Thực hiện chủ trương cải cách của Thủ tướng Chính phủ,quyết định số 161/2003/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, banhành ngày 04/8/2003 và Quyết định số 13/2006/QĐ-BNV của BộNội vụ ngày 06/1
Trang 1MỞ ĐẦU
Thời gian như “bóng câu qua cửa”, đến lúc sắp phải nói lời
chia tay tôi mới cảm nhận được hết những tình cảm, những điềuquí giá mà tôi có được từ lớp bồi dưỡng kiến thức quản lý Nhànước ngạch chuyên viên chính
Thực hiện chủ trương cải cách của Thủ tướng Chính phủ,quyết định số 161/2003/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, banhành ngày 04/8/2003 và Quyết định số 13/2006/QĐ-BNV của BộNội vụ ngày 06/10/2006 Ban hành quy định các chương trìnhđào tạo, bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng quản lý nhà nước đốivới cán bộ, công chức (giai đoạn 2006 – 2010), Ủy ban nhândân Thành phố Cần Thơ phối hợp với Học viện Hành chính Quốcgia tổ chức lớp bồi dưỡng kiến thức quản lý Nhà nước ngạchchuyên viên chính tại trường Chính trị Thành phố Cần Thơ từtháng 6 đến tháng 8 năm 2009
3 tháng qua, tôi và các học viên của lớp học được truyềnđạt 3 khối kiến thức lớn: Nhà nước và pháp luật, hành chínhNhà nước và công nghệ hành chính, quản lý Nhà nước đối vớingành, lĩnh vực Gồm có 27 chuyên đề: Những vấn đề cơ bản về
hệ thống cơ quan Nhà nước, pháp luật và pháp chế XHCN, kỹnăng giao tiếp trong quản lý hành chính Nhà nước, tin học hóahành chính, quản lý Nhà nước về kinh tế, quản lý Nhà nước về
đô thị, tổng quan về các vấn đề xã hội…Những kiến thức, thôngtin của thầy cô và các học viên cùng lớp đã giúp tôi cập nhật,nắm chắc hơn kiến thức cơ bản về quản lý Nhà nước, cũng nhưnhững kỹ năng, kinh nghiệm thực tiễn trong từng lĩnh vực để từ
đó ứng xử và xử lý công việc nhanh, hiệu quả, đúng theo chủ
Trang 2trương, đường lối của Đảng và nhà nước, đảm bảo tính nghiêmminh của pháp luật.
Những năm gần đây, thực hiện chủ trương của Đảng, chínhsách, chiến lược, thể chế của Nhà nước về phân cấp quản lý, tổchức và quản lý có hiệu quả công tác bảo đảm vệ sinh môitrường, nhất là ở khu đô thị, nơi tập trung dân cư đông đúc,thành phố Cần Thơ đã xây dựng và tổ chức thực hiện thành côngnhiều dự án, quy hoạch, kế hoạch nhằm cải thiện và bảo vệ môitrường trên địa bàn Thành phố Chẳng hạn như: dự án Cần thơxanh, dự án xử lý nước thải, dự án nâng cấp đô thị Nhiều hoạtđộng có ý nghĩa khác được thực hiện thường xuyên như ngàychủ nhật xanh, thứ bảy tình nguyện, thi đua xây dựng khu dân
cư xanh- sạch- đẹp,…
Song, nhìn chung công tác bảo vệ môi trường vẫn còn tồntại nhiều bất cập cả về phạm vi và lĩnh vực quản lý được phâncông, phân cấp Chẳng hạn như, công tác thu gom rác thải ở cáchuyện nông thôn còn chưa được quan tâm; công tác xử lý rácthải chưa theo đúng tiêu chuẩn và quy trình; hoạt động quản lýnhà nước đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh còn buông lỏng,trình độ quản lý của đội ngũ cán bộ, công chức còn chưa “xứngtầm”, đã tạo ra những ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triểnbền vững kinh tế, trật tự an toàn xã hội và đời sống, sức khỏecủa nhân dân Thực trạng, về số lượng lớn những doanh nghiệp,
cơ sở sản xuất trên địa bàn Thành phố có báo cáo đánh giá tácđộng môi trường nhưng không thực hiện, hoặc thực hiện khôngtriệt để đã làm cho tình hình ô nhiễm môi trường trên các consông, rạch, luôn ở tình trạng báo động về ô nhiễm nặng các
Trang 3hóa chất, tạp chất và mùi hôi, thậm chí ảnh hưởng trực tiếp đếnnguồn nước sinh hoạt và môi trường sống của các hộ dân cư.
Đứng trước thực trạng trên, với những hạn chế nhất định
của bản thân, tiểu luận lựa chọn đề tài: “Nâng cao tính trách nhiệm và hiệu quả quản lý nhà nước đối với các doanh nghiệp sản xuất có nguy cơ gây ảnh hưởng đến môi trường trên địa bàn Thành phố Cần Thơ” làm nội dung cơ
bản để viết bài tiểu luận cuối khóa Với mục tiêu làm sáng tỏnhững vấn đề cơ bản của quản lý nhà nước về môi trường ở địaphương cả về lý luận và thực tiễn, từ đó góp phần xây dựngphương án xử lý, giải pháp ngăn chặn, phòng ngừa kịp thờinhững hành vi vi phạm về môi trường của các doang nghiệp trênđịa bàn Đồng thời, hướng đến hoàn thành mục tiêu xây dựngmột thành Thành phố “xanh”, phát triển bền vững trong nhữngnăm tới
Do hạn chế về thời gian và nhận thức nên những vấn đềtiểu luận nêu lên sẽ không tránh khỏi những sai sót, phiếmkhuyết, rất mong thầy cô và bạn đọc góp ý
PHẦN NỘI DUNG
I GIỚI THIỆU TÌNH HUỐNG
Câu chuyện xảy ra khi nhiều hộ dân sống dọc theo cáctriền sông, rạch ở phường Thới Thuận, quận đầu nguồn ThốtNốt thành phố Cần Thơ kéo đến trụ sở Ủy ban nhân phường, rồiphòng Tài nguyên và Môi trường quận cùng các cơ quan cóthẩm quyền của thành phố trình báo, yêu cầu có biện pháp xử
lý nhà máy của công ty TNHH Đ thuộc tập đoàn NV hoạt động
Trang 4sản xuất xả thải trực tiếp ra sông, rạch gây ô nhiễm môi trườngnghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn nước, sức khỏecủa các hộ gia đình nơi đây Qua khảo sát, có thể thấy diễnbiến vụ việc như sau:
Tập đoàn NV là đơn vị đứng đầu trong làng thủy sản ViệtNam, Nhà máy của công ty TNHH Đ thuộc tập đoàn NV chuyênchế biến sản phẩm tra xuất khẩu, thức ăn gia súc, dầu cá, bộtcá… đi vào hoạt động từ tháng 2 năm 2006 tại khu côngnghiệp - tiểu thủ công Thốt Nốt Ngày nhà máy được khánhthành, không chỉ lãnh đạo chính quyền sở tại mà hầu hết ngườidân ở địa phương đều rất vui mừng Người lao động có thêmviệc làm, những hộ nuôi cá tra ở địa phương cảm thấy nhẹ lo vì
đã có đầu ra… Đầu năm 2007, tập đoàn NV tiếp tục đầu tư xâydựng khu nhà xưởng mới, công suất 700 tấn cá nguyênliệu/ngày Đến tháng 7 năm 2008 nhà máy của Công ty D & Abắt đầu hoạt động Chưa hết mừng, nỗi lo sầm sập đến, ngủmột đêm thức dậy ra sông lấy nước, bà con không khỏi giậtmình Nước bị đổi màu, mặt nước toàn mỡ cá, bốc mùi tanhnồng Mùi hôi thối từ khu sản xuất lan rộng gây buồn nôn, khóchịu Bà con phản ánh nhưng công ty vẫn thải nước thải trựctiếp ra vàm rạch Rạp và sông Hậu Nhà ở cách xa nơi sản xuấthàng cây số vẫn thấy hôi Người dân ở Thới Thuận đành phảilàm đơn trình báo vụ việc với cơ quan quản lý Nhà nước ở địaphương Chính quyền và các cơ quan nhà nước có thẩm quyền
ở quận cử cán bộ đến làm việc với lãnh đạo của công ty, nhưngngười đại diện của đơn vị viện lý do không tiếp Tuần sau, đoànkiểm tra của địa phương do Chánh thanh tra Sở Tài nguyên &Môi trường thành phố làm trưởng đoàn đến công ty TNHH Đ
Trang 5kiểm tra toàn bộ khu sản xuất và nơi tiếp giáp với bờ sông Kếtquả kiểm tra cho thấy những điều bà con phản ánh là có thật.Đoàn kiểm tra còn phát hiện đơn vị này chưa có báo đánh giatác động môi trường và trong khu vực sản xuất rộng lớn hàngchục ngàn mét vuông không có hệ thống xử lý nước thải dù làđơn giản nhất Toàn bộ nước thải chưa qua xử lý theo rãnhnước xả thẳng ra sông, rạch Tại khu nhà xưởng chế biến cũngkhông có hệ thống xử lý khí thải, vì vậy mùi hôi thối khuyếchtán trong môi trường diện rộng, chủ yếu là do công đoạn sấyxương cá, làm theo phương pháp thủ công nên rất hôi Đoànthanh tra kết luận, Công ty D & A đã vi pham pháp luật Bảo vệmôi trường, ở điều 18 Luật Bảo vệ môi trường Đoàn lập biênbản vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường vàbáo cáo vụ việc với lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Theo
sự chỉ đạo của thường trực Ủy ban nhân dân thành phố, Chánhthanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường ra quyết định xử phạt viphạm hành chính với hình thức xử phạt chính là 20 triệu đồng;buộc đơn vị phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường,khắc phục ô nhiễm, xây dựng hệ thống xử lý nước thải đạt tiêuchuẩn môi trường Việt Nam Công ty Đ chấp hành nộp phạt,đầu tư làm hệ thống xử lý khí thải và khu xử lý nước thải côngsuất 3.500m3/ ngày, nhanh chóng đưa vào vận hành Nhưngkhông bao lâu người dân ở Thốt Nốt tiếp tục khiếu nại Cơ quanchức năng đến kiểm tra và lấy mẫu nước xét nghiệm Kết quảcác chỉ tiêu đều vượt rất cao so với tiêu chuẩn cho phép Công
ty Đ cũng chưa thực hiện báo cáo giám sát định kỳ cho phòngquản lý Tài nguyên và Môi trường quận Thốt Nốt Tháng giêngnăm 2008, đơn vị tiếp tục bị lập biên bản vi phạm hành chính
Trang 6Tổng số tiền bị xử phạt là 12.500.000 đồng cùng các biện phápkhắc phục Lãnh đạo công ty cam kết khắc phục trong thời giansớm nhất.
Thế nhưng khi khu sản xuất thứ hai tại của tập đoàn NV tạithốt Nốt hoạt động, tình trạng ô nhiễm nguồn nước còn nghiêmtrọng hơn, nhất là đoạn tiếp giáp với nguồn nước thải và cáccon rạch: Bò Ót, Trại Mai và rạch Rạp Phần lớn những hộ dânsống ở đây đều nghèo khó Có đến 70% trong số khoảng 500 hộdân ở rạch Rạp hàng ngày sử dụng nguồn nước này để nấu ăn,tắm giặt…Giờ nước không còn dùng được, mùi hôi thối ngàycàng nồng nặc, cá, tôm chết nổi lều phều cặp mé rạch, tắmhoặc rửa tay là bị ngứa, da nổi dầy những mục nước đỏ li ti.Đến mùa nước nổi, nước tràn vào nhà, bà con phải lội bì bõmtrong dòng nước ô nhiễm Trong khoảng thời gian chưa đầy mộttháng, chỉ riêng ở rạch Rạp đã có khoảng 20 người dân, hầu hết
là trẻ em phải nhập viện do bị sốt, tiêu chảy và mắc các bệnh
về đường hô hấp
Tại kỳ họp HĐND thành phố Cần Thơ lần thứ 9, cử tri vàcác đại biểu HĐND liên tục đề đạt ý kiến, chất vấn lãnh đạoUBND và Sở Tài nguyên & Môi trường thành phố Đoàn giám sátcủa HĐND thành phố, Chánh thanh tra Sở Tài nguyên & Môitrường đã đến giám sát, yêu cầu lãnh đạo công ty thực hiệnđúng những cam kết bảo vệ môi trường như đã nêu trong báocáo đánh giá tác động môi trường Báo, đài liên tục phản ánhnguy cơ môi trường sống ở các khu dân cư gần khu công nghiệp
- tiểu thủ công nghiệp Thốt Nốt đang dần bị hủy diệt do nguồnnước thải từ nhà máy của 2 công ty TNHH Đ và A, vi phạmnghiêm trọng các quy định về bảo vệ môi trường
Trang 7Mỗi ngày, hai khu nhà xưởng này sản xuất hơn 1.000 tấn
cá nguyên liệu, thải ra khoảng 7.500m3 nước thải Nếu hoạtđộng hết công suất khu xử lý nước thải tại đây cũng chỉ xử lýđược 3.500m3/ngày đêm Như vậy, vẫn còn một khối lượng lớnnước thải chưa qua xử lý thải trực tiếp xuống sông, rạch.Vàtheo phản ánh của người dân địa phương, hệ thống xử lý nướcthải của công ty TNHH Đ vận hành không liên tục vì nhiều lúccác đường nước xả thải đều đầy máu và mỡ cá Theo ước tínhcủa giới chuyên môn thì chi phí điện và hóa chất cho xử lý nướcthải khá tốn kém, khoảng 30 triệu đồng/ ngày đêm
Như vậy, tình huống trên chỉ ra một thực trạng về sự cốtình vi phạm, mặc dù đã bị xử lý vi phạm hành chính nhiều lầncủa các doanh nghiệp nói chung, của Công ty D & A nói riêng
và thiếu những động thái khắc phục có hiệu quả Nhìn chung,
có thể lý giải hiện tượng này theo các nguyên nhân cơ bản nhưsau:
Thứ nhất, những nguyên nhân khách quan quyết địnhhoặc ảnh hưởng trực tiếp, gián tiếp đến tình trạng vi phạm củaCông ty D & A và tình trạng quản lý thiếu hiệu quả của cơ quanquản lý nhà nước ở quận Thốt Nốt Biểu hiện như:
Một là, xuất phát từ nền kinh tế thị trường và điều kiệnkinh tế ỏ địa phương là nguyên nhân cơ bản quyết định đếntình trạng trên Nếu nền kinh tế thị trường tạo ra tính độc lập,sáng tạo của các chủ thể kinh doanh trong môi trường cạnhtranh lành mạnh và định hướng của Nhà nước thì nó cũng đồngthời là nguyên nhân làm nảy sinh các tiêu cực của Công ty D &
A Bởi lẽ, hoạch toán kinh doanh và hạ giá thành sản phẩm làchiến lược mà bất kỳ một doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh
Trang 8doanh nào cũng tính đến Điều này tạo ra việc tính toán giữachi phí và lợi nhuận để có thể tiến hành sản xuất, kinh doanhhay không ? Do đó, Công ty D & A, mặc dù bị xử phạt vi phạmhành chính nhiều lần nhưng vẫn chấp nhận phạt theo quy định
mà không cố gắng khắc phục hay thực hiện những giải pháp đãxây dựng của báo cáo đánh giá và xử lý nguồn nước thải và khíthải Mặt khác, chính nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội địaphương, cơ hội việc làm, mà chính quyền quận Thốt Nốt cũngkhông thể có biện pháp nào cứng rắn hơn việc xử phạt vi phạmhành chính theo quy định của pháp luật hiện hành
Hai là, trình độ phát triển của khoa học-công nghệ, nhất làkhoa học-công nghệ phân tích, xử lý chất thải hay công nghệsạch trong sản xuất ở nước ta nói chung và ở Thành phố CầnThơ nói riêng còn nhiều vấn đề cần phải xem xét và quan tâm.Những hạn chế về trình độ nghiên cứu khoa học vi sinh trongnước, công nghệ máy móc nhập khẩu để chế biến thực phẩm
cá ba sa ở mức độ trung bình chưa nói đến là sự thải loại củanền kinh tế thị trường phát triển lâu đời ở các nước phương Tây;trình độ lao động, sản xuất chủ yếu là lao động phổ thông; đãlàm cho việc hạn chế đến mức tối đa-tức đạt thông số an toànmôi trường cho phép theo tiêu chuẩn quốc tế ở Việt Nam nóichung và ở Công ty D & A là một vấn đề khó Nếu thay đổi toàn
bộ công nghệ sản xuất tiên tiến để đảm bảo tiêu chuẩn môitrường cho phép thì khả năng và năng lực của Công ty D & Ahiện hành là khó có thể trong khi đó các doanh nghiệp sản xuấtcùng loại sản phẩm ở nước ngoài được hưởng lợi từ những côngtrình nghiên cứu khoa học về xử lý chất thải công nghiệp lâuđời của Nhà nước ở nước ngoài
Trang 9Thứ hai, những nguyên nhân chủ quan tác động trực tiếphoặc gián tiếp đến tình trạng vi phạm và hạn chế của quản lýnhà nước trên địa bàn quận Thốt Nốt Xét trong điều kiện hiệnnay, có thể thấy:
Một là, sự hạn chế của chính sách phát triển khoa công nghệ và môi trường ở nước ta nói chung và ở Thành phốCần Thơ nói riêng Có thể nói chính sách và môi trường đầu tưcho nghiên cứu khoa học, nhất là khoa học công nghệ cao phục
học-vụ cho phát triển sản xuất ở nước ta hiện vẫn thực hiện theo cơchế “cũ” Do vậy, kinh phí mất nhiều nhưng hiệu quả thực tế lạikhông cao Chẳng hạn, viện nghiên cứu kinh tế-xã hội thànhphố khi thực hiện nghiên cứu các đề án do Chính phủ giao haycủa Thành phố đều chỉ tồn tại trên “giấy” mà chưa có thể ápdụng và áp dụng có hiệu quả cao Bởi, chính sách trả thù laocho đội ngũ cán bộ, viên chức ở Viện vẫn chủ yếu dựa vào
“thâm niên công tác” và không đáng kể so với sự chi trả củacác doanh nghiệp tư nhân Mặt khác, các công trình nghiên cứukhoa học-công nghệ vẫn chỉ dừng lại ở một vài sáng kiến nhỏ àchưa phải là những công trình điển hình quốc gia Đây là nhữngnguyên nhân cơ bản làm cho nền sản xuất trong nước với côngnghệ lạc hậu, máy móc, thiết bị quá cũ và chậm đổi mới
Hai là, những hạn chế về mặt thể chế pháp luật về quản lý
và bảo vệ môi trường ở Việt Nam hiện nay Trước hết, phải nóiđến sự mâu thuẫn, chống chéo trong phân cấp chức năng vàphân cấp lãnh thổ hiện nay đã bộc lộ những khuyết tật cơ bảncủa nó như: tính thụ động, trông chờ, ỷ lại; bệnh quan liêu, độcđoán, tham nhũng, lãng phí hay các thủ tục hành chính rườm rà
đã làm giảm hiệu quả và hiệu lực của quản lý nhà nước, nhất là
Trang 10ở chính quyền địa phương hiện nay Sau đó phải kể đến sự hạnchế về năng lực, trình độ và kỹ năng của cán bộ, công chức,thanh tra viên, kiểm tra viên, kỹ thuật viên ở Thành phố vàquận Thốt Nốt trong việc thực thi hoạt động công vụ ở địaphương Sự cấp phép thành lập và hoạt động kinh doanh choCông ty D & A khi không đảm đảm điều kiện về thực tế theobáo cáo đánh giá tác động môi trường mà Công ty gửi cơ quanchức năng xem xét trước khi thành lập và tiến hành hoạt độngsản xuất đã chứng minh khả năng xem xét, đánh giá của độingũ cán bộ, công chức còn nhiều hạn chế Mặt khác, chínhnhững quy định về trình tự thủ tục thanh tra, điều tra, xử lý viphạm hiện hành chưa bảo đảm để có thể phát hiện kịp thời và
xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm về môi trường đã dẫnđến tình trạng Công ty D & A gây ô nhiễm nặng, và sự báo cáocủa người dân, dư luận lên tiếng cảnh báo mới được tiến hành
xử lý Phải chăng, nếu như người dân không phản ánh, dư luậnkhông lên tiếng thì những vi phạm trên sẽ chẳng bao giờ bị xử
lý và môi trường cứ ngày càng bị ô nhiễm Thực tế này chothấy, trách nhiệm của quản lý nhà nước còn chưa gắn liền vớitrách nhiệm với dân cư, nhất là bảo đảm môi trường sống, laođộng và học tập của người dân địa phương
Ba là, những hạn chế về nhận thức của Công ty D & A.Tình huống trên nêu lên một thực tế là Công ty D & A luôn luônđặt mục tiêu lợi ích kinh doanh lên trên lợi ích Nhà nước, lợi íchngười dân Liên tiếp các hành vi vi phạm và sự thờ ơ vô tráchnhiệm của Ban lãnh đạo Công ty không phải vì không biết đếnnhững ảnh hưởng từ chất thải của Công ty cho người dân địaphương ? càng không phải không biết đến các quy định của
Trang 11pháp luật Việt Nam về nghiêm cấm gây ô nhiễm môi trườngdưới mọi hình thức ? mà điều này chứng tỏ sự hám lợi và sự bấtchất để đạt được lợi nhuận cao trong sản xuất của lãnh đạoCông ty là có lý do chính đáng của nó.
Từ những hạn chế về khách quan và chủ quan dẫn đếnnhững hậu quả trực tiếp và gián tiếp mà người dân, xã hội vàNhà nước phải gánh chịu Nhìn chung, có thể thấy những táchại của nó như: Người dân trực tiếp chịu ảnh hưởng bởi hành vi
vi phạm của Công ty D & A về dịch bệnh, sức khỏe, chi phí cảithiện sức khỏe và môi trường sống trước mắt và lâu dài Trong
đó, Nhà nước gia tăng gánh nặng xã hội về chăm sóc y tế, vệsinh phòng dịch, Đặc biệt, là hệ lụy mang tính dây truyền vềtình trạng sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp trên địabàn Thành phố, thậm chí cả hoạt động quản lý nhà nước Chínhnhững hạn chế của công tác quản lý đã tạo ra sự mất cơ hội vàgiảm lòng tin của người dân, doanh nghiệp đối với chính quyềnđịa phương
Như vậy, việc phát triển kinh tế-xã hội địa phương và tráchnhiệm bảo đảm đời sống mọi mặt cho người dân là tách rờinhau ? hay chính quyền Thành phố và doanh nghiệp không còncách xử lý, giải quyết nào khác mà chỉ được phép lựa chọn 1trong 2 vấn đề trên ? là những câu hỏi mà tình huống đặt racần phải được làm sáng tỏ nhằm một mặt bảo đảm sự pháttriển ổn định kinh tế-xã hội nhưng mặt khác phải bảo vệ đượcmôi trường sống trong sạch cho người dân địa phương ở quậnThốt Nốt
II PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG
Trang 12Những hành vi từ phía Công ty D & A và chính quyềnThành phố Cần Thơ mà tình huống nêu lên có thể được phântích, đánh giá dưới nhiều góc độ với những mục đích khác nhau.Chẳng hạn, dưới góc độ pháp lý cơ quan có thẩm quyền tiếnhành các thủ tục cần thiết nhằm xác định vi phạm và xác địnhtrách nhiệm pháp lý đối với từng vi phạm cụ thể của Công ty D
& A; hay dưới góc độ quản lý nhà nước cũng có thể phân tíchdưới góc độ hoạt động chuyên môn của từng loại cơ quan quản
lý nhà nước như: dưới góc độ quản lý nhà nước về y tế; quản lýnhà nước về tài nguyên và môi trường; quản lý nhà nước vềcông thương; quản lý nhà nước về nông, lâm nghiệp và thủysản;…
Với mục tiêu mà tình huống đặt ra là nhằm xác định tráchnhiệm của cơ quan quản lý nhà nước; của doanh nghiệp đối vớitình trạng ô nhiễm nguồn nước trên con rạch dài 1,5 km và xâydựng biện pháp cụ thể để khắc phục các hậu quả đó Tiểu luậnphân tích tình huống dưới góc độ quản lý nhà nước về tàinguyên và môi trường nhằm góp phần tìm ra phương hướng,cách thức giải quyết phù hợp với những yêu cầu và mục tiêu
mà tình huống đặt ra Nhìn chung, tiểu luận phân tích theo cácnội dung cơ bản sau:
Thứ nhất, xác định mức độ và tính chất của hành vi gây ônhiễm môi trường của Công ty D & A Theo quy định tại Điều 27mục 1, nghị định 175 của Chính phủ quy định: “Mọi cơ sở sảnxuất, kinh doanh, khách sạn, nhà hàng…có các chất thải ở dạngrắn, khí, lỏng cần phải tổ chức xử lý đạt tiêu chuẩn môi trườngtrước khi thải ra ngoài phạm vi quản lý của cơ sở mình, côngnghệ xử lý các loại chất thải trên phải được các cơ quan quản lý
Trang 13Nhà nước có thẩm quyền xét duyệt” Công ty của tập đoàn NVchưa có báo cáo đánh giá tác động môi trường và báo cáo môitrường đã tiến hành xây dựng nhà xưởng, đưa nhà máy vàohoạt động sản xuất là vi phạm vào các quy định của Luật Bảo
vệ môi trường ngày 29/11/2005; Quyết định số BTNMT của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường ngày18/12/2006 về việc bắt buộc áp dụng Tiêu chuẩn Việt Nam vềmôi trường Thực tế, mỗi ngày, 2 nhà máy của công ty Đ & A xả
22/2006/QĐ-ra 7.500m3 nước thải, trong khi hệ thống xử lý nước thải côngxuất hoạt động tối đa là 3.500m3/ngày đêm mà theo Báo cáokết quả phân tích và xét nghiệm mẫu nước lấy tại đầu ra củacống Công ty D & A như sau:
- PH Nằm trong tiêu chuẩn cho
Trang 14đánh giá tác động môi trường của Công ty D &A mà đã xâydựng và đưa nhà máy và hoạt động sản xuất là vi phạm khoản
3 điều 9 Nghị định 81/2006/NĐ-CP, ban hành ngày 9/8/2006của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vựcbảo vệ môi trường Hành vi xả thải vượt tiêu chuẩn cho phép viphạm quy định tại khoản 2 điều 10, nghị định 81/2006/NĐ-CP.Đồng thời, khí thải như: mùi hôi thối, mùi khó chịu trực tiếp vàomôi trường, không qua thiết bị hạn chế môi trường, đã vi phạmkhoản 11 điều 3, Điều 11 nghị định 81/2006/NĐ-CP Cuối cùng
là hành vi không thực hiện báo cáo giám sát định kỳ và các tàiliệu liên quan khác cho cơ quan lưu trữ tài liệu thông tin về môitrường theo quy định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, viphạm khoản 1 điều 9, nghị định 81/2008/NĐ-CP
Như vậy, có thấy các hành vi vi phạm của Công ty D & A
về các hành vi như: Xả thải ra rạch, khí thải ra không; khônglàm báo cáo đánh giá tác động môi trường;… như trên phântích cần phải bị xử lý theo quy định của pháp luật hiện hành
Thứ hai, trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước ở địaphương Trách nhiệm quản lý nhà nước ở Thành phố Cần Thơ
mà tình huống nêu lên có thể xác định theo:
Một là, trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước củachính quyền ở Thành phố Cần Thơ Việc để cho Công ty Đ chưalập báo cáo đánh giá tác động môi trường nhưng vẫn được cơquan quản lý Nhà nước cấp phép xây dựng và đi vào hoạt động,dẫn đến sự cố đáng tiếc đã phản ánh tính trách nhiệm và chịutrách nhiệm của Sở Tài nguyên và Môi trường khi thẩm định,đánh giá báo cáo tác động môi trường theo quy định của Công
ty D Mặt khác, khi không có báo cáo, liệu Công ty D có đủ điều
Trang 15kiện theo quy định của pháp luật hiện hành để được cấp phépthành lập, xây dựng và tiến hành sản xuất ? Như vậy, có thểkhẳng định rằng sự phối hợp giữa các cơ quan chuyên mônthuộc Ủy ban nhân dân Thành phố còn nhiều bất cập dẫn đếntình trạng UBND ban hành quyết định sai Đồng thời, tính thiếutrách nhiệm còn được thể hiện trong việc để xảy ra vụ việc kéodài, xử lý vi phạm hành chính nhiều lần nhưng không có biệnpháp khắc phục triệt để tình trạng vi phạm pháp luật của Công
ty D
Hai là, trách nhiệm của cơ quan thanh tra, kiểm tra xử lý
vi phạm về môi trường của Công ty D & A Có thể khẳng địnhrằng, công tác thanh tra, kiểm tra của cơ quan quản lý nhànước về tài nguyên và môi trường Thành phố Cần Thơ chưađược tiến hành theo quy định như: thanh tra, kiểm tra định kỳ,đột xuất;… Chưa có sự phân công thanh tra viên, điều tra viên
ở quận bám sát theo từng địa bàn cụ thể, đối tượng cụ thể đểquản lý về môi trường;… nên đa để xảy ra tình trạng, nhân dânkhi không thể chịu nổi những tác hại của nguồn nước và khôngkhí bị ô nhiễm đến sức khỏe của mình mới tiến hành báo cáo cơquan chức năng, khiếu kiện vụ việc hành chính,…
Mặc dù, cơ quan Thanh tra, kiểm tra thuộc Sở Tài nguyên
và Môi trường đã tiến hành các thủ tục cần thiết nhằm xác địnhmức độ vi phạm để xử lý vi phạm hành chính theo quy định tạiNghị định 81/2006/NĐ-CP và yêu cầu Công ty D đưa ra các giảipháp để khắc phục sự cố môi trường hiện tại và tương lai nhưngviệc thanh tra, kiểm tra để những cam kết của Công ty D đưa rathì lại bị bỏ ngỏ, thiếu giám sát và đôn đốc thực hiện Do đó,