điều luật về hoàn cảnh thay đổi như khái niệm, các điều kiện để hoàn cảnh được coi là thay đổi cơ bản là căn

cứ để các bên đàm phán lại hợp đồng, phân biệt với bất khả kháng, dự kiến những khó khăn, vướng mắc sẽ gặp phải trong quá trình thi hành luật Tuy nhiên, những bài viết này cũng chưa nghiên cứu một cách toàn diện và sâu sắc, chủ yếu là nêu vấn đề

Về các nghiên cứu nước ngoài, “hardship” hay “changes of circumstance” là chủ đề được nhiều học giả nghiên cứu Các tài liệu cung cấp các vấn đề lý luận như về nguồn gốc điều khoản hardship, các thuật ngữ khác nhau mang bản chất của hardship Các tác phẩm chủ yếu nhắc

đến 2 nguyên tắc pacta sunt survanda (hiệu lực bất biến) và rebus sic statibus (nguyên trạng bất biến) chứ chưa có tác phẩm nghiên cứu đầy đủ

về các học thuyết ảnh hưởng đến việc thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản cũng như cơ sở lý luận về sự công bằng, về thiện chí trong thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi

1.1.1.2 Tình hình nghiên cứu thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản

- Về thực trạng quy định pháp luật: Ở Việt Nam, điều khoản thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản lần đầu tiên được ghi nhận trong BLDS năm 2015 Các bài viết về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản cũng mới chỉ phân tích rất sơ lược quy định của luật chứ chưa có những diễn giải điều luật Các nghiên cứu này cũng chủ yếu dự kiến vướng mắc sẽ gặp phải khi áp dụng pháp luật chứ chưa giải quyết xử

lý vướng mắc đó thế nào Các nhà nghiên cứu nước ngoài lại tập trung nghiên cứu pháp luật quốc tế và tập quán quốc tế về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế như Công ước Viên về hợp đồng mua bán hàng hóa (CIGS), Bộ nguyên tắc của Unidroit về hợp đồng thương mại quốc tế (PICC), Bộ nguyên tắc Luật hợp đồng Châu Âu (PECL) và pháp luật của một số quốc gia như Pháp, Đức, Anh, Mỹ… Nội dung chủ yếu của các nghiên cứu này là đưa ra các án lệ để đánh giá xem các hoàn cảnh đó có phải là hardship không, nếu có thì nghĩa vụ của các bên thế nào và hậu quả của việc đàm phán không thành ra sao Một số các tác phẩm có đề cập đến các điều kiện của hoàn cảnh thay đổi và thông qua các cases cụ thể để làm

rõ các tiêu chí này Tuy nhiên, các nghiên cứu đó chủ yếu bình luận PICC hoặc luật của một quốc gia cụ thể

Về thực tiễn thi hành: Đã có một số nghiên cứu phân tích thực tiễn

pháp lý ở Việt Nam khi phát sinh nhiều vụ tranh chấp có liên quan tới yêu cầu cần áp dụng điều khoản điều chỉnh hợp đồng khi hoàn cành thay đổi nhưng trước đó chưa có luật áp dụng Sau khi BLDS 2015 có hiệu lực, đã xuất hiện các nghiên cứu chỉ ra một số các hạn chế của pháp luật và dự kiến các vướng mắc, khó khăn khi áp dụng điều luật này trên thực tế Tuy nhiên, các nghiên cứu cũng mới chỉ nhắc đến một số hạn chế chứ chưa có

sự phân tích thấu đáo

1.1.2.3 Về phương hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật

Một số công trình khoa học đã đưa ra các đề xuất như cần phổ biến điều luật, đề xuất diễn giải điều luật nhưng chưa trả lời diễn giải thế nào

Các nghiên cứu cũng đã đưa ra các khuyến nghị cho các đối tượng, từ Tòa

án đến các bên trong hợp đồng, đến sinh viên luật cần nghiên cứu và bổ sung điều khoản này vào hợp đồng ngay khi giao kết Một số tác giả cũng

đã nhận định rằng, việc xác định điều kiện của hoàn cảnh thay đổi nên sử dụng nhiều tiêu chí khác nhau tuy nhiên cũng chưa làm rõ được các tiêu chí đó là gì Và các nghiên cứu này cũng chủ yếu bình luận PICC và có đánh giá hạn chế cũng như diễn giải một số tiêu chí trong đó

Như vậy, mặc dù có nhiều vấn đề liên quan đến luận án đã được nghiên cứu nhưng vẫn còn nhiều “khoảng trống” cần khai thác hoặc có nghiên cứu nhưng ở mức độ mờ nhạt, chung nhất, hoặc mới chỉ nghiên cứu ở một khía cạnh nhất định nào đó

1.1.2.4 Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu

Để đáp ứng nhiệm vụ này, NCS rút ra những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án của mình, cụ thể như sau:

Một là, Luận án sẽ bổ sung và làm sâu sắc thêm các vấn đề lý luận như

đưa ra khái niệm về hoàn cảnh thay đổi, thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản, phân biệt hoàn cảnh thay đổi với sự kiện kiện bất khả kháng Luận án cũng sẽ làm rõ hơn điều khoản hoàn cảnh thay đổi trong mối quan hệ

với nguyên tắc pacta sunt survanda và nguyên tắc rebus sic statibus Ngoài

ra, luận án sẽ bổ sung nguyên tắc về sự công bằng, nguyên tắc thiện chí nhằm làm rõ hơn cơ sở lý luận của việc bổ sung điều khoản thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản vào luật hợp đồng

Hai là, Luận án nghiên cứu các quy định của pháp luật Việt Nam về

điều kiện xác định hoàn cảnh thay đổi cơ bản, quyền và nghĩa vụ của các bên trong việc đàm phán lại hợp đồng và hệ quả pháp lý khi đàm phán lại không thành Luận án phân tích điều luật một cách sâu sắc, toàn diện và rõ ràng, trên cơ sở so sánh với hai bộ nguyên tắc luật hợp đồng và pháp luật của một số quốc gia, diễn giải điều luật nhằm thống nhất nhận thức trên cơ

sở đó thống nhất áp dụng pháp luật

Ba là, Luận án phân tích, đánh giá tình hình thực tiễn liên quan thực

hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản

Bốn là, Luận án phân tích, bổ sung và đánh giá về các hạn chế,

vướng mắc, khó khăn trong các quy định của pháp luật và trong thực tiễn pháp lý để từ đó làm cơ sở cho những kiến nghị, giải pháp tiếp theo

Năm là, luận án đưa ra các kiến nghị, giải pháp nhằm hoàn thiện và

nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản

1.3 Cơ sở lý thuyết và câu hỏi nghiên cứu

1.3.1 Cơ sở lý thuyết

Khi nghiên cứu về hoàn cảnh thay đổi cơ bản và pháp luật về hoàn cảnh thay đổi cơ bản, NCS sử dụng một số cơ sở lý thuyết điển hình như:

Một là, lý thuyết về hợp đồng được sử dụng xuyên suốt trong luận

án, là cơ sở để phân tích các vấn đề lý luận cũng như pháp luật về hoàn cảnh thay đổi cơ bản;

Hai là, lý thuyết về tự do ý chí và hạn chế tự do ý chí được sử dụng

chủ yếu khi phân tích quá trình đàm phán lại của các bên trong hợp đồng

và hệ quả của đàm phán không thành Tự do hợp đồng cũng có nghĩa là tự

do quyết định ràng buộc việc thực hiện nghĩa vụ Pháp luật chỉ can thiệp trong trường hợp ngoại lệ nhưng vẫn trên cơ sở tôn trọng tự do ý chí của các bên thông qua quá trình đàm phán lại hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi

cơ bản

Ba là, lý thuyết về cân bằng lợi ích với nền tảng là nguyên tắc thiện

chí, trung thực và nguyên tắc công bằng Lý thuyết này có thể hiểu là: sau khi hợp đồng phát sinh hiệu lực, nếu có sự thay đổi lớn và không lường trước được về hoàn cảnh thực tế so với thời điểm xác lập hợp đồng, thì các bên có thể đàm phán lại để điều chỉnh các nội dung có liên quan của hợp đồng cho phù hợp với mong muốn của các bên và lẽ công bằng, thậm chí chấm dứt và hủy bỏ hợp đồng Lý thuyết này được NCS sử dụng để phân

tích cơ sở lý luận, nội dung thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản,

1.3.2 Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu

1.3.2.1 Câu hỏi nghiên cứu:

- Hệ thống lý luận về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản nghiên cứu gì? Thế nào là hoàn cảnh thay đổi cơ bản? Hoàn cảnh thay đổi cơ bản khác gì với sự kiện bất khả kháng?

- Thực trạng quy định thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản được quy định thế nào? Thực tiễn thi hành pháp luật ở Việt Nam trước và sau khi Bộ luật dân sự năm 2015 có hiệu lực ra sao? Những hạn chế, khó khăn, vướng mắc trong quy định của pháp luật và thực tiễn thi hành là gì?

-Với những tồn tại, bất cập nêu trên cần phải có những giải pháp hoàn thiện và nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật như thế nào?

1.3.2.2 Giả thuyết nghiên cứu

- Cho đến nay chưa có hệ thống lý luận về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản

Chưa có khái niệm thống nhất về hoàn cảnh thay đổi cơ bản, về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản, chưa có sự phân biệt rõ ràng giữa hoàn cảnh thay đổi cơ bản với sự kiện bất khả kháng Việc nhận diện hoàn cảnh thay đổi cơ bản còn chưa có sự thống nhất giữa các quốc gia cũng như trên phương diện luật pháp quốc tế Các học thuyết, nguyên tắc cơ bản của hợp đồng định hướng cho việc xây dựng các quy định về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản chưa được nghiên cứu đầy đủ

-Các quy định pháp luật về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản quy định chưa rõ ràng, gây ra nhiều khó khăn khi áp dụng thực tiễn, chưa phát huy hiệu quả, cần có hướng dẫn cụ thể hơn Kể cả trước và sau khi có quy định pháp luật thì việc nhận thức và áp dụng điều luật cũng chưa đầy đủ và thống nhất