Từ các kiến thức về hóa học môi trường đánh giá tác động môi trường sinh thái xung quanh khu vực

Môi trường sinh thái là tập hợp các sinh vật, cùng với các mối quan hệ khác nhau giữa các sinh vật đó và các mối tác động tương hỗ giữa chúng với môi trường, với các yếu tố vô sinh tạo t

NỘI DUNG

MÔI TRƯỜNG

SINH THÁI

Giới thiệu chung về

môi trường sinh thái CHÁY RỪNG

Tìm hiểu về thực trạng, nguyên nhân, hậu quả vả biện pháp khắc phục cháy rừng

Môi trường sinh thái là tập hợp các sinh vật, cùng với các mối quan hệ khác nhau giữa các sinh vật

đó và các mối tác động tương hỗ giữa chúng với môi trường, với các yếu tố vô sinh tạo thành một hệ thống sinh thái Hệ sinh thái là hệ chức năng gồm có quần xã, các cơ thể sống và môi trường của nó dưới tác động của năng lượng mặt trời

Môi trường sinh thái là một hệ thống tác động qua lại giữa thực vật, động vật và con người với môi trường vật lý bao quanh thể hiện qua dòng năng lượng từ đó tạo nên chu trình vật chất

Thế giới của chúng ta bao gồm rất nhiều hệ sinh thái: ao, hồ, sông, biển, khí quyển, lòng đất,… Trong

đó rừng lầ một hệ sinh thái điển hình và cháy rừng là vấn đề đáng được chú ý vì cháy rừng thải ra khí CO2 gây tác động mạnh mẽ tới môi trường sống chung và gây hiệu ứng nhà kính

I.MÔI TRƯỜNG SINH THÁI

2.1.KHÁI NIỆM

Cháy rừng là sự kiện lửa phát sinh trong một khu rừng, tác động hoặc làm tiêu huỷ một số hay toàn bộ các thành phần của khu rừng đó Đám cháy rừng có thể là đám cháy được kiểm soát trong kỹ thuật lâm sinh hoặc đám cháy không thể kiểm soát Gây nên những tổn thất về nhiều mặt tài nguyên, của cải và môi trường

II.CHÁY RỪNG

2.2.BẢN CHẤT

Về bản chất, cháy rừng gồm 2 mặt của quá trình vật lý và hoá học Phản ứng cháy xảy ra như sau:

C6H12O6 + 6O2 + nhiệt gây cháy → CO2 + 6H2O + nhiệt lượng Phản ứng cháy rừng có thể được xem là ngược lại với phản ứng quang hợp Khi cháy, lửa nhanh chóng phá huỷ các chất của thực vật (vật liệu cháy) và thành phần hoá học bên trong của chúng, kèm theo giải phóng nhiệt Tốc độ toả nhiệt trong quá trình cháy rừng rất nhanh, ngược lại với quá trình tích luỹ năng lượng qua quang hợp của cây rừng rất chậm

SỐ VỤ CHÁY RỪNG TĂNG 61 VỤ, DIỆN TÍCH BỊ CHÁY TĂNG 705HA SO VỚI CÙNG

KỲ NĂM 2018

CẢ NƯỚC ĐÃ XẢY RA 156 VỤ CHÁY RỪNG

Theo cập nhật thông tin trên báo congthuong.vn của Bộ Công Thương ngày 5/7/2019: Báo cáo

của Tổng cục Lâm Nghiệp (Bộ Nông Nghiệp và phát triển nông thôn):

2.3.THỰC TRẠNG

II.CHÁY RỪNG

Từ 26/6 đến 1/7, suốt dọc miền Trung từ Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Thừa Thiên - Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định có 45 vụ cháy Diện tích rừng bị thiệt hại ước tính sơ bộ khoảng 293ha (có 14 vụ chưa xác định diện tích rừng thiệt hại)

Tại Thừa Thiên Huế,vào những ngày cuối tháng 6 đã xảy ra ba vụ cháy rừng tại bốn phường, xã thuộc thị xã Hương Thủy và Hương Trà với tổng diện tích thiệt hại khoảng 82 ha

Nghiêm trọng nhất là tại Hà Tĩnh với hàng trăm điểm cháy ở 7 huyện và số người được huy động cứu rừng lên tới 15000

YẾU TỐ THIÊN NHIÊN

Trong những năm gần đây, diện tích

rừng ở nước ta tăng lên nhưng chất

lượng rừng lại có nhiều hướng suy

giảm Việt Nam có khoảng 6 triệu ha

rừng dễ cháy, diện tích rừng dễ

cháy mỗi năm một tăng, tập trung

nhiều ở miền Trung

Tình hình thời tiết ngày càng phức

tạp và khó lường ở Việt Nam làm

cho nguy cơ tiềm ẩn về cháy rừng

lớn ngày càng nghiêm trọng Điều

kiện thời tiết và các nhân tố khí

tượng là tác nhân cho sự phát sinh,

phát triển một đám cháy rừng bao

gồm nhiệt độ, độ ẩm và gió

II.CHÁY RỪNG-NGUYÊN NHÂN

YẾU TỐ CON NGƯỜI - XÃ HỘI

Tình trạng đốt rừng làm nương rẫy

ở miền núi và đốt rơm rạ ở đồng bằng, đốt quang thực bì để thu nhặt kim loại, đốt dọn ven đường xe lửa, đốt rác trong vườn cạnh khu rừng trồng, hun khói để lấy mật ong…

Nhiều diện tích rừng trồng không được chăm sóc kịp thời để làm giảm thiểu nguồn vật liệu cháy nên về

mùa khô nên về mùa khô chỉ cần gặp thuốc lá là bốc cháy

2.5.HẬU QUẢ

II.CHÁY RỪNG

1 Cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên nhiên: mất đi gỗ, thuốc, thực vật,

động vật quý hiếm dẫn đến mất cân bằng sinh thái

2

Gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường, nguồn nước, hiệu ứng nhà kính, biến đổi khí hậu

3 Dễ gặp một số thiên tai như lũ lụt,

sạt lở đất, lũ quét (nếu cháy rừng đầu nguồn, rừng phòng hộ)

4

Ô nhiễm không khí: Khói bụi bay vào không khí khiến vùng trời xung quanh bao trùm bởi bụi bẩn Ảnh hưởng đến sức khỏe người dân, gây nhiều bệnh tật

5 Thiệt hại về kinh tế, cuộc sống con người bị ảnh hưởng trầm

trọng

Cháy rừng làm mất đi lá phổi xanh của trái đất, thêm

nạn chặt phá rừng bừa bãi, san rừng làm đất canh

tác khiến cho khí CO2 không được hấp thụ Dẫn đến

tích tụ, thậm chí dư thừa CO2 Các khí gây hiệu ứng

nhà kính tăng cao thì nhiệt độ tăng là điều không thể

tránh khỏi

II.CHÁY RỪNG

PHOTO CAPTION

2.6.GIẢI PHÁP

II.CHÁY RỪNG

1 Tuyên truyền, giáo dục ý thức phòng cháy chữa cháy rừng

2

Xử lý nhanh,kịp thời các vụ cháy rừng

3 Khen thưởng cá nhân, tổ chức có thành tích trong phòng, chữa cháy rừng

4

Tăng cường kiểm tra, rà soát

5 Theo dõi, cập nhật tình hình thời tiết thường xuyên

Hàng loạt các vụ cháy rừng xảy ra ở miền Trung gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống con người Những chất khí độc hại sinh ra trong các đám cháy rừng đã phát thải vào môi trường gây ô nhiễm không khí, đặc biệt là khí CO2, một trong những tác nhân gây hiệu ứng nhà kính.

CHÁY RỪNG Ở HÀ TĨNH

Cacbon dioxit hay đioxit cacbon là hợp chất khí trong điều kiện thường ở khí quyển trái đất, bao gồm 1 nguyên tử cacbon và 2 nguyên tử oxi Là một hợp chất hóa học được biết đến rộng rãi, nó thường được gọi theo công thức hóa học là CO2 Ở dạng rắn, nó được gọi là băng khô (nước đá khô)

3.1.Đặc điểm

III.TÌM HIỂU VỀ KHÍ CO2

CO2 là nguyên nhân chính gây hiệu ứng nhà kính (chiếm 50%)

3.2.Lượng khí thải CO2 trong khí quyển:

Theo số liệu mới nhất trong báo cáo Khí thải nhà kính thường niên của WMO, nồng độ CO2 trong

khí quyển chạm mốc 405,5 ppm vào năm 2017, tăng từ 403,3 ppm năm 2016 và 400,1 ppm năm

2015 Lượng khí nhà kính ở VN rất đáng báo động, đặc biệt mức phát thải đang liên tục tăng, từ

mức trên 21 triệu tấn CO2 năm 1990 lên 150 triệu tấn năm 2000 Dự tính mức CO2 sẽ tăng đến 300 triệu tấn năm 2020.

Hàm lượng CO2 trong không khí ngày càng tăng do: đốt nguyên liệu hóa thạch, đốt cháy và tiêu thụ nhiên liệu (dầu, than, xăng, khí ga, điện) cho hoạt động của các máy móc khai thác, chế biến, lò

luyện kim, phương tiện vận chuyển… Hoạt động khai thác và sử dụng than đá, dầu mỏ, khí đốt

Phát thải khí nhà kính các năm 1994, 2000 và 2010 (đơn vị: triệu tấn CO2 tương đương) (Bộ TN & MT, 2014)

LƯỢNG KHÍ THẢI CO2 TRONG KHÍ QUYỂN

Phát thải khí nhà kính năm 2010 và ước tính cho năm 2020 và 2030 (đơn vị: triệu tấn CO2 tương đương) (Bộ TN & MT, 2014)

LƯỢNG KHÍ THẢI CO2 TRONG KHÍ QUYỂN

Tuy nhiên 4 tháng đầu năm 2020, lượng khí thải CO2 hằng ngày trên toàn cầu trung bình 83 triệu tấn Con số này giảm đáng kể so với năm 2019, trung bình khoảng 100 triệu tấn mỗi ngày, đồng thời cũng là thấp nhất kể

từ năm 2006 là “nhờ” Covid 19

-Theo nghiên cứu của tổ chức khí hậu phi lợi nhuận Carbon Brief, trong thời gian dịch COVID-19 diễn ra,

lượng CO2 thải ra môi trường của Trung Quốc giảm khoảng 25% so với cùng kỳ năm 2019 (tương đương

giảm 200 triệu tấn).

-Carbon Brief thống kê, so với cùng kỳ, lượng tiêu thụ than đá cho hoạt động nhiệt than giảm 36% Lượng

than cốc sử dụng giảm 23%, lượng NO2 cho hoạt động vệ tinh giảm 37%, trữ lượng tinh chế dầu giảm 34% Nhiều nhà khoa học bày tỏ giá như các chính phủ cũng nhanh và mạnh tay với các vấn đề môi trường như công tác phòng chống dịch COVID-19 thời gian vừa qua thì sẽ rất có lợi cho vấn đề biến đổi khí hậu cũng

phức tạp không kém hiện nay.Tuy nhiên vẫn chưa thể khẳng định lượng CO2 năm 2020 có giảm hơn so với các năm trước vì sau dịch các nước sẽ tích cực đẩy mạnh các hoạt động công nghiệp,

LƯỢNG KHÍ THẢI CO2 TRONG KHÍ QUYỂN

Hoạt động công nghiệp giảm từ

đầu năm đến nay khiến lượng CO2

toàn cầu giảm.

Cảnh xe cộ đông đúc đã giảm nhiều, nhất là ở những nước có

dịch COVID-19

Người dân hạn chế ra đường cũng khiến giảm lượng khí

nhà kính

CO2 + H2O + ánh sáng → C6H12O6 +

O2 + năng lượng

C6H12O6 + 6O2 → 6CO2 + 6H2O

Quá trình lên men bia rượu

C6H12O6 → 2CO2 + 2C2H5OH

Từ sự phân hủy xác động vật

Do núi lửa phun trào, sinh ra nhiều khói bụi chứa CO 2

*Các hoạt động tiêu cực của con người,

CO2 quá nhiều làm ảnh hưởng đến khí hậu: môi trường không khí bị ô nhiễm, gây hiệu ứng nhà kính, thiên tai, băng tan, nước biển dâng, phá hủy hệ sinh thái

Sự gia tăng CO2 làm giảm tổng hợp protein, côn trùng ăn protein thực vật có nguy cơ bị thiếu dinh dưỡng, dẫn đến tỷ lệ chết ở côn trùng tăng lên gây hại cho hệ sinh thái

Chỉ số nồng độ CO2 và mức độ ảnh hưởng từ bình thường đến nguy hiểm

TÁC HẠI CỦA KHÍ CO2

Nồng độ CO 2 % thể tích Mức độ ảnh hưởng

0,07 Chấp nhận được ngay cả khi có người trong phòng0,10 Nồng độ cho phép trong trường hợp thông thường0,15 Nồng độ cho phép khi dùng tính toán thông gió

0,20 - 0,50 Tương đối nguy hiểm

>=0,50 Nguy hiểm

4,5 Hệ thần kinh bị kích thích gây thở sâu, nhịp thở tăng, Nếu hít thở trong môi

trường này quá lâu có thể gây nguy hiểm

8 Nếu thở trong môi trường này quá 10 phút thì mặt đỏ bừng và đau đầu

18 hoặc lớn hơn Hết sức nguy hiểm có thể gây tử vong

TÁC HẠI CỦA KHÍ CO2

Tác hại nghiêm trọng nhất của CO2 là gây hiệu ứng nhà kính: Hiệu ứng nhà kính làm không khí trái đất nóng lên do bức xạ sóng ngắn của mặt trời có thể xuyên qua tầng khí quyển chiếu xuống mặt đất; mặt đất hấp thụ nóng lên; lại bức xạ sóng dài vào khí quyển;

CO2 hấp thu làm không khí nóng lên CO2 như một tầng kính dày, làm trái đất như một nhà kính lớn.

Hiệu ứng nhà kính làm biến đổi hệ sinh thái Sa mạc càng mở rộng, đất xói mòn, hạn hán, lượng mưa tăng thêm 7 - 11% Mùa đông càng ẩm, mùa hè càng khô Vùng nhiệt đới càng

ẩm ướt, vùng khô nhiệt đới càng hạn, khiến công trình thủy lợi phải điều chỉnh lại Ven biển bị thiên tai nặng nề Vì nhiệt độ tăng, băng tan làm mặt nước biển tăng cao hơn, tràn ngập nhiều thành phố và bến cảng

3.5.BIỆN PHÁP GIẢM THIỂU CO2

trời…

Tái sử dụng và tái chế: Sử dụng lại túi vải, màn cửa, giẻ lau bằng vải, giấy gói quà, giấy báo, chai lọ có nắp đậy, sách cũ

… vào những mục đích khác

Giúp làm giảm lượng khí thải từ các nhà máy công nghiệp, giảm hiệu ứng

nhà kính

Tiết kiệm điện:

sử dụng các thiết

bị tiêu thụ ít điện năng, giúp bảo

vệ môi trường và giảm chi phí kinh

tế Vd: bóng đèn compact, thiết bị đun nước nóng bằng năng lượng

mặt trời

Ngăn chặn các khí metan, clo,

flo… thải ra không khí; nghiên cứu công

nghệ xử lý khí thải, tích cực xử

lý ô nhiễm môi

trường

IV.KẾT LUẬN

Tháng 6/2019 miền Trung nước ta liên tiếp xảy ra nhiều vụ cháy rừng lớn và gây thiệt hại nặng nề đến môi trường, khí hậu và cuộc sống người dân Các đám cháy thải ra lượng lớn

CO2, là nguyên nhân chính gây ra hiệu ứng nhà kính Trong những năm gần đây, lượng khí

CO2 thải ra môi trường ngày càng tăng

Tác động của CO2 đến môi trường sinh thái là rất

lớn Do đó, các nhà máy công nghiệp, các tổ chức

hay cá nhân cần thực hiện các biện pháp để giảm

thiểu CO2 thải ra, giảm hiệu ứng nhà kính và đem

lại bầu không khí trong lành cho cuộc sống tốt đẹp

hơn Đặc biệt là công dân Việt Nam, mỗi chúng ta

cần có những hành động thiết thực, ý nghĩa để bảo

vệ môi trường sống của mình

ANY QUESTIONS?