Luận văn ngành giáo dục học quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm giáo dục thường xuyên

Vì thế, để phát huy vai trò to lớn của giáo dục, đào tạo và quản lý công tác giáo dục đào tạo có hiệu quả, các ngành, các cấp cần phải đổi mới tư duy phát triển giáo dục, đổi mới công tá

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

THIỀU THẾ KỶ

QUẢN LÝ GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP THEO HƯỚNG TẠO NGUỒN CÁN BỘ XÃ Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN HUYỆN THANH THỦY,

TỈNH PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2016

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

THIỀU THẾ KỶ

QUẢN LÝ GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP THEO HƯỚNG TẠO NGUỒN CÁN BỘ XÃ Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN HUYỆN THANH THỦY,

TỈNH PHÚ THỌ

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Hà Thế Truyền

THÁI NGUYÊN - 2016

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả trong luận văn là trung thực và chưa từng có ai công bố trong công trình khoa học nào khác

Tác giả luận văn

Thiều Thế Kỷ

LỜI CẢM ƠN

Tác giả xin trân trọng cảm ơn trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên, cảm ơn các thầy cô giáo đã giảng dạy và giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài

Đặc biệt, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy PGS.TS Hà Thế Truyền, người thầy đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn tác giả nghiên cứu và thực hiện đề tài này

Tác giả xin trân trọng cảm ơn các đồng chí lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Phú Thọ, các đồng chí lãnh đạo và chuyên viên các phòng ban chuyên môn

Sở Giáo dục và Đào tạo Phú Thọ, trường trung cấp kỹ thuật và nghiệp vụ Sông Hồng, lãnh đạo các trung tâm GDTX, các trường THPT trên địa bàn huyện và lân cận Trân trọng cảm ơn các đồng chí lãnh đạo và chuyên viên Ban Tổ chức huyện ủy, phòng nội vụ huyện Thanh Thủy, các đồng chí cán bộ, lãnh đạo địa phương thuộc các xã (thị trấn) của huyện Thanh Thủy, các đồng chí lãnh đạo, giáo viên, nhân viên, hội cha mẹ học viên, các em học viên trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy đã giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu thực hiện đề tài

Cuối cùng tác giả xin gửi lời tri ân đến người thân, đồng nghiệp, bạn bè

đã động viên khích lệ và tạo điều kiện thuận lợi để tác giả hoàn thành đề tài của mình Tác giả rất mong nhận được sự chỉ dẫn, góp ý kiến của các thầy cô giáo, bạn đồng nghiệp và tất cả mọi người quan tâm đến nội dung đề tài

Xin trân trọng cảm ơn

Thái Nguyên, ngày 02 tháng 7 năm 2016

Tác giả luận văn

Thiều Thế Kỷ

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG v

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ vi

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

4 Giả thuyết khoa học 4

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu 4

7 Phương pháp nghiên cứu 4

8 Đóng góp của đề tài 6

9 Cấu trúc luận văn 7

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP THEO HƯỚNG TẠO NGUỒN CÁN BỘ XÃ Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN 8

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 8

1.1.1 Giáo dục hướng nghiệp ở một số nước trên thế giới 8

1.1.2 Giáo dục hướng nghiệp và vấn đề đào tạo cán bộ, công chức xã ở Việt Nam 9

1.2 Một số khái niệm cơ bản 10

1.2.1 Khái niệm quản lý giáo dục 10

1.2.2 Khái niệm hướng nghiệp 11

1.2.3 Giáo dục hướng nghiệp 13

1.2.4 Cán bộ cấp xã 14

1.2.5 Khái niệm tạo nguồn cán bộ xã 14

1.2.6 Quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã 17

1.2.7 Biện pháp quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã 18

1.3 Nhiệm vụ, hình thức, ý nghĩa và tính chất của giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã 19

1.3.1 Nhiệm vụ giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã 19

1.3.2 Các hình thức giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã 20

1.3.3 Ý nghĩa của giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã 20

1.3.4 Tính chất của giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã 22

1.4 Quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã của giám đốc trung tâm giáo dục thường xuyên 23

1.4.1 Một số văn bản chỉ đạo của Đảng và Nhà nước Việt Nam về giáo dục hướng nghiệp 23

1.4.2 Nhiệm vụ và quyền hạn của giám đốc trung tâm giáo dục thường xuyên 25

1.4.3 Nội dung quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã của giám đốc trung tâm giáo dục thường xuyên 26

1.5 Bài học kinh nghiệm về quản lý giáo dục hướng nghiệp ở một số nước trên thế giới 30

1.5.1 Ở Mỹ 30

1.5.2 Ở Philipines 31

1.5.3 Ở Nhật Bản 31

1.5.4 Một số bài học kinh nghiệm vận dụng trong quản lý giáo dục hướng nghiệp của giám đốc trung tâm giáo dục thường xuyên 32

1.6 Một số vấn đề về tâm lý lứa tuổi học viên trung tâm giáo dục thường xuyên ảnh hưởng đến giáo dục hướng nghiệp 34

1.7 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục hướng nghiệp ở trung tâm

giáo dục thường xuyên 34

1.7.1 Nhóm yếu tố ảnh hưởng thuộc về chủ thể quản lý 34

1.7.2 Nhóm yếu tố ảnh hưởng thuộc về đối tượng quản lý 35

1.7.3 Nhóm yếu tố ảnh hưởng thuộc về môi trường quản lý 35

Kết luận chương 1 37

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP THEO HƯỚNG TẠO NGUỒN CÁN BỘ XÃ Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN HUYỆN THANH THỦY, TỈNH PHÚ THỌB 2.1 Đặc điểm hệ thống chính trị, tình hình kinh tế-xã hội huyện Thanh Thủy liên quan đến quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ 38

2.2 Khái quát về trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ 40

2.2.1 Tình hình phân luồng học viên trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy 42

2.2.2 Tình hình phát triển giáo dục hướng nghiệp ở trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ 43

2.3 Thực trạng giáo dục hướng nghiệp và quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ 44

2.3.1 Thực trạng giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ 46

2.3.2 Thực trạng quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ 50

2.4 Đánh giá thực trạng quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ 63

2.4.1 Một số kết quả đạt được 63

2.4.2 Một số tồn tại 64

2.4.3 Nguyên nhân của những tồn tại 68

2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ 68

Kết luận chương 2 71

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP THEO HƯỚNG TẠO NGUỒN CÁN BỘ XÃ Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN HUYỆN THANH THỦY, TỈNH PHÚ THỌ 72

3.1.Một số nguyên tắc để xây dựng biện pháp 72

3.1.1.Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học 72

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 72

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ 73

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 73

3.2 Đề xuất biện pháp quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ 74

3.2.1.Quản lý công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức về ý nghĩa, vai trò, tầm quan trọng của giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã cho cán bộ quản lý, giáo viên, học viên và cha mẹ học viên 74

3.2.2 Quản lý đổi mới sinh hoạt nhóm, tổ chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học nhằm bồi dưỡng năng lực chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm về GDHN theo hướng tạo nguồn cán bộ xã cho giáo viên 78

3.2.3 Quản lý các hoạt động ngoại khóa về giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã 84

3.2.4 Quản lý công tác xã hội hóa giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã 86

3.2.5 Quản lý tốt việc kết hợp chặt chẽ giữa các lực lượng tham gia giáo dục

hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã 88

3.2.6 Quản lý xây dựng, bảo quản và sử dụng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học phục vụ giáo dục hướng nghiệp 91

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 93

3.4 Khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 95

3.4.1 Mục đích khảo sát 95

3.4.2 Đối tượng xin ý kiến đánh giá 95

3.4.3 Tiến trình thực hiện phương pháp chuyên gia để xác định tính cần thiết và tính khả thi của của các biện pháp 95

3.4.4 Kết quả đánh giá tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 98

3.5 Tổ chức thử nghiệm một biện pháp 100

3.5.1 Mục đích của thử nghiệm 100

3.5.2 Phạm vi, đối tượng, nội dung và thời gian thử nghiệm 101

3.5.3 Đánh giá kết quả thử nghiệm 101

Kết luận chương 3 104

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 105

1 Kết luận 105

2 Khuyến nghị 106

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN VĂN 108 PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

3 CMHV, HV Cha mẹ học viên, học viên

4 CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

5 CSVC Cơ sở vật chất

8 GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo

9 GDHN Giáo dục hướng nghiệp

10 GDLĐ Giáo dục lao động

11 GDPT Giáo dục phổ thông

12 GDTX Giáo dục thường xuyên

14 GVBM Giáo viên bộ môn

15 GVCN Giáo viên chủ nhiệm

16 HĐNK Hoạt động ngoại khóa

17 KHCN Khoa học công nghệ

18 KTTH Kỹ thuật tổng hợp

19 KT-XH Kinh tế - xã hội

20 PGS.TS Phó giáo sư Tiến sĩ

21 QLGD, HN Quản lý giáo dục, Hướng nghiệp

22 SHHN Sinh hoạt hướng nghiệp

23 SL/TS Số lượng/ Tổng số

24 SC/ TC/ CC Sơ cấp/ Trung cấp/ Cao cấp

25 TB, TBDH Trung bình, thiết bị dạy học

TT VIẾT TẮT VIẾT ĐẦY ĐỦ

26 TCCN Trung cấp chuyên nghiệp

33 TVHN Tư vấn hướng nghiệp

34 UBND Ủy ban nhân dân

35 WTO Tổ chức thương mại thế giới

(World -Trade -Organization)

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Cơ cấu trình độ cán bộ, công chức cấp xã của huyện Thanh

Thủy năm 2015 39

Bảng 2.2 Kết quả hai mặt giáo dục năm học 2012 - 2013 41

Bảng 2.3 Kết quả hai mặt giáo dục năm học 2013 - 2014 41

Bảng 2.4 Kết quả hai mặt giáo dục năm học 2014 - 2015 41

Bảng 2.5 Thống kê số lượng giải của học viên trung tâm khi tham gia kỳ thi chọn học sinh giỏi các cấp 41

Bảng 2.6 Cơ cấu cán bộ, giáo viên trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ 42

Bảng 2.7 Học viên tìm hiểu về nghề nghiệp từcác nguồn thông tin khác nhau 46

Bảng 2.8 Đánh giá thực trạng các hình thức giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ 48

Bảng 2.9 Sự hiểu biết của học viên về lĩnh vực cán bộ xã 51

Bảng 2.10 Quan niệm của học viên và cha mẹ học viên về nghề nghiệp 52 Bảng 2.11 Đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ 54

Bảng 2.12 Thăm dò ý kiến về việc tổ chức, chỉ đạo giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ 56

Bảng 2.13 Đánh giá về quản lý các hình thức giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ 57

Bảng 2.14 Đánh giá về quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã 58

Bảng 2.15 Đánh giá về quản lý các nguồn lực tham gia vào xã hội hóa

giáo dục hướng nghiệp 60 Bảng 2.16 Hiểu biết của học viên về lĩnh vực cán bộ xã 62 Bảng 2.17 Kết quả điều tra các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục

hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã 68 Bảng 3.1.Thống kê kết quả khảo sát về tính cần thiết và tính khả thi của

các biện pháp 96 Bảng 3.2.Thống kê kết quả khảo sát được quy ra điểm và xếp thứ tự về

tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 97 Bảng 3.3 Kết quả thay đổi năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm về

giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ sau khi tham gia đổi mới sinh hoạt nhóm, tổ chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học 102

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1 Cơ cấu lao động trong các ngành của huyện Thanh Thủy, tỉnh

Phú Thọ 38

Biểu đồ 2.2 Tỉ lệ ý kiến của giáo viên và học viên về nơi có thể tìm thấy tài liệu giáo dục hướng nghiệp (%) 59

Biểu đồ 2.3 Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đối với quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâmgiáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ 70

Biểu đồ 3.1 Đồ thị biểu diễn sự tương quan giữa tính cần thiếtvà tính khả thi của các biện pháp 99

SƠ ĐỒ Sơ đồ 1.1 Mối quan hệ giữa các thành tố cấu trúc của quá trình giáo dục hướng nghiệp 18

Sơ đồ 1.2 Một số yếu tố ảnh hưởng đến việc hướng nghiệp và phân luồng học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông 22

Sơ đồ 1.3 Quá trình hướng nghiệp 23

Sơ đồ 3.1 Cách tìm hiểu nghề phù hợp 75

Sơ đồ 3.2 Phân luồng học viên tốt nghiệp trung học phổ thông 76

Sơ đồ 3.3 Cơ cấu tổ chức bộ máy chính quyền cấp xã 80

Sơ đồ 3.4 Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ 94

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, đặc biệt từ khi nước ta chính thức trở thành thành viên thứ 150 của tổ chức thương mại thế giới (WTO), nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao của Việt Nam lại càng trở nên có ý nghĩa quan trọng, quyết định sự thành công trên con đường hội nhập kinh tế quốc tế Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII

đã khẳng định: “…Công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong giai đoạn tới là tiếp tục đẩy mạnh thực hiện mô hình công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế gắn với phát triển kinh tế tri thức, lấy khoa học, công nghệ, tri thức

và nguồn nhân lực chất lượng cao làm động lực chủ yếu; huy động và phân

bổ có hiệu quả mọi nguồn lực phát triển…” [14]

Phát triển giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế; trong đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt Tập trung nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo; coi trọng giáo dục đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, thực tiễn, khả năng tự tìm kiếm việc làm, ổn định và phát triển nghề nghiệp Xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, kết hợp chặt chẽ có hiệu quả cầu nối giáo dục: “Gia đình - Nhà trường

- Xã hội”

Quá trình hướng nghiệp, đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước không chỉ có ý nghĩa trong nước mà còn thể hiện tính cạnh tranh, khả năng chiến thắng cao hơn trong việc tham gia thị trường lao động quốc tế trong thời kỳ hội nhập, đặc biệt là khi Việt Nam

đã ký Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương - TPP (Trans-Pacific

Strategic Economic Partnership Agreement - Hiệp định thương mại tự do

được ký kết giữa 12 nước vào ngày 4 tháng 2 năm 2016 tại Auckland, New Zealand)

Vì thế, để phát huy vai trò to lớn của giáo dục, đào tạo và quản lý công tác giáo dục đào tạo có hiệu quả, các ngành, các cấp cần phải đổi mới tư duy phát triển giáo dục, đổi mới công tác quản lý nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ sở giáo dục, trong đó giáo dục hướng nghiệp (GDHN) theo hướng tạo nguồn cán bộ xã đối với học sinh trung học phổ thông Đây là một nhiệm vụ quan trọng, là yếu tố tiền đề tạo nên nguồn nhân lực chất lượng cao

ở địa phương

Điều 27 chương III Luật Giáo dục 2005 (được sửa đổi bổ sung năm

2009) đã đưa ra mục tiêu giáo dục trung học phổ thông (THPT): “Giáo dục THPT nhằm giúp học học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục trung học cơ sở, hoàn thiện học vấn phổ thông và có những hiểu biết thông thường về kỹ thuật và hướng nghiệp, có điều kiện phát huy năng lực cá nhân để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học đại học, cao đẳng, trung cấp học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động”[21]

Trong văn bản số 4295/BGDĐT - GDTX, ngày 24 tháng 8 năm 2015 về hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2015 - 2016 đối với giáo dục thường xuyên (GDTX) đã chỉ rõ cần phải đa dạng hóa các hình thức tư vấn hướng nghiệp, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục hướng nghiệp

Áp dụng vào vùng miền và cơ sở giáo dục, tác giả nhận thấy: Giáo dục vùng trung du miền núi phía bắc có vị trí quan trọng trong nhiệm vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng Chỉ bằng con đường phát triển giáo dục, đào tạo mới nhanh chóng đưa vùng miền núi khó khăn thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu, giảm dần khoảng cách giữa miền núi với vùng đô thị Trong những năm qua, trung tâm GDTX huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ đã đóng góp ban đầu vào việc tạo nguồn cán bộ

cho huyện nhà Song sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ cùng với quá trình toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế đã đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là đội ngũ cán bộ xã ở vùng miền núi khó khăn Nhiều cán bộ xã trong huyện còn yếu về công nghệ thông tin, năng lực quản lý hạn chế, vị trí việc làm không ổn định, xẩy ra hiện tượng vừa thừa vừa thiếu nhân sự, công tác quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm GDTX huyện chưa được quan tâm đúng mức đã ảnh hưởng đến chất lượng quản lý nhà nước tại địa phương

Xuất phát từ những lí do trên, đề tài: “Quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ ” cần được đặt ra và nghiên cứu

Với đề tài này, tác giả đề xuất biện pháp quản lý giáo dục hướng nghiệp

ở trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ, với mong muốn chất lượng giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ

xã ở trung tâm GDTX huyện Thanh Thủy ngày càng thiết thực, hiệu quả

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lí luận về quản lý giáo dục hướng nghiệp ở trường phổ thông và thực trạng quản lý giáo dục hướng nghiệp ở trung tâm GDTX huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ, tác giả đề xuất biện pháp quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm GDTX để thực hiện nhiệm vụ chính trị tạo nguồn cán bộ xã cho huyện miền núi Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ nhằm ổn định bộ máy góp phần phát triển kinh tế xã hội địa phương

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Giáo dục hướng nghiệp cho học viên trung tâm giáo dục thường xuyên theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở huyện miền núi

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã của giám đốc trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ

4 Giả thuyết khoa học

Quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm GDTX huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ trong những năm gần đây đã đạt được những kết quả ban đầu khá quan trọng, tuy nhiên chất lượng nguồn nhân lực cán bộ xã của huyện còn bộc lộ những tồn tại, chưa đáp ứng được yêu cầu của thời kỳ phát triển Nếu đề xuất được các biện pháp quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã và thực hiện chúng một cách đồng bộ thì sẽ nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của địa phương

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Xây dựng cơ sở lí luận về quản lý giáo dục hướng nghiệp theo

hướng tạo nguồn cán bộ xã tại trung tâm GDTX

5.2 Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng giáo dục hướng nghiệp và

quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm GDTX huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ

5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng

tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm GDTX huyện Thanh Thủy tỉnh Phú Thọ

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

Đề tài chỉ đề cập đến giáo dục hướng nghiệp cho học viên trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ, đang học bậc THPT

7 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng phối hợp các nhóm phương pháp nghiên cứu sau đây:

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Sưu tầm, nghiên cứu tài liệu và cơ sở lí luận, các văn bản pháp quy, các công trình nghiên cứu khoa học về quản lý giáo dục, quản lý giáo dục hướng nghiệp Từ đó phân tích và tổng hợp các vấn đề lí luận có liên quan đến đề tài

Phân tích, tổng hợp các quan niệm về quản lý giáo dục, quản lý giáo dục hướng nghiệp, công tác quản lý của giám đốc trung tâm GDTX đối với GDHN theo hướng tạo nguồn cán bộ xã cho học viên học chương trình THPT

Phân tích tổng hợp các số liệu, tư liệu về giáo dục hướng nghiệp ở trung tâm GDTX huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi:

+ Bảng hỏi cha mẹ học viên (CMHV) về sự phối kết hợp giữa giáo viên

và gia đình, cộng đồng trong quá trình giáo dục hướng nghiệp

+ Bảng hỏi giáo viên về những công việc GDHN, những biện pháp quản lý GDHN theo hướng tạo nguồn cán bộ xã

+ Bảng hỏi cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục bậc trung học về công tác quản lý GDHN và những biện pháp quản lý có hiệu quả đối với giáo dục hướng nghiệp trong nhà trường

+ Bảng hỏi học viên về giáo dục hướng nghiệp

- Phương pháp chuyên gia: Xin tư vấn thêm từ các chuyên gia có kinh nghiệm về GDHN và cán bộ quản lý có kinh nghiệm quản lý GDHN

- Nghiên cứu sản phẩm: phân tích những sáng kiến về quản lý GDHN

và kế hoạch quản lý GDHN của một số cán bộ quản lý ở cơ sở giáo dục

7.3 Nhóm phương pháp hỗ trợ

- Sử dụng toán thống kê để xử lí số liệu, tính điểm trung bình đối với phương án trả lời của khách thể điều tra, từ đó phân tích, đánh giá các kết quả nghiên cứu của đề tài về mặt định tính

- Sử dụng biểu bảng, sơ đồ, hình vẽ để minh hoạ

Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, tác giả lập sơ đồ, biểu bảng, hình vẽ để

mô tả, phản ánh đặc tính của nội dung nghiên cứu, từ đó phân tích, nhận định, đánh giá và khái quát thành kết luận từ kết quả nghiên cứu

8 Đóng góp của đề tài

8.1 Về mặt lý luận

Những kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng nhằm xác lập cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc xây dựng các biện pháp quản lý giáo dục hướng nghiệp cho học viên trung tâm GDTX theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở vùng trung du miền núi

8.2 Về mặt thực tiễn

Kết quả nghiên cứu sẽ giúp cho những người làm công tác quản lý giáo dục hướng nghiệp thấy được thực trạng quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn đào tạo cán bộ xã tại trung tâm GDTX huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ, để từ đó đưa ra các biện pháp, chủ trương, kế hoạch quản lý phù hợp Mặt khác kết quả nghiên cứu có thể sử dụng làm tư liệu phục vụ công tác bồi dưỡng chuyên đề: “Quản lý giáo dục hướng nghiệp ở trung tâm GDTX huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ” cho cán bộ quản lý và giáo viên trung tâm

Trên cơ sở đó, đề tài có thể mở rộng giáo dục hướng nghiệp ở trung tâm GDTX sang các lĩnh vực hướng nghiệp khác để đáp ứng nhu cầu ổn định nguồn nhân lực, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội địa phương

9 Cấu trúc luận văn

Ngoài các phần mở đầu, kết luận và đề nghị, danh mục các công trình khoa học liên quan đến luận văn, tài liệu tham khảo và các phụ lục, nội dung luận văn được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng

tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm giáo dục thường xuyên

Chương 2: Thực trạng quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo

nguồn cán bộ xã ở trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ

Chương 3: Biện pháp quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo

nguồn cán bộ xã ở trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ

Chương 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP THEO HƯỚNG TẠO NGUỒN CÁN BỘ XÃ Ở TRUNG TÂM

GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Giáo dục hướng nghiệp ở một số nước trên thế giới

Ở Cộng hòa dân chủ Đức trước đây, các nhà khoa học sư phạm như: Heinz Frankiez, Ubrich Viets đã đề xuất và áp dụng hình thức giáo dục hướng nghiệp và giáo dục nghề phổ thông cho học sinh phổ thông tại các trung tâm kĩ thuật tổng hợp (KTTH) và ở các nhà máy, xí nghiệp Việc hướng dẫn học nghề phổ thông là do các công nhân lành nghề và các giáo viên dạy nghề ở các nhà máy, xí nghiệp ở các trung tâm kĩ thuật tổng hợp thực hiện, còn các giáo viên phổ thông chỉ tổ chức theo dõi và đón nhận những nhận xét

và kết quả học nghề của từng học sinh Với mô hình này, nhà trường phổ thông chỉ tham gia một phần trong hệ thống quản lý GDHN nói trên, đó là lập

kế hoạch giáo dục hướng nghiệp, tổ chức biên chế lớp học ban đầu [41]

Ở các nước có nền giáo dục phát triển cao như Mỹ, giáo dục hướng nghiệp được thực hiện rất rõ ràng Định hướng phân luồng cho học sinh khi tốt nghiệp THPT , trong đó đào tạo nghề chiếm 24% vào những năm 1980 -1990, 48% học sinh vào các trường dạy nghề và tham gia vào lao động sản xuất năm

1995 [41]

Ở Nhật, số học sinh đạt 60% qua đào tạo nghề năm 1996 Bắt đầu từ tháng 4/2014,các trường trung cấp chuyên nghiệp và các công ty sản xuất, kinh doanh phối hợp chặt chẽ và mở ra “Chương trình giảng dạy chuyên môn thực tiễn” có tính thực tiễn và hiệu quả cao Chương trình được các chuyên gia hàng đầu của Bộ Kinh tế và Công nghiệp thẩm định, là một minh chứng cho

sự kỳ vọng vào tính chuyên môn, bồi dưỡng nhân tài có chuyên môn cao của chương trình này [37]

Tại Philipines, học sinh phổ thông khi tốt nghiệp phải đạt trình độ thợ bậc 1/7 hoặc 2/7 Nghề được học, được chú trọng gắn liền với nhu cầu kinh tế

xã hội, đó là: Nghề điện tử, tin học, thông tin, thương mại Yêu cầu cao về chất lượng chuyên môn, tổ chức học tập và đánh giá kết quả đòi hỏi giáo dục hướng nghiệp phải thiết thực, hiệu quả, có tiêu chuẩn đánh giá nghiêm khắc Trung tâm KTTH-HN được đầu tư hệ thống máy móc, trang thiết bị hiện đại, đảm bảo đủ điều kiện để học tập, thực hành, kiểm tra, đánh giá, trên cơ sở đạt chuẩn, nhà quản lý cấp chứng chỉ nghề gắn với bậc thợ nghề tương ứng, được

xã hội chấp nhận Trình độ quản lý giáo dục hướng nghiệp ở Philipines được đánh giá là rất khoa học và hiệu quả [26]

1.1.2 Giáo dục hướng nghiệp và vấn đề đào tạo cán bộ, công chức xã ở Việt Nam

Những vấn đề GDHN, phân luồng ở bậc THPT đã được nhiều nhà nghiên cứu đề cập đến ở nhiều góc độ khác nhau như: Phạm Tất Dong [16], Nguyễn Văn Hộ [18], Trần Khánh Đức [17], Hà Thế Truyền [31, 32], Đặng Danh Ánh [1, 2], Nguyễn Viết Sự [28], Nguyễn Minh Trí [30], Nguyễn Văn

Lê - Hà Thế Truyền - Bùi Văn Quân [25], Nguyễn Trọng Bảo [5], Phạm Huy Thụ [33] Các công trình của các tác giả đều tập chung nghiên cứu cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của hoạt động hướng nghiệp cho học sinh trung học

Tác giả Nguyễn Trọng Bảo: “Vấn đề GDHN vừa là một vấn đề cơ bản, vừa là một vấn đề cấp bách của nhà trường phổ thông ngày nay” và để làm tốt hơn thì “ Giáo dục hướng nghiệp phải được quán triệt trong mọi hoạt động của nhà trường Đó không chỉ là nhiệm vụ riêng của nhà trường, của ngành giáo dục, mà là nhiệm vụ của tất cả các cấp, các ngành, các cơ sở sản xuất và của toàn xã hội” [5, tr.13,36]

Các tác giả Nguyễn Văn Lê, Hà Thế Truyền, Bùi Văn Quân đã khẳng

định: “Hướng nghiệp là hệ thống các biện pháp tác động của gia đình, nhà trường và xã hội, trong đó nhà trường đóng vai trò chủ đạo nhằm hướng dẫn

và chuẩn bị cho thế hệ trẻ sẵn sàng đi vào lao động ở các ngành nghề tại những nơi xã hội đang cần phát triển, đồng thời lại phù hợp với hứng thú, năng lực cá nhân” [25, tr.38]

Để phát triển kinh tế - xã hội đất nước phải xuất phát từ sự phát triển tổng hợp các vùng miền địa lý Chính vì vậy Chương trình mục tiêu Quốc gia

về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020 đã được Thủ Tướng chính phủ phê duyệt ngày 04 tháng 6 năm 2010

Thực tiễn cho thấy, chất lượng của đội ngũ cán bộ xã có vai trò quan trọng trong nhóm các yếu tố quyết định sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội ở địa phương Đảng, Nhà nước ta luôn quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, thông qua việc ban hành nhiều chủ trương, các văn bản quy phạm pháp luật Đó là cơ sở pháp lý quan trọng để nâng cao năng lực đội ngũ cán

bộ cấp xã đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội địa phương, góp phần xóa đói, giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân

Tóm lại, giáo dục hướng nghiệp, phân luồng học sinh trung học sau khi

ra trường đã trở thành vấn đề xã hội mạng tính toàn cầu sâu sắc, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển kinh tế xã hội của một quốc gia Tuy nhiên những công trình nghiên cứu về giáo dục hướng nghiệp, về phân luồng học sinh sau khi ra trường đặc biệt là giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ

xã còn ít Tuy vậy những công trình đó có giá trị về mặt phương pháp lí luận

và cơ sở lí luận giúp ích cho việc thực hiện đề tài nghiên cứu này

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Khái niệm quản lý giáo dục

Quản lý là gì? Tùy vào cách tiếp cận khác nhau tạo nên nhiều khái niệm khác nhau về quản lý Sau đây ta xem xét khái niệm quản lý của một số tác giả:

Tác giả Đặng Quốc Bảo quan niệm: “Quản lý là quá trình tác động gây ảnh hưởng của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt được mục tiêu chung” [3 ,tr.17]

F.W Taylo: “Quản lý là biết được các điều bạn muốn người khác làm và sau

đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất, rẻ nhất” [38]

Theo quan điểm của lý thuyết hệ thống: Quản lý là phương thức tác động có chủ đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý lên hệ thống, bao gồm hệ thống quy tắc, các ràng buộc về hành vi đối với mọi đối tượng ở các cấp trong

hệ thống nhằm duy trì tính trồi hợp lý của cơ cấu và đưa hệ thống sớm đạt những mục tiêu dự kiến

Tác giả Nguyễn Thị Tính sau quá trình nghiên cứu đã khái quát: “Quản

lý là sự tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý trong tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt được mục tiêu đã đề ra”[29, tr.10]

Xét từ các khái niệm trên, ta thấy quá trình tác động của chủ thể quản lý lên khách thể nhằm hướng khách thể đến các mục đích mà chủ thể đã định trước thông qua các biện pháp, cách thức phù hợp với quy luật vận động, phát triển của ý thức, của vật chất và của xã hội

Như vậy, quản lý giáo dục là hệ thống những tác động phù hợp với quy luật, có mục đích, có kế hoạch, có nội dung, có phương pháp của chủ thể quản

lý nhằm vận hành hệ thống giáo dục theo đúng đường lối, quan điểm của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước để thực hiện các mục tiêu giáo dục đề ra

1.2.2 Khái niệm hướng nghiệp

Có nhiều lĩnh vực khoa học đề cập đến công tác hướng nghiệp, vì vậy

để hiểu rõ bản chất của khái niệm này, chúng ta cần nghiên cứu khái niệm trong một số phương diện khác nhau:

Phương diện giáo dục: Hướng nghiệp như một hệ thống tác động giúp

thế hệ trẻ có cơ sở khoa học trong việc chọn nghề, hệ thống này điều chỉnh sự lựa chọn nghề của học sinh cho phù hợp với những yêu cầu của sự phân công lao động xã hội, có tính đến hứng thú và năng lực của từng cá nhân

Phương diện tâm lý học: Hướng nghiệp được coi như một quá trình

chuẩn bị cho thế hệ trẻ sự sẵn sàng tâm lý đi vào hoạt động nghề nghiệp Sự sẵn sàng tâm lý đó chính là tâm thế lao động, một trạng thái tâm lý tích cực trước hoạt động lao động, để họ yêu thích nghề nghiệp và gắn bó với nghề nghiệp mà mình đã lựa chọn, phù hợp với năng lực cá nhân

Phương diện kinh tế học: Hướng nghiệp được hiểu là hệ thống những

biện pháp dẫn dắt tổ chức thiếu niên, thanh niên tìm hiểu và chuẩn bị đi vào lao động nghề nghiệp một cách có mục đích, có kế hoạch cụ thể, nhằm định hướng và sử dụng hợp lý tiềm năng lao động trẻ tuổi của đất nước Hướng nghiệp góp phần tích cực vào quá trình phấn đấu, nâng cao năng suất lao động

xã hội, nhằm tạo ra nhiều của cải hơn cho xã hội, giải quyết lao động và việc làm trong xã hội một cách bền vững

Phương diện khoa học lao động: Hướng nghiệp là hình thức giám

định lao động có tính chẩn đoán Đó là quá trình xác lập sự phù hợp nghề của từng người cụ thể, trên cơ sở xác định sự tương ứng giữa những đặc điểm tâm sinh lý của người học với những yêu cầu của một nghề nào đó đối với người lao động

Trong nhà trường phổ thông: Hướng nghiệp vừa là tổ chức hoạt động

dạy học giáo dục của thầy, vừa là hoạt động học của trò Trong công tác giáo dục hướng nghiệp, giáo viên là người tổ chức, người hướng dẫn, còn học sinh

là người chủ động tham gia vào hoạt động để tiếp cận với hệ thống nghề nghiệp xã hội Kết quả cuối cùng của quá trình hướng nghiệp là sự tự quyết định của học sinh trong việc lựa chọn nghề nghiệp tương lai [25]

Như vậy, theo chúng tôi: Hướng nghiệp là quá trình hướng dẫn chọn nghề, quá trình chuẩn bị cho thế hệ trẻ đi vào lao động sản xuất trong xã hội,

là một hệ thống các biện pháp tác động của gia đình, nhà trường và xã hội, trong đó nhà trường đóng vai trò chủ đạo, nhằm hướng dẫn và chuẩn bị cho

thế hệ trẻ sẵn sàng đi vào lao động ở các ngành nghề tại những nơi xã hội đang cần, đồng thời lại phù hợp với hứng thú và năng lực bản thân

1.2.3 Giáo dục hướng nghiệp

Ở Việt Nam và trên thế giới đã có những công trình nghiên cứu về giáo dục hướng nghiệp, đi đến những khái niệm khác nhau:

“Giáo dục hướng nghiệp góp phần phát huy năng lực, sở trường của từng người, đồng thời góp phần điều chỉnh nguyện vọng của cá nhân sao cho phù hợp với nhu cầu phân công lao động trong xã hội Tóm lại, giáo dục hướng nghiệp là hướng dẫn cho học sinh ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường sớm

có ý thức về một nghề mà sau này các em sẽ chọn” [20]

Theo tài liệu giáo dục hướng nghiệp trong trường học của Australia thì

“Giáo dục hướng nghiệp liên quan đến sự phát triển kiến thức, kỹ năng và thái độ thông qua một chương trình hoạch định sẵn và sẽ giúp học sinh có quyết định về sự lựa chọn nghề trong trường học sau khi tốt nghiệp, giúp học sinh làm việc có hiệu quả hơn” [41]

Trên bình diện vĩ mô xã hội, hướng nghiệp nhằm góp phần phân bố hợp

lý và sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn nhân lực để phục cho sự phát triển kinh tế- xã hội, nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho nhân dân

Như vậy, theo chúng tôi: GDHN trong trường phổ thông là quá trình điều chỉnh động cơ, hứng thú nghề nghiệp của thế hệ trẻ nhằm giải quyết mối quan hệ giữa cá nhân và xã hội, giữa cá nhân và nghề, giáo dục sự lựa chọn nghề một cách có ý thức nhằm đảm bảo cho con người hạnh phúc trong lao động nghề nghiệp và đạt năng suất lao động cao

Theo đó, giáo dục hướng nghiệp cho học sinh phổ thông theo hướng tạo nguồn cán bộ xã cần tập trung vào những nội dung sau đây:

- Học sinh cần được tìm hiểu về nghề nghiệp từ nhiều nguồn thông tin khác nhau

- Hình thức tổ chức GDHN theo hướng tạo nguồn cán bộ xã

1.2.4 Cán bộ cấp xã

Chính quyền cấp xã là chính quyền Nhà nước ở cơ sở, có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng, là nền tảng của bộ máy Nhà nước, là chỗ dựa, là công cụ sắc bén để thực hiện và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, làm cơ sở cho chiến lược ổn định và phát triển đất nước, là yếu tố chi phối mạnh mẽ đến đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của cộng đồng dân cư trên địa bàn Bộ máy chính quyền địa phương được lãnh đạo, quản lý bởi cán bộ cấp xã

Tại khoản 2 Điều 4 Luật Cán bộ, công chức quy định: “Cán bộ xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã) là công dân Việt Nam, được bầu cử giữ chức vụ theo nhiệm kỳ trong Thường trực Hội đồng nhân dân (HĐND), Ủy ban nhân dân (UBND), Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy, người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội; công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc UBND cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước” Từ Điều 61 đến Điều

64 Luật Cán bộ, công chức năm 2008 quy định cụ thể về cán bộ, công chức cấp xã [22]

1.2.5 Khái niệm tạo nguồn cán bộ xã

Muốn quốc gia giàu đẹp thì phải xuất phát từ sự lớn mạnh của các địa phương, cơ sở Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “cán bộ là cái gốc của mọi việc”; “công việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”

Do đó, vai trò của cán bộ cấp cơ sở vô cùng quan trọng, cấp thiết

Để đào tạo được cán bộ xã đáp ứng yêu cầu của thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước cần một quá trình lâu dài, đầy khó khăn phức tạp, trong đó giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trường phổ thông là giai đoạn ban đầu rất quan trọng Giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm GDTX huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ cần lưu ý những nội dung sau:

Một là, những năng lực cần thiết của người cán bộ xã trong quá trình thực hiện nhiệm vụ

Thực tế cho thấy, đội ngũ cán bộ cơ sở có vai trò rất quan trọng trong việc thực hiện chức năng làm cầu nối giữa Đảng với nhân dân, giữa công dân với Nhà nước Sở dĩ như vậy vì họ là những cán bộ trực tiếp tuyên truyền phổ biến, vận động và tổ chức nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước trên địa bàn dân cư, giải quyết mọi nhu cầu của dân cư, bảo đảm sự phát triển kinh tế của địa phương, duy trì trật

tự, an ninh, an toàn xã hội trên địa bàn cấp xã Nhiệm vụ của họ rất nặng nề, vai trò của họ có tính then chốt Sức mạnh của hệ thống chính trị, sự ổn định của xã hội, sự phát triển sâu rộng và hiệu quả của phong trào cách mạng của quần chúng luôn gắn liền với năng lực, phẩm chất đạo đức của đội ngũ cán bộ này Họ có khả năng tổ chức, tập hợp và huy động mọi nguồn lực ở địa phương để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng ở cơ sở Họ giữ vai trò quyết định năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng, năng lực lãnh đạo và quản lý của chính quyền cơ

sở Mọi đường lối chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước có thể thành hiện thực hay không nhất thiết phải thông qua phong trào cách mạng của quần chúng Tuy nhiên, các phong trào của quần chúng nếu không có sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước có thể chệch hướng chính trị hoặc hiệu quả không cao do mang tính chất tự phát Do vậy, để phong trào hoạt động có hiệu quả, đội ngũ cán bộ cơ sở phải có khả năng tổ chức, lôi cuốn, phát động phong trào, có khả năng theo dõi, kiểm tra và nhân rộng các phong trào tốt, những cá nhân điển hình, tiên tiến, biết khai thác tối đa nguồn lực vật chất, tinh thần nội lực ở cơ sở Hiệu lực của bộ máy quyền lực ở cơ sở cũng tùy thuộc trước hết vào năng lực của đội ngũ cán bộ này

Hai là, mối quan hệ giữa giáo dục hướng nghiệp và việc phát triển nhân cách của học viên trung tâm giáo dục thường xuyên nhằm chuẩn bị phẩm chất và năng lực cán bộ xã

Như chúng ta đã biết, đội ngũ cán bộ cơ sở có vai trò quan trọng trong việc phát huy sức mạnh của hệ thống chính trị, tạo dựng các phong trào cách mạng của quần chúng, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương

Thực trạng công tác nhân sự chính quyền cơ sở hiện nay đang có nhiều khó khăn bất cập về mặt bằng trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ mà Đảng

và Nhà nước giao Điều đó đã đặt ra vấn đề cấp thiết và cần phải có một chiến lược lâu dài trong việc hướng nghiệp, đào tạo nguồn cán bộ cơ sở Xuất phát từ chức trách, nhiệm vụ của cán bộ quản lý trung tâm và căn cứ yêu cầu thực tiễn của tình hình địa phương, cơ sở mà GDHN theo hướng tạo nguồn cán bộ xã trở nên cấp bách và cần thiết Cán bộ xã phải thực hiện khối lượng công việc khá lớn trong điều kiện môi trường công tác và quan hệ xã hội đa dạng, chịu ảnh hưởng bởi các quan niệm, hệ tư tưởng và những đặc trưng của văn hóa làng xã

Do vậy, nội dung GDHN theo hướng tạo nguồn cán bộ xã cho học viên trung tâm GDTX là chuẩn bị phẩm chất và năng lực cần thiết để tương lai phấn đấu, đào tạo thành cán bộ cấp xã, cụ thể như sau:

- Giáo dục cho học viên lòng yêu quê hương, đất nước, có niềm tự hào

về các giá trị truyền thống quý báu của dân tộc; tuyệt đối tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, sống, học tập, lao động, sinh hoạt theo hiến pháp và pháp luật; gắn bó, đoàn kết, quan tâm chia sẻ cùng mọi người

- Rèn luyện cho học viên lòng tin, giữ gìn chữ tín, tận tụy, có trách nhiệm với bản thân, với gia đình và địa phương, đất nước

- Tạo dựng khả năng thu hút mọi người, quy tụ nhiều cá nhân để tổ chức, huy động, phát huy sức mạnh tổng hợp của tập thể để thực hiện tốt các nhiệm vụ của người học viên, đoàn viên thanh niên

- Rèn óc phán đoán trên cơ sở thực tiễn, dự đoán kết quả và đề xuất các giải pháp cải tạo thực tiễn trong môi trường học tập và trong một số lĩnh vực của đời sống

- Khả năng quyết đoán, táo bạo, đồng thời lại chắc chắn trong việc đưa

ra những quyết định cũng như định hướng hành động

- Tác phong nhanh nhẹn, tế nhị, chuẩn mực trong quan hệ đối xử với người xung quanh

- Có kiến thức và những kỹ năng phổ thông, cơ bản bằng việc tích cực học tập và tham gia các chương trình rèn luyện dưới sự tổ chức, hướng dẫn của các thầy, cô giáo

Rèn luyện cho học viên những phẩm chất và năng lực trên tại trung tâm GDTX chính là đóng góp vào quá trình GDHN tạo nguồn cán bộ cơ sở đáp ứng nhu cầu thực tế

1.2.6 Quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã

Hướng nghiệp ở trường phổ thông là bước khởi đầu quan trọng của quá trình đào tạo, phát triển nguồn nhân lực Vì vậy, quản lý giáo dục hướng nghiệp ở trường phổ thông trong giai đoạn hiện nay là quản lý các thành tố và mối quan hệ giữa các thành tố cấu trúc của quá trình giáo dục hướng nghiệp

Các thành tố và mối quan hệ này được biểu diễn bằng sơ đồ 1.1 sau đây:

Sơ đồ 1.1 Mối quan hệ giữa các thành tố cấu trúc của

quá trình giáo dục hướng nghiệp

Từ đó, chúng tôi đưa khái niệm về quản lý giáo dục hướng nghiệp theo

hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm GDTX như sau: Quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm GDTX là hoạt động mục đích, có chương trình, kế hoạch, có nội dung, phương pháp của nhà quản lý (Giám đốc), nhằm điều khiển, điều chỉnh, định hướng, quá trình giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm GDTX, giúp các em hiểu biết về phẩm chất và năng lực của cán bộ cơ sở, từ đó rèn luyện, phấn đấu để tương lai trở thành cán bộ cấp xã có phẩm chất tốt, vững vàng về chuyên môn và nghiệp vụ, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp phát triển kinh tế -

xã hội địa phương

1.2.7 Biện pháp quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán

bộ xã

Từ các khái niệm cơ bản về quản lý, về hướng nghiệp, chúng ta nhận thấy rằng, hoạt động quản lý giáo dục hướng nghiệp chứa đựng những nội

Mục tiêu GDHN Nội dung GDHN Phương pháp GDHN Phương tiện GDHN Lực lượng GDHN Hình thức GDHN Kết quả GDHN

Môi trường

xã hội

Môi

trường

tự

nhiên

dung của quản lý gồm: Lập kế hoạch giáo dục hướng nghiệp, tổ chức thực hiện giáo dục hướng nghiệp, chỉ đạo thực hiện hoạt động giáo dục hướng nghiệp và kiểm tra hoạt động của đối tượng quản lý

Trên cơ sở đó, chúng tôi đưa khái niệm về biện pháp quản lý GDHN theo hướng tạo nguồn cán bộ xã như sau: Biện pháp quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã là cách thức tiến hành của chủ thể quản lý một cách có kế hoạch, có mục tiêu, có nội dung tác động lên khách thể quản lý nhằm hướng các lực lượng tham gia giáo dục hướng nghiệp vào việc hướng dẫn, chuẩn bị cho học sinh phổ thông những tri thức hiểu biết, phẩm chất, năng lực của cán bộ xã, phù hợp với khả năng, điều kiện của học sinh và đáp ứng nhu cầu nhân lực cán bộ ở cơ sở Mục tiêu của quản lý GDHN theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trường phổ thông chính là tư vấn, giúp đỡ học viên lựa chọn các vị trí cán bộ xã phù hợp với năng lực, sở trường, hoàn cảnh gia đình, đồng thời chuẩn bị những phẩm chất và năng lực cần thiết để học sinh phấn đấu, rèn luyện để tương lai tiếp tục đào tạo thành người cán bộ trong

bộ máy tổ chức chính quyền địa phương, giúp ích cho ổn định nghề nghiệp bản thân và đóng góp phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đất nước Chất lượng, hiệu quả công việc của đội ngũ cán bộ cấp xã trong giai đoạn hiện nay có nhiều khó khăn, bất cập, đòi hỏi cần có một quy trình đào tạo cán bộ xã từ rất sớm Theo đó, biện pháp quản lý GDHN theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trường phổ thông là nội dung quan trọng, cần được đầu tư nghiên cứu

1.3 Nhiệm vụ, hình thức, ý nghĩa và tính chất của giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã

1.3.1 Nhiệm vụ giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã

Theo Chỉ thị số 33/2003/CT - BGD&ĐT [7] thì GDHN có nhiệm vụ:

- Giáo dục thái độ và ý thức đúng đắn với nghề nghiệp

- Tổ chức cho học sinh học tập, làm quen với một số nghề phổ biến trong xã hội và các nghề truyền thống của địa phương

- Tìm hiểu năng khiếu, khuynh hướng nghề nghiệp của từng học sinh để khuyến khích, hướng dẫn, bồi dưỡng khả năng nghề nghiệp thích hợp nhất

- Động viên hướng dẫn học sinh đi vào những nghề, những nơi đang cần lao động trẻ tuổi có văn hóa

Như vậy, nội dung của nhiệm vụ giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã là:

- Định hướng các vị trí cán bộ xã trong bộ máy tổ chức chính quyền địa phương

- Tư vấn, giáo dục các phẩm chất, năng lực cán bộ xã

- Tuyển chọn cán bộ xã

1.3.2 Các hình thức giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán

bộ xã

Để thực hiện các nhiệm vụ trên, GDHN theo hướng tạo nguồn cán bộ

xã trong trường phổ thông được thực hiện qua bốn con đường sau đây:

- Hướng nghiệp qua dạy học các môn văn hóa

- Hướng nghiệp qua dạy kỹ thuật công nghệ và dạy nghề phổ thông

- Hướng nghiệp qua các buổi sinh hoạt hướng nghiệp (SHHN)

- Hướng nghiệp qua các hoạt động ngoại khóa (HĐNK) như hoạt động tham quan các cơ sở sản xuất, các trường đại học, cao đẳng, trung cấp nghề,…

1.3.3 Ý nghĩa của giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã

1.3.3.1 Ý nghĩa giáo dục

Giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã là một bộ phận hữu cơ của giáo dục hướng nghiệp và giáo dục phổ thông, góp phần cụ thể hóa mục tiêu đào tạo của cơ sở giáo dục, nó không chỉ giúp thế hệ trẻ tiếp cận lĩnh vực cán bộ xã, bước đầu rèn luyện phẩm chất, kỹ năng cần thiết của người cán bộ cơ sở, mà còn giúp thế hệ trẻ có óc sáng tạo, linh hoạt, sẵn sàng đáp

ứng nhiều vị trí việc làm trong bộ máy chính quyền địa phương, góp phần ổn định việc làm, giúp ích cho bản thân, gia đình và xã hội

1.3.3.2 Ý nghĩa kinh tế

Giáo dục hướng nghiệp hướng vào sử dụng hợp lý tiềm năng lao động giới trẻ để từ đó nâng cao năng suất lao động, giúp họ biết phát huy khả năng của mình, có lòng yêu nghề và tạo hứng thú trong nghề nghiệp; nhất là trong giai đoạn chạy đua giữa các quốc gia về khoa học kỹ thuật,

về công nghệ thông tin Trong cuộc chạy đua này, phần thắng sẽ thuộc về quốc gia nào làm tốt việc đào tạo đội ngũ cán bộ, lao động lành nghề có tri thức, đội ngũ khoa học có trình độ cao, điều đó đồng nghĩa với việc quốc gia đó đã làm tốt giáo dục hướng nghiệp Vì thế khi nói đến GDHN theo hướng tạo nguồn cán bộ xã là nói đến tác dụng của nó đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương

1.3.3.3 Ý nghĩa xã hội

Đại hội Đảng lần thứ XII đã chỉ đạo, cần phải “xây dựng cơ cấu lao động hợp lý, phát huy lợi thế so sánh, có năng suất lao động và năng lực cạnh tranh cao, tham gia sâu rộng vào mạng sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu; có văn minh công nghiệp chiếm ưu thế trong sản xuất và đời sống xã hội” [14]

Vì vậy, nếu GDHN theo hướng tạo nguồn cán bộ xã có hiệu quả sẽ góp phần không nhỏ vào việc phân luồng học sinh, xây dựng tiền đề cho việc tạo ra đội ngũ cán bộ cơ sở có phẩm chất tốt, có kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp vững chắc để phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn

GDHN theo hướng tạo nguồn cán bộ xã là một hướng đi đặc biệt của giáo dục hướng nghiệp, đem lại sự ổn định công tác cán bộ cấp xã, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương

1.3.4 Tính chất của giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán

bộ xã

1.3.4.1 Giáo dục hướng nghiệp có tính chất xã hội rộng rãi

Để làm tốt giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã cho thế hệ trẻ đòi hỏi phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình, các

tổ chức xã hội Thực tế đã chỉ ra rằng, nếu chỉ có nhà trường đơn độc làm GDHN thì hiệu quả giáo dục hướng nghiệp sẽ rất hạn chế

Ngoài ra, GDHN còn thể hiện tính hai mặt của một vấn đề, một mặt phản ánh quy luật của sự vận động và phát triển kinh tế xã hội nhất định, mặt khác nó phản ánh quy luật hoàn thiện con người và các quy tắc hành vi của mỗi cá nhân có chú ý đến các đặc điểm nhân cách từng người cụ thể Điều đó được biểu thị bằng sơ đồ 1.3 dưới đây:

Sơ đồ 1.2 Một số yếu tố ảnh hưởng đến việc hướng nghiệp

và phân luồng học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông

1.3.4.2 Giáo dục hướng nghiệp là một quá trình liên tục từ những năm phổ thông đến quá trình học nghề và hành nghề của con người ở tất cả các giai đoạn

Như chúng ta đã biết, tâm lý, ý thức của con người có khả năng thay đổi theo những điều kiện nhất định, có ảnh hưởng trực tiếp đến nhận thức về nghề nghiệp Do đó, muốn GDHN theo hướng tạo nguồn cán bộ xã, nhà trường phải giữ vai trò chủ đạo Đó là quá trình giáo dục liên tục và lâu dài để luôn luôn nắm bắt và luôn luôn tác động thông qua giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức,

Một số yếu tố ảnh hưởng tới việc hướng nghiệp và phân luồng

Yếu tố

tâm lý – xã hội

Yếu tố giáo dục

Sự tăng trưởng kinh tế

và tạo ra việc làm

giáo dục lao động, thông tin định hướng nghề nghiệp nhằm bồi dưỡng tri thức,

kỹ năng và thái độ cần thiết để đáp ứng các yêu cầu của nghề nghiệp

Trên bình diện xã hội, quá trình GDHN được thể hiện qua sơ đồ 1.4 sau:

Sơ đồ 1.3 Quá trình hướng nghiệp

GDHN theo hướng tạo nguồn cán bộ xã cho học sinh không chỉ dừng lại ở trường phổ thông mà nó còn tiếp tục diễn ra ở các trường đại học, cao đẳng, trường trung cấp chuyên nghiệp (TCCN)…, trong cả quá trình làm việc, lao động để người lao động có khả năng thích ứng và thay đổi vị trí việc làm với cơ chế lao động mới

1.4 Quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã của giám đốc trung tâm giáo dục thường xuyên

Quản lý GDHN theo hướng tạo nguồn cán bộ xã dựa trên cơ sở pháp lý

và hoạt động đó bao gồm các nội dung quản lý được trình bày sau đây:

1.4.1 Một số văn bản chỉ đạo của Đảng và Nhà nước Việt Nam về giáo dục hướng nghiệp

Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến giáo dục và đào tạo, công tác hướng nghiệp, phân luồng sau trung học cho học sinh phổ thông bằng việc ban hành nhiều chủ trương, Chỉ thị, Nghị quyết liên quan đến GDHN:

Chỉ thị của Thủ Tướng Chính phủ, Chỉ thị số 33/2003/CT-BGDĐT, ngày 23 tháng 7 năm 2003 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về tăng cường giáo dục hướng nghiệp cho học sinh phổ thông đã nêu: “Các Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tăng cường chỉ đạo triển khai thực hiện quy chế về tổ chức và hoạt động của trung tâm KTTH-HN, có kế hoạch bổ Định hướng nghề Thích ứng nghề (Học nghề) Phù hợp nghề (Hành nghề)

Bồi dưỡng

sung đội ngũ giáo viên và cơ sở vật chất cho các trung tâm hiện có để trung tâm hoàn thành nhiệm vụ hướng nghiệp, dạy nghề phổ thông và có

đủ điều kiện thực hiện nội dung giáo dục nghề phổ thông trong chương trình THCS và THPT mới …” [7]

Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 của Hội nghị Trung ương 8 khóa

XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã chỉ ra mục tiêu cụ thể đối với giáo dục phổ thông, tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn …Bảo đảm cho học sinh có trình độ trung học

cơ sở (hết lớp 9) có tri thức phổ thông nền tảng, đáp ứng yêu cầu phân luồng mạnh sau trung học cơ sở; trung học phổ thông phải tiếp cận nghề nghiệp và chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng [13]

Thực hiện tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW, Chỉ thị số BGDĐT ngày 25 tháng 8 năm 2015 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về nhiệm vụ trọng tâm năm học 2015-2016của giáo dục mầm non, giáo dục phổ

3131/CT-thông và giáo dục thường xuyên đã xác định cần phải: “… Tăng cường công tác phân luồng, tư vấn hướng nghiệp và định hướng nghề nghiệp cho học sinh phổ thông; đa dạng hóa hình thức học tập đáp ứng nhu cầu nâng cao hiểu biết

và tạo cơ hội học tập suốt đời cho người dân…” [10]

Trong văn bản số 4323/BGDĐT-GDTrH, ngày 25 tháng 8 năm 2015 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục trung

học năm học 2015-2016 đã xác định phải: “ tăng cường cơ sở vật chất, thiết

bị và đội ngũ giáo viên để nâng cao chất lượng giáo dục nghề phổ thông tại các trường, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm kĩ thuật tổng hợp- hướng nghiệp; tiếp tục thực hiện đa dạng các phương thức tư vấn, hướng nghiệp cho học sinh trung học” [11]

Những văn bản nêu trên là căn cứ để triển khai quản lý GDHN theo hướng tạo nguồn cán bộ xã ở trung tâm GDTX

1.4.2 Nhiệm vụ và quyền hạn của giám đốc trung tâm giáo dục thường xuyên

Căn cứ vào Quyết định số 01/2007/QĐ-BGDĐT, ngày 02 tháng 01 năm

2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về Quy chế tổ chức và hoạt động của trung tâm GDTX, nhiệm vụ và quyền hạn của giám đốc trung tâm giáo dục thường xuyên như sau:

a) Lập kế hoạch, tổ chức thực hiện và giám sát đánh giá việc thực hiện

kế hoạch nhằm hoàn thành các nhiệm vụ của trung tâm;

b) Quản lý cơ sở vật chất và các tài sản của trung tâm;

c) Quản lý nhân viên, giáo viên và học viên của trung tâm;

d) Bổ nhiệm các trưởng phòng, phó phòng, tổ trưởng, tổ phó; thành lập các phòng chuyên môn, nghiệp vụ, tổ chuyên môn, nghiệp vụ;

đ) Quản lý tài chính, quyết định thu chi và phân phối các các thành quả lao động, thực hành kỹ thuật, dịch vụ theo quy định;

e) Ký học bạ, các giấy chứng nhận trình độ học lực và kỹ thuật, nghề nghiệp, chứng chỉ giáo dục thường xuyên cho học viên học tại trung tâm theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo;

g) Được hưởng các chế độ theo quy định [8]

Tại khoản d, mục 1, điều 3 của Quy chế tổ chức và hoạt động của trung tâm GDTX đã chỉ rõ trung tâm GDTX có nhiệm vụ thực hiện Chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông [8]

Xét về góc độ quản lý GDPT thì nhiệm vụ và quyền hạn của giám đốc trung tâm GDTX tương đương với hiệu trưởng trường phổ thông Nhiệm vụ và quyền hạn của hiệu trưởng được quy định cụ thể trong Luật Giáo dục năm 2005 (được sửa đổi, bổ sung năm 2009) và Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học kèm theo Thông tư số 12/2011/TT - BGD&ĐT ngày 28 tháng 3 năm 2011 của Bộ GD&ĐT

Như vậy, để quản lý tốt GDHN ở trung tâm GDTX, giám đốc cần phải nắm vững và vận dụng tốt nhiệm vụ và quyền hạn của mình đã được quy định trong Quy chế tổ chức và hoạt động của trung tâm GDTX cũng như các văn bản quy định của Nhà nước Giám đốc là người quản lý toàn diện trung tâm và chịu trách nhiệm trước các cơ quan Nhà nước về hoạt động GD&ĐT mà mình quản lý Trong quản lý bậc THPT thì quản lý GDHN là một trong những hoạt động cơ bản đã được quy định cụ thể theo các nội dung nêu trên

1.4.3 Nội dung quản lý giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán

bộ xã của giám đốc trung tâm giáo dục thường xuyên

Nội dung quản lý GDHN theo hướng tạo nguồn cán bộ xã của giám đốc trung tâm GDTX bao gồm:

1.4.3.1 Quản lý công tác tuyên truyền về ý nghĩa của giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã

Tư tưởng, nhận thức của con người có vai trò hết sức quan trọng bởi nó chi phối, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất lao động và hiệu quả công việc

Để thực hiện tốt quản lý GDHN thì giám đốc cần phải chỉ đạo thực hiện công tác thông tin, tuyên truyền đầy đủ, kịp thời, đa dạng hóa về vai trò và ý nghĩa của GDHN theo hướng tạo nguồn cán bộ xã đến tất cả các đối tượng quản lý, đối tượng phối hợp

Quản lý tốt công tác thông tin tuyên truyền về cán bộ xã của giám đốc trung tâm nhằm tác động lên nhận thức của đối tượng tạo tiền đề quan trọng

để các nội dung khác của GDHN theo hướng tạo nguồn cán bộ xã triển khai có hiệu quả hơn

1.4.3.2 Xây dựng kế hoạch thực hiện nội dung, chương trình giáo dục hướng nghiệp theo hướng tạo nguồn cán bộ xã

Chương trình GDHN được quy định cụ thể theo từng tiết học, chủ đề GDHN Giám đốc có nhiệm vụ quản lý giáo viên, học viên thực hiện đúng phân phối chương trình đã quy định Nội dung quản lý chương trình GDHN là