Dự thảo báo cáo chuyên đề phần i bác sĩ chính (cđ động lực LV)

Theo ông, con người đều có 5 loại nhu cầu cơ bản từ thấp lên cao: nhu cầu sinh lý bao gồm những đòi hỏi cơ bản về ăn, mặc, ở đi lại và những cách bảo vệ bản thân khác; nhu cầu an toàn th

BỘ Y TẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG

BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ PHẦN KIẾN THỨC VỀ CHÍNH TRỊ, QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

VÀ CÁC KỸ NĂNG CHUNG

Họ và tên : NGUYỄN LAN PHƯƠNG

Chức vụ : Phó trưởng khoa

Đơn vị công tác : Viện huyết học- Truyền máu TW

Lớp : Bồi dưỡng chức danh nghề nghiệp bác sĩ chính

tại bệnh viện Nhiệt đới Trung ương

Hà Nội, tháng 10 năm 2019

ĐẶT VẤN ĐỀ

Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, đất nước ta đang trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân Trong tiến trình đó Đảng ta đã xác định: dân chủ xã hội chủ nghĩa là bản chất của chế độ ta, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển đất nước Một trong những đặc trưng cơ bản của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa là luôn có sự hiện diện của một nền dân chủ Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa và việc đảm bảo dân chủ ở nước ta hiện nay không chỉ được khẳng định trong chủ trương, đường lối của Đảng mà còn được thể chế hóa

và đảm bảo thực hiện thông qua Hiến pháp và hệ thống pháp luật của Nhà nước

- Trong những năm qua, pháp luật về quy chế dân chủ ở cơ sở tại nơi làm việc không chỉ dừng lại ở pháp luật trên giấy tờ mà đã có sự chuyển hóa mạnh mẽ thành pháp luật trong hành động Trên cơ sở vận dụng các quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ, về mối quan hệ giữa dân chủ và Nhà nước, giữa Đảng và nhân dân, Đảng và Nhà nước ta đã triển khai thực hiện nhiều giải pháp nhằm không ngừng phát huy dân chủ, đưa dân chủ nhất là dân chủ ở cơ sở thực sự đi vào mọi lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội Quá trình thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở đã và đang làm chuyển biến đáng kể nhận thức của các cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể và nhân dân, phát huy được quyền làm chủ trực tiếp của người dân; góp phần tích cực, hiệu quả vào công tác xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, xây dựng khối đoàn kết toàn dân

Trong quá trình tham gia học tập 5 chuyên đề phần I gồm:

Chuyên đề 1: Nhà nước trong hệ thống chính trị

Chuyên đề 2: Pháp luật và thực hiện pháp luật trong nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Chuyên đề 3: Tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp Bác sĩ chính và đường lối chiến lược phát triển ngành y tế Việt Nam

Chuyên đề 4: Chính phủ điện tử và hệ thống thông tin bệnh viện

Chuyên đề 5: Động lực và tạo động lực làm việc cho bác sĩ và nhân viên y tế

Đồng thời quá các buổi thảo luận trong chương trình đã giúp tôi sáng tỏ thêm nhiều vấn đề đặt ra trong thực tế, đồng thời bổ sung thêm nhiều kiến thức

và kỹ năng qua đó vận dụng vào thực tế công tác mang lại hiệu quả cao trong hoạt động nghề nghiệp càng tốt hơn

Thực hiện quy định của chương trình bồi dưỡng, tôi xin lựa chọn chuyên

đề Chính phủ điện tử và hệ thống thông tin bệnh viện để trình bày chuyên đề báo cáo kiến thức về chính trị, quản lý nhà nước và các kỹ năng chung của mình

Do thời gian và điều kiện nghiên cứu còn hạn chế nên có thể một số nội dung trong báo cáo còn chưa thật sự được đầy đủ Mong được sự quan tâm của các thầy cô và nhà trường để giúp tôi được hoàn thiện hơn trong khóa học

Xin trân trọng cảm ơn!

I CÁC NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA CHUYÊN ĐỀ ĐỘNG LỰC

VÀ TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CHO BÁC SĨ VÀ NHÂN VIÊN Y TẾ

1 Một số lý thuyết cơ bản về tạo động lực làm việc

1.1 Thuyết về nhu cầu của A.Maslow

Theo Maslow, động lực trong mỗi cá nhân có nguồn gốc từ mong muốn được thoả mãn những nhu cầu đặc thù của bản thân họ Theo ông, con người đều

có 5 loại nhu cầu cơ bản từ thấp lên cao: nhu cầu sinh lý (bao gồm những đòi hỏi cơ bản về ăn, mặc, ở đi lại và những cách bảo vệ bản thân khác); nhu cầu an toàn (thể hiện con người sẽ phản ứng lại những dấu hiệu nguy hiểm như điều kiện lao động không an toàn, tiền lương, bảo hiểm xã hội, ); nhu cầu giao tiếp

xã hội (bao gồm sự mong muốn được quan hệ với mọi người, được hoà nhập vào tập thể, tổ chức, được trao và nhận tình cảm, sự quan tâm và phối hợp lao động); nhu cầu về danh dự (đó là những giá trị cá nhân được đề cao, sự độc lập, thành quả, sự công nhận hay là nhu cầu được kính trọng, tôn trọng trong xã hội); nhu cầu tự khẳng định mình (đây là nhu cầu cao nhất) Đối với từng cá nhân khác nhau thì những nhu cầu này sẽ khác nhau và có thể được thoả mãn bằng các phương tiện và cách thức khác nhau Khi các nhu cầu bậc thấp được thoả

mãn thì nhu cầu tiếp theo sẽ xuất hiện và ở mức độ cao hơn Do đó, theo học

thuyết này, để tạo động lực lao động cho bác sĩ, người quản lý cần phải hiểu nhu cầu của họ đang ở cấp bậc nào trong hệ thống nhu cầu và hướng vào sự thoả mãn các nhu cầu ở thứ bậc đó

1.2 Thuyết hai yếu tố của F Herzberg

Một trong những học thuyết nổi tiếng mà chúng ta quan tâm ở đây là học thuyết hệ thống hai yếu tố của Herzberg: Theo Herzberg thì có hai yếu tố ảnh hưởng đến tạo động lực cho người lao động là: yếu tố thuộc về công việc và bản

thân người lao động và yếu tố thuộc về cơ quan, tổ chức Học thuyết này giúp các nhà lãnh đạo, quản lý quan tâm đến vấn đề bảo đảm môi trường lao động

cho dược sĩ; đồng thời nhà lãnh đạo, quản lý cần phân tích công việc hợp lý giúp

người dược sĩ có được sự hứng thú đối với công việc cũng như thấy được, trách nhiệm, quyền lợi trong cơ quan, tổ chức

1.3 Thuyết xác lập mục tiêu của Edwin A Locke

Học thuyết đạt mục tiêu của Edwin A Locke (1960) đã xác định mục tiêu

là nguồn gốc chủ yếu của động lực làm việc.Các nghiên cứu của Edwin A.locke

đã chỉ ra rằng: quá trình làm việc hướng tới mục tiêu là nguồn gốc chủ yếu của động lực lao động Khi một người có mục tiêu rõ ràng sẽ giúp họ tập trung nỗ lực vào thực hiện công việc Để tạo động lực cho người lao động: trước hết các nhà quản trị phải xác định được các mục tiêu của tổ chức một cách cụ thể, rõ ràng, có thể lưỡng hóa được và mang tính thách thức; thứ hai, cần tuyên truyền giải thích cho người lao động hiểu, nhận thức rõ ràng các mục tiêu của tổ chức, chấp nhận mục tiêu một cách tự nguyện và coi mục tiêu của tổ chức cũng là mục tiêu của chính bản thân họ; thứ ba người quản lý cần quan sát để tìm hiểu các phản ứng của các cá nhân với mục tiêu đã giao, sự tác động của các yếu tố môi trường tới thực hiện mục tiêu; cuối cùng, cần cho người lao động thấy rõ quan

hệ trực tiếp giữa nổ lực và kết quả thực hiện công việc; giữa phần thưởng cá nhân với các nỗ lực bản thân để đạt mục tiêu

2 Đặc điểm nghề nghiệp và vai trò của việc tạo động lực làm việc cho cán bộ, nhân viên y tế

2.1 Đặc điểm nghề nghiệp của bác sĩ

Muốn tạo động lực hiệu quả cho người lao động cần xuất phát điểm từ đặc điểm của chính bản thân và nghề nghiệp của họ Thực tế cho thấy nghề bác sĩ là một nghề vinh quang nhưng khó, độ rủi ro cao, không có nhiều thú vị, môi trường giao lưu không rộng,…Điều này đòi hỏi các nhà lãnh đạo, quản lý phải tìm được những phương pháp, biện pháp hiệu quả nhằm tạo động lực lao động cho bác sĩ

- Nghề nghiệp của người bác sĩ làm công tác về dược là một nghề cao quý thầm lặng Những đóng góp của họ không có tính khoa trương nhưng lại có nhiều ý nghĩa cho cuộc đời

- Nghề nghiệp của bác sĩ còn là một nghề nhạy cảm Tuy thầm lặng nhưng nghề này rất nhạy cảm với dư luận xã hội

- Nghề nghiệp của bác sĩ là một nghề đem lại đem lại giá trị cho xã hội, sinh mệnh và hạnh phúc con người

2.2 Vai trò của việc tạo động lực làm việc cho cán bộ y tế

Động lực của người lao động là những nhân tố bên trong kích thích con người nỗ lực làm việc trong điều kiện cho phép tạo ra năng suất, hiệu quả cao Biểu hiện của động lực là sự sẵn sàng nỗ lực, say mê làm việc nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức cũng như của bản thân người lao động Chính vì vậy, tạo động lực cho người lao động là trách nhiệm và mục tiêu của quản lý Song, vì sự thỏa mãn với lao động ở đây được phản ánh bởi cả hai mặt, một mặt nó là mục tiêu phấn đấu đạt được của cá nhân người lao động, mặt khác nó lại phản ánh hiệu quả sử dụng lao động của cơ quan, tổ chức nên việc tạo động lực cho người lao động gắn chặt với bản thân người lao động và bối cảnh của cơ quan, tổ chức Việc tạo động lực làm việc cho chức danh nghề nghiệp bác sĩ có vai trò quan trọng đối với không chỉ bản thân người bác sĩ mà còn có vai trò đối với cả cơ quan, tổ chức và xã hội Cụ thể:

- Đối với bản thân người bác sĩ:

Tạo động lực làm việc sẽ giúp làm tăng năng suất làm việc cho bác sĩ: Bởi, khi có động lực làm việc thì người bác sĩ sẽ thấy yêu thích công việc và làm việc hăng say hơn, năng suất lao động cá nhân vì thế mà được nâng cao rõ rệt Bản thân người bác sĩ sẽ cảm thấy yêu nghề hơn, tự nguyện thực hiện các công việc nghề nghiệp của mình hơn

Tạo động lực làm việc sẽ giúp làm tăng sự gắn bó với công việc và với cơ quan, tổ chức: con người ta, khi đã cảm thấy yêu thích và say mê công việc thì

sẽ hình thành bên trong họ sự gắn bó với cơ quan, tổ chức hiện tại của mình Trên cơ sở yêu thích công việc và gắn bó với cơ quan, người bác sĩ sẽ nhận thức được ý nghĩa của nghề nghiệp, từ đó thấy được vai trò của bản thân trong mối quan hệ với nghề nghiệp Nói cách khác, tạo động lực làm việc chính là yếu

tố giúp người bác sĩ ý thức được vai trò, vị trí của mình trong xã hội Từ đó giúp

họ ý thức hơn về sự hoàn thiện bản thân Điều này giúp họ ngày càng không ngừngg phát triển và hoàn thiện chính mình

- Đối với cơ quan, tổ chức làm công tác chữa bệnh:

Tạo động lực làm việc sẽ giúp tạo ra bầu không khí tích cực trong cơ quan,

tổ chức Bởi, khi tất cả mọi người hăng say làm việc, yêu nghề, không ngừng hoàn thiện bản thân thì bầu không khí làm việc sẽ theo chiều hướng tích cực Tạo động lực làm việc sẽ giúp tăng năng suất lao động của toàn cơ quan, tổ chức Bởi, khi tất cả mọi người hăng say làm việc, yêu nghề sẽ giúp tăng năng suất lao động của toàn bộ cơ quan, tổ chức

Tạo động lực làm việc sẽ giúp hình thành một đội ngũ nhân viên có chất lượng tốt cho cơ quan, tổ chức Ngoài ra tạo động lực cũng giúp phát triển số lượng đội ngũ cho cơ quan, tổ chức làm công tác về dược Bởi khi cơ quan, tổ chức có bầu không khí làm việc tích cực, năng suất lao động tăng, giúp tăng thu nhập, giúp tạo thương hiệu cho cơ quan, tổ chức thì cũng chính tạo sức hút đối với các cá nhân muốn tham gia làm việc cho cơ quan, tổ chức

- Đối với xã hội:

Tạo động lực giúp phát triển cá nhân người bác sĩ và cơ quan, tổ chức làm công tác chữa bệnh thì cũng chính là đã góp phần phát triển xã hội Tạo động lực lao động gián tiếp xây dựng xã hội ngày càng phồn vinh hơn dựa trên sự phát triển của cá nhân và cơ quan, tổ chức

Tạo động lực cho cá nhân và cơ quan, tổ chức làm công tác chữa bệnh sẽ giúp hình thành các giá trị mới cho xã hội khi chính những cá nhân và cơ quan,

tổ chức làm công tác chữa bệnh có động lực, có mục tiêu và đời sống tinh thần tích cực Họ chính là những tác nhân tích cực cho xã hội

Xã hội ngày càng trở nên phong phú và hoàn thiện hơn khi các yếu tố cấu thành xã hôi ngày càng được hoàn thiện và phát triển Chính vì vậy, tạo động lực làm việc gián tiếp giúp xã hội phát triển toàn diện và ngày càng hoàn thiện

3 Phương pháp và công cụ tạo động lực cho cán bộ y tế

- Động lực làm việc của người làm công tác chữa bệnh là sự tổng hợp của các yếu tố (vật chất và tinh thần) có tác dụng thúc đẩy, kích thích người làm công tác chữa bệnh hăng say nỗ lực công việc nhằm thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao Động lực có quan hệ chặt chẽ với kết quả và thành tích công tác của người làm công tác chữa bệnh Khi người làm công tác chữa bệnh

có động lực làm việc tốt, họ sẽ tự giác hăng say, nỗ lực đưa hết khả năng của mình để thực hiện nhiệm vụ được giao sao cho đạt được hiệu quả cao nhất Bởi vậy vấn đề làm thế nào để đạt được động lực và làm việc tích cực cho đội ngũ làm công tác chữa bệnh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ luôn được các nhà quản lý đặc biệt quan tâm

- Động lực của người làm công tác chữa bệnh chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố Vận dụng vào lý thuyết hai yếu tố của F Herzberg ta có thể khái quát các yếu tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của bác sĩ thành hai nhóm: Nhóm các yếu tố thúc đẩy và nhóm các yếu tố duy trì

+ Nhóm các yếu tố thúc đẩy

Đây là những yếu tố tạo động lực làm việc chủ yếu cho người làm công tác chữa bệnh Các yếu tố chính thuộc nhóm này gồm: Sự thành đạt, sự công nhận, bản thân công việc, trách nhiệm, cơ hội phát triển,…

+ Nhóm các yếu tố duy trì

Nhóm các yếu tố duy trì gồm có các yếu tố: điều kiện làm việc, chính sách

và quy định của tổ chức, sự giám sát, những mối quan hệ giữa cá nhân với nhau, tiền lương, địa vị, sự ổn định của công việc…

Những yếu tố lý thuyết duy trì nêu trên theo lý thuyết hệ thống nhu cầu của Maslow, đó chính là những nhu cầu bậc thấp Theo Herzberg đây không phải là những yếu tố tạo động lực, mà ngược lại chúng có thể gây nên sự bất mãn chán nản trong quá trình thực hiện công việc Do vậy khi những yếu tố này được cải thiện, sẽ loại bỏ được sự bất mãn, chán nản của người làm công tác chữa bệnh trong quá trình thực hiện công việc; nhưng cũng không vì thế mà tạo

ra được động lực làm việc hăng say hơn cho họ Những yếu tố duy trì có thể xem như việc bảo dưỡng máy móc, nếu không bảo dưỡng đúng chế độ có thể làm máy móc chạy kém hiệu quả, hay hỏng; nhưng nếu bảo dưỡng thường xuyên thì cũng có thể duy trì máy hoạt động ở công suất bình thường chứ không thể tăng thêm được công suất thiết kế của máy

Hai nhóm yếu tố duy trì và thúc đẩy có những vai trò khác nhau đối với động lực làm việc của cán bộ, công chức, viên chức Những yếu tố duy trì như: điều kiện làm việc, chính sách và quy định của tổ chức, sự giám sát, mối quan

hệ giữa cá nhân, tiền lương, thưởng,… liên quan đến điều kiện và môi trường làm việc Nếu chúng không được bảo đảm tốt thì sẽ làm cho người làm công tác chữa bệnh bất bình, chán nản, trễ nải trong công việc; nhưng nếu chúng được đảm bảo tốt cũng không tạo được động lực và sự thỏa mãn nhu cầu của bác sĩ Ngược lại, những yếu tố thuộc nhóm thúc đẩy như sự thành đạt, sự công nhận, bản thân công việc, trách nhiệm, cơ hội phát triển,… thường gắn cảm nhận của con người về bản thân công việc Đây là những yếu tố tạo động lực mạnh mẽ và đem lại sự hài lòng và nỗ lực cao hơn trong thực thi công vụ của người làm công tác chữa bệnh Với tư cách là nhà quản lý, trước hết cần phải thường xuyên quan tâm, chú ý các yếu tố thuộc nhóm duy trì, đáp ứng các nhu cầu cơ bản của bác sĩ Nếu như chúng ta mong muốn bác sĩ làm việc hăng say, cần phải chăm lo, đảm

bảo tốt các yếu tố thúc đẩy bằng cách đáp ứng nhu cầu bậc cao cho họ, đưa họ tới sự thành đạt và sự thoải mái cao hơn Khi người làm công tác chữa bệnh làm việc không hăng say thì cần phải xem xét lại các yếu tố thúc đẩy tạo động lực cho người làm công tác chữa bệnh

4 Một số trở ngại đối với việc có động lực và tạo động lực đối với cán

bộ, nhân viên y tế

Thực tế, có những trở ngại cho việc có động lực và tạo động lực chung đối với người viên chức và cũng có những trở ngại riêng đối với chức danh nghề nghiệp bác sĩ chính Một số trở ngại đối với việc có động lực và tạo động lực đối với viên chức nói chung thường là:

- Nhu cầu và sự mong đợi của viên chức trong cơ quan, tổ chức là rất đa dạng và phong phú Mỗi cá nhân trong tổ chức rất khác nhau về niềm tin, thái

độ, giá trị, suy nghĩ, mục tiêu khác nhau Chính sự đa dạng này của các cá nhân trong tổ chức làm cho việc tạo động lực làm việc trong tổ chức trở nên khó khăn Nếu không nhận thức được tính đa dạng này của viên chức sẽ không có được các biện pháp tạo động lực phù hợp thì khó có thể tạo động lực làm việc thành công cho viên chức nói chung

- Động lực làm việc của viên chức thường không thể nhìn thấy mà chỉ có thể giả định, nên trong nhiều trường hợp khó xác định được phương án tạo động lực làm việc thực sự cho viên chức trong cơ quan, tổ chức

- Sự thay đổi về nhu cầu của cá nhân cũng là yếu tố cản trở cho quá trình tạo động lực làm việc cho viên chức Bởi, mỗi cá nhân ở mỗi thời điểm se có thể

có nhu cầu và những mong đợi khác nhau thâm chí các nhu cầu này nhiều khi còn mâu thuẫn với nhau Điều này làm cho các nhà quản lý khó khăn trong việc tìm ra biện pháp phù hợp để thoả mãn nhu cầu của viên chức