QUẢN lý STRESS ths nguyễn thị hồng đăng

slide thuyết trình, slide báo cáo, slide đề tài, slide, download slide

QUẢN LÝ STRESS

Th.S Nguyễn Thị Hồng Đăng

Trường Đại Học Bách Khoa Tp Hồ Chí Minh

Khoa Quản Lý Công Nghiệp

• Ở gốc độ cá nhân, làm thế nào để giải quyết stress (dealing

with stress) Làm thế nào để xây dựng một cuộc sống tích cực và cân bằng Giúp cho sinh viên nhận thức được câu nói: “it is not work that kills men, it is worry”, Henry

Ward Beecher

• Thời gian: 3 tiết

2

1 Stress là gì?

– Trong những tình huống nào bạn cảm thấy

stress nhất?

3

1 Stress là gì?

– Đi khám bệnh

– Xếp hàng trong siêu thị

– Kẹt xe, lô cốt

– Tổ chức 1 sự kiện

– Chuẩn bị phỏng vấn

– Chuẩn bị 1 bài phát biểu

– Chuẩn bị đi xa, đi máy bay

4

1 Stress là gì?

Thảo luận nhóm Xếp hạng 1 trong 8 tình huống sau,

tình huống nào nhóm bạn cho là sẽ gặp stress

nhiều nhất Tại sao ?

– Chuẩn bị 1 bài thuyết trình với ban lãnh đạo

công ty

– Dẫn dắt 1 buổi họp quan trọng

– Tiếp chuyện điện thoại với đối tác bằng tiếng Anh

– Viết 1 báo cáo quan trọng cho sếp gấp

– Đàm phán 1 hợp đồng giá trị rất lớn

– Tiếp đón 1 đối tác nước ngoài lần đầu tiên

– Yêu cầu sếp tăng lương

– Giải quyết khiếu nại của 1 khách hàng lớn, quan

trọng

5

1 Stress là gì?

Bạn có bao giờ gặp Stress chưa?

Bạn có thấy người khác bị stress chưa?

Biểu hiện của stress là gì?

6

1 Stress là gì?

• Theo Walter Cannon (1927) Stress được hiểu đơn thuần là phản

ứng “cài đặt sẵn” của cơ thể trước những nhân tố gây hại nhằm huy động sức mạnh của cơ thể để ứng phó (Fight or Flight)

• Căng thẳng xuất hiện khi cá nhân nhận thấy rằng họ không thể

ứng phó/ đáp ứng được với những yêu cầu đối với họ hoặc đe dọa

sự tồn tại khỏe mạnh của họ R.S Lazarus (1966)

7

1 Stress là gì?

• Stress là kết quả của sự mất cân bằng giữa những yêu cầu và những nguồn lực

R.S Lazarus and S Folkman (1984) Stress, Appraisal and Coping New York:

Springer

• Stress là một quá trình phức tạp bao gồm các phản ứng sinh lý, tâm lý và ứng xử

khi cố gắng thích ứng với các thay đổi, các nhu cầu bên trong hay bên ngoài

thường vượt quá khả năng thích nghi hoặc đối phó của một cá nhân Hans Seley

• Một định nghĩa đơn giản về stress có thể được sử dụng là: stress xuất hiện khi áp

lực vượt quá khả năng thông thường của bạn để ứng phó S Palmer, 1999

8

1 Stress là gì?

• Bệnh chiếm khoảng 0,5% - 1% dân số Theo điều tra của các nhà khoa học của Trung Quốc,

• bệnh stress chiếm 12% trong tổng số các ca bệnh chuyên khoa

chứng bệnh thần kinh ở Trung Quốc

• Trong những người bình thường thì có khoảng 20%-60% người đã từng trải qua trạng thái bị áp lực

• http://www.bhxhdanang.gov.vn/default.asp?655=5&658=89&657=3

45&654=4

9

1 Stress là gì?

Bốn loại chính: Stress tích cực (Eustress), Stress Tiêu cực

(Distress), Hyperstress, Hypostress.

1 Stress tích cực (Eustress): mang tính tích cực

– Nó xuất hiện ngay sau khi bạn có nhu cầu cần sử dụng đến sức lực thể chất (chuẩn bị cơ bắp, tăng nhịp đập tim và sự tập trung tâm trí vào bất cứ tình huống phải sử dụng sức mạnh

cơ bắp (Fight or Flight)

– sử dụng trong những nỗ lực sáng tạo

2 Stress Tiêu cực (Distress) (Buồn khổ): tâm trí và cơ thể phải chịu đựng khi những thói quen

thông thường phải thay đổi và điều chỉnh Tâm trí chưa thích nghi và thoải mái với sự thay đổi này, nó vẫn có xu hướng quay lại thói quen cũ Có hai loại cấp tính và mãn tính.

10

1 Stress là gì?

a Stress cấp tính (Acute Stress): xuất hiện ngay sau khi có sự thay đổi về thói quen Nó là một

loại stress mạnh mẽ, nhưng nó diễn ra rất nhanh Stress cấp tính tạo ra những cảm giác

không thoải mái và bất định

Triệu chứng: đau đầu, đau lưng, đau bụng, tim đập nhanh, đau cơ hoặch đau mình.

b Stress trường diễn (Chronic Stress): xuất hiện khi có một sự thay đổi kéo dài trong khi cơ

thể chưa thích ứng được Kiểu stress này thường xuất hiện khi chúng ta đi du lịch quá dài (trên 6 tháng qua nhiều nơi) hoặc ai đó liên tục thay đổi công việc hoặc chuyển nhà.

Triệu chứng: đau đầu hoặc căng thẳng kéo dài, huyết áp cao, đau nửa đầu, đau ngực và đau

tim.

11

1 Stress là gì?

3 Hyperstress: xuất hiện khi một người chịu áp lực quá lớn so với khả năng đảm

nhận hay chịu đựng của họ

Biểu hiện: thường phản ứng với một sự kiện không căng thẳng lắm với một cảm

xúc thái quá  rất cần nhận biết  gây ra những hậu quả nghiệm trọng về cảm xúc cũng như thể chất

4 Hypostress: đối ngược với với hyperstress Hypostress xuất hiện khi cá nhân cảm

thấy rất chán nản và nhàm chán hoặc không có thử thách gì trong cuộc sống.

Biểu hiện: cảm giác nhàm chán và đơn điệu cũng như thiếu động lực làm việc.

12

Những hiểu lầm cơ bản về Stress:

– Chúng ta thường biết khi nào chúng ta trong tình trạng căng thẳng – Để làm giảm stress chỉ có cách là thay đổi hoàn cảnh hoặc uống thuốc – Các loại thuốc an thần và chất kích thích sẽ có tác dụng hỗ trợ chúng

ta khi đối mặt với căng thẳng

– Stress có bắt nguồn từ những sự kiện xảy ra với chúng ta: chính là

cách nhìn của chúng ta về những sự kiện đó mới là nguyên nhân

– Cảm xúc có con đường đi riêng của nó do vậy chúng ta không thể

kiếm soát được

– Nếu ai đó có một công việc nhàn hạ họ sẽ không bị căng thẳng

Hypostress có thể gây nên một số vấn đề về sức khỏe tâm thần như trầm cảm, giảm hình ảnh giá trị bản thân và giảm chất lượng cuộc sống

Biểu hiện của Stress

16

Những biểu hiện về hành vi:

a Nổi cáu, bực bội hoặc nóng tính.

b Hay quên hoặc trở nên vụng về.

c Luôn vội vàng và hấp tấp

d Ăn quá nhiều hoặc ăn quá ít

e Hút thuốc nhiều, uống bia rượu nhiều

f Không quan tâm đến vệ sinh cá nhân

g Sự dụng các chất kích thích như rượu hoặc thuốc lá

h Xáo trộn các sinh hoạt hàng ngày như ăn uống hoặc giấc ngủ

i Bỏ qua những hành vi thông thường, mất tập trung

j Trở nên vô lý trong những quyết định của mình

k Không kiềm chế được một số hành vi, mà cứ phải lặp lại

l Dễ giận, dễ cãi nhau hay gây chuyện, bạo động, bày ra nhiều việc nhưng không hoàn tất việc nào

m Đôi vai cứ nhô lên cao dần

n Nghiến răng

a Nổi cáu, bực bội hoặc nóng tính.

b Sự dụng các chất kích thích như rượu hoặc thuốc lá

c Xáo trộn các sinh hoạt hàng ngày như ăn uống hoặc giấc ngủ của bạn

d Bỏ qua những hành vi thông thường, mất tập trung,

e Trở nên vô lý trong những quyết định của mình

f Hay quên hoặc trở nên vụng về

g Luôn vội vàng và hấp tấp

h Ăn quá nhiều hoặc ăn quá ít

Biểu hiện của Stress

18

Những biểu hiện về tâm linh:

a Không có xúc động với những đau khổ của chính mình hay người khác

b Thiếu định hướng cho cuộc sống

c Trống trải trong tâm hồn (emptiness)

d Thấy cuộc sống thiếu ý nghĩa

e Không có tinh thần tha thứ hay vị tha

f Sống không có mục đích v.v

“ Những người bị stress mãn tính có rối loạn trầm cảm dễ dẫn đến nguy cơ tự sát, trong đó nam giới có nguy cơ cao đi đến hành động tự sát hơn nữ giới Ngoài ra, người bị stress

mãn sẽ không ngủ được khi có rối loạn về lo

âu và có cả nguy cơ suy kiệt về cơ thể lẫn tâm thần”

ThS BS Đào Trần Thái, Chủ nhiệm khoa tâm

thần trường Đại học Y Dược TPHCM

Thảo luận

- Thảo luận: những nghề nghiệp nhiều stress

(stressful jobs)

22

2 Những nguyên nhân chính gây ra stress

Thảo luận: theo bạn thì những nguyên nhân gây ra stress trong

công việc là gì?

2 Những nguyên nhân chính gây ra stress

Thảo luận: theo bạn thì những nguyên nhân

gây ra stress trong công việc là gì?

Theo GS Gary Cooper

1 Không có cảm giác an toàn trong công

việc

2 Quá tải trong công việc

2 Những nguyên nhân chính gây ra stress

khác

• Môi trường bên ngoài: Thiên tai, thời tiết, tiếng ồn, giao

thông, bụi, và sự ô nhiễm

• Những căng thẳng từ xã hội, gia đình

• Các vấn đề về thể chất: Thay đổi cơ thể, không đủ chất dinh

dưỡng, ốm đau, bệnh tật…

• Suy nghĩ của các bạn

Những tác động tiêu cực của stress đối với cá nhân

• Ảnh hưởng đến não: kém linh họat, minh mẫn, thậm chí có

nguy cơ bị tổn thương nghiêm trọng

• Ảnh hưởng đến tim : Khi bị stress, cơ thể thường giải phóng

một lượng lớn hormone cortisol, góp phần làm xuất hiện bệnh cao huyết áp, béo phì và tiểu đường  tinh thần ủ rũ, lười vận động + dùng nhiều đường và mỡ động vật  nguy cơ mắc các bệnh tim mạch

• Ảnh hưởng đến phổi : Ngoài cortisol, stress còn kích thích

tuyến thượng thận giải phóng hormone adrenaline Khi lượng hormone này tăng cao thì hơi thở thường trở nên gấp gáp, không sâu Người bị stress nếu đã mắc bệnh suyễn hoặc các bệnh khác

về đường hô hấp thì bệnh tình sẽ trở nên tồi tệ hơn

Những tác động tiêu cực của stress đối với cá nhân

• Ảnh hưởng đến da: kích thích các tuyến nhờn hoạt động mạnh,

khiến da trở nên kém mịn màng, nhanh lão hóa và dễ nổi mụn, một

số bệnh nguy hiểm khác như chàm bội nhiễm, vảy nến (Trường Đại học Freedom, Berlin)

• Ảnh hưởng đến lưng, cổ: cơ bắp dễ căng cứng, mệt mỏi (lưng, cổ

dễ bị đơ hoặc đau nhức khi tinh thần căng thẳng, suy nhược) +

khuynh hướng nằm, ngồi, đi, đứng…không hợp lý, càng thêm mỏi mệt

• Ảnh hưởng đến mắt: mất ngủ + thần sắc kém tươi tỉnh, da thô ráp,

cơ thể suy nhược  mắt mệt mỏi, thâm quầng hoặc sưng đỏ cũng rất

dễ xảy ra Mất ngủ lâu ngày thậm chí còn có thể làm giảm thị lực

Những tác động tiêu cực của stress đối với cá nhân

• Ảnh hưởng đến dạ dày: sự co bóp bị giới hạn hoặc yếu đi,

trong đó có dạ dày, dẫn đến tình trạng khó tiêu, đầy hơi và

chướng bụng

• Ảnh hưởng đến răng miệng: Khi tinh thần suy sụp, căng

thẳng, họat động của hệ miễn dịch trở nên kém hiệu quả, nguy

cơ nổi mụn nhiệt (còn gọi là đẹn) ở vòm miệng, nướu, lợi,

lưỡi…sẽ rất cao

• Ảnh hưởng đến đầu: đầu óc dễ choáng váng, mệt mỏi, kể cả

chứng đau đầu kinh niên Nguy cơ này sẽ cao hơn nếu lưng và

cổ bị tổn thương trong khi stress hành hạ

Những tác động tiêu cực của stress đối với cá nhân

• Ảnh hưởng đến chất lượng sống:

– Ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống tinh thần

– Từng bước làm thui chột khả năng tư duy, trí nhớ, khả năng

tự kiểm soát, phán

– Làm mất đi niềm tin vào cuộc sống, cướp mất nghị lực, ý chí vươn lên

Những tác động tiêu cực của stress đối với tổ chức

3 Ở gốc độ cá nhân, làm thế nào để giải quyết stress cho

chính mình

- Thảo luận: theo bạn thì làm thế nào chúng ta có thể

hạn chế được stress

Giảm Stress

33

Theo GS Gary Cooper

Chiến lược chế ngự stress

1 Đầu tiên phải xác định được nguyên nhân gây ra

stress của mình.

2 Tránh nó, hoặc hạn chế tác động xấu của nó, hoặc

tìm cách sống chung với nó (thích nghi với nó).

3 Áp dụng các phương pháp trị liệu về vật lý

mạch và các cơ giảm căng thẳng hẳn).

Nghe nhạc giảm được 61% căng thẳng, một tách trà cà phê giảm được 54% và đi bộ giảm được 42% Riêng

chơi games giảm được 21% nhưng không tốt cho tim mạch

Giảm stress

• Hạn chế uống đồ uống chứa cafein

• Ăn nhiều thực phẩm “lành mạnh”: Đừng bỏ bữa

• Tập trung vào những điểm tích cực

• Học cách bao dung và tha thứ

• Tránh sự cạnh tranh không cần thiết

• Duy trì tập thể dục hay chơi thể thao thường xuyên

• Học một cách hệ thống phương pháp thư giãn không sử dụng thuốc

• Thay đổi suy nghĩ

• Tìm ra nguyên nhân khiến bạn căng thẳng

Bạn đừng tìm cách thực hiện tất cả các quy tắc cùng

một lúc Làm như vậy là bị Stress!!!

Giảm stress cho các nhà quản lý

1 Việc gì cũng giải quyết được: giãi bài, phiêu lưu

2 Massage thư giãn

Giảm stress cho Sinh Viên – Học Sinh

1 Quên đi những môn học đã thi rồi

Thảo luận

Nam và nữ có bị ảnh hưởng bởi stress khác nhau không ?

Thảo luận

Nam và nữ có bị ảnh hưởng bởi stress khác nhau không ?

Ai ?

- Lo lắng bị phát nếu chậm trể nhiều hơn

- Lo lắng bị mắc lỗi trong công việc nhiều hơn

- Dễ dàng giận dữ khi gặp stress nhiều hơn

- Có thể tải cùng 1 lúc nhiều việc hơn

“Người ta có thể làm chủ được stress nếu biết cách cân đối lịch sinh hoạt, nếp sống và để ý đến cách ăn uống hàng ngày”

GS Nguyễn Lân Đính, chuyên gia về dinh

dưỡng

42