KẾ HOẠCH BÀI DẠY MODULE 2 - HÌNH THOI MÔN TOÁN LỚP 8 (SOẠN THEO MẪU MÔ ĐUN 2 BỒI DƯỠNG TX)

KẾ HOẠCH BÀI DẠY MINH HỌA MÔN TOÁN LỚP 8 ĐƯỢC SOẠN THEO MẪU MÔ ĐUN 2 (MODULE 1) BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN DÀNH CHO GIÁO VIÊN TOÁN THCS GIÁO ÁN MINH HỌA MÔN TOÁN LỚP 8 BÀI HÌNH THOI, VÀ LỚP 7 ĐỊNH LÍ PYTAGO ĐỂ CHO GIÁO VIÊN TẢI LÊN CHƯƠNG TRÌNH BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN MÔ ĐUN 2 ĐẠI TRÀ CỦA BỘ GIÁO DỤC giáo án minh họa môn toán lớp 8 bài HÌNH THOI, HÌNH HỌC 7 BÀI ĐỊNH LÝ PYTAGOc bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên toán thcs TAR LỜI 7 CÂU HỎI TỰ LUẬN MÔN TOÁN BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN MODUN2 MODULE 2 Sự khác nhau giữa quy trình lựa chọn và sử dụng phương pháp, KTDH cho một chủ đề (bài học) trong môn Toán ở THCS được giới thiệu trong Nội dung 3 so với quy trình hiện nay đang thực hiện ở trường phổ thông Đề xuất những cải tiến để áp dụng các PP, KTDH này nhằm phát triển phẩm chất và năng lực cho học sinh

Giáo viên Nguyễn Công Thắng - Trường THCS Hoàng Văn Thụ

KẾ HOẠCH BÀI DẠY HÌNH THOI - LỚP 8 Thời lượng: 01 tiết

Nội dung kiến thức của bài

- Định nghĩa hình thoi, tính chất của hình thoi và dấu hiệu nhận biết hình thoi

- Vẽ dược hình thoi thông qua tính chất của hai đường chéo Biết ứng dụng củahình thoi trong thực tế cuộc sống

I Mục tiêu

1 Năng lực:

+ Năng lực giao tiếp và hợp tác: Diễn đạt được nội dung toán học rõ ràng, tích

cực hoạt động nhóm

+ Tự chủ và tự học: Tự giác hoàn thành công việc được giao

+ Năng lực tư duy và lập luận, mô hình hóa toán học: Mô hình hóa thông qua

mô hình thực tế nhằm hình thành định nghĩa, tính chất hình thoi Giải thích được các

tứ giác giáo viên cho có là hình thoi không

+ Năng lực giải quyết vấn đề toán học: Chứng minh được các tính chất, dấu

hiệu nhận biết hình thoi, vận dụng được vào thực tế

- Nhận biết được hình thoi

Cách thức tổ chức hoạt động:

- Hoạt động cá nhân và hoạt động nhóm

Phẩm chất năng lực cần đạt:

- Năng lực giao tiếp và hợp tác Mô hình hóa toán học

- Phẩm chất trách nhiệm trong nhiệm vụ được giao

Dự kiến sản phẩm học tập/tiêu chí đánh giá mức độ đạt được mục tiêu:

Dự đoán được mối quan hệ giữa độ dài bốn cạnh của hình thoi.

- Gv chia lớp thành 4 nhóm Phát

cho mỗi nhóm 1 giá treo đồ hình thoi

và yêu cầu các nhóm hãy đo các

cạnh của giá treo đồ

- Hs nhận nhiệm vụ, tiến hành đo đạc

theo yêu cầu của giáo viên

? Hãy nêu nhận xét về các cạnh của

giá treo đồ?

- Hs: Độ dài các cạnh bằng nhau

- Gv: Như vậy, qua đo đạc, ta thấy 4

cạnh của giá treo đồ bằng nhau

Những hình như vậy người ta gọi nó

là hình thoi Bây giờ thầy và các em

sẽ cùng tìm hiểu kĩ hơn về hình thoi

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (26 phút) Mục tiêu:

- Hình thành được định nghĩa, tính chất, dấu hiệu nhận biết hình thoi

Cách thức tổ chức hoạt động:

- Hoạt động cá nhân và hoạt động nhóm

- Kĩ thuật khăn trải bàn.

- Kĩ thuật phòng tranh.

Phẩm chất năng lực cần đạt:

- Năng lực giao tiếp và hợp tác, tự chủ và tự học, Năng lực giải quyết vấn đềtoán học

- Phẩm chất trách nhiệm, trung thực trong nhiệm vụ được giao

Dự kiến sản phẩm học tập/tiêu chí đánh giá mức độ đạt được mục tiêu:

Dự đoán được tính chất hai đường chéo của hình thoi Chứng minh được cáctính chất và dấu hiệu nhận biết

3 phút - Tứ giác ABCD có gì đặc biệt?

- Gv vẽ tứ giác ABCD và giới thiệu

hình thoi

- Y/c học sinh nêu định nghĩa hình

thoi

- HS nêu định nghĩa hình thoi

- Ghi bảng tóm tắt định nghĩa và giải

thích tính chất hai chiều của định

B

A

- Vậy để biết hình thoi có đượcnhững t/c như thế nào thì ta tìm hiểusang phần 2

Tứ giác ABCD là hình thoi AB = BC

= CD = DA

* Hình thoi cũng là một hình bình hành.

13

phút

- Vẽ hình thoi ABCD

- Hình thoi cũng là hình bình hànhnên có tất cả tính chất của hình bìnhhành Đó là những t/c nào?

- HS trả lời

- Ngoài những tính chất trên, hìnhthoi còn có tính chất nào khác?

- GV cho học sinh hoạt động nhómtheo bàn làm ?2 Mỗi học sinh thựchiện 1 nhiệm vụ sau đó nhóm trưởngtổng hợp kết quả và báo cáo

- Y/c hs dùng thước đo góc để đo và

- Đại diện các nhóm báo cáo kết quả

- Gv kết luận

- Đó chính là hai tính chất đặc trưng

của hình thoi, được thể hiện trong

định lí dưới đây, và ta sẽ chứng minh

- Giáo viên nhận xét, kết luận

Suy ra ABO = CBO (c.c.c)

Suy ra ,

Mà

Nên hay ACBD

Và suy ra BD là phân giác của gócABC

nhau là hinh thoi?

3 Dấu hiệu nhận biết hình thoi

minh các dấu hiệu này Ở đây, ta

chứng minh dấu hiệu 3

- Viết GT-KL của dấu hiệu 3?

- Giả thiết hai đường chéo AC và BD

vuông góc với nhau cho ta biết thêm

điều gì?

- HS: Tam giác BAC là tam giác cân,

vì BO vừa là đường trung tuyến vừa

là đường cao, => BA = BC

- Ta có kết luận gì về tứ giác ABCD?

- HS: Vậy ABCD là hình thoi

- Gv gọi 1 hs lên bảng trình bày lại,

và kết luận

Chứng minh:

ABCD là hình bình hành

=> OA = OC

- Tam giác BAC là tam giác cân, vì

BO vừa là đường trung tuyến vừa làđường cao

=> BA = BC

- Vậy ABCD là hình thoi

(hình bình hành có hai cạnh kề bằngnhau )

Hoạt động 3: Luyện tập (8 phút) Mục tiêu:

- Vẽ được hình thoi thông qua tính chất, nhận biết được 1 tứ giác là hìnhthoi

- Phẩm chất trách nhiệm, trung thực trong nhiệm vụ được giao

Dự kiến sản phẩm học tập/tiêu chí đánh giá mức độ đạt được mục tiêu:

Vẽ được hình thoi thông qua tính chất 2 đường chéo vuông góc tại trungđiểm mỗi đường Giải thích được 1 tứ giác có là hình thoi không

-GV: Tứ giác có hai đường chéo

vuông góc với nhau tại trung điểm

mỗi đường có phải là hình thoi

không?

Bài tập 73 SgK:

a) ABCD là hình thoi vì có các cạnh bằng nhau

b) EFGH là hình thoi vì hình bình hành

DB

A

vẽ hình thoi bằng cách vẽ hai đường

chéo vuông góc với nhau tại trung

điểm mỗi đường, sau đó nối các

điểm lại với nhau

- GV yêu cầu hs hoạt động nhóm

trong 5 phút trả lời bài tập 73

có đường chéo là đường phân giác của một góc

c) IKMN là hình thoi vì hình bình hành

có hai đường chéo vuông góc

d) PQRS không phải là hình thoi vì không phải là hình bình hành

e) ABCD là hình thoi vì AC=AD=AB=CB=BD= r

- HS khác nhận xét

- HS sửa bài vào tập

Hoạt động 4: Vận dụng - Mở rộng (5 phút) Mục tiêu:

- Biết được một số ứng dụng của hình thoi trong thực tế cuộc sống

- Phẩm chất trách nhiệm, trung thực trong nhiệm vụ được giao

Dự kiến sản phẩm học tập/tiêu chí đánh giá mức độ đạt được mục tiêu:

Giải thích được các điểm trên cửa kéo thẳng hàng nhờ tính chất của hìnhthoi

5 phút - Y/c hs trả lời bài tập 78 sgk

- HS đọc đề, suy nghĩ và giải thích

- Gọi một vài hs đứng tại chỗ trả lời

- Gv nhận xét, kết luận

- Gv giới thiệu đến học sinh một số

ứng dụng của hình thoi trong thực tế

như: Giá treo đồ, cổng xếp, giá trang

Bài 78 SGK

Các tứ giác IEKF, KGMH là hìnhthoi vì có 4 cạnh bằng nhau Theo t/chình thoi, KI là phân giác của gócGKH Do đó ta chứng minh được I,

K, M thẳng hàng

Chứng minh tương tự, các điểm I, K,

M, N, O thẳng hàng

* Các vật dụng được làm có hình dạng hình thoi

trí, lưới mắt cáo,

- Hs quan sát và hiểu được ứng dụng

của hình thoi

b) Cổng xếp

Hoạt động 4: Hướng dẫn về nhà (1 phút) Mục tiêu:

- Góp phần phát triển năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề toán học

- Góp phần rèn luyện phẩm chất trách nhiệm, trung thực, chăm chỉ

Cách thức tổ chức hoạt động: Hoạt động cá nhân

Dự kiến sản phẩm học tập/tiêu chí đánh giá mức độ đạt được mục tiêu:

- Hoàn thành nhiệm vụ GV yêu cầu.

Phẩm chất, năng lực cần đạt:

- Năng lực giải quyết vấn đề toán học

Nội dung lí thuyết bài tập:

- Hs nắm được định nghĩa, tính chất, dấu hiệu nhận biết hình thoi

- Nắm được cách chứng minh tính chất, chứng minh các DHNB

Nội dung bài tập:

- Làm bài tập 74, 75, 76 SGK

- Thiết kế 1 đồ dùng phục vụ công việc, học tập, trang trí có dạng hình thoi

TRẢ LỜI 7 CÂU HỎI MODUL 2 MÔN TOÁN

Câu 1: Ngoài các phương pháp dạy học đã được giới thiệu trong những vấn đề chung về phương pháp dạy học và giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực quý Thầy/Cô còn biết các phương pháp dạy học nào khác để phát triển phẩm chất, năng lực trong môn Toán?

Trả lời:

+ Dạy học mô hình hóa Toán học và dạy học bằng mô hình hóa Toán học

+ Dạy học Toán qua tranh luận khoa học

+ Dạy học Toán qua hoạt động trải nghiệm

Câu 2: Hãy cho ví dụ minh họa về mối quan hệ giữa yêu cầu cần đạt với nội dung dạy học, PP và KTDH của một chủ đề trong môn Toán ở THCS.

Trả lời:

phẩm chất và năng lực cho học sinh

- Giáo viên không ngừng học hỏi, trau dồi các kiến thức mới, các PP, KTDH mới

- Hướng dẫn cho các giáo viên sử dụng các PP, KTDH một cách hợp lí

- Tổ chức các lớp đào tạo, bồi dưỡng cho giáo viên nắm rõ thành thạo các PP, KTDH đểtruyền đạt đến học sinh một cách tốt nhất

- Trong quá trình dạy học nên đưa ra cho học sinh các câu hỏi mang tính gợi mở giúphọc sinh phát triển tư duy, năng lực tưởng tượng

- Tổ chức cho học sinh các câu lạc bộ như Toán, Văn, Mĩ Thuật, Âm nhạc… Khuyếnkhích, tạo điều kiện cho tất cả các em tham gia, nhằm phát huy được năng lực của bảnthân

Câu 5: Sự khác nhau giữa quy trình lựa chọn và sử dụng phương pháp, KTDH cho một chủ đề (bài học) trong môn Toán ở THCS được giới thiệu trong Nội dung 3 so với quy trình hiện nay đang thực hiện ở trường phổ thông

Bổ sung thêm một số PPDH mới:

DH tranh luận khoa học, kĩ thuậtphòng tranh,

1) Khởi động2) Khám phá3) Luyện tập4) Vận dụng/ mở rộng

Câu 6: Thầy/cô dựa vào những tiêu chí đánh giá nào để lựa chọn, sử dụng PP,

KTDH của một chủ đề trong môn Toán?

Câu 7:

a) GV sử dụng PP, KTDH trong video minh hoạ có phù hợp không? Vì sao?

Đối với hoạt động 1: GV đã sử dụng phương pháp dạy học trải nghiệm là phù

hợp vì hoạt động này có thể góp phần hình thành và phát triển cho HS năng lực sử dụng công cụ, phương tiện học toán (Sắp xếp được hình ảnh các con vật cùng loại, các thanh nam châm lá cùng màu thành cột đứng để hình thành khái niệm cột trong biểu đồ hình cột).

Đối với hoạt động 2 ( Nông trại vui vẻ): GV đã sử dụng phương pháp dạy học

giải quyết vấn đề thông qua mô hình hóa toán học là phù hợp vì hoạt động này cóthể góp phần hình thành và phát triển cho HS năng lực giải quyết vấn đề toán học (Thu thập được dữ liệu và lập được biểu đồ để biểu diễn dữ liệu (biểu đồ tranh và biểu đồ cột)

b) Phân tích ưu điểm và hạn chế của việc lựa chọn và sử dụng PP, KTDH trong hoạt động dạy học GV thực hiện trong video minh hoạ.

1 Phương pháp dạy

học trải nghiệm.

2 Phương pháp dạy học giải quyết vấn đề.

1 Cần cho học sinh tự chủ thực

hiện nhiệm vụ cá nhân, sau đóhọc sinh đánh giá đồng đẳng,nhận xét về tính đúng đắn vàthẩm mĩ Giáo viên nhận xét vàchốt vấn đề

2 Chưa thể hiện được sự liên

hệ giữa sản phẩm trải nghiệmcủa học sinh với biểu đồ

3 Lượng thời gian dành chohoạt động nhiều hơn mức bìnhthường

Phát huy năng lực sángtạo, suy nghĩ logic củahọc sinh

Giúp học sinh chắt lọcthông tin mấu chốt đểgiải quyết vấn đề

(bài định lí pytago này căn chỉnh trang nằm ngang anh em nhé)

KẾ HOẠCH DẠY HỌC Chủ đề: ĐỊNH LÍ Pytago Thời lượng: 02 tiết

Nội dung cụ thể về kiến thức

- Định lý Pytago ( Thuận - Đảo)

- Vận dụng định lý Pytago vào giải toán và Giải quyết được một số vấn đề thựctiễn cuộc sống

I Mục tiêu.

1 Năng lực:

+ Năng lực giao tiếp và hợp tác: Diễn đạt được nội dung toán học rõ ràng,

tích cực hoạt động nhóm.

+ Tự chủ và tự học: Tự giác hoàn thành công việc được giao

+ Năng lực tư duy và lập luận, mô hình hóa toán học: Mô hình hóa thông

qua mô hình thực tế nhằm hình thành định lýPytago Giải thích được định lý Pytago

+ Năng lực giải quyết vấn đề toán học: Giải các bài toán tính độ dài cạnh của

tam giác vuông; chứng minh tam giác vuông khi biết độ dài ba cạnh

2 Phẩm chất:

+ Trách nhiệm: Tham gia và hoàn thành công việc của nhóm và giáo viên

giao

+ Trung thực: Khách quan, đánh giá công bằng bài làm của mình và của bạn.

II Thiết bị dạy học và học liệu:

Gv: Gv chuẩn bị cho mỗi hs bộ ba hình vuông rời nhau có số liệu đã chuẩn bị

trước, mỗi hs có thể được phát các bộ hình vuông khác nhau

Máy chiếu, Compa, Êke, phần mềm Sketchpad mô phỏng.

HS: Kéo cắt giấy và thước đo độ dài, Compa, Êke

III Tiến Trình Dạy Học:

Hoạt động 1: Khởi động và Hình thành kiến thức (20 phút )

Mục tiêu:

- Hình thành được Định lý Pytago (Thuận)

Cách thức tổ chức hoạt động: Hoạt động cá nhân và hoạt động nhóm

- Kỉ thuật khăn trải bàn.

Phẩm chất năng lực cần đạt: Năng lực giao tiếp và hợp tác Mô hình hóa toán học.

Dự kiến sản phẩm học tập/tiêu chí đánh giá mức độ đạt được mục tiêu: Dự đoán được mối quan hệ giữa độ dài ba cạnh

trong tam giác vuông

Gv phát cho mỗi hs ba hình vuông rời nhau có số liệu

giống như hình trên

Hoạt động nhóm :

- Chia lớp thành nhiều nhóm mỗi nhóm 5 người Mỗi

nhóm có giấy A0 và có mô hình gv chuẩn bị sẵn sau đó

mỗi nhóm chia tờ giấy thành 5 ô

- Mỗi cá nhân hoạt động độc lập

Nội dung hoạt động :

Gv yêu cầu học sinh thực hiện 2 nội dung sau:

Nội dung 1: Mỗi cá nhân trong nhóm tự cắt ghép để so

sánh tổng diện tích hai hình vuông nhỏ cạnh b, c với diện

tích hình vuông lớn cạnh a

Hs: Kết luận được quan hệ của tổng diện tích hai hình

vuông nhỏ với diện tích hình vuông lớn.

Nội dung 2: So sánh a2 với b2 + c2 ? Các em rút ra kết luận

gì về mối liên hệ giữa 3 cạnh

Hs: Kết luận được mối liên hệ giữa a2 với b2 + c2

Sau khi làm việc các nhân hs thảo luận theo nhóm và tổng

hợp ý kiến và ghi lại kết quả thống nhất vào ô trung tâm

Gv cho các nhóm trình bày kết quả thảo luận Và giới thiệu

hệ thức Pytago

-+ Gv: Vẽ sẵn một số tam giác vuông có các cạnh là (3;

4; 5), (6; 8; 10), (5; 12; 13) Đo độ dài các cạnh rồi từ đó

so sánh bình phương độ dài cạnh lớn nhất với tổng các

bình phương của hai cạnh còn lại

- Học sinh: từng nhóm đo, tính toán, so sánh và rút ra kết

luận

- Giáo viên hỏi: Như vậy qua đo đạc, ghép hình ta phát hiện ra điều gì liên hệ giữa độ dài ba cạnh của tam giác vuông?

- Học sinh phát biểu định lý Pytago

- Học sinh vẽ hình, viết giả thiết, kết luận

Sau khi giới thiệu định lí Pytago thì Giáo viên có thể giới thiệu tiểu sử nhà toán học Pytago cho học sinh được biết về ông

Hoạt động 2: Luyện tập định lý Pytago (24 phút)

Mục tiêu:

- Vận dụng định lý Pytago vào dạng bài tập tính độ dài cạnh của tam giác vuông khi biết độ dài 2 cạnh

Cách thức tổ chức hoạt động: Hoạt động cá nhân.

Phẩm chất, năng lực cần đạt:+ Năng lực giải quyết vấn đề toán học.

Dự kiến sản phẩm học tập/tiêu chí đánh giá mức độ đạt được mục tiêu: Làm được bài tập tính độ dài cạnh của tam giác

vuông khi biết độ dài 2 cạnh

- Giáo viên yêu cầu HS làm Bài tập 1.

- Giáo viên: Em nên đưa máy bay qua cửa phòng theo

chiều ngang, dọc hay đường chéo?

- Học sinh: Đường chéo

- Giáo viên: Làm thế nào để biết biết có đưa qua cửa phòng

AB = (đvđd) b) Tam giác ABC vuông tại A Áp dụng

AB2 + BC2 = AC2 AB2 + 82 = 102 AB2 = 102 - 82 AB2 = 36 = 62

A

C B

55

Mục tiêu:

- Hình thành định lí Pytago đảo

Cách thức tổ chức hoạt động: Hoạt động nhóm.

Phẩm chất năng lực cần đạt: Tư duy và lập luận, mô hình hóa toán học:

Dự kiến sản phẩm học tập/tiêu chí đánh giá mức độ đạt được mục tiêu: Phát biểu được định lý Pytago đảo

- Giáo viên yêu cầu học sinh thực hiện:

Vẽ tam giác ABC có AB = 3 cm, AC = 4cm, BC = 5cm

Hãy dùng thước đo góc xác định số đo của góc BAC

- Học sinh: Đo và trao đổi kết quả;

- Giáo viên: Như vậy qua đo đạc, ta phát hiện ra điều gì?

Hãy phát biểu kết luận tương ứng với kết quả đó

- Học sinh: Phát biểu

- Giáo viên: Cho Hs quan sát mô hình trên phần mềm Sketchpad.

- Hs quan sát và kiểm tra dự đoán ban đầu

- Gv giới thiệu định lí Pytago đảo

- Gv giới thiệu Định lý Pytago có mệnh đề thuận, đảo

= AB

vuông tại A

 ABC vuông tại A BC2 = AB

Hoạt động 4: Luyện tập định lýPytago đảo (13 phút)

Mục tiêu:

- Sử dụng định lý Pytago đảo làm dạng bài tập chứng minh tam giác vuông.

Cách thức tổ chức hoạt động: Hoạt động cá nhân.

Phẩm chất năng lực cần đạt: Năng lực giải quyết vấn đề toán học:

Dự kiến sản phẩm học tập/tiêu chí đánh giá mức độ đạt được mục tiêu: Nhận biết được tam giác vuông khi biết độ dài 3

cạnh

- GV định hướng học sinh cách tính toán, giới thệu một số

bộ số Pytago

- Giáo viên hướng dẫn học sinh tính bình phương độ dài

lớn nhất so sánh với tổng hai bình phương của hai độ dài