quản lý hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương ở các trường tiểu học huyện giồng riềng, tỉnh kiên giang

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG THÁP VÕ VĂN CHIẾN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HỌC SINH ĐỌC SÁCH ĐỊA PHƯƠNG Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN GIỒNG RIỀNG, TỈNH KIÊN GIANG LUẬN VĂN

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG THÁP

VÕ VĂN CHIẾN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HỌC SINH ĐỌC SÁCH ĐỊA PHƯƠNG

Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN GIỒNG RIỀNG,

TỈNH KIÊN GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 8.14.01.14

Hướng dẫn khoa học: PGS.TS HUỲNH MỘNG TUYỀN

ĐỒNG THÁP – NĂM 2019

i

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin trân trọng cảm ơn quý thầy, cô khoa Quản lý giáo dục, Phòng Sau đại học trường Đại học Đồng Tháp đã giảng dạy, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn PGS.TS Huỳnh Mộng Tuyền, là cán bộ hướng dẫn khoa học, đã hướng dẫn tôi thực hiện đề tài này

Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Kiên Giang, các đồng chí lãnh đạo, chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo, Văn phòng Ủy ban nhân dân huyện Giồng Riềng đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập thông tin phục vụ cho đề tài của luận văn

Và cũng xin chân thành cám ơn các đồng chí lãnh đạo, giáo viên, nhân viên

và các em học sinh ở các trường tiểu học huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang

đã nhiệt tình giúp đỡ, cung cấp tài liệu, trả lời phỏng vấn, hoàn thành phiếu hỏi khảo sát, tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu đề tài

Trong quá trình thực hiện đề tài của luận văn, mặc dù đã cố gắng nhưng luận văn chắc chắn không thể tránh khỏi thiếu sót Tác giả rất mong được sự chỉ dẫn của quý thầy, cô và sự đóng góp của các bạn đồng nghiệp, tất cả những ai quan tâm tới luận văn này

Xin trân trọng cám ơn!

Đồng Tháp, ngày 15 tháng 9 năm 2019

Tác giả luận văn

Võ Văn Chiến

ii

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu trong luận văn là trung thực và chưa có công bố trong công trình nghiên cứu khoa học nào khác Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm với lời cam đoan của mình

Đồng Tháp, ngày 15 tháng 9 năm 2019

Tác giả luận văn

Võ Văn Chiến

iii

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

LỜI CAM ĐOAN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT viii

DANH MỤC CÁC BẢNG ix

A MỞ ĐẦU 1

B NỘI DUNG 9

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HỌC SINH ĐỌC SÁCH ĐỊA PHƯƠNG Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC 9

1.1 Tổng quan nghiên cứu đề tài 9

1.1.1 Những nghiên cứu ở nước ngoài 9

1.1.2 Những nghiên cứu ở trong nước 10

1.2 Các khái niệm cơ bản 11

1.2.1 Quản lý 11

1.2.2 Hoạt động 12

1.2.3 Giáo dục 13

1.2.4 Hoạt động giáo dục 13

1.2.5 Đọc sách 14

1.2.6 Địa phương 15

1.3 Lý luận về hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương ở trường tiểu học 15

1.3.1 Vai trò, nguyên tắc, đặc điểm của hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương ở trường tiểu học 15

1.3.2 Mục tiêu của hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương 21

1.3.3 Nội dung hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương 22

1.3.4 Phương pháp hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương 24

1.3.5 Hình thức hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương 26

iv

1.3.6 Phương tiện, điều kiện hoạt động giáo dục học sinh đọc sách

địa phương 29 1.3.7 Chủ thể giáo dục học sinh đọc sách địa phương 29 1.3.8 Đánh giá kết quả hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương 31

1.4 Quản lý hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương ở các trường tiểu học 32

1.4.1 Quản lý mục tiêu hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương 32 1.4.2 Quản lý nội dung hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương 34 1.4.3 Quản lý phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương 36 1.4.4 Quản lý hình thức tổ chức hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương 37 1.4.5 Quản lý các phương tiện, điều kiện tổ chức hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương 38 1.4.6 Quản lý chủ thể thực hiện hoạt động giáo dục học sinh đọc sách

địa phương 40 1.4.7 Quản lý kiểm tra, đánh giá và chất lượng các hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương 41

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương 44 Kết luận chương 1 47 Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HỌC SINH ĐỌC SÁCH ĐỊA PHƯƠNG Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN GIỒNG RIỀNG, TỈNH KIÊN GIANG 48 2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục - đào tạo của huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang 48

2.1.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang 48 2.1.2 Khái quát về điều kiện kinh tế-xã hội huyện Giồng Riềng,

tỉnh Kiên Giang 49

v

2.1.3 Khái quát về tình hình phát triển giáo dục - đào tạo cấp tiểu học của

huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang 52

2.2 Khái quát về quá trình khảo sát thực trạng quản lý hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương ở các trường tiểu học huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang 54

2.2.1 Mục tiêu khảo sát 54

2.2.2 Nội dung khảo sát 54

2.2.3 Phương pháp khảo sát 54

2.2.4 Hình thức khảo sát 55

2.2.5 Đối tượng và địa bàn khảo sát 55

2.2.6 Phương tiện, điều kiện khảo sát 56

2.2.7 Tiến trình và thời gian khảo sát 56

2.2.8 Cách xử lý số liệu 56

2.3 Thực trạng hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương ở các trường tiểu học huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang 57

2.3.1 Khái quát về tình hình hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương ở các trường tiểu học huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang 57

2.3.2 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh về hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương ở các trường tiểu học huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang 58

2.3.3 Thực trạng về hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương ở các trường tiểu học huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang 60

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương ở các trường tiểu học huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang 70

2.4.1 Thực hiện chức năng quản lý của CBQL và GV về quản lý hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương ở các trường tiểu học huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang 70

2.4.2 Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương ở các trường tiểu học huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang 71

vi

2.5 Thực trạng về các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương ở các trường tiểu học huyện Giồng Riềng,

tỉnh Kiên Giang 79

2.6 Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương và quản lý hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương ở các trường tiểu học huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang 80

2.6.1 Mặt mạnh 80

2.6.2 Mặt yếu 81

2.6.3 Nguyên nhân 82

2.6.4 Cơ hội 83

2.6.5 Thách thức 84

Kết luận chương 2 85

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HỌC SINH ĐỌC SÁCH ĐỊA PHƯƠNG Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN GIỒNG RIỀNG, TỈNH KIÊN GIANG 86

3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 86

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu giáo dục 86

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn, phù hợp 86

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 87

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống, đồng bộ, khả thi 87

3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương ở các trường tiểu học huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang 87

3.2.1 Nâng cao nhận thức quản lý hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương cho cán bộ quản lý giáo dục và đội ngũ giáo viên ở các trường TH huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang 87

3.2.2 Tăng cường chỉ đạo bồi dưỡng năng lực giáo dục học sinh đọc sách địa phương cho giáo viên tiểu học ở các trường TH huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang 92

vii

3.2.3 Đẩy mạnh chỉ đạo thực hiện nội dung giáo dục học sinh đọc sách địa

phương ở các trường TH huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang 97

3.2.4 Đổi mới tổ chức các hình thức hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương ở các trường TH huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang 102

3.2.5 Nâng cao chất lượng tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương ở các trường TH huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang 105

3.2.6 Đẩy mạnh chỉ đại tăng cường phương tiện, điều kiện phục vụ cho hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương ở các trường TH huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang 108

3.2.7 Đẩy mạnh chỉ đạo việc kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương ở các trường TH huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang 112

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 118

3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương 119

Kết luận chương 3 122

C KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 123

1 Kết luận 123

2 Khuyến nghị 125

D TÀI LIỆU THAM KHẢO 126 PHỤ LỤC

ix

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Quy mô phát triển giáo dục tiểu học của huyện Giồng Riềng 52

Bảng 2.2 Đánh giá kết quả các mặt GDHS ở các trường TH huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang 53

Bảng 2.3 Thống kê phiếu điều tra của các trường tiểu học ở huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang 55

Bảng 2.4 Nhận thức CBQL, GV và HS về tầm quan trọng hoạt động GDHS đọc sách địa phương 58

Bảng 2.5 Mục tiêu GDHS đọc sách địa phương 60

Bảng 2.6 Nội dung GDHS đọc sách địa phương 62

Bảng 2.7 Phương pháp GDHS đọc sách địa phương 63

Bảng 2.8 Hình thức GDHS đọc sách địa phương 65

Bảng 2.9 Điều kiện, CSVC, phương tiện tổ chức GDHS đọc sách địa phương 66

Bảng 2.10 Năng lực chủ thể thực hiện GDHS đọc sách địa phương 67

Bảng 2.11 Đánh giá kết quả hoạt động GDHS đọc sách địa phương 69

Bảng 2.12.Thực hiện chức năng QL của CBQL và GV về quản lý hoạt động GDHS đọc sách địa phương 70

Bảng 2.13 Quản lý mục tiêu GDHS đọc sách địa phương 71

Bảng 2.14 Quản lý nội dung GDHS đọc sách địa phương 73

Bảng 2.15 Quản lý phương pháp GDHS đọc sách địa phương 74

Bảng 2.16 Quản lý hình thức GDHS đọc sách địa phương 75

Bảng 2.17 Quản lý phương tiện, điều kiện GDHS đọc sách địa phương 76

Bảng 2.18 Quản lý chủ thể thực hiện GDHS đọc sách địa phương 77

Bảng 2.19 Quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả GDHS đọc sách địa phương 78

Bảng 2.20 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động GDHS đọc sách địa phương ở các trường tiểu học 79

Bảng 3.1 Sự cần thiết của các biện pháp 119

Bảng 3.2 Tính khả thi của các biện pháp 120

Để có thể thích ứng với xu thế toàn cầu hóa, phát triển mạnh mẽ về GD&ĐT, các trường học phải không ngừng đổi mới GD để đào tạo ra được những con người phát triển toàn diện, có đầy đủ phẩm chất, năng lực, có kỹ năng thích ứng, hòa nhập tốt, có hoài bảo, lý tưởng sống, lòng tự hào dân tộc, biết tôn vinh cái đúng, cái đẹp, tích cực, cao thượng, nhân văn… để đáp ứng nhu cầu đòi hỏi của một XH hiện đại - XH chủ nghĩa Việt Nam

Để hình thành và phát triển HS một cách toàn diện, phát triển một con người Việt Nam mới, ngoài việc GD cho HS về giá trị của “chân- thiện-mỹ”,

mà chúng ta còn cần phải GD cho các em một giá trị nhân văn to lớn khác, đó

là lòng yêu quê hương đất nước, yêu gia đình, yêu con người Việt Nam Muốn như thế, ngoài nội dung GD trong chương trình GDPT hiện nay, mỗi nhà trường, mỗi người thầy phải biết hướng các em đến cái giá trị cao đẹp đó bằng các hình thức phong phú, đa dạng như: hoạt động giáo dục, trải nghiệm ngoài giờ lên lớp, tổ chức các hội thi, các phong trào thi đua… Đặc biệt, quan tâm đẩy mạnh phong trào đọc sách trong nhà trường, từ đó hình thành cho các

em một thói quen đọc sách tự giác, để tự lĩnh hội kiến thức và hình thành

nhân cách của mình Thật vậy, “Chúng ta sẽ trở thành gì phụ thuộc vào điều

chúng ta đọc sau khi tất cả các thầy cô giáo đã xong việc với chúng ta Trường học vĩ đại nhất chính là sách vở” (Thomas Carlyle) Sinh thời Chủ

tịch Hồ Chí Minh đã khuyên chúng ta “Muốn có nhiều tài liệu phải xem cho

rộng Xem được nhiều thứ báo chừng nào thì lấy được nhiều tài liệu chừng

2

ấy” Theo Bác, bất kể làm công việc gì cũng cần phải đọc sách Người mới

học chữ cần đọc để nhớ mặt chữ, những người làm công việc chuyên môn cần phải đọc để nâng cao trình độ… Bác đã đọc rất nhiều sách báo, Bác đã đọc được Luận cương của Lê-nin và từ đây Bác đã tìm ra con đường cứu nước,

cứu nhân dân, hình ảnh “Lệ Bác Hồ rơi trên chữ Lênin” (Chế Lan Viên) đã đi

vào lịch sử của dân tộc

Như vậy, GDHS đọc sách, đặc biệt là đọc sách lịch sử, địa lý, văn hóa địa phương giữ vai trò vô cùng quan trọng cho sự phát triển con người và XH

Bác Hồ kính yêu từng dạy “Dân ta phải biết sử ta Cho tường gốc tích nước

nhà Việt Nam” [37, tr 221] Trong chương trình GDPT bậc tiểu học từ trước

đến nay không có nội dung GDHS đọc sách Năm 2006, Bộ GD&ĐT ban hành chương trình GDPT (kèm theo Quyết định số 16/2006/QĐ-BGDĐT) [6]

có quy định về GD địa phương, nhưng chủ yếu chỉ lồng ghép GD nội dung văn hóa địa phương vào trong các môn học lớp 4, lớp 5 như môn Lịch sử, Địa

lý, Tiếng Việt… chưa chú trọng đến việc GDHS phải tìm hiểu, nghiên cứu tài liệu, đọc sách lịch sử, địa lý, văn hóa địa phương Trong những năm gần đây

Sở GD&ĐT Kiên Giang rất quan tâm đến việc biên soạn tài liệu, sách về lịch

sử, địa lý, văn hóa địa phương và đã đưa vào trong chương trình GD của nhà trường, nhưng chủ yếu ở cấp học THCS và THPT, còn ở cấp TH chỉ có 2 tiết/năm được lồng ghép vào các môn học Như vậy, so với truyền thống văn hóa, lịch sử đồ sộ của một địa phương như tỉnh Kiên Giang với số tiết GD ít như thế thì không thể nào truyền tải hết những tinh hoa văn hóa của địa phương cho HS lĩnh hội hết được Mặt khác, trong GD hiện nay của các nhà trường còn xem nhẹ việc GDHS đọc sách, nhất là sách văn hóa địa phương

Từ đó, dẫn đến HSTH rất thờ ơ với việc đọc sách hoặc có đọc thì chủ yếu các

em tìm đọc những truyện tranh, truyện kiếm hiệp, kinh dị… các em ít tìm đọc

3

những truyện cổ tích, tác phẩm văn học hay, tác phẩm về văn hóa địa phương… Với việc đọc sách không có định hướng như thế sẽ làm ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển toàn diện của trẻ Mặt khác, trong giai đoạn bùng

nổ công nghệ thông tin hiện nay, khi mà tất cả các thông tin đều có thể tìm kiếm thông qua một cú “nhấp chuột”, thì dường như, niềm đam mê đọc sách, nhất là giới trẻ đang dần bị lãng quên Thời gian qua, vấn đề bạo lực trong học đường, cách ăn nói, cách ứng xử của trẻ là vấn đề đang báo động, một phần ảnh hưởng việc đọc sách của trẻ Để có một nền tảng văn hóa đọc sâu rộng và bền vững, không còn cách nào khác là phải tìm cách ươm mầm thói quen đọc sách bắt đầu từ tuổi thơ, nhất là lứa tuổi ở HSTH

Để khắc phục những hạn chế nêu trên, các trường TH trong huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang đã tổ chức nhiều phong trào, nhiều hoạt động ngoại khóa

để HS tự nghiên cứu tài liệu, tự tìm đọc sách về lịch sử, văn hóa, đất nước, con người của địa phương như: Tổ chức thi viết tìm hiểu lịch sử, thi kể chuyện, sân khấu hóa, hoạt cảnh tái hiện, vẽ tranh cổ động, tọa đàm, nói chuyện truyền thống, về nguồn, đi tìm địa chỉ đỏ, chăm sóc các di tích lịch sử, trưng bày giới thiệu những hình ảnh, hiện vật, tư liệu lịch sử-văn hóa địa phương…Tuy nhiên, trong thực tiễn hiện nay, các nhà trường chưa xem việc GDHS đọc sách địa phương là một hoạt động quan trọng Sự chỉ đạo từ Ban giám hiệu nhà trường chưa chặt chẽ, chưa sâu sát, còn nặng về HĐ chính khóa trong lớp và GV cũng ít quan tâm, chú trọng đến việc GDHS đọc sách địa phương

Trước những đòi hỏi đổi mới GD và thực trạng hiện nay về việc GDHS đọc sách địa phương ở các trường TH huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang và

từ cơ sở pháp lý được trình bày ở trên, tác giả chọn đề tài “Quản lý hoạt động

giáo dục học sinh đọc sách địa phương ở các trường tiểu học huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang” để nghiên cứu làm luận văn tốt nghiệp

4

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát đánh giá thực trạng quản lý hoạt động GDHS đọc sách địa phương ở các trường TH huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang, tác giả đề xuất các biện pháp GDHS đọc sách địa phương ở các trường TH nhằm góp phần nâng cao hiệu quả GD toàn diện học sinh

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu:

Quản lý hoạt động GDHS đọc sách địa phương ở trường tiểu học

3.2 Đối tượng nghiên cứu:

Biện pháp quản lý hoạt động GDHS đọc sách địa phương ở các trường

TH huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang

4 Giả thuyết khoa học

Nếu hoạt động GDHS đọc sách địa phương được hiệu trưởng các trường quản lý và chỉ đạo thực hiện đồng bộ các biện pháp, thì sẽ góp phần quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động GDHS đọc sách địa phương ở các trường tiểu học huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động GDHS đọc sách

địa phương ở trường TH

5.2 Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng về quản lý hoạt động GDHS

đọc sách địa phương ở các trường TH huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang

5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động GDHS đọc sách địa

phương ở các trường TH huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

6.1 Phạm vi về nội dung

Hoạt động GDHS đọc sách địa phương ở các trường TH huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang được thực hiện thông qua tổ chức các hoạt động giáo

5

dục, trải nghiệm ngoài giờ lên lớp

6.2 Giới hạn địa bàn nghiên cứu

Nghiên cứu về thực trạng HĐGD và quản lý hoạt động GDHS đọc sách địa phương được khảo sát tại 03 trường tiểu học huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang

6.3 Thời gian nghiên cứu và chủ thể quản lý

- Quản lý hoạt động GDHS đọc sách địa phương ở các trường TH huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang từ năm học 2015-2016 đến nay

- Chủ thể quản lý: là Hiệu trưởng trường tiểu học huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

7.1.1 Phương pháp phân tích – tổng hợp tài liệu

- Thu thập thông tin, tài liệu để xây dựng cơ sở lý luận của đề tài từ thư viện, mạng internet, nguồn tài liệu từ thầy cô, bạn bè trong và ngoài nước…

về lịch sử, văn hóa địa phương; văn bản chỉ đạo của Đảng, pháp luật của Nhà nước liên quan đến vấn đề nghiên cứu

- Đọc, phân tích các kết quả nghiên cứu để hiểu sâu sắc ưu điểm, thành tựu cần kế thừa và những hạn chế cần tránh

- Trên cơ sở đọc, phân tích tất cả các kết quả đã được nghiên cứu, tác giả tiến hành tổng hợp để có tầm nhìn tổng thể về việc GDHS đọc sách địa phương ở các trường tiểu học

7.1.2 Phương pháp khái quát hóa các nhận định độc lập

Là phương pháp trên cơ sở các ý kiến, nhận định, quan điểm độc lập từ các nguồn tài liệu khác nhau về một vấn đề nào đó, người nghiên cứu khái quát lên thành ý kiến, nhận định, quan điểm riêng của mình

6

7.1.3 Phương pháp mô hình hóa

Tác giả khai thác phương pháp này để trực quan hơn khung lý luận cơ bản của đề tài

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn và tổng kết kinh nghiệm

7.2.1 Phương pháp điều tra

- Để làm rõ thực trạng nhận thức, tổ chức hoạt động GDHS đọc sách địa phương ở các trường TH huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang, tác giả thiết kế 3 loại phiếu để điều tra CBQL, GV và HS ở các trường TH về quản lý hoạt động GDHS đọc sách địa phương ở các trường TH

- Tác giả tiến hành phỏng vấn sâu thực trạng khai thác các thành tố hoạt động GDHS đọc sách địa phương ở các trường TH, năng lực chủ thể thực hiện, kết quả, nguyên nhân của thực trạng

7.2.2 Phương pháp quan sát

Quan sát HĐ quản lý của các trường TH về GDHS đọc sách địa phương để thu thập thông tin, từ đó có những đánh giá sát thực về tình hình

7.2.3 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

Tác giả tiến hành nghiên cứu các sản phẩm: Kế hoạch năm học của Sở GD&ĐT tỉnh Kiên Giang, Phòng GD&ĐT huyện Giồng Riềng, kế hoạch năm học của các trường TH từ năm học 2015-2016 đến năm học 2018-2019; kế hoạch HĐ ngoại khóa của các trường TH; thiết kế các tiết sinh hoạt lớp cuối tuần, sinh hoạt đầu tuần, hoạt động giáo dục, hoạt động trải nghiệm theo chủ điểm ngoài giờ lên lớp, HĐ của thư viện nhà trường để biết được thực trạng GDHS đọc sách địa phương ở các trường TH hiện nay

7.2.4 Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia

Tác giả dựa trên ý kiến của các chuyên gia đánh giá biện pháp quản lý hoạt động GDHS đọc sách địa phương ở các trường TH Phương pháp sử

7

dụng thông qua phiếu hỏi, phỏng vấn… nhằm tổng hợp các ý kiến nhận xét, đánh giá về kết quả nghiên cứu của đề tài

7.2.5 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục

Phân tích cơ sở lý luận về quản lý hoạt động GDHS đọc sách địa phương ở các trường TH để rút ra lý luận chung Đồng thời, tổng kết những nguyên nhân để loại trừ những sai lầm, thất bại trong GD

7.3 Phương pháp thống kê toán học và xử lý kết quả nghiên cứu

Sau khi điều tra thực trạng, tác giả dùng toán thống kê xử lý số liệu thu thập được nhằm phục vụ cho viết báo cáo kết quả nghiên cứu của đề tài, công

bố sản phẩm nghiên cứu khoa học

8 Đóng góp của luận văn

8.1 Về lý luận

Tiếp cận và cụ thể hóa một số nội dung và khái quát hóa lý luận về quản lý hoạt động GDHS đọc sách địa phương vào việc GDHS phù hợp với việc đổi mới chương trình GDPT nói chung và GDTH nói riêng

8.2 Về thực tiễn

Đề tài đánh giá thực trạng và đưa ra được bức tranh tổng thể về hoạt động GDHS đọc sách địa phương ở các trường TH huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang Từ đó, đề tài đề xuất được biện pháp quản lý hoạt động GDHS đọc sách địa phương ở các trường TH huyện Giồng Riêng, tỉnh Kiên Giang có hiệu quả

9 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung luận văn có 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động GDHS đọc sách địa

phương ở trường tiểu học;

8

Chương 2 Thực trạng về quản lý hoạt động GDHS đọc sách địa

phương ở các trường TH huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang;

Chương 3 Biện pháp quản lý hoạt động GDHS đọc sách địa phương ở

các trường TH huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang

9

B NỘI DUNG Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HỌC SINH ĐỌC SÁCH ĐỊA PHƯƠNG Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC 1.1 Tổng quan nghiên cứu đề tài

1.1.1 Những nghiên cứu ở nước ngoài

Vào nửa sau thế kỷ XX, nhiều nhà khoa học cho rằng cần có những nghiên cứu phối hợp trong phạm vi quốc tế về vấn đề đọc sách, để có thể phân tích so sánh thực trạng việc đọc tại các nước khác nhau Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân, những nghiên cứu thuộc loại này đến nay vẫn chưa có nhiều

Năm 1954, một cuộc khảo sát quốc tế với câu hỏi: "Hiện giờ bạn có

đọc sách hay không?" được tiến hành tại Mỹ, Canađa, Ôxtrâylia, Anh và Đức

Đây được coi là một bước đi mới trong nhận thức về việc đọc như là một hiện tượng có tính chất chung cho cả thế giới Những nhà nghiên cứu tiến hành cuộc khảo sát này đã có được những điều kiện để so sánh các chỉ số đọc sách trong các nước khác nhau, để phân tích thực trạng, tìm nguyên nhân của những dị biệt, rút ra những kết luận

Trong những năm 70, Tiểu ban Đọc sách của Hiệp hội Thư viện Quốc

tế (IFLA), một tiểu ban do V.Đ Stelmakh (Nga) có sáng kiến đề nghị thành lập, và sau đó, là người trực tiếp phụ trách (từ 1993-1997), đã tiến hành một đợt khảo sát quốc tế về việc đọc của lứa tuổi thiếu nhi, bao gồm 26 nước tham gia Cuộc khảo sát này đã góp phần giải quyết nhận thức về việc nghiên cứu vấn đề đọc sách như là một vấn đề nghề nghiệp chung của toàn thế giới Cũng vào những năm tháng đó, riêng ở Liên Xô cũng đã tiến hành những nghiên cứu quốc tế về việc đọc, với sự tham gia của các nước mà thời đó được gọi là nước anh em, như: Ba Lan, Hungari, CHDC Đức, v.v… Như vậy, các nhà khoa học Nga đã góp phần đáng kể vào hoạt động nghiên cứu việc đọc trong phạm vi quốc tế

10

1.1.2 Những nghiên cứu ở trong nước

Ở Việt Nam đến nay chưa có một đề tài nào nghiên cứu về hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương Với nội dung này, tác giả đề cập đến một số nghiên cứu trước đó về văn hóa đọc, đó là:

- Tác giả Trương Huyền Anh, luận văn thạc sĩ quản lý văn hóa khóa 3

(2015-2017), Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương, bài “Văn hóa

đọc của sinh viên trường Đại học Thể dục thể thao Băc Ninh” [1]

- Nhóm sinh viên trường Đại học Nội vụ Hà Nội, bài viết: “Thực trạng

và giải pháp nâng cao văn hóa đọc của sinh viên trường Đại học Nội vụ Hà Nội” [28];

- Nhà báo Lý Trường Chiến – Giám đốc phía Nam dantri.com.vn và tạp

chí Trí Tri (2010), bài viết “Vài giải pháp nhằm nâng cao văn hóa đọc”[28];

- Nguyễn Thị Lan, bài viết “Phát triển văn hóa đọc tại các trường Đại

học Đông Á- Đà Nẵng”, đăng trên tạp chí Thư viện Việt Nam, số 52-2015 [28];

- Tác giả Thảo Miên, bài viết “Văn hóa đọc cũng cần xã hội hóa”, báo Phụ nữ Việt Nam, số 48-2015 [28];

- “Khảo sát thực trạng đọc sách và đề ra phương pháp đọc sách hiệu

quả cho sinh viên khoa kinh tế trường Đại học Đồng Tháp” của nhóm sinh

viên khoa kinh tế, Trường Đại học Đồng Tháp [28];

- Tác giả Nguyễn Thị Bích Ngọc, khoa du lịch – Đại học Huế, bài viết

“Một số giải pháp phát triển văn hóa đọc cho sinh viên Huế” [28];

Và còn rất nhiều công trình nghiên cứu về văn hóa đọc khác của các nhà khoa học, các sinh viên của các trường Cao đẳng, Đại học trong cả nước Tuy nhiên qua tìm hiểu, nghiên cứu tác giả thấy rằng hiện nay chưa có đề tài nào đề cập hay nghiên cứu đến hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương ở các trường tiểu học huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang

C.Mác cho rằng: Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn thì ít nhiều cũng cần một sự chỉ đạo, điều hòa những hoạt động cá nhân nhằm thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ các cá thể sản xuất khác với sự vận động của các khí quan độc lập của nó Một nghệ sĩ vĩ cầm thì tự điều khiển mình còn một dàn nhạc thì cần có nhạc trưởng

Theo tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Nguyễn Quốc Chí thì quan niệm

“Quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích tổ chức”

Còn tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động nói chung

là khách thể quản lý nhằm thực hiện được những mục tiêu đã dự kiến” [30, tr 14]

Có thể nói, khái niệm quản lý đã hình thành từ rất lâu, cùng với sự phát triển của tri thức nhân loại cũng như nhu cầu của thực tiễn nó được xây dựng

và phát triển ngày càng hoàn thiện hơn Mọi hoạt động của xã hội đều cần tới quản lý Quản lý vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật trong việc điều khiển một

hệ thống xã hội cả tầm vĩ mô và vi mô Hoạt động quản lý là hoạt động cần thiết phải thực hiện khi những con người kết hợp với nhau trong các nhóm, các tổ chức nhằm đạt được mục tiêu chung

12

Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng, có mục đích,

có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý để chỉ huy, điều khiển, liên kết các yếu tố tham gia vào hoạt động thành một chỉnh thể thống nhất, điều hoà hoạt động của các khâu một cách hợp quy luật nhằm đạt đến mục tiêu xác định trong điều kiện biến động của môi trường

Mặc dù khái niệm quản lý được diễn đạt bằng nhiều cách khác nhau,

song tựu chung lại có thể hiểu rằng: “Quản lý là tác động có định hướng, có

chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích tổ chức”.

1.2.2 Hoạt động

Con người sống là con người hoạt động Hoạt động là phương thức tồn tại của con người Theo tâm lý học mácxít, cuộc sống con người là một dòng hoạt động, con người là chủ thể của các hoạt động thay thế nhau Hoạt động

là quá trình con người thực hiện các quan hệ giữa con người với thế giới tự nhiên, XH Đó là quá trình chuyển hóa năng lực lao động và các phẩm chất tâm lý khác của bản thân thành sự vật, thành thực tế và quá trình ngược lại là quá trình tách những thuộc tính của sự vật, của thực tế quay trở về với chủ thể, biến thành vốn liếng tinh thần của chủ thể

Chúng ta có thể hiểu HĐ là quá trình tác động qua lại giữa con người với thế giới xung quanh để tạo ra sản phẩm về phía thế giới và sản phẩm về phía con người Trong quá trình tác động qua lại đó, có hai chiều tác động diễn ra đồng thời, thống nhất và bổ sung cho nhau:

Chiều thứ nhất, là quá trình tác động của con người với tư cách là chủ thể vào thế giới (thế giới đồ vật) Quá trình này tạo ra sản phẩm mà trong đó chứa đựng các đặc điểm tâm lý của người tạo ra nó Hay nói khác đi, con người đã chuyển những đặc điểm tâm lý của mình vào trong sản phẩm Sản

để tác động có hiệu quả vào thế giới Quá trình này là quá trình hình thành tâm

lý ở chủ thể, còn gọi là quá trình chủ thể hoá hay quá trình nhập tâm

Như vậy trong hoạt động, con người vừa tạo ra sản phẩm về phía thế giới, vừa tạo ra tâm lý của chính mình Có thể nói, tâm lý của con người chỉ

có thể được bộc lộ, hình thành trong HĐ và thông qua HĐ

1.2.3 Giáo dục

Theo nghĩa rộng, GD là quá trình toàn vẹn hình thành nhân cách, được

tổ chức một cách có mục đích và có kế hoạch, thông qua các HĐ và quan hệ giữa người GD và người được GD, nhằm truyền đạt và chiếm lĩnh những kinh nghiệm XH của loài người

Theo nghĩa hẹp, GD là một bộ phận của quá trình GD tổng thể, là quá trình hình thành niềm tin, lý tưởng, động cơ, tình cảm, thái độ, những nét tính cách, những hành vi, thói quen cư xử đúng đắn trong XH, thuộc các lĩnh vực đạo đức, thẩm mỹ, tư tưởng chính trị, lao động, vệ sinh,… Chức năng trội của

GD là hình thành phẩm chất đạo đức của con người

1.2.4 Hoạt động giáo dục

Sự hình thành và phát triển nhân cách của con người chịu sự tác động của nhiều yếu tố: di truyền, môi trường, giáo dục và quan trọng nhất là hoạt động của cá nhân, nó quyết định trực tiếp sự hình thành và phát triển nhân cách của cá nhân

14

Hoạt động là hình thức biểu hiện quan trọng nhất các mối quan hệ tích cực, chủ động của con người với thực tiễn xung quanh Hoạt động là phương thức tồn tại của con người, đồng thời hoạt động là điều kiện, là phương tiện,

là con đường hình thành và phát triển nhân cách côn người, trong đó hoạt động giáo dục giữ vai trò chủ đạo

Hoạt động giáo dục có thề hiểu theo hai nghĩa khác nhau:

Theo nghĩa rộng: Hoạt động giáo dục là những hoạt động có chủ đích,

có kế hoạch, do nhà trường giáo dục định hướng, thiết kế, tổ chức, thông qua những cách thức phù hợp, nhằm thực hiện mục đích giáo dục

Theo nghĩa hẹp: Hoạt động giáo dục bao gồm những hoạt động giáo

dục được tổ chức ngoài giờ và các môn học bắt buộc và tự chọn như: văn nghệ, thể dục, thể thao, tham quan du lịch, giao lưu văn hóa, hoạt động câu lạc bộ, hoạt động bảo vệ môi trường, lao động công ích và các hoạt động xã hội khác

Như vậy, hoạt động giáo dục theo nghĩa rộng bao gồm cả hoạt động dạy học và hoạt động giáo dục (theo nghĩa hẹp)

1.2.5 Đọc sách

Đọc sách là cách tiếp thu ngôn ngữ, giao tiếp và chia sẻ thông tin và ý tưởng Bởi vì đọc là một quá trình phức tạp như vậy, nó không thể được kiểm soát hoặc định nghĩa bằng các giải thích giản đơn Không có luật cụ thể

về đọc, nhưng đọc đã cho phép các độc giả một lối thoát để tạo ra các tác phẩm nội tâm của riêng họ

Theo Wikipedia: Đọc là một quá trình nhận thức phức tạp của việc giải

mã những biểu tượng để tạo ra ý nghĩa Đọc sách được hiểu là cách tiếp thu ngôn ngữ, giao tiếp và chia sẻ thông tin, ý tưởng Giống với ngôn ngữ, nó là

1.3 Lý luận về hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương ở trường tiểu học

1.3.1 Vai trò, nguyên tắc, đặc điểm của hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương ở trường tiểu học

1.3.1.1 Vai trò của hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương

Kế thừa có chọn lọc Văn kiện Đại hội XI và phát triển những quan điểm chỉ đạo, những định hướng lớn của Đảng về văn hóa, con người Việt

Nam, đặc biệt là Nghị quyết Trung ương 9 khóa XI về “Xây dựng và phát

triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước” đã khẳng định bốn đặc trưng của nền văn hoá Việt Nam là “dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học” Văn kiện Đại hội XII của Đảng tiếp tục

nhấn mạnh: “Các cấp, các ngành phải nhận thức đầy đủ và thực hiện có kết

quả mục tiêu: xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam phát triển toàn diện, hướng đến chân - thiện - mỹ, thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học” Nghị quyết Đại hội XII của Đảng lại tiếp tục khẳng

định: “Đặt lên hàng đầu nhiệm vụ xây dựng con người Việt Nam phát triển

toàn diện, trọng tâm là:…hiểu biết sâu sắc, tự hào, tôn vinh lịch sử, văn hoá dân tộc; khẳng định, tôn vinh cái đúng, cái tốt đẹp, tích cực, cao thượng; nhân rộng các giá trị cao đẹp, nhân văn”

16

Như vậy, GDHS đọc sách nói chung, đọc sách địa phương nói riêng có vai trò hết sức quan trọng, nó hình thành cho các em có một thói quen tự nghiên cứu khoa học, tự khám phá và sáng tạo ra những cái mới, đó là vấn đề then chốt tạo nên bản sắc, bản lĩnh con người Việt Nam Nhà văn nổi tiếng

thế giới, văn hào người Nga M.Go-rơ-ki nói: "Sách mở rộng trước mắt tôi

một chân trời mới" Đúng thế, sách có vai trò rất quan trọng trong đời sống

chúng ta Chúng mang lại cho ta những kiến thức bổ ích về đời sống xã hội, thế giới xung quanh Sách ghi lại những hiểu biết, những phát minh của con người từ xưa đến nay trên mọi phương diện Sách là sản phẩm tinh thần của tài năng, mọi ngành mọi phương diện: sách văn học, sách lịch sử, sách địa lí, triết học, toán học Không còn sách, nền văn minh nhân loại cũng sẽ không

còn Vì thế: “Hãy yêu sách, nó là nguồn kiến thức, chỉ có kiến thức mới là

con đường sống” như M.Gorki đã nói: “Sách là một phần quan trọng và tất yếu của cuộc sống” Không có nó, thì văn minh nhân loại rất khó được lưu

giữ trường tồn với thời gian

Sách, từ rất lâu, đã có một vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống của mỗi chúng ta Hẳn rằng ai cũng đã biết, sách vừa là một tài sản vô giá của con người về mặt kiến thức, vừa là một người bạn tốt về mặt tinh thần Bởi vì, sách không những là nơi lưu giữ những kiến thức quý giá của con người mà còn là thứ có tác dụng giải toả căng thẳng Đọc sách chính là cách để loài người tiếp xúc với nhiều loại kiến thức khác nhau và biết về nhiều loại văn hóa trên thế giới Đọc sách không chỉ giúp bạn am hiểu hơn về kiến thức chuyên môn mà còn giỏi hơn về nhiều lĩnh vực khác, có thêm nhiều kỹ năng sống, vốn sống của bạn cũng phong phú hơn… Nói một cách khái quát thì sách là công cụ, còn đọc sách là phương thức để giúp mỗi người tiến tới thành công Đọc sách chính là “phương thuốc” chữa “căn bệnh” mất tập trung và chứng hay quên của các bạn Khi bạn đọc sách, tất cả sự tập trung của bạn

Ngày nay, cả nhân loại đang trên đường hướng đến một xã hội học tập

Vì vậy, sách trở thành một phương tiện quan trọng để con người đến với tri thức Càng ngày sách càng cho chúng ta thấy tầm quan trọng của mình với đời sống nhân loại Con người lưu lại vào sách những suy nghĩ tâm tư, tình cảm của mình về những vấn đề trong cuộc sống: khoa học, nghệ thuật, đời sống, Sách có một vai trò rất quan trọng đối với việc mở rộng hiểu biết của con người và từ đó góp phần phát triển thế giới Sách lưu giữ những thông tin, những giá trị vật chất và tinh thần của nhân loại

Ông cha ta từng dạy: “Một kho vàng không bằng một nang sách”, sách

không chỉ là một kho kiến thức vô tận mà còn là của kho vô tận Sách đã trở nên vô giá với nhân loại Những phát minh của Ê-đi-sơn, Niu-tơn, nhờ được lưu giữ lại trong sách mà thế hệ sau có thể hiểu được những gì cha ông đã làm được từ đó kế thừa và tiếp tục phát triển những lĩnh vực khác Bên cạnh đó, sách còn giúp con người giao lưu với thế giới bên ngoài Khi viết sách, người viết đã gửi gắm những kinh nghiệm, tâm tư, tình cảm, của mình vào những trang giấy

Trong thực tế, tác dụng của việc đọc sách không chỉ dừng lại ở chỗ tiếp thu kiến thức mà đọc sách còn là một biện pháp để hoàn thiện mọi mặt của con người Với ý nghĩa này, các loại sách văn hóa học, văn chương, lịch sử, triết học không chỉ là những loại sách thuần chuyên môn mà đã trở thành sách chung cho mọi người, cho xã hội Do đó, sẽ rất thiếu sót nếu bạn nói rằng

"Tôi là sinh viên Thể dục thì cần gì đọc sách Văn học", hay "Tôi là sinh viên

18

Kinh tế cần gì đọc sách lịch sử" và cho rằng những loại sách đó không thiết

thực đối với công việc của bạn…

Trong trường TH, việc phát triển văn hóa đọc, tạo thói quen đọc sách ngày càng có ý nghĩa Đọc sách là thói quen giúp các em lĩnh hội các giá trị văn hóa XH; hình thành và phát triển kỹ năng tiếp nhận thông tin, tiếp nhận tri thức – những yếu tố quan trọng góp phần hình thành nhân cách cho các

em Đặc biệt, nhà trường cần hướng các em phải quan tâm đọc sách địa phương để hiểu hơn về những sự kiện lịch sử, nhân vật lịch sử ở tại địa phương mình đang sinh sống, hiểu rõ văn hóa địa phương, phong tục tập quán, lễ hội, ẩm thực, về đất nước và con người; những danh lam thắng cảnh đặc sắc của địa phương

1.3.1.2 Nguyên tắc của hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương

Trên cơ sở tổng kết thực tiễn công tác với bạn đọc thiếu nhi, lý luận thư viện học ngày nay đã đưa ra một hệ thống các phương pháp hướng dẫn đọc trong thư viện rất phong phú, đa dạng, có tác dụng hỗ trợ cho nhau: hướng dẫn cá biệt, hướng dẫn đọc tập thể; tuyên truyền trực quan, thi vui đọc sách, thi kể chuyện, vẽ tranh theo sách Tùy theo đặc điểm tâm lý của đối tượng được hướng dẫn: nhi đồng hay thiếu niên, thành thị hay nông thôn có thể áp dụng những hình thức và phương pháp hướng dẫn đọc khác nhau Tuy nhiên,

để đảm bảo đạt hiệu quả cao trong quá trình hướng dẫn đọc cho các em, đối tượng có những đặc điểm tâm sinh lý đặc biệt, cần phải quán triệt một số nguyên tắc sau:

Tính vừa sức, thích hợp: Hoạt động đọc sách của thiếu nhi thực chất là

quá trình tương tác giữa bạn đọc và sách thiếu nhi Các em tìm trong sách những gì đáp ứng được nhu cầu và hứng thú của mình, đồng thời nội dung sách tác động trở lại tới nhận thức và HĐ của các em Mỗi loại sách cũng đòi

19

hỏi phương pháp đọc thích hợp, những điều kiện nhất định đảm bảo cho việc cảm thụ, lĩnh hội chính cuốn sách đó đạt hiệu quả cao Cùng một cuốn sách không phải bạn đọc nào cũng có những ấn tượng và mức độ cảm thụ lĩnh hội như nhau

Tính trực quan, sinh động: Tư duy hình tượng cụ thể có vai trò rất lớn

trong quá trình nhận thức ở lứa tuổi thiếu nhi, đặc biệt chiếm ưu thế ở lứa tuổi nhi đồng Thiếu nhi nhận thức thông qua hình ảnh trực quan sinh động có hiệu quả cao hơn thông qua các khái niệm trừu tượng Cần triệt để tận dụng các hình thức trực quan, các màu sắc tươi sáng, sinh động trong quá trình hướng dẫn các em đọc sách

Phát huy tính tích cực và sáng tạo: Tính tích cực, sáng tạo là một yếu

tố cực kỳ quan trọng, là thước đo trình độ phát triển nhân cách của con người trong giai đoạn hiện nay Tính tích cực, sáng tạo cần phải được hình thành ngay từ thời thơ ấu của con người Lứa tuổi thiếu nhi là giai đoạn thuận lợi để hình thành và phát triển tính tích cực, sáng tạo, bởi lẽ tư duy trừu tượng đã bắt đầu hình thành và phát triển ở giai đoạn này Bởi vậy, cần phải quán triệt nguyên tắc phát huy tính tích cực, sáng tạo của các em trong quá trình hướng dẫn các em đọc sách

Nguyên tắc hợp tác: có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quá trình

hướng dẫn đọc sách cho các em thiếu nhi Để thực hiện nguyên tắc đó cần tạo

ra hứng thú trong quá trình tiếp xúc, tâm thế sẵn sàng hiểu và tiếp nhận những yếu tố mới lạ cho các em

1.3.1.3 Đặc điểm tâm lý của học sinh tiểu học trong hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương

Đặc điểm của quá trình nhận thức: HS ở lứa tuổi TH chưa có nhiều

nhận thức về các vấn đề xung quanh, hành động chủ yếu dựa trên cảm giác và cảm xúc bản thân Tri giác của HSTH mang tính chất đại thể, ít đi sâu vào các

Đặc điểm nhân cách: Đối với trẻ em TH, tính cách chưa ổn định, có thể

thay đổi dưới tác động của gia đình, bạn bè, những người xung quanh… có thể bắt chước người lớn và hình thành tính cách cho mình Do đó, gia đình cũng như thầy cô trong trường tạo cho các em những thói quen, nhân cách lành mạnh Nhận thức càng sâu sắc, trẻ càng ham hiểu biết, yêu thích khám phá, do đó mà nhu cầu đọc cũng phát triển Nhu cầu đọc được phát triển cùng với kỹ sảo đọc, hình thành suy nghĩ riêng cho mỗi cá nhân trong mỗi câu chuyện

Đặc điểm của nhu cầu đọc: Nhu cầu đọc mang tính XH sâu sắc bởi đó

là một loại nhu cầu tinh thần của con người – một thực thể mang tính XH cao Tính XH của nhu cầu đọc thể hiện ở nội dung và phương thức thỏa mãn nhu cầu đọc chịu ảnh hưởng của các điều kiện văn hóa, kinh tế, XH Nhu cầu đọc bao giờ cũng gắn liền với số lượng và chất lượng tài liệu được lưu hành trong một XH cụ thể

Đặc điểm nhu cầu đọc của HSTH: Thực tế thư viện học thế giới đã

khẳng định ở mỗi lứa tuổi, trẻ em đều có nhu cầu riêng và có quy luật đọc khác nhau Ở bạn đọc 6 – 7 tuổi, là thời kỳ đầu tiên của cuộc đời HS Đặc điểm của thời kỳ này là tư duy của các em còn non nớt, chưa hình thành hứng thú rõ ràng, kỹ thuật đọc mới được hình thành nên chưa hoàn thiện nhưng các

em rất ham đọc sách, có khả năng cảm thụ và hiểu các tác phẩm văn học Thời kỳ này, trẻ em bắt đầu chuyển từ nghe đọc sang tự mình đọc sách Đây

là thời kỳ khó khăn và quan trọng nhất trong việc hình thành hứng thú và thói quen đọc sách Ở bạn đọc lứa tuổi 8 - 9 tuổi, yêu cầu hiểu biết của các em rất

21

rộng nhưng không ổn định Tư duy của các em đã phát triển khá, có khả năng suy luận, nhận xét Tuy nhiên, các em vẫn quan niệm đơn giản và ngây thơ về các quyển sách đã đọc Các em ở lứa tuổi 10 – 11 tuổi là thời kỳ phức tạp Nhu cầu hiểu biết và HĐ ngoài XH của các em phát triển mạnh, đã xuất hiện các hứng thú riêng, tăng hứng thú đối với các phương tiện nghe nhìn, bắt đầu

thích đọc những sách khoa học kỹ thuật phổ thông

1.3.2 Mục tiêu của hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương

Hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương ở các trường tiểu học nhằm:

Về năng lực đọc sách: Hình thành cho HS có thói quen đọc sách, có kỹ

năng và phương pháp đọc sách hiệu quả Đặc biệt, qua HĐ đọc sách giúp cho

HS nắm được tri thức lý luận của văn bản một cách có hệ thống; biết kết hợp các phương pháp, biện pháp, các kỹ thuật, chiến thuật đọc sách và cách thức vận dụng chúng vào quá trình tiếp nhận tri thức; biết chọn tri thức mang tính ứng dụng vào thực tiễn cuộc sống qua các hành động, ứng xử, thái độ sống từ các tài liệu và sách mà các em đã được đọc

Về năng lực nhận thức: Học sinh kể lại được và nhận biết được nhân

vật, sự kiện lịch sử diễn ra tại địa phương; nhận biết được một số giá trị văn hóa, phong tục tập quán, di tích lịch sử, truyền thống cách mạng tiêu biểu của địa phương HS trình bày, giới thiệu và mô tả được một số nét chính về lịch

sử, văn hóa, phong tục tập quán, lễ hội, danh lam thắng cảnh của địa phương

Về năng lực tìm hiểu: Học sinh biết quan sát, tra cứu tài liệu để tìm

thông tin hoặc thực hiện điều tra ở mức độ đơn giản để tìm hiểu về các sự kiện, nhân vật, di tích lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán, lễ hội và các danh lam thắng cảnh của địa phương Từ những nguồn tư liệu đã đọc, các em biết nhận xét về các đặc điểm và mối quan hệ giữa các sự kiện, nhân vật, di tích lịch sử tại địa phương Học sinh trình bày được ý kiến của mình và so sánh,

22

nhận xét về một số sự kiện, nhân vật, di tích lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán, lễ hội, danh lam thắng cảnh địa phương

Về năng lực vận dụng: Học sinh sử dụng được đường thời gian để biểu

diễn tiến trình phát triển của sự kiện, quá trình lịch sử; sử dụng được biểu đồ,

số liệu, để nhận xét về một số sự kiện, nhân vật, di tích lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán, lễ hội và danh lam thắng cảnh của địa phương Các em biết sưu tầm và sử dụng các nguồn tư liệu lịch sử, văn hóa địa phương để thảo luận và trình bày quan điểm về một số vấn đề lịch sử, xã hội đơn giản; vận dụng được kiến thức lịch sử đã đọc để phân tích và nhận xét ở mức độ đơn giản tác động của một sự kiện, nhân vật, di tích lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán, lễ hội, danh lam thắng cảnh đối với cuộc sống hiện tại của các em

Từ đó, các em đề xuất được ý tưởng và thực hiện được một số hành động bảo

vệ, giữ gìn, tôn tạo và phát huy các di tích lịch sử, các công trình văn hóa, phong tục tập quán, lễ hội, truyền thống cách mạng và các danh lam thắng cảnh của địa phương

1.3.3 Nội dung hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương

Nội dung hoạt động GDHS đọc sách địa phương phải góp phần thực hiện mục tiêu của nội dung chương trình GDPT hiện hành, gắn lý luận với thực tiễn, bám sát tình hình phát triển kinh tế - XH của địa phương, góp phần thực hiện mục tiêu GDPT theo các văn bản định hướng chung của Đảng và Nhà nước

Nội dung GDHS đọc sách địa phương bao gồm các nội dung chủ yếu sau đây:

(1) Về địa danh, nguồn gốc hình thành và phát triển của vùng đất tại địa phương;

(2) Về văn hóa, phong tục tập quán và các lễ hội của địa phương;

23

Văn hóa, lễ hội: gồm những công trình văn hóa, di tích lịch sử có giá

trị, các lễ hội văn hóa của địa phương và các lễ hội văn hóa đặc sắc của các dân tộc anh em đang sinh sống trên địa bàn tại địa phương;

Phong tục, tập quán: gồm các phong tục tiêu biểu như: tục cưới, tục

sinh con, tục thờ phượng, tục cúng, tục uống rượu…; các tập quán lao động, sinh sống, các mối quan hệ trong cộng đồng làng, xã,… của các dân tộc anh

em trên địa bàn tại địa phương;

(3) Về tinh thần yêu nước và truyền thống cách mạng của người dân được thể hiện qua hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ của người dân địa phương, đã thể hiện tình đoàn kết yêu quê hương, yêu đất nước; tinh thần yêu nước vang dội trong lòng người dân trong chiến đấu kiên cường, bất khuất chống ngoại xâm để bảo vệ quê hương, bờ cõi;

(4) Về những sự kiện, nhân vật và di tích lịch sử tiêu biểu trong lịch sử của địa phương;

(5) Về giáo dục, kinh tế, chính trị của địa phương;

(6) Về những danh lam thắng cảnh tiêu biểu của địa phương

Kế hoạch thực hiện nội dung hoạt động GDHS đọc sách địa phương ở các trường TH cần thể hiện rõ phương pháp, cách thức thực hiện và việc kiểm tra, đánh giá trong HĐGD Đồng thời, phải định hướng thống nhất về nội dung GD ở tại các trường TH trong huyện và toàn tỉnh Định hướng cho việc tìm hiểu, tra cứu tài liệu, sách cho học sinh Tích hợp các phương pháp GD hiện đại trong nội dung GD chính khóa và nội dung GD địa phương Bên cạnh các nội dung “cứng” của tài liệu GD địa phương, đưa nội dung GD địa phương thành một tiết học độc lập, đảm bảo phù hợp với năng lực tiếp thu và vận dụng của từng đối tượng HS, đồng thời phù hợp với xu thế đổi mới GDPT hiện nay

24

Nội dung GDHS đọc sách địa phương là GD những vấn đề cơ bản về văn hoá, lịch sử, địa lí, kinh tế, xã hội, môi trường, của địa phương bổ sung cho nội dung GD bắt buộc chung thống nhất trong cả nước, nhằm trang bị cho

HS những hiểu biết về nơi sinh sống, bồi dưỡng cho HS tình yêu quê hương,

ý thức tìm hiểu và vận dụng những điều đã đọc để góp phần giải quyết những vấn đề của quê hương nơi các em đang sinh sống

1.3.4 Phương pháp hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương

Phương pháp là một trong những điều kiện quan trọng để truyền tải nội dung kiến thức cần đạt cho HS Chính vì thế, việc sử dụng các phương pháp cần phải đảm bảo phù hợp với mục tiêu GD, phù hợp với đối tượng, điều kiện

và các hình thức HĐ trong GDHS

1.3.4.1 Nhóm phương pháp hình thành ý thức cá nhân

Phương pháp vấn đáp (đàm thoại): Là phương pháp GV khéo léo đặt

hệ thống câu hỏi để HS trả lời nhằm gợi mở làm sáng tỏ những vấn đề mới; tự khai phá những tri thức mới bằng sự tái hiện những tài liệu đã học hoặc từ những kinh nghiệm đã tích luỹ được trong cuộc sống, nhằm giúp HS củng cố,

mở rộng, đào sâu, tổng kết, hệ thống hoá những tri thức đã tiếp thu được và nhằm mục đích kiểm tra, đánh giá và giúp HS tự kiểm tra, tự đánh giá việc lĩnh hội tri thức

Phương pháp thuyết trình: Là phương pháp dùng lời nói sinh động để trình

bày một tài liệu mới hoặc tổng kết những tri thức đã thu lượm được một cách có

hệ thống Dùng phương pháp này truyền đạt được những kiến thức tương đối khó, phức tạp chứa đựng nhiều thông tin mà HS không thể tự mình tìm hiểu được Tuy nhiên, phương pháp này làm cho HS bị thụ động và nhàm chán

Phương pháp kể chuyện: Là phương pháp dùng lời nói để diễn tả một

cách sinh động, hấp dẫn, có hình ảnh về một câu chuyện đã xảy ra trong quá khứ Câu chuyện kể có khi chỉ là những mảnh sự kiện, biến cố lịch sử liên

25

quan đến nội dung bài đọc, có khi là những tình tiết liên quan đến nhân vật lịch sử, có khi chỉ là giải thích cho một cái tên, địa danh, một danh lam thắng cảnh cho một khái niệm, một thuật ngữ trong bài đọc

1.3.4.2 Nhóm phương pháp tổ chức hoạt động và hình thành kinh nghiệm ứng xử xã hội

Phương pháp trực quan: Là phương pháp sử dụng những phương tiện

trực quan, phương tiện kĩ thuật dạy học trước, trong và sau khi ôn tập, củng

cố, hệ thống hóa và kiểm tra tri thức, kĩ năng, kĩ xảo

Phương pháp luyện tập và thực hành: Là phương pháp nhằm củng cố,

bổ sung, làm vững chắc thêm các kiến thức lí thuyết Trong luyện tập, người

ta nhấn mạnh tới việc lặp lại với mục đích học thuộc những "đoạn thông tin": đoạn văn, thơ, bài hát, kí hiệu, quy tắc, định lí, công thức, đã học và làm cho việc sử dụng kĩ năng được thực hiện một cách tự động, thành thục

Phương pháp giao việc: Là phương pháp lôi cuốn HS vào các HĐ đa

dạng với những công việc cụ thể, với những nghĩa vụ XH nhất định Qua đó,

HS sẽ có điều kiện để thể hiện những kinh nghiệm vốn có của mình hình thành được những hành vi phù hợp với công việc được giao, thu nhận kiến thức phù hợp

Phương pháp đóng vai: Là phương pháp tổ chức cho HS thực hành một

số cách ứng xử nào đó trong một tình huống giả định Phương pháp này HS được rèn luyện thực hành những kỹ năng ứng xử và bày tỏ thái độ trong môi trường an toàn trước khi thực hành trong thực tiễn Tạo sự hứng thú và chú ý

để từ đó phát huy óc sáng tạo cho HS

Phương pháp dự án: Là phương pháp dạy học định hướng người học,

định hướng hành động, người học tự giải quyết một vấn đề, một tình huống đặt ra trong thực tiễn Phương pháp dự án góp phần gắn lý thuyết với thực tiễn, tư duy và hành động, nhà trường và xã hội, tham gia vào việc đào tạo

26

năng lực làm việc tự lực, năng lực sáng tạo, năng lực giải quyết các vấn đề phức tạp, tinh thần trách nhiệm và khả năng cộng tác làm việc của người học

Phương pháp trò chơi: Là phương pháp sử dụng trò chơi học tập thông

qua việc tổ chức hoạt động cho HS Dưới sự hướng dẫn của GV, HS được HĐ bằng cách tự chơi trò chơi trong đó mục đích của trò chơi chuyển tải mục tiêu của bài học Phương pháp này duy trì tốt hơn sự chú ý của HS Tuy nhiên, sử dụng phương pháp này khó củng cố kiến thức, kỹ năng một cách có hệ thống

1.3.4.3 Nhóm phương pháp kích thích hoạt động và điều chỉnh ứng xử của học sinh

Phương pháp thi đua: Với tư cách là phương pháp GD, thi đua là

phương thức kích thích khuynh hướng tự khẳng định ở mỗi HS, thúc đẩy họ đua tài, gắng sức, hăng hái vươn lên hàng đầu, lôi cuốn người khác cùng tiến lên giành cho được những thành tích cá nhân và tập thể cao nhất

Phương pháp khen thưởng: Là phương pháp biểu thị sự đánh giá tích

cực của XH đối với hành vi ứng xử và HĐ của từng HS hoặc của tập thể HS được khen Ý nghĩa của khen thưởng là không chỉ đánh giá kết quả GD mà còn là động cơ thúc đẩy phương thức hoạt động của cá nhân và tập thể

1.3.5 Hình thức hoạt động giáo dục học sinh đọc sách địa phương

Để hoạt động GDHS đọc sách nói chung, đọc sách địa phương nói riêng đạt hiệu quả cao, các nhà trường TH tùy vào điều kiện thực tế để tổ

chức, xây dựng các hình thức đọc sách như:

Giới thiệu sách trong buổi chào cở đầu tuần: Đưa chương trình đọc

sách vào mỗi buổi chào cờ nhằm giới thiệu cuốn sách hay trong tuần Nhân viên thư viện kết hợp với GVCN, GV Tổng phụ trách đội và huy động một số

em HS đóng góp các tiết mục văn nghệ, ngâm thơ, diễn kịch minh hoạ cho nội dung trong sách… thêm hấp dẫn, sinh động và đạt hiệu quả cao hơn

27

Tổ chức “Giao lưu chuyên đề”: Được tổ chức với mục đích gợi mở và

giới thiệu vấn đề có trong sách Trong các buổi nói chuyện này, nhà trường mời các nhà văn, nhà thơ, nhà viết sách, các nhà cách mạng lão thành hoặc phối kết hợp với nhà sách đến nói chuyện và giao lưu với HS

Tổ chức “Ngày Hội đọc sách”: Là một hình thức sáng tạo nhằm hưởng

ứng “Ngày Sách Việt Nam” (ngày 21-4 hàng năm) Ngày Hội đọc sách diễn

ra với nhiều hoạt động phong phú như tuyên truyền sách, trưng bày, triển lãm sách, quyên góp sách và tổ chức các cuộc thi như thi giới thiệu sách, thi vẽ tranh theo sách, thi kể chuyện theo sách, thi viết cảm thụ về sách, thi xếp sách nghệ thuật

Tổ chức “Thi kể chuyện theo sách”: Qua đọc các mẩu chuyện trong

sách, các em biết sắp xếp, bố trí từng chi tiết nhân vật, tình tiết của mẩu chuyện để các em kể lại một cách sinh động, cảm xúc giúp người nghe hiểu được nội dung của mẩu chuyện trong sách Sách được lựa chọn để các em đọc tham gia cuộc thi chủ yếu sách về lịch sử, văn hóa, văn học,…

Tổ chức “Vẽ tranh theo sách”: Là hình thức giúp HS thể hiện được

những cảm xúc của mình sau khi đọc sách bằng nét vẽ, bằng màu sắc với sự sáng tạo của các em Ví dụ, vẽ lại bìa cuốn sách em yêu thích, vẽ tranh theo tác phẩm ngữ văn em được học, tóm tắt lại câu chuyện em vừa đọc, viết cảm nhận của em về cuốn sách viết về tình bạn…

Tổ chức “Thi giới thiệu sách”: Tổ chức theo chủ điểm hàng tháng và

các ngày lễ lớn trong năm Sách giới thiệu là những loại sách được chọn lọc, đảm bảo phù hợp với chủ đề của cuộc thi

Tổ chức “Câu lạc bộ đọc sách”: Câu lạc bộ đọc sách được hình thành

dưới sự tự nguyện, thành viên của câu lạc bộ HĐ lý tưởng là từ 6-8 người Đây là điểm hẹn gặp gỡ của những người có lòng yêu sách, đam mê đọc sách

28

Các thành viên của câu lạc bộ có thể tích lũy kinh nghiệm cho việc đọc sách, bồi đắp tri thức trên mọi lĩnh vực

Tổ chức “Trưng bày triển lãm sách”: Trưng bày triển lãm gồm các loại

sách, tài liệu theo chủ đề từng tháng như: Ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11, Ngày Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước 30-4, Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam 22-12, Ngày 8-3, Bác Hồ kính yêu, truyện tranh danh nhân lịch sử; trưng bày giới thiệu những danh lam thắng cảnh, văn hóa, phong tục tập quán, lễ hội, những sự kiện, nhân vật, di tích lịch sử địa phương

Thực hiện “Tủ sách lớp học”: Lựa chọn một số sách nhất định, đưa vào

từng lớp học để phục vụ GV, HS nhằm duy trì thói quen đọc sách thường xuyên, sau đó định kỳ luân chuyển, đổi sách giữa các lớp với nhau Khu vực

để sách lưu động thường là giá sách, tủ sách nhỏ để ở cuối lớp thuận tiện cho các em tìm đọc trong giờ ra chơi, giờ hướng dẫn tự học dưới sự quan sát, quản lý của GVCN hoặc lớp trưởng Trang bị mỗi tủ sách có ít nhất từ 40-60 cuốn đa dạng về thể loại, từ sách tham khảo tới sách khoa học; sách lịch sử, văn hóa địa phương; sách kỹ năng sống, văn học, ngoại ngữ

Tổ chức đọc sách trên thiết bị điện tử thông minh: Trang bị phòng máy

vi tính hoặc thiết bị điện tử thông minh có nối mạng internet để phục vụ cho

việc khai thác thông tin, tư liệu, tài liệu, sách, báo,…

Tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động trải nghiệm: Nhà trường

tổ chức cho HS tham gia các hoạt động ở địa phương như quét dọn, giữ gìn vệ sinh khu tưởng niệm, nghĩa trang liệt sĩ nhân dịp các ngày lễ lớn như: ngày Thương binh – liệt sĩ, ngày Thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam, ngày thành lập Đảng, Đoàn, Đội…; Tổ chức các hoạt động vui chơi ngoài giờ, tiết sinh hoạt tập thể GV tổ chức cho HS chơi trò chơi dân gian, các hoạt động văn hóa văn nghệ như: hát, múa, kể chuyện theo sách, vẽ tranh theo sách, tổ chức hội diễn văn nghệ,… nhân các ngày lễ lớn trong năm

Cơ sở vật chất: Bao gồm phòng học, phòng thư viện (phòng đọc và kho

sách), sân bãi, bàn ghế, tủ, kệ, đèn, quạt, máy vi tính, mạng internet,… đó là những yếu tố quan trọng nhằm để phục vụ cho việc tổ chức các hoạt động GDHS đọc sách địa phương

Kinh phí: Bao gồm kinh phí chi trả lương cho GV và cán bộ thư viện,

kinh phí mua sắm tài liệu, sách và mua sắm các trang thiết bị GD để phục vụ cho việc tổ chức các hoạt động GDHS đọc sách địa phương; kinh phí hỗ trợ tổ chức cho HS đi thực tế thăm các di tích lịch sử, các danh lam thắng cảnh của địa phương; tổ chức cho HS tham gia giữ gìn, tôn tạo các khu tưởng niệm, các

di tích lịch sử tại nơi mà các em đang sinh sống; tổ chức các cuộc mít tin, các cuộc nói chuyện về tinh thần anh dũng hi sinh của các thế hệ cha ông qua các thời kỳ

Phương tiện kỹ thuật: Đó là việc khai thác sử dụng mạng internet, ứng

dụng công nghệ thông tin trong hoạt động GDHS đọc sách địa phương; là tư

liệu, tài liệu, sách, báo, băng đĩa, tranh ảnh, pano, áp phích, poster, tờ rơi…

1.3.7 Chủ thể giáo dục học sinh đọc sách địa phương

Chủ thể thực hiện hoạt động GDHS đọc sách địa phương là CBQL giáo dục, GVCN, GV Tổng phụ trách đội, cán bộ thư viện Hiệu trưởng có vai trò định hướng, lãnh đạo, chỉ đạo, tạo điều kiện cho HĐGD này Giáo viên chủ

30

nhiệm, GV Tổng phụ trách đội và cán bộ thư viện có vai trò phối hợp trong việc tổ chức các hoạt động GDHS đọc sách; trong đó, GVCN đóng vai trò chủ đạo trong thực hiện và khai thác các thành tố của quá trình GD

Đối với GV nói chung, GVCN nói riêng, phải có kiến thức nền tảng và hiểu biết cơ bản về những nội dung cốt lõi của sách địa phương; có phương pháp và kỹ năng sư phạm GDHS; có kỹ năng lập luận, phân tích, phát hiện và giải quyết vấn đề thực tiễn nảy sinh trong HĐGD; có năng lực thu thập, khai thác và xử lý thông tin, năng lực hình thành ý tưởng để xây dựng kế hoạch, năng lực thiết kế HĐ, năng lực tổ chức thực hiện và đánh giá, cải tiến các hoạt động GDHS đọc sách địa phương Ngoài ra, giáo viên (chủ thể giáo dục) là người phải có khả năng tham gia các HĐ chính trị, XH trong và ngoài nhà trường; phối hợp với gia đình HS và cộng đồng trong việc GDHS và góp phần huy động các nguồn lực trong cộng đồng phát triển nhà trường; có năng lực tự đánh giá, tự học và tự rèn luyện về phẩm chất chính trị, đạo đức, chuyên môn nghiệp vụ nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả trong GD

Đối với GV Tổng phụ trách đội, ngoài những yêu cầu về năng lực như

GV nêu trên, người GV Tổng phụ trách đội cần có năng khiếu về tổ chức hoạt động XH, biết vận động HS, các lực lượng XH và mọi người tham gia công tác Đội; có khả năng xây dựng chương trình, kịch bản, diễn thuyết, trình bày, dẫn chương trình, phản biện Đặc biệt, GV Tổng phụ trách đội phải có kỹ năng tổ chức các HĐ như: cắm trại, giao lưu, du khảo, dã ngoại, tham quan, hội thi, hội thảo, hội diễn, trò chơi, văn nghệ, thể dục thể thao, học tập…

Đối với cán bộ thư viện, có năng lực xây dựng kế hoạch HĐ, phát triển thư viện; có năng lực quản lý, sắp xếp tài liệu trong thư viện khoa học, hiệu quả, tổ chức các HĐ và hỗ trợ, giúp đỡ GV, HS tham gia các HĐ của thư viện; có năng lực ứng dụng công nghệ thông tin trong HĐ của thư viện