FILE 20200720 082817 tài LIỆU ôn tập môn NGỮ văn đào tạo LIÊN THÔNG từ TRUNG cấp lên CAO ĐẲNG NGÀNH

~ Lời văn mang giọng điệu trang trọng, hào hùng, thiên về ngợi ca, ngưỡng mộ.+ Cảm hứng lãng mạn: chủ yếu được thể hiện trong việc khẳng định phương diện lí tưởng của cuộc sống mới và vẻ

TÀI LIỆU ÔN TẬP MÔN NGỮ VĂN ĐÀO TẠO LIÊN THÔNG

TỪ TRUNG CẤP LÊN CAO ĐẲNG NGÀNH QUÂN SỰ I:LỊCH SỬ VĂN HỌC:

Câu 1: Trình bày tóm tắt những đặc điểm cơ bản của văn học Việt Nam từ cách mạng tháng Tám 1945 đến 1975

a Văn học chủ yếu vận động theo hướng cách mạng hóa, gắn bó sâu sắc với vận mệnh chung của đất nước:

+ Khuynh hướng tư tưởng chủ đạo là tư tưởng cách mạng, văn học là vũ khí phục vụ sự nghiệp cách mạng

+ Tập trung vào đề tài Tổ quốc: bảo vệ đất nước, đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước

+ Nhân vật trung tâm là người chiến sĩ trên mặt trận vũ trang

b.Nền văn học hướng về đại chúng:

+ Đại chúng vừa là đối tượng phản ánh chủ yếu vừa là nguồn cung cấp, bổ sung lực lượng cho sáng tác văn học

+ Hình tượng chính của văn học giai đoạn này là hình tượng người chiến sĩ, người lao động, hình tượng quần chúng với tư tưởng và tư thế mới của người làm chủ cuộc sống

+ Các hình thức biểu hiện gần gũi, quen thuộc với đại chúng, ngôn ngữ trong sáng

c Nền văn học chủ yếu mang khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn:

+ Khuynh hướng sử thi:

~ Văn học phản ánh những sự kiện, những vấn đề có ý nghĩa lớn lao, tập trung thể hiện chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa anh hùng

~ Nhân vật chính thường là những con người tiêu biểu cho lí tưởng chung của dân tộc, kết tinh phẩm chất cao quý của cộng đồng, gắn bó số phận mình với số phận của đất nước

~ Lời văn mang giọng điệu trang trọng, hào hùng, thiên về ngợi ca, ngưỡng mộ.+ Cảm hứng lãng mạn: chủ yếu được thể hiện trong việc khẳng định phương diện lí tưởng của cuộc sống mới và vẻ đẹp của con người mới, ca ngợi chủ nghĩa anh hùng cách mạng và tin tưởng vào tương lai tươi sáng của dân tộc Cảm hứng lãng mạn gắn liền với khuynh hướng sử thi

Câu 2: Trình bày quan điểm sáng tác văn chương của Hồ Chí Minh.

- Văn nghệ phải phục vụ có hiệu quả cho sự nghiệp Cách mạng, nhà văn là nhàchiến sĩ

- Người luôn chú ý đến tính chân thật và tính dân tộc của văn học Nhà văn phảimiêu tả cho hay, cho chân thật và cho hùng hồn hiện thực phong phú của đờisống và phải giữ cho tình cảm chân thật Mặt khác, nên chú ý phát huy cốt cáchdân tộc và có ý thức giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt

- Văn chương trong thời đại cách mạng phải coi quảng đại quần chúng là đối tượng phục vụ Bởi vậy trước khi viết Người luôn đặt ra các câu hỏi: Viết cho

ai?(đối tượng); Viết để làm gì? (mục đích) rồi mới đến Viết cái gì?(nội dung) vàViết như thế nào? (hình thức).

Câu 3: Trình bày giá trị lịch sử và giá trị nghệ thuật của bản Tuyên ngôn độc lập (Hồ Chí Minh)

- Giá trị lịch sử: Là văn kiện lịch sử vô giá, là lời tuyên bố của một dân tộc đã

đứng lên xóa bỏ chế độ thực dân phong kiến, thực dân, thoát khỏi thân phận thuộc địa để hòa nhập vào cộng đồng nhân loại với tư cách là một nước độc lập,dân chủ, tự do

+ Giá trị nghệ thuật: Là áng văn chính luận mẫu mực với lập luận chặt chẽ, lí

lẽ đanh thép, những bằng chứng xác thực, giàu sức thuyết phục, ngôn ngữ gợi cảm, hùng hồn

Câu 4: Hãy nêu những nét chính trong phong cách thơ Tố Hữu

Tố Hữu là nhà thơ của lí tưởng cộng sản, thơ Tố Hữu tiêu biểu cho khuynh hướng thơ trữ tình chính trị:

- Lí tưởng cách mạng, quan điểm chính trị chi phối cách nhìn nhận và cảm xúc

về mọi phương diện kể cả đời sống riêng tư

- Mọi vấn đề chính tri, mọi sự kiện của đời sống cách mạng đều trở thành nguồncảm hứng nghệ thuật, tạo sự thống nhất giữa tuyên truyền cách mạng và cảm hứng trữ tình

- Nhà thơ của lẽ sống lớn, tình cảm lớn, niềm vui lớn

b Thơ Tố Hữu gắn liền với khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn.

- Tập trung thể hiện ở những vấn đề lớn lao, trọng đại của cách mạng, dân tộc

- Nhân vật trữ tình tập trung những phẩm chất của giai cấp, của dân tộc mang tầm vóc thời đại, lịch sử

- Thơ luôn hướng tới tương lai, khơi dậy niềm tin tưởng lạc quan vào sự nghiệp tất thắng của dân tộc

c.Thơ Tố Hữu có giọng điệu tâm tình, ngọt ngào, tha thiết- giọng của tình thương mến.

- Nhiều vấn đề chính trị, cách mạng đã được thể hiện như những vẫn đề của tình

cảm muôn đời.Lối xưng hô thân mật

- Chất giọng Huế ngọt ngào

- Quan niệm của Tố Hữu về thơ: thơ là tiếng nói đồng ý, đồng tình, tiếng nói đồng chí

d.Thơ Tố Hữu đậm đà tính dân tộc:

Câu 5: Hãy nêu hoàn cảnh ra đời và ý nghĩa lịch sử của bản Tuyên ngôn độc lập (Hồ Chí Minh).

Hoàn cảnh ra đời

- Ngày 19/08/1945, chính quyền Hà Nội về tay nhân dân Ngày 26/08/1945, Hồ Chí Minh từ chiến khu cách mạng Việt Bắc về tới Hà Nội và tại căn nhà số 48

phố Hàng Ngang, Người đã soạn “Tuyên ngôn Độc lập”.

- Ngày 2/9/1945, tại quảng trường Ba Đình, Người đã đọc bản “Tuyên ngôn Độc lập” khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

- “Tuyên ngôn Độc lập” ra đời trong một tình thế vô cùng cấp bách : nền độc lập

vừa mời giành được bị đe dọa bởi các thế lực phản động, bọn đế quốc thực dân đang chuẩn bị chiếm lại nước ta: tiến vào từ phía Bắc là quân đội Quốc dân đảng

Trung Quốc, đằng sau là đế quốc Mĩ; tiến vào từ phía Nam là quân đội Anh, đằng sau là lính viễn chinh Pháp Lúc này thực dân Pháp tuyên bố Đông Dương là đất

“bảo hộ” của người Pháp bị nhật xâm chiếm, nay Nhật đầu hàng, vậy Đông Dươngđương nhiên phải trở lại với người Pháp

Ý nghĩa lịch sử:

-Chấm dứt hơn 80 năm đất nước bị thực dân Pháp đô hộ, nhân dân bị mất tự do,biết bao nhiêu cuộc khởi nghĩa của nhân dân chìm trong biển máu

-Mở ra một thời kì mới, thời kì đấu tranh bảo vệ nền độc lập, tự do của dân tộc

và xây dựng đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam

II: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI:

ĐỀ 1: Hãy viết một bài văn ngắn ( khoảng 400 từ) trình bày suy nghĩ của bản

thân về câu nói: “Tình thương là hạnh phúc của con người”

Ca dao Việt Nam có câu “Bầu ơi thương lấy bí cùng Tuy rằng khácgiống nhưng chung một giàn Hay Nhiễu điều phủ lấy giá gương Người trongmột nước thì thương nhau cùng” Hạnh phúc nhất của con người là được sốngđược thương yêu nhau và câu nói “Tình thương là hạnh phúc nhất của conngười” luôn mạng lại một tình cảm ấm áp cho nhau

Như vậy tình thương là một tình cảm nồng nhiệt làm cho chúng ta gắn bómật thiết và có tình cảm với nhau, có trách nhiệm với người và với tất cả mọivật xung quanh Còn hạnh phúc là một trạng thái sung sướng vì cảm thấy hoàntoàn đạt được ý nguyện và tại sao tình thương là hạnh phúc của con người vìtình thương hướng con người đến với nhau, biết chia sẻ, cảm thông đùm bọc lẫnnhau như vậy là thõa mãn mọi ý nguyện đã được hưởng đã được sung sướng,hạnh phúc mà tình thương mang lại

Ý nghĩa của tình thương được biểu hiện như: Cha mẹ thương yêu con cái,

hi sinh bản thân mình vì con cái, con cái mgoan ngoãn cha mẹ hạnh phúc Haychủ tịch Hồ Chí Minh với lòng yêu nước thương dân, Bác đã hi sinh cuộc đờimình để ra đi tìm đường cứu nước, Bác luôn lấy tình yêu thương con người làmmục đích và hạng phúc nhất của cuộc đời mình Và tình thương được nâng caolên thành tình yêu nhân loại “Thương người như thể thương thân”, nó mang giátrị nhân đạo

Như vậy tình thương là hạnh phúc của con người rất đúng Bản thân tôilựa chọn cho mình phương châm sống này, sống có đạo đức, có nhân cách vàhành động vì tình thương

Bên cạnh những con người sẵn sàng hi sinh mình, sống vì tình thương,trách nhiệm còn có những con người sống thờ ơ, vô cảm, thiếu tình thương yêu,không biết quan tâm, chia sẻ, đồng cảm, giúp đỡ người khác, sống mang tínhchất cá nhân

Tình thương là một lẽ sống cao đẹp của con người, đúng như nhận định

“giá trị cao đẹp nhất của con người là tình thương”, nó vượt lên trên tất cả, nó

có một sức mạnh vô hình để kết nối giữa người với người, giữa các dân tộc vớinhau Để tình thương thật sự trở thành hạnh phúc của con người, mỗi chúng taphải biết vươn lên tìm thấy niềm vui của mình trong hạnh phúc của người khác

Đề 2: : Hãy viết một bài văn ngắn ( khoảng 400 từ) trình bày suy nghĩ của bản

thân ý kiến sau: “Phê phán thái độ thờ ơ, ghẻ lạnh đối với con người cũng quan trọng và cần thiết như ca ngợi lòng vị tha, tình đoàn kết”

Cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơ có ca từ nổi tiếng “Sống trên đời sống cần cómột tấm lòng, để làm chi em có biết không?” Trong cuộc sống xung quanh taluôn có nhiều người tốt nhưng cũng có những kẻ không tốt để xây dựng mộtcuộc sống tươi đẹp, chúng ta cần đấu tranh chống lại những thói xấu chứ không

đơn thuần ca ngợi bản tính tốt đẹp của con người Cho nên mới có ý kiến : “Phê phán thái độ thờ ơ, ghẻ lạnh đối với con người cũng quan trọng và cần thiết như ca ngợi lòng vị tha, tình đoàn kết”.

Và những biểu hiện của thái độ thờ ơ, ghẻ lạnh đối với con người như:Trong một gia đình với nhau ông, bà, cha, mẹ, vợ, chồng, con cái, không quantâm đến tình cảm vui buồn của nhau, không quan tâm đến vật chất lẫn tinh thầncủa người thân

Với bạn bè, mọi người xung quanh, không quan tâm đến nỗi đau hay sựthiệt hại của bạn bè đồng nghiệp, hàng xóm láng giềng

Hay trước những quốc gia- nước bạn có thiên tai, chiến tranh…Bàngquan trước nỗi đau của đồng bào hay số phận quốc gia Thái độ dửng dưngtrước nỗi đau của nhân loại Và nếu chúng ta thờ ơ, ghẻ lạnh như vậy sẽ dẫn đếnhậu quả

Sự thiệt hại về vật chất của người bị hoạn nạn sẽ tăng lên Ví như thấynhà người khác cháy mà không cứu Thấy người bị tai nạn giao thông mà bỏ đikhông giúp đưa đi bệnh viện kịp thời…và thái độ thờ ơ lúc này đồng nghĩa vớitội ác Dẫn đến sự mất mác về tình cảm của người của người bất hạnh là khôngthể bù đắp Người bất hạnh sẽ mất niềm tin vào cuộc sống ví như cha mẹ lihôn, bỏ rơi con cái…Không người chia sẻ động viên lúc đau buồn nên nhiềungười rơi vào bệnh trầm cảm

Nói chung thái độ thờ ơ, ghẻ lạnh khiến cho cuộc sống mất đi phần lớn sựthi vị giá trị và ý nghĩa

Như vậy chúng ta phải đấu tranh phê phán lối sống ích kỉ

Chúng ta không nên ghét bỏ họ mà dùng lời lẽ thuyết phục để phân tích,động viên khuyến khích kịp thời Chúng ta nên xây dựng những phong trào làmviệc thiện để khơi dậy lòng nhân ái, đoàn kết

Bên cạnh đó cũng nên tuyên truyền đạo lý, pháp luật thông qua trườnghọc và báo chí

Xác định rõ vai trò của chính quyền, điạ phương trong vấn đề phê phánnày, họ cũng có một phần trách nhiệm để kết nối

Như vậy Phê phán thái độ thờ ơ, ghẻ lạnh đối với con người cũng quan trọng và cần thiết như ca ngợi lòng vị tha, tình đoàn kết Tất cả mọi người cần

phải có lương tâm và trách nhiệm công dân Đặc biệt đối với bản thân tôi luônsống nhân ái, yêu thương, giàu lòng vị tha, có tình đoàn kết cộng đồng, khôngquay lưng trước những cảnh ngộ khó khăn, biết thông cảm, chia sẻ và cúi xuống

để thấu hiểu cho một những kiếp người, những mảnh đời Có được như vậy mới

mong xã hội văn minh phát triển và “ Người với người sống để yêu thươngnhau”.

Đề 3: : Hãy viết một bài văn ngắn ( khoảng 400 từ) trình bày ý kiến của mình về

hiện tượng “nghiện” Intern trong nhiều bạn trẻ hiện nay

Trong suốt dòng lịch sử của con người, đã có những con người phải vất

vả chống lại thói nghiện ngập, nào là nghiện rượu, nghiện ma túy, cũng nhưnhững thói quen không thể bỏ được, chẳng hạn như bài bạc Giờ đây các nhàtâm lí học ở nhiều quốc gia lại lưu ý đến một tình trạng khẩn cấp phải đối phóvới một chứng tật ham mê, đó là nghiện Internet

Nghiện là gì? Nó là một yếu tố kích thích vào làm gây hưng phấn thầnkinh, lâu dần thành một thói quen không thể kiểm soát nổi và nó trở thành táchại cho sức khỏe và cả tính mạng

Và nghiện Internet là say mê với thế giới ảo qua máy vi tính Những kiểubệnh chính của nghiện Internet là tình dục qua máy tính, chơi game online, đánhbạc trực tuyến, thậm chí là nghiện vào trang đấu giá trực tuyến e Bay…

Đối với giới trẻ hiện nay, nghiện Internet chủ yếu là nghiện chơi gameonline

Những biểu hiện của nghiện Tnternet, các bạn quên cả thời gian, sao lãngchuyện ăn uống mà đặc biệt là mất ngủ Trạng thái tâm lí lúc nào cũng căngthẳng, túc giận, khi thì bồn chồn vì không thể lên mạng Đôi khi biểu hiện củacác bạn ít nói, không giao tiếp, dẫn đến trầm cảm hay nổi nóng và tách biệtmình ra khỏi xã hội này

Hiện nay, ở tại Trung Quốc có 13,7% trẻ, tức là hơn mười triệu trẻ emđang nghiện Internet Số liệu từ các trung tâm cai nghiện Internet cũng cho biếthiện nay có khoảng 5-10% dân số nước Mĩ bị chứng bệnh này Như vậy trênkhắp các nước ở đâu cũng có chứng bệnh nghiện Titernet mà nguyên nhân từđâu?

Nguyên nhân các bệnh nghiện thường rất giống nhau Do bản thân củachúng ta thiếu tự chủ, bị các trò chơi trực tuyến lôi cuốn, thời gian đầu chỉ thửcho vui, sau lâu dần thành thói quen không thể nào bỏ được Bên cạnh đó cónhững người mượn Titernet để giải khuây, giải sầu, giảm stress nhưng sau đó bịnghiện không thể bỏ được Và từ đó dẫn đến tác hại

Nếu chúng ta quá nghiện Internet sẽ dẫn đến mất hết thời gian học tậphoặc làm việc mà thời gian là “vàng”, chúng ta quá mất thời gian là ta đã mất đitất cả Sức khỏe mỗi ngày càng giảm sút, nguy hại đến tính mạng, đã có bạn trẻchết trước bàn phím Chính vì vậy mà chúng ta phải có biện pháp khắc phục

Chúng ta tự mình điều chỉnh hành vi của chính mình, tự chiến thắng sựcám dỗ của bản thân Gia đình, nhà trường phải có biện pháp kiểm soát chặt chẽđối với các em Nhưng nếu bệnh nặng cần phải đưa đến trung tâm điều trị

Như vậy Internet có vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống và bảnthân của mỗi người Ở đó chúng ta học được bao nhiêu điều bổ ích, tuy vậy vẫn

có mặt trái của nó thật đáng tiếc và bản thân tôi đón nhận Internet là để phục vụcho nhu cầu học tập, làm việc và đôi khi cũng có chút giải trí nhưng không để

mình lệ thuộc nó và mất tự chủ và Trong xã hội văn minh, thời đại 4.0 nàykhông thể thiếu được nó.

Đề 4: : Hãy viết một bài văn ngắn ( khoảng 400 từ) trình bày suy nghĩ của bản

thân về vấn đề ô nhiễm môi trường tự nhiên ở nước ta hiện nay

Như chúng ta đã biết, môi trường “lá phổ xanh” nhưng hiện nay lá phổixanh ấy không còn trong lành nguyên vẹn, nó đang trở thành vấn đề trọng tâmcủa toàn xã hội và được dư luận hết sức quan tâm Ô nhiễm môi trường đangdiễn ra ngày ngày, hàng giờ và ngày càng trở nên phức tạp rất nhiều Ô nhiễmmôi trường đã và đang để lại những hệ lụy hết sức khôn lường cho toàn nhânloại

Môi trường sống của con người bao gồm môi trường nước, không khí vàđất Hiện nay môi trường xung quanh ta đang dần chuyển biến xấu Như sự biếnđổi khí hậu, trái đất dần nóng lên do hiệu ứng nhà kính, băng ở hai cực sẽ tan,nước biển dâng cao, một số vùng lãnh thổ sẽ chìm trong nước biển Chaatsclo

và brom đang phs thủng tầng ô-zôn khiến tia có hại từ mặt trời có thể gây nhiềubệnh như ung thư da

Đất bị ô nhiễm do chất thải công nghiệp, nhiều vùng bị sa mạc hóa dohiệu ứng nhà kính và nạm phá rừng,diện tích sản xuất cây lương thực sẽ bị thuhẹp Săn bắt thú hoang và nạn phá rừng cũng bị thu hẹp địa bàn sinh sống củamuôn thú và thảm thực vật, ảnh hưởng đến cân bằng sinh thái, lũ lụt và hạn hán

sẽ xảy ra bất thường Bên cạnh đó nguồn nước của chúng ta cũng không còntrong sạch

Nguồn nước bị ô nhiễm do chất thải của các nhà máy, của cách sinh hoạtbừa bãi khiến cho các sinh vật bị tận diệt; nước ngầm khai thác quá mức đếnmức báo động Một số vùng dân cư ở châu Phi bị thiếu nước trầm trọng Nguồnnước sinh hoạt không đủ và kém chất lượng là nguyên nhân dẫn đến nhiều bệnh

tật Theo ytecongcong.com, từ trong các nước kém phát triển, một phần ba

trường hợp tử vong và bệnh tật là kết quả trực tiếp của các nguyên nhân từ môitrường

Tóm lại, ô nhiễm và suy thoái môi trường đang đe dọa tính mạng của dânchúng toàn cầu và đang làm giảm tuổi thọ của hành tinh xanh Bỡi vậy chúng taphải có biện pháp khắc phục và hành động bảo vệ Ô nhiễm môi trường đây làmột vấn đề hệ trọng trở thành chủ trương- chương trình hành động của cá quốcgia và toàn thế giới, tuy vậy nó vẫn phải được thực hiện bỡi từng thành viên,từng bộ phận trong cộng đồng Và kêu gọi mỗi cá nhân phải có ý thức không xảrác bừa bãi Không sử dụng các sản phẩm được khai thác từ thiên nhiên nếuchưa được phép Và bản thân tôi ý thức góp phần làm xanh, sạch đẹp môitrường ngay ở nhà của mình, nơi cơ quan làm việc hay trong thôn xóm, haynhững nơi công cộng…

Vậy ô nhiễm môi trường là một trong những vấn đề hết sức cấp bách hiệnnay, chúng ta những thế hệ trẻ- chủ nhân tương lai của đất nước khgoong thểlàm ngơ trước những hiện tượng này Bằng mọi cách hãy hành động bảo vệ môitrường, bảo vệ môi trường là bảo vệ cuộc sống của chúng ta

Đề 5 : Hãy viết một bài văn ngắn ( khoảng 400 từ) trình bày ý kiến của mình về

câu nói của nhà văn Nga Leptônxtôi: “Lý tưởng là ngọn đèn chỉ đường Không

có lý tưởng thì không có phương hướng kiên định, mà không có phương hướng thì không có cuộc sống”

Victor Hugo đã từng nói một câu nổi tiếng “Linh hồn của con người vẫncần lý tưởng hơn thực tế Chúng ta tồn tại nhờ thực tế; nhưng chúng ta sống vì

lý tưởng” Khi sống con người cần có mục tiêu lý tưởng để phấn đấu Nhờ đó

mà con người đạt được thành tựu nhất định trong cuộc đời Khẳng định vai trò

của lý tưởng, nhà văn lớn của nước Nga thế kỉ XIX là Leptôn-xtoi có nói: Lý tưởng là ngọn đèn chỉ đường Không có lý tưởng thì không có phương hướng kiên định, mà không có phương hướng thì không có cuộc sống.

Như vậy tại sao nói lý tưởng là ngọn đèn chỉ đường? Lý tưởng là gì? Lýtưởng là cái mục đích cao nhấ, t tốt đẹp nhất mà người ta phấn đấu để đạt tới.Lối so sánh ví von này cho thấy lý tưởng sẽ soi đường cho chúng ta đi đúnghướng Lý tưởng luôn ở phía trước mà trên đường đời chúng ta từng bước phấnđấu thực hiện Phải hành động thường xuyên liên tục, thậm chí suốt cả cuộc đờimới thực hiện thành công lý tưởng Do đó nếu chúng ta không có lý tưởng thìkhông có phương hướng kiên định Nghĩa là trên đường đời chúng ta không xáđịnh được chí hướng nên dễ thay đổi hướng hành động và không có động lựcmạnh mẽ để hành động Và khi chúng ta không có phương hướng thì không cócuộc sống Khái niệm cuộc sống trong văn cảnh này được hiểu theo nghĩa hẹp:Không có lý tưởng thì cuộc sống nghèo nàn vô vị, mất hết ý nghĩa

Vậy lý tưởng có vai trò như thế nào trong cuộc sống của mỗi con người.Khi chúng ta xác định được lý tưởng thì chuings ta có mục tiêu để phấn đấu,nhờ đó mà tự hình thành niềm say mê, có động cơ thúc đẩy mạnh mẽ khi hànhđộng như tuổi trẻ sống mà không có lý tưởng lười học, nhác lao động sẽ sớmnhiễm phải những tệ nạn xã hội ăn chơi, đua đòi, cờ bạc, rượu chè… Hay nhữnghọc sinh cá biệt trong nhà trường hiện nay chủ yếu là do cách sống buông thả,sống không có lý tưởng Nhờ có động cơ thúc đẩy khiến cá nhân tự đánh thứcnăng lực tiềm tàng, không ngừng vươn lên trên khart năng bản thân, đạt đượcnhững thành tựu kì diệu, trong học tập, nghiên cứu, kinh doanh, lao động…Nhờ

có lý tưởng mà trong quá trình thực hiện khiến con người ta có lối sống đẹp vànhân cách đẹp, loại được nhiều thói quen xấu Nhờ có lý tưởng mà bản thân tôi

có được một cuộc sống giàu ý nghĩa, đóng góp nhiều cho xã hội, gia đình vàbản thân, thấy đời đáng quý hơn, đẹp hơn Khi xây dựng lý tưởng chúng ta

không nên xác định là lý tưởng quá xa vời hay ảo tưởng Và bản thân tôi xác

định câu nói lý tưởng là lối sống tích cực lấy đó làm kim chỉ nam để thực hiện

mọi công việc, có như vậy cuộc sống mới có ý nghĩa Bên cạnh những tấm

gương sống có lý tưởng thì có những người sống không có lý tưởng không cómục đích đáng lên án phê phán.

Đúng như Bê-lin-ski nói “Tuổi trẻ không có lý tưởng như tuổi trẻ không

có mặt trời”, nghĩa là lý tưởng sống tất yếu phải có trong mỗi người trẻ, không

có lý tưởng sống sẽ không có cuộc sống thật sự Vấn đề lý tưởng hết sức quantrọng đối với tuổi trẻ, nó là hành trang cho chúng ta vào đời

III: NGHỊ LUẬN VĂN HỌC

Đề 1: Phân tích nhân vật người đàn bà hàng chài trong truyện ngắn Chiếc

thuyền ngoài xa của nhà văn Nguyễn Minh Châu

Nguyễn Minh Châu sinh (1930-1989), là cây bút tiên phong của văn họcViệt Nam sau đổi mới Ông “thuộc trong số những nhà văn mở đường tinh anh

và tài năng nhất của văn học ta hiện nay” (Nguyên Ngọc), sau 1975 ngòi bútcủa ông chuyển hẳn sang cảm hứng thế sự với những vấn đề đạo đức và triết lýnhân sinh Ông nổi tiếng cả tiểu thuyết và truyện ngắn nhưng bạn đọc đón nhậnnhiều nhất là truyện ngắn với những tác phẩm như Mảnh trăng cuối rừng, Bếnquê, người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành…Mà đặc biệt là truyện ngắn Chiếcthuyền ngoài xa, truyện ngắn được viết vào tháng 8 năm 1983, in trong tậptruyện cùng tên, là một tác phẩm tiêu biểu của ông sau 1975 Tác phẩm ra đờitrong bối cảnh đất nước thống nhất, tác phẩm có xu hướng hướng nội, khai thácsâu sắc số phận cá nhân và thân phận con người đời thường Có thể nói “ Chiếcthuyền ngoài xa” là một biểu hiện của xu hướng tìm tòi khám phá trong văn củaNguyễn Minh Châu trở về với đời thường, với mảnh đất miền trung cằn cỗi và

cơ cực, đau đáu đi tìm câu hỏi cho những phận người trong cuộc sống đờithường trăm đắng nghìn cay Ông muốn thể hiện một quan niệm văn chươngtrước hết phải là câu chuyện của con người, với muôn mặt phong phú với tất cảchiều sâu mà đặc biệt là nhân vật người đàn bà hàng chài trong truyện ngắn này

Viết về những người phụ nữ, những người đàn bà lam lũ cực khổ cả đờiNMC không chỉ kiếm tìm, tôn vinh vẻ đẹp, phẩm chất của họ mà nhà văn còn lýgiải cội nguồn vẻ đẹp ấy chính là lòng nhân ái, đức hạnh, phẩm tiết bám sâutrong tâm hồn, tâm linh con người Tuy vậy để hiểu con người thật khó, đối vớiphụ nữ càng khó hơn, đặc biệt là đối với những hoàn cảnh phức tạp, không chophép ta nhìn nhận hời hợt bên ngoài Qua nhân vật người đàn bà hàng chài, nhàvăn đã giới thiệu chị là một người phụ nữ mang số phận đau khổ, bi kịch đến tộinghiệp Cái xấu đeo đuổi chị như định mệnh suốt từ khi còn nhỏ, rồi lại cómang với một anh hàng chài đến mua bả, rồi cuối cùng thành vợ chồng vớingười đàn ông khác Cuộc sống trên biển cực nhọc, vất vả, bấp bênh

Gia đình nghèo lại đông con, thuyền thì chật…Bị chồng thường xuyênđánh đập cứ “ba ngày là một trận nhẹ, năm ngày là một trận nặng” Cứ khi nàolão chồng thấy khổ quá là lại xách chị ra đánh, như là để trút giận, như đánhmột con thú với lời lẽ cay độc “Mày chết đi cho ông nhờ, chúng mày chết hết đicho ông nhờ” Quả thực người đàn bà có cả một cuộc đời khốn khổ, cơ cực,nhọc nhắn Chị là nạn nhân của sự nghèo đói, thất học, lạc hậu

Chị là một người đàn bà không có tên, nhà văn gọi là người đàn bà, đó làmột cách gọi phiếm định, khi thì gọi người đàn bà hàng chài, lúc gọi là mụ, khigọi chị ta…chị là một người vô danh giống như hàng trăm người đàn bà ở vùngbiển nhỏ bé này, chị tiêu biểu cho cuộc đời nhọc nhằn, lam lũ như bao ngườiphụ nữ không hiếm gặp trên những miền quê Việt Nam.

Và chị cũng là người đàn bà có ngoại hình bất hạnh, ấn tượng đầu tiên chịbước ra từ chiếc thuyền đánh cá là những nét khắc khổ trong số phận hiện lêntrên khuôn mặt, người đàn bà hàng chài xấu xí tàn tạ “trạc ngoài 40 tuổi, thânhình cao lớn, đường nét thô kệch, mụ rỗ mặt Khuôn mặt mệt mỏi sau một đêmthức trắng kéo lưới, tái ngắt và dường như đang buồn ngủ” Vì cuộc đời nhọcnhằn, lam lũ, vất vả đau khổ làm cho diện mạo của chị đã xấu giờ trở nên thôkệch Nhưng bù lại chị có một tính cách, phẩm chất tuyệt vời Chị là một ngườiđàn bà cam chịu, nhẫn nhục, trước những trận đòn của chồng “Lão rút trongngười ra một chiếc thắt lưng của lính ngụy ngày xưa, chẳng nói chẳng rằng, lãotrút cơn giận như lửa cháy, quật tới tấp lên lưng người đàn bà, lão vừa đánh vừathở hồng hộc, hai hàm răng nghiến vào nhau ken két, cứ mỗi nhát quất xuốnglão lại nguyễn rủa bằng cái giọng rên rỉ đau đớn “Mày chết đi cho ông nhờ,chúng mày chết hết đi” Cứ như thế “Ba ngày là một trận nhẹ, năm ngày là mộttrận nặng”, khi bị đánh chị cũng không chạy trốn, không chống trả, không mộttiếng kêu la mà coi đó là một lẽ đương nhiên Người đàn bà cam chịu nhẫn nhụcthầm lặng, chịu đựng mọi đau đớn tất cả vì những đừa con, chị không muốnchúng nó nhìn thấy cảnh cha đánh mẹ, chị xin chồng lên bờ mà đánh khi cáccon lớn, chị xót xa đau đớn khi chứng kiến cảnh thằng Phác đánh cha: “Nhưmột viên đạn bắn vào người đàn ông và bây giờ xuyên qua tâm hồn người đàn

bà và làm rỏ xuống những giọt nước mắt ”

Bằng một vài chi tiết chọn lọc, nhà văn đã gợi ra bao điều đau xót về bikịch cuộc đời của một người phụ nữ cực khổ, lam lũ, bất hạnh Số phận là thếnhưng chị sống rất sâu sắc, giàu lòng tự trọng, từng trải, thấu hiểu lẽ đời Chịđược mời đến tòa án huyện để giải quyết việc gia đình, lúc đầu chị rụt rè, sợ sệt,lúng túng, khi đến một không gian lạ, chị thật tội nghiệp rồi chị van xin “Xincác chú lượng tình cho cái sự lạc hậu” “Quý tòa bắt tội con cũng được, phạt tùcon cũng được nhưng đừng bắt con bỏ nó” Trước những lời của Đẩu thân mật,chia sẻ, cảm thông, người phụ nữ đã tâm sự “Ông trời sinh ra người đàn bà là để

đẻ con và nuôi con cho đến khi khôn lớn” và trong cuộc sống mưu sinh chị cầnmột người đàn ông khỏe mạnh để làm chỗ dựa chèo chống khi phong ba bão táp

“Đàn bà trên thuyền của chúng tôi phải sống cho con, không thể sống cho mìnhnhư trên đát được” Chị phải sống cho con chứ không thể sống cho mình

Chị thâm trầm, sâu sắc, hiểu lẽ đời, một người mẹ có trái tim ấm ápthương yêu con vô bờ, thiên chức của người mẹ Rồi chị nhìn thẳng lên nói “chịcảm ơn các chú, lòng các chú tốt nhưng các chú đâu phải là người làm ăn…chonên các chú đâu có hiểu được cái việc của người làm ăn lam lũ, khó nhọc”.Người đàn bà kia không hề đơn giản, chị biết chấp nhận đau khổ, xem nỗi khổvận vào đời mình như một lẽ đương nhiên, chị sống cho các con, phải chẳng đó

là một sự hi sinh đánh đổi đầy nhân bản

Người đàn bà hàng chài là một người phụ nữ thương chồng,hiểu chồngthương con vô bờ bến vị tha và giàu đức hi sinh Chị thấu hiểu cho chồng vì saoanh trước đây là một người cục tính, hiền lành, biết nghĩ cho vợ con nhưng vìcuộc sống mưu sinh đã làm cho anh tha hóa, chúng ta không chấp nhận hành vitội lỗi của ông nhưng chúng ta phần nào cũng cảm thông Nhưng đặc biệt ở tâmhồn người đàn bà này vẫn luôn giữ ngọn lửa của hy vọng của niềm tin để thắplên hạnh phúc mong manh Trong đau khổ triền miên, người đàn bà vẫn chắclọc được niềm hạnh phúc nhỏ nhoi “Vui nhất là lúc được nhìn chúng nó ăn no”,

“trên thuyền cũng có lúc vợ chồng con cái chúng tôi hòa thuận vui vẻ” Như vậychúng ta thấy được ở người đàn bà này tuy ít học nhưng rất thấu hiểu lẽ đời,hiểu người, hiểu mình, người đàn bà này giúp cho Đẩu và Phùng chua chát nhận

ra rằng nỗi nhọc nhằn vất vả trong công việc làm ăn của cư dân miền biển, vàthức nhận cuộc sống bấp bênh của họ, rồi trên thuyền cần có một người đàn ông

dù hắn man rợ, tàn bạo

Như vậy hạnh phúc của người đàn bà hàng chài kia thật giản dị mà khôngkém phần sâu sắc, thức nhận nỗi đau cũng như thâm trầm để thấu hiểu lẽ đời màngười đàn bà kia không để lộ ra bên ngoài Đằng sau sự nhẫn nhục ấy là bảnnăng sinh tồn mãnh liệt và một tấm lòng yêu thương đáng trân quý, thấp thoángtrong người đàn bà ấy là bóng dáng biết bao người phụ nữ Việt nam nhân hậu,bao dung, giàu lòng vị tha và đức hi sinh Qua nhận vật người đàn bà hàng chàiNMC khẳng định sự lam lũ, vất vả, nhọc nhắn không làm mất đi nhân phẩmcủa người phụ nữ miền biển nói riêng, người phụ nữ Việt Nam nói chung, tấmlòng yêu thương, bao dung, nhân hậu, vị tha và nhìn vào những ngôi nhà nàohạnh phúc thì ở đó có người phụ nữ biết hi sinh và hiện thân đó có lần Tố Hữucũng đã nói

Nhẫn nại nuôi con, suốt đời im lặngBiết hi sinh nên chẳng nhiều lờiBằng nghệ thuật tạo tình huống truyện, biện pháp đối lập giữa hoàn cảnh

và tính cách, giữa ngoại hình và tâm hồn, đi sâu vào thế giới nội tâm phức tạp,ttam lí đầy mâu thuẫn của con người Qua nhân vật người đàn bà hàng chài nhàvăn đã có cái nhìn mới mẻ về con người Ông đã khai thác số phận cá nhân vàthân phận con người đời thường để phát hiện những nét đẹp trong con ngườibình thường ấy và nâng lên quan niệm trong sáng tác văn học để đi tìm nhữnghạt ngọc ẩn sâu trong tâm hồn mỗi con người Bằng tài năng của một cây bútgiàu bản lĩnh, tác giả ssax đặt ra những vấn đề nhức nhối của cuộc sống Nạnbạo hành trong gia đình, sự ghèo đói, sự thất học, sự tha hóa về nhân cách…những ngang trái nghịch lý của cuộc sống, qua nhân vật người đàn bà hàng chàinhư một hồi chuông lay tỉnh chúng ta, hướng tới cuộc sống tốt đẹp hơn và cũngqua đó ta cũng nhận ra không thể dễ dãi đơn giản trong việc nhìn nhận mọi sựvật, hiện tượng của cuộc sống, không thể có cái nhìn một chiều phiến diện vớicon người và cuộc sống Tác phẩm của NMC có đóng góp mới mẻ vè nội dung

tư tưởng, về đề tài và làm nên một phong cách nghệ thuật rất riêng

Đề 2: Cảm nhận vẻ đẹp của hình tượng Đất Nước qua đoạn thơ sau của Nguyễn

Khoa Điềm:

“ Đất là nơi anh đến trường

Nước là nơi em tắm

Đất Nước là nơi ta hò hẹn

Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm

Đất là nơi “con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc”

Nước là nơi “con cá ngư ông móng nước biển khơi”

Thời gian đằng đẵng

Không gian mênh mông

Đất Nước là nơi dân mình đoàn tụ

Đât là nơi Chim về

mà phó giáo sư Phan Huy Dũng Từng nhận xét “Thơ của Nguyễn khoa Điềmthu hút, hấp dẫn người đọc bỡi sự đan kết giữa cảm xúc nồng nàn và suy tư sâulắng Ngoài Bài thơ Đất Nước ông còn có những tác phẩm nổi tiếng như CõiLặng, Ngôi nhà có ngọn lửa ấm, Đất ngoại ô mà tiêu biểu là Trường ca mặtđường khát vọng Và đoàn trích Đât Nước trích từ chương thứ V trong trường

ca, bài thơ ra đời vào năm 1971, vào những năm kháng chiến chhongs Mĩ ác liệt

ở chiến khu Trị- Thiên Bài thơ thể hiện cảm nhận của Nguyễn Khoa Điềm vềchiều sâu của văn hóa, chiều dài của lịch sử và chieuf rộng của không gian địa

lý qua đoạn thơ sau

“Đất là nơi anh đến trường

…Đẻ ra đồng bào ta trong bọc trứng”

Ai sinh ra đều có một đất nước để yêu thương, để tự hào và xem đó làchốn thiên liêng, tồn tại hiển nhiên từ thế hệ này sang thế hệ khác Nếu như cácnhà lịch sử nghiên cứu, khám phá đất nước qua từng giai đoạn hình thành, thời

gian phát triển để đưa ra một cách nhìn khách quan về Đất Nước thì các nhàthơ, nhà văn học luôn tìm hiểu, khám phá Đất Nước từ mạch ngầm văn hóa, từnhững truyền thống tốt đẹp, NKĐ cũng góp vào đó một bản trường ca mà quađoạn trích này người đọc cũng hiểu được Đất Nước qua những nét tiêu biểutrong dòng chảy của thời gian

Đất là nơi anh đến trườngNước là nơi em tắmĐất Nước là nơi ta hò hẹnĐất Nuước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm

Tác giả đã tách “ Đất”, “Nước” thành một chủ ngữ rồi kết hợp với từ anh, em đểtrở thành một đại từ nhân xưng Nhà thơ đã tách ra và kết hợp lại trở thành danh

từ được ghép lại Đất Nước Đất Nước là nơi có con đường đến trường, nơi cóbến sông, nơi có lứa đôi yêu nhau hò hẹn tương tư qua hình ảnh của “chiếc khăntrong nỗi nhớ thầm” mà nhà thơ đã mượn trong ca dao “Khăn thương nhớ ai?Khăn rơi xuống đât”đã làm cho bao trái tim trẻ thương nhớ bâng khuâng, gợi rakhông gian khung cảnh cụ thể, thân quen gần gũi nhưng không kém phần đẹp

đẽ, thơ mộng Đó là không gian sinh tồn qua bao thế hệ Đất nước luôn gắn bóvới anh và em trong suốt cuộc đời, khi lớn lên nhiều mảnh đất trở thành kỉniệm Do đó đất nước gắn liền với chiều sâu của mỗi tâm hồn Đât nước sẽ mởrộng ra và lớn lên mãi, theo mỗi cuộc đời lúc ban đầu là ngôi nhà, con đường,bến sông và xa hơn nữa là không gian rộng lớn với núi sông, rừng biển:

Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm

Đất là nơi “con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc”

Hai câu thơ mượn lời câu ca Bình Trị Thiên đã mở ra một không gianđẹp, thơ mộng, bát ngát, tráng lệ, huy hoàng vừa thân quen cụ thể vừa lãng mạnbay bổng như trong huyền thoại Viết về phong cảnh non sông gấm vóc giàu có

ấy nhà thơ đã bộ lộ một tình yêu thương đất nước say đắm và luôn hướng về cộinguồn

Thời gian đằng đẵng Không gian mênh mông Đất Nước là nơi dân mình đoàn tụ

Đât là nơi Chim về Nước là nơi Rồng ở Lạc long Quân và Âu Cơ

Đẻ ra đồng bào ta trong bọc trứng”.

Đất nước trường tồn trong không gian và thời gian: “Thời gian đằng đẵng,không gian mênh mông”, để rồi mãi mãi là nơi dân mình đoàn tụ, là không giansinh tồn của cộng đồng người Việt Nam qua bao thế hệ, NKĐ cũng đã đưa ta vềvới khởi thủy cội nguồn, dòng giống con người Việt Nam bằng truyền

thuyết“Lạc long Quân và Âu Cơ Đẻ ra đồng bào ta trong bọc trứng” và lập ra

triều đại đầu tiên đó là vua Hùng nên dù bôn ba chốn nào, người dân Việt Namvẫn hướng về dòng gống Rồng Tiên của mình

Đoạn thơ là sự cảm nhận về đất nước từ phương diện bản sắc văn hóa, đấtnước gắn liền với chiều sâu văn hóa dân tộc, chiều dài của lịch sử và chiều rộngcủa không gian NKĐ quan niệm về đất nước là một sự tổng hợp, thống nhất

các phương diện lịch sử, địa lý, văn hóa trong mối liên hệ gắn bó với đời sốngcủa nhân dân, điều đó góp phần thể hiện cốt lõi của đoạn trích Đất Nước- tưtưởng đất nước của nhân dân Đây là một quan niệm mới mẻ, sâu sắc, tiêu biểucho quan niệm về đất nước trong văn học cách mạng giai đoạn 1945-1975, gópphần thức tỉnh tinh thần dân tộc, khơi gợi tình yêu, trách nhiệm với đất nướccủa tuổi trẻ ngày nay.

Đoạn thơ sử dụng hiệu quả, sáng tạo thể thơ tự do, chất liệu văn hóa, vănhọc dân gian, kết hợp hài hòa giữa chất trữ tình và chính luận, cách cắt nghĩakhái niệm đất nước theo lối chiết tự.Đoạn thơ thể hiện cách cảm nhận khám phámới mẻ, độc đáo về đất nước trên nhiều phương diện, qua đó thể hiện tình yêuquê hương đất nước sâu sắc của nhà thơ và gởi gắm vào đó ý thức trách nhiệmcủa mỗi người về đất nước Đoạn thơ cũng gợi cho tôi tình yêu quê hương đấtnước, tự hào về đất nước mà yêu nhất là ngay trên quê hương của mình Tácphẩm của NKĐ có đóng góp xuất sắc về nội dung tư tưởng, về đề tài và làm nênmột phong cách nghệ thuật rất riêng của ông