=> Caây xaø nu ñöôïc mieâu taû vöøa chieáu öùng vôùi noãi ñau thöông daân laøng Xoâ-man, laïi vöøa hieän leân veû ñeïp huøng vó – che chôû, baûo veä cho cuoäc soáng cuûa ngöôøi daâ[r]
Trang 2RỪNG XÀ NU
NGUYỄN TRUNG THÀNH
Sinh 1932 Tên thật Nguyễn Văn Báu quê Quảng Nam.
1950, đang học trung học chuyên khoa Gia nhập bộ
đội Sau đó, là phóng viên báo quân đội nhân dân liên khu V, vừa sáng tác văn học.
1954, tập kêt ra Bắc
1962 ,trở về Nam c/đấu ở ch/trường Quảng Nam và Tây Nguyên
1975, ra Hà Nội, công tác tại hội nhà văn VN
2000, nhận giải thưởng nhà nước về VHNT.
T/p: Đất nước đứng lên, Rẻo cao, Trên quê hương những
AH Điện Ngọc.
I TIỂU DẪN
1.Tác giả
Trang 3liệt : giăc Mỹ điên cuồng đánh phá Cách mạng miền Nam
-Trước sự hủy diệt tàn bạo của kẻ thù, tinh thần đấu tranh cách mạng của nhân dân (từ miền ngược đến
miền xuôi) càng kiên cường và bất khuất
a.Xuất xứ và hồn cảnh sáng tác
Trang 4RỪNG XÀ NU
NGUYỄN TRUNG THÀNH
1.Tác phẩm
a.Tĩm tắt tác phẩm
Lanøg Xô- man ở trong tầm đại bác của giặc Đạn giặc tàn phá
khốc liệt rừng xà-nu, nhưng cũng như người dân Xô-man, rừng xà-nu
vẫn kiên cường vươn lên Nhân dịpTnú về thăm làng, nghỉ tại nhà cụ
Mết Đêm đó, cụ kể cho dân làng nghe về cuộc đời Tnú Nhữg năm ấy, địch khunûg bố dã man ph/trào CM,lanøg Xô-man vẫn nuôi dưỡng cán bộ Tnú được a Quyết dìu dắt, làm liên lạc, sau bị địch bắt đi tù Thoát tù,
a trở về cùng dân lanøg chuẩn bị ch/đấu Được tin này, giặc kéo về lanøg Trước cảnh vợ con bị giặc tra tấn, Tnú đã nhảy vào bọn lính định cứu nhưng a bị giăc bắt, vợ con bị chúng giết Giặc đốt 2 bàn tay a banèg giẻ tẩm dầu xà nu Dân làng đã nhất tề vùng lên giết giặc Cụ Mết kêu gọi mọi người tự trang bị vũ khí để ch/đấu A ra nhập lực lượng quân giải phóng để ch/đấu chống kẻ thù Sau 3 nămù, a được về thăm dân làng.
I TIỂU DẪN
Trang 5* Đặc điểm sinh thái * Đặc điểm sinh thái :
-Là loại cây thân gỗ, họ thông, mọc thành rừng ở Tây Nguyên.
- Cây xà nu mọc thẳng, tán lá vươn cao, thân cây vạm vỡ, có sức sống mãnh liệt.
“…lọai cây hùng vĩ và cao thượng, man dại và trong
sạch, mỗi cây cao vút, vạm vỡ, ứa nhựa, tán lá vừa thanh nhã vừa rắn rỏi ”
Trang 6RỪNG XÀ NU
NGUYỄN TRUNG THÀNH
II ĐỌC HIỂU
1.Hình tượng cây xà nu – rừng xà nu trong tác phẩm:
Ý nghĩa cụ thể và giá trị tượng trưng của hình ảnh cây xà nu-rừng xà
nu :
+ Cả rừng xà nu bị tàn phá bởi đạn đại bác của kẻ thù.
+ “Đạn đại bác không giết nổi chúng”, chúng vượt lên rất nhanh… + “rừng xà nu ưỡn tấm ngực lớn …ra che chở cho làng”.
=> Cây xà nu được miêu tả vừa chiếu ứng với nỗi đau thương dân
làng Xô-man, lại vừa hiện lên vẻ đẹp hùng vĩ – che chở, bảo vệ cho cuộc sống của người dân Tây Nguyên trước sự tàn bạo của Mỹ Diệm
Trang 7RỪNG XÀ NU
NGUYỄN TRUNG THÀNH
II ĐỌC HIỂU
1.Hình tượng cây xà nu – rừng xà nu trong tác phẩm:
Xà nu có mặt trong đời sống hàng ngày, trong lịch sử ngàn đời
của dân làng Xô-man :
+ Lửa xà nu cháy trong mỗi bếp, cháy trong đống lửa ở nhà ưng + Khói xà nu quét đen tấm bảng cho anh quyết dạy Tnú và Mai
học chữ.
+ Gốc cây xà nu cạnh con nuớc lớn là nơi bắt đầu cho tình yêu
sâu đậm tha thiết của Mai và Tnú.
+ Aùnh đuốc xà nu đêm đêm soi sáng cho dân làng mài giáo mác
chuẩn bị đồng khởi.
+ Dầu xà nu, giặc dùng đốt 10 đầu ngón tay Tnú…
=> Hình ảnh cây xà nu luôn gắn bó với niềm vui, nỗi đau –giao hòa
chiếu ứng với cuộc sống của người dân Tây Nguyên.
Trang 9RỪNG XÀ NU
NGUYỄN TRUNG THÀNH
II ĐỌC HIỂU
1.Hình tượng cây xà nu – rừng xà nu trong tác phẩm:
CÂY XÀ NU VỚI DÂN LÀNG
Cây Xà Nu gần gũi với đời sống của người dân
Xơ Man ,
là chứng nhân của những sự kiện quan trọng xảy ra với họ trong cuộc kháng chiến …
Người TN gắn bĩ với cây Xà Nu sinh ra dưới tán
Xà Nu, lớn lên , sinh hoạt bên cây Xà Nu ,
yêu đương hẹn hị
ở dưới gốc
Xà Nu và chết thì yên nghĩ dưới những cánh rừng
Trang 10RỪNG XÀ NU
NGUYỄN TRUNG THÀNH
II ĐỌC HIỂU
1.Hình tượng cây xà nu – rừng xà nu trong tác phẩm:
* To lớn vững chãi thẳng thắn , sinh sơi nảy nở khoẻ ,cành lá
xum xuê bất chấp giá rét giơng bão … => Tả thực + nhân hố ,
tượng trưng cho những phẩm chất cao đẹp của dân làng Xơ Man : kiên cưịng bất khuất…
* Cĩ những cây bị thưong…nhựa ứa ra thơm ngào ngạt …vết thương chĩng lành vượt lên rất nhanh => Tượng trưng cho sức chịu đựng và sức sống mãnh liệt của nhân dân Tây nguyên
* Cạnh cây Xà Nu mới ngã gục đã cĩ 4 , 5 cây con khác mọc lên , ngọn xanh rờn , hình nhọn mũi tên lao thẳng lên bầu trời…=>
Tượng trưng cho các thế hệ người dân Tây Nguyên nối tiếp nhau đánh giặc giữ làng ( Mai chết cĩ Dít Anh Quyết hi sinh cĩ Tnú thay thế )
Trang 11RỪNG XÀ NU
NGUYỄN TRUNG THÀNH
II ĐỌC HIỂU
1.Hình tượng cây xà nu – rừng xà nu trong tác phẩm:
Miêu tả cây Xà Nu trong sự : so sánh đối chiếu , nhân hố , ẩn
dụ, tượng trưng => Rừng Xà Nu tiêu biểu cho sức sống bất diệt và tinh thần đấu tranh kiên cường bất khuất của người dân Tây Nguyên
Hình ảnh rừng xà nu như một dàn nhạc đệm
cùng tấu lên bản trường ca đau thương mà anh dũng của một Tây Nguyên bất khuất – kiên cường
Trang 12Nguyên mẫu: người TN tên Đề nguời Xơ- đăng
- Sớm mồ côi cha mẹ
- Lớn lên nhờ sự nuôi dưỡng và đùm bọc của dân làng
- Gắn bó với dân làng Mang phẩm chất của dân làng
- Theo CM từ nhỏ, cuộc đời khổ nhưng tấm lòng trong
sạch,trung trinh.
Nhanh nhẹn, thông minh, tháo vát,gan góc, táo bạo, trung thực:
tự đập vào đầu, máu chảy > lì lợm, gan góc Nhờ Mai dạy chữ > trung thực.
thác mạnh mà bơi ngang > thông minh.
Trang 13* Có mối thù chồng chất với quân giặc: chúng giết hại dân làng
và vợ con a, bản thân chúng tra tấn a trở nên tàn tật.
* Dũng cảm, trung thành với CM:
Nhỏ: giặc bắ -t> ko khai
Lớn lên: vừa có h/phúc gia đình Giặc chà đạp phũ phàng Chunùg
tra tấn vợ con cho đến chết ngay trước mặt anh -> căm thù, bất chấp cái chết.
Khi giặc đốt 10 ngón tay -> p/chất kiên cường, trurug thành
Trang 14Biết vượt lên nỗi đau mất mát cá nhân -> gia nhập quân
giải phóng, chiến đấu, bảo vệ quê hương, trả thù cho người thân.
Tình yêu quê hương, người thân:
Yêu tha thiết buôn làng Gắn bó với buôn làng, kính trọng cụ Mết-> vui trước sự vững vàng khoẻ mạnh của cụ
Luôn giữ mãi kỉ niệm đẹp với Mai
=> anh thực sự là người con chung của buôn làng.
Có tính kỉ luật cao: nhớ nhà, quê hương, người thân, cấp trên
cho phép về mới về.
Trang 15Chi tiết bàn tay Tnú:
Khi lành :nghĩa tình, thẳng thắn: dẫn Mai lên rẫy trồng tỉa, xách
xà-lết giấu gạo nuôi c/bộ, cầm phấn trắng học chữ, tự trừng phạt vì dốt.
Khi bị bắt: đặt tay chỉ vào bụng
Khi được thả: cầm tay Mai xúc động
Khi bị kẻ thù tra tấn- thươnh tật => căm thù >bóp chết tên chỉ
huy giặc.
Trang 17+ Thuỷ chung, vững tin vào CM, dân tộc, quê hương.
+ Là nguời chỉ huy tinh thần của dân làng.
+ Là pho sử sống , đề cao t/thốg bất khuất của dân làng,
ý thức tiếp nối t/thống.
+ Đúc kết k/nghiệm xương máu” chúg nó cầm súng, mình phải cầm giáo mác”.
Trang 18trưởng -> thể hiện khát vonïg, hoài bão của cả cộg đồng trog sử thi T/nguyên
bất khuất, sức sốg bền bỉ của dân làg Xô-man
mạn lí tưởng hoá
Trang 19*Xuất hiện không nhiều nhưng là hiện thân của truyền thống bất khuất
*Lúc còn nhỏ:
- Lanh lợi , thông minh, gan da ï-> Bị giặc doạ, đạn bắn xug quanh: Ban đầu khóc
thét Sau đó, đứng im, đôi mắt bình thản nhìn giặc
- Cương nghị, biết nén đau thương khi chứng kiến cái chết của chị và cháu
*Khi lớn:
- Có bản lĩnh thuyết phục quần chúg, xứng đanùg ở cương vị lãnh đạo buôn lanøg.
T/cảm = trách nhiêm = nguyên tắc : thương anh, ko quên nhiệm vụ
- Tha thiết yêu quê hương, người thân: dặn giữ vệ sinh,được thưởng Chia muối cho mọi người, dân làg mến phục
Trang 20- Nhanh nhẹn, thông minh, tháo vát, đầy tự tin Là cây xà
nu con đag vươn lên
- ít nói, đội cái mũ sụp xin được của anh giải phóg quân,
mặc chiếc áo bà ba dài phết đít, đóng khố.
- Ngoan ngoãn, có tính kỉ luật cao: nghe lời tuyệt đối chị Dít
- Nhanh nhẹn, thông minh: nắm chắc vị trí nơi nào là các chiến điểm, nơi nào hầm chông lớn, nhỏ.
* Là hình ảnh tươi trẻ, sống động, đáng tin tưởng của
tương lai.
Trang 21- Xây dựng được một số hình ảnh biểu tượng : cây Xà Nu , 10
ngón tay thành mười ngọn đuốc…
- Chất Tây Nguyên rất đậm nét : rừng Xà Nu vừa hùng vĩ vừa hoang
dã cảnh sinh hoạt buôn làng
Trang 22RỪNG XÀ NU
NGUYỄN TRUNG THÀNH
II.TỔNG KẾT