Xuất phát từ thực trạng nêu trên, nghiên cứu sinh chọn đề tài "Phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc Thái ở Tây Bắc Việt Nam hiện nay" làm đề tài luận án tiến sĩ luật học,
Trang 1
LÒ CHÂU THỎA
PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT
VIỆT NAM HIỆN NAY
Chuyên ngành : Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật
Mã số : 9 38 01 06
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC
HÀ NỘI - 2020
Trang 2Công trình được hoàn thành tại Trường Đại học Luật Hà Nội
Người hướng dẫn khoa học: 1 TS Trần Đình Thắng
2 TS Đỗ Xuân Lân
Vào hồi giờ , ngày tháng năm 2020
Có thể tìm hiểu luận án tại Thư viện Quốc gia
và Thư viện Trường Đại học Luật Hà Nội
Trang 3DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU
LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ
1 Lò Châu Thỏa (2014), "Đặc điểm giáo dục pháp luật cho đồng bào Thái
trên địa bàn tỉnh Sơn La", Dân chủ và pháp luật, (266), tr 45-48
2 Lò Châu Thỏa (2014), "Ảnh hưởng của Luật tục dân tộc Thái trong
thực hiện pháp luật hôn nhân và gia đình", Dân chủ và pháp luật, (269),
tr 48-52
3 Lò Châu Thỏa (2016), "Nâng cao chất lượng đào tạo nguồn công chức
tư pháp hộ tịch cấp xã ở Sơn La", Dân chủ và pháp luật, (Số chuyên đề
tháng 5), tr 26-30
4 Lò Châu Thỏa (2019), "Nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục
pháp luật ở Tây Bắc", Dân chủ và pháp luật, (Số chuyên đề tháng 1),
tr 10-15
5 Lò Châu Thỏa (2019), "Một số vấn đề về đào tạo, bồi dưỡng nguồn
nhân lực Tư pháp cơ sở ở Tây Bắc hiện nay", Dân chủ và pháp luật, (Số
chuyên đề tháng 12) tr 3-9
Trang 4MỞ ĐẦU
1 Lý do của việc nghiên cứu đề tài
Hiện nay, ở Việt Nam đang xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa (XHCN) của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân Phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) được xác định là khâu đầu tiên của quá trình tổ chức thực hiện pháp luật, là một trong những điều kiện căn bản để xây dựng xã hội pháp quyền dân chủ và tăng cường pháp chế XHCN
Đồng bào dân tộc (ĐBDT) Thái là dân tộc đứng thứ ba về số lượng trong cộng đồng 54 dân tộc anh em ở Việt Nam, cư trú tập trung hầu hết ở vùng Tây Bắc ĐBDT Thái ở Tây Bắc có tiếng nói và chữ viết riêng Trước năm 1945, người Thái đã có hệ thống luật tục riêng được thể hiện bằng văn bản, và có hệ thống chức dịch địa phương tổ chức thực hiện Luật tục Thái đã ăn sâu vào nếp sống, nếp nghĩ của DDBDT Thái, rất cần có những nghiên cứu khoa học
từ góc độ Luật học để giáo dục cho người dân những giá trị tốt đẹp, phù hợp pháp luật của luật tục, góp phần giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa pháp luật
và luật tục, phong tục, tập quán và bài trừ, xóa bỏ những hủ tục, quy định trái pháp luật
Phổ biến, giáo dục pháp luật ở Tây Bắc thời gian qua đã đạt được nhiều thành tựu đáng khích lệ, tuy nhiên, tình trạng vi phạm pháp luật do thiếu hiểu biết pháp luật còn cao, đòi hỏi việc PBGDPL ở Tây Bắc cần có những mục tiêu, giải pháp cụ thể, phù hợp với đặc trưng riêng có của Tây Bắc và đối tượng
là ĐBDT Thái
Xuất phát từ thực trạng nêu trên, nghiên cứu sinh chọn đề tài "Phổ biến,
giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc Thái ở Tây Bắc Việt Nam hiện nay"
làm đề tài luận án tiến sĩ luật học, chuyên ngành Lý luận và lịch sử nhà nước
và pháp luật với mong muốn đóng góp một phần nhỏ bé vào sự nghiệp chung
2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu luận án
Mục đích của luận án là nghiên cứu toàn diện, có hệ thống các vấn đề lý luận và thực tiễn về PBGDPL cho ĐBDT Thái ở Tây Bắc Việt Nam hiện nay,
đề xuất mục tiêu, quan điểm và giải pháp PBGDPL cho ĐBDT Thái ở Tây Bắc Việt Nam
Để đạt được mục đích trên, luận án có các nhiệm vụ:
Trang 5- Đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu về đề tài PBGDPL nói chung
và cho ĐBDT Thái ở Tây Bắc nói riêng; chỉ ra những kết quả đã đạt được và
dự kiến những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu
- Nghiên cứu, làm sáng tỏ cơ sở lý luận về PBGDPL cho ĐBDT Thái, bao gồm: Khái niệm, đặc điểm, vai trò và các yếu tố ảnh hưởng đến PBGDPL cho ĐBDT Thái ở Tây Bắc
- Nghiên cứu, làm sáng tỏ cơ sở thực tiễn PBGDPL cho ĐBDT Thái ở Tây Bắc bám sát các đặc điểm về tự nhiên, kinh tế, văn hóa, xã hội ở Tây Bắc, nhất là sự tác động của các yếu tố khách quan, chủ quan đến thực trạng PBGDPL ở Tây Bắc
- Dựa trên các vấn đề lý luận và thực tiễn, luận án xác định mục tiêu, xây dựng các quan điểm và đề xuất các giải pháp PBGDPL cho ĐBDT thái ở Tây Bắc thời gian tới
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
Đối tượng nghiên cứu của luận án là những vấn đề lý luận và thực tiễn về PBGDPL cho ĐBDT Thái ở Tây Bắc Việt Nam dưới góc độ Lý luận và lịch
sử nhà nước và pháp luật
Phạm vi nghiên cứu của luận án: Luận án nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về PBGDPL cho ĐBDT Thái ở Tây Bắc Việt Nam (gồm 06 tỉnh: Hòa Bình, Sơn La, Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Yên Bái)
Về thời gian, luận án nghiên cứu về hoạt động PBGDPL từ năm 2012 (thời điểm triển khai thực hiện Luật PBGDPL) đến nay
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận án
Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối, quan điểm của Đảng về Nhà nước và pháp luật, về chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số (ĐBDTTS) ở nước
ta
Phương pháp nghiên cứu: Luận án sử dụng phương pháp logic - lịch sử
để nghiên cứu chương 1, 2 và 3 để nghiên cứu tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài, cơ sở lý luận, thực trạng PBGDPL ở Tây Bắc thời gian qua; phương pháp
hệ thống - cấu trúc, quy nạp, diễn dịch để nghiên cứu chương 2, 3 và 4; phương pháp phân tích tổng hợp tại tất cả các chương; khái quát hóa, trừu tượng hóa
Trang 6tại chương 2, 3; luật học so sánh tại chương 1 và 2, phương pháp nghiên cứu tài liệu, phân tích thực tiễn và các phương pháp của xã hội học pháp luật được
sử dụng tại chương 1, 2 và 3 của luận án
5 Những đóng góp mới về khoa học của luận án
Luận án là tài liệu chuyên khảo đầu tiên ở nước ta nghiên cứu về PBGDPL cho ĐBDT Thái ở Tây Bắc Việt Nam một cách toàn diện, có hệ thống và có các điểm mới sau:
Một là, đánh giá khái quát tình hình nghiên cứu đề tài, chỉ ra những kết
quả đã được nghiên cứu và những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu
Hai là, xây dựng cơ sở lý luận về PBGDPL cho ĐBDT Thái như: Khái
niệm, đặc điểm, vai trò, và các yếu tố ảnh hưởng đến PBGDPL cho ĐBDT Thái
Ba là, lần đầu tiên thực trạng PBGDPL cho ĐBDT Thái ở Tây Bắc Việt
Nam hiện nay được phân tích, đánh giá một cách khoa học dưới tác động của nhân tố khách quan, chủ quan (kết quả đã đạt được, tồn tại, hạn chế, nguyên nhân) làm tiền đề thực tiễn để rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất giải pháp khắc phục
Bốn là, luận án xác định rõ yêu cầu khách quan của PBGDPL cho ĐBDT
Thái, đưa ra quan điểm và đề xuất một số giải pháp PBGDPL cho ĐBDT Thái
ở Tây Bắc Việt Nam hiện nay
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
- Luận án là công trình khoa học đầu tiên ở nước ta nghiên cứu tương đối toàn diện, có hệ thống về cơ sở lý luận và thực tiễn về PBGDPL cho ĐBDT Thái ở Tây Bắc Việt Nam hiện nay Vì vậy, luận án góp phần bổ sung vào hệ thống lý luận về giáo dục pháp luật (GDPL) nói chung, cho nhóm đối tượng, địa bàn đặc thù nói riêng Đây là tài liệu có ý nghĩa tham khảo về phương diện
lý luận và thực tiễn cho quá trình xây dựng và hoàn thiện chính sách, pháp luật cũng như cơ chế tổ chức, triển khai thực hiện công tác PBGDPL cho người dân ở Tây Bắc và các địa phương có đối tượng, điều kiện kinh tế - xã hội tương đồng
- Luận án có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu các vấn
đề lý luận và thực tiễn về PBGDPL; PBGDPL đối với các địa bàn, đối tượng đặc thù Luận án có thể là tài liệu tham khảo trong quá trình giảng dạy môn học Nghiệp vụ PBGDPL, Lý luận chung về nhà nước và pháp luật, GDPL
Trang 7trong các cơ sở giáo dục, đào tạo, cơ sở nghiên cứu; trong các lớp tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ PBGDPL
7 Kết cấu của luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung của luận án bao gồm 4 chương, 12 tiết:
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án Chương 2: Cơ sở lý luận về phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào
dân tộc Thái
Chương 3: Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, văn hóa, xã hội và thực trạng phổ
biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc Thái ở Tây Bắc Việt Nam hiện nay
Chương 4: Yêu cầu khách quan, quan điểm và giải pháp phổ biến, giáo
dục pháp luật cho đồng bào dân tộc Thái ở Tây Bắc Việt Nam hiện nay
Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
1.1 Tình hình nghiên cứu trong nước liên quan đến đề tài luận án
1.1.1 Nhóm các công trình về phổ biến, giáo dục pháp luật nói chung
Các luận án Phó tiến sĩ: "Ý thức pháp luật và giáo dục pháp luật ở Việt Nam", của Nguyễn Đình Lộc, thực hiện năm 1978 tại Trường Đại học Tổng hợp Matxcơva"; "Ý thức pháp luật và pháp chế xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam",
của Vũ Đức Khiển, thực hiện năm 1982 tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô; Đề tài cấp Nhà
nước, mã số KX 07-17: "Xây dựng ý thức và lối sống tuân theo pháp luật" do GS.TSKH Đào Trí Úc làm chủ nhiệm (1995); Hoàng Thị Kim Quế: "Bàn về ý thức pháp luật", Tạp chí Luật học, số 1/2003; Vũ Minh Giang "Xây dựng lối sống theo pháp luật - nhìn từ góc độ lịch sử truyền thống", Tạp chí Nhà nước
và pháp luật, số 1/1993; Viện Nghiên cứu khoa học pháp lý và Vụ PBGDPL,
Bộ Tư pháp phối hợp thực hiện: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về phổ biến, giáo dục pháp luật trong công cuộc đổi mới;
Trang 81.1.2 Nhóm các công trình về phổ biến, giáo dục pháp luật cho các nhóm đối tượng xã hội cụ thể, địa bàn cụ thể
Luận án tiến sĩ Luật học của Vũ Thị Hoài Phương thực hiện năm 2009:
Giáo dục pháp luật trong các doanh nghiệp nhà nước ở Việt Nam; Nguyễn Quốc Sửu thực hiện năm 2010: Giáo dục pháp luật cho đội ngũ cán bộ, công chức hành chính trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; Trần Thị Sáu thực hiện năm 2012: Giáo dục pháp luật cho học sinh trung học phổ thông ở Việt Nam; Phan Hồng Dương thực hiện năm 2014: Giáo dục pháp luật cho sinh viên các trường Đại học không chuyên luật
ở Việt Nam; Nguyễn Thị Tĩnh thực hiện năm 2015: Giáo dục pháp luật cho người dân ở tỉnh Đắk Lắk trong giai đoạn hiện nay; Dương Thành Trung thực hiện năm 2015: Giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc Khmer ở vùng đồng bằng sông Cửu Long; nhóm tác giả Phùng Đức Tùng, Nguyễn Việt Cường, Nguyễn Cao Thịnh, Nguyễn Thị Nhung, Tạ Thị Khánh Vân thực hiện năm
2017: Tổng quan thực trạng kinh tế, xã hội của 53 dân tộc thiểu số dựa trên kết quả phân tích số liệu điều tra thực trạng kinh tế - xã hội của 53 dân tộc
sự phát triển kinh tế - xã hội ở khu vực này, đây là đề tài nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước do GS.TS Vũ Dũng chủ nhiệm Ý thức xã hội vùng Tây Bắc Việt Nam và sự tác động của nó đối với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa vùng này hiện nay, Luận án tiến sĩ Triết học của tác giả Hà Dũng Hải;
Trang 91.2 Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài về những vấn đề có liên quan đến đề tài
Một số luận án tiến sĩ ở Liên bang Nga: "Tình hình được thông tin về pháp luật với việc hình thành văn hóa pháp luật của cá nhân", của V.M Bô-erơ; "Ý thức pháp luật với tính cách là một yếu tố của văn hóa pháp luật - văn hóa pháp luật và các vấn đề giáo dục pháp luật" của V.I.Kaminskaja, A.P.Rachinov; "Ý thức pháp luật và tiềm thức pháp luật ở nước Nga" của
R.C.Bainiazov; theo đó, GDPL được nghiên cứu gắn với ý thức pháp luật và văn hóa pháp luật Một số xu hướng nghiên cứu mới, là nghiên cứu về sự giao
thoa giữa pháp luật và tục lệ pháp lý, như: Bederman D.J trong cuốn sách: "Sự phục hồi kỳ lạ của các tập quán: một bến bờ mong đợi và sự thu hoạch của ngành tư pháp" (The Curious resurrection of Custom Beach access and Judicial takings), Columbia Law Review, 1996 No10; R.M.Zumbuligze:
"Luật tục với tính cách là một nguồn của Dân luật" (Customary Law as a source of Civil law) Trào lưu tư duy pháp lý mới ở phương Tây về nhận thức
pháp luật và nhận thức về GDPL trong mối liên hệ giao thoa giữa pháp luật với tập quán pháp lý Các nhà nghiên cứu ở Mỹ, Anh, Châu Âu, Nhật Bản với góc nhìn luật học so sánh, đều coi GDPL và đào tạo pháp luật là đề tài không thể thiếu trong các công trình giới thiệu về hệ thống pháp luật của nước họ Nội dung này rất gần gũi với yêu cầu PBGDPL cho ĐBDT Thái
Những vấn đề luận án phải tiếp tục nghiên cứu, làm sáng tỏ: Về lý luận: khái niệm, đặc điểm, vai trò và các yếu tố ảnh hưởng, cả yếu tố khách quan và chủ quan, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm PBGDPL cho ĐBDT Thái ở Tây Bắc; Về thực tiễn: phân tích, đánh giá khách quan, toàn diện và có hệ thống
về thực trạng PBGDPL cho ĐBDT Thái ở Tây Bắc, bám sát các vấn đề lý luận được làm rõ trong luận án và rút ra bài học kinh nghiệm; Từ lý luận và thực tiễn về PBGDPL cho ĐBDT Thái ở Tây Bắc, xác định các quan điểm và đề xuất giải pháp PBGDPL cho ĐBDT Thái ở Tây Bắc Việt Nam
1.3 Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu đề tài và các vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu
1.3.1 Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu đề tài
Các luận án, bài viết trên nghiên cứu về GDPL, PBGDPL ở các góc độ luật học, xã hội học, tâm lý học, dân tộc học trong quan hệ với xây dựng và bảo vệ
Trang 10pháp luật, nâng cao ý thức pháp luật, gắn với tăng cường pháp chế hoặc đặt trong quan hệ giữa xây dựng với tổ chức thực hiện pháp luật Qua đó đã làm rõ nhiều luận cứ khoa học và thực tiễn về PBGDPL, vận dụng sáng tạo lý luận để xử lý, đánh giá thực tiễn gắn với tổ chức thực hiện pháp luật trên từng lĩnh vực, địa bàn, đối tượng cụ thể và đề ra một số giải pháp bảo đảm; khẳng định vị trí, vai trò cũng như hiệu quả của PBGDPL Nghiên cứu tổng quan về PBGDPL tác giả nhận thấy, mặc dù mô hình lý luận về GDPL đã được các nhà khoa học xây dựng gần như hoàn thiện và đã được kiểm nghiệm trong thực tiễn với những kết quả đáng trân trọng Tuy nhiên, từ trước đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu và xây dựng
mô hình lý luận về PBGDPL cho ĐBDT Thái Thực tiễn PBGDPL cho thấy đối với đối tượng đặc thù như dân tộc Thái, ở địa bàn đặc thù như khu vực Tây Bắc, việc áp dụng mô hình lý luận chung về PBGDPL trong cả nước là chưa đáp ứng được nhu cầu của người dân, nên cần có một mô hình lý luận đặc thù về PBGDPL cho ĐBDT Thái như là một bộ phận của hệ thống lý luận về PBGDPL chung trong
cả nước, làm phong phú thêm hệ thống lý luận về PBGDPL nói chung và lý luận PBGDPL cho đối tượng cụ thể và địa bàn cụ thể
1.3.2 Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án
Một là, về lý luận, luận án phải tiếp tục nghiên cứu, làm sáng tỏ: Khái
niệm, đặc điểm, vai trò và các yếu tố ảnh hưởng, cả yếu tố khách quan và chủ quan, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm để nâng cao hiệu quả PBGDPL cho ĐBDT Thái ở Tây Bắc Đây là những vấn đề hoàn toàn mới, chưa có công trình nào trong nước và ngoài nước ngoài nghiên cứu
Hai là, về thực tiễn, luận án cần tập trung phân tích, đánh giá khách quan,
toàn diện và có hệ thống về thực trạng PBGDPL cho ĐBDT Thái ở Tây Bắc, bám sát các vấn đề lý luận được làm rõ trong luận án và rút ra bài học kinh nghiệm
Ba là, từ lý luận và thực tiễn về PBGDPL cho ĐBDT Thái ở Tây Bắc, xác
định các quan điểm và đề xuất giải pháp PBGDPL cho ĐBDT Thái ở Tây Bắc Việt Nam
1.3.3 Giả thuyết khoa học và câu hỏi nghiên cứu
1.3.1.1 Giả thuyết khoa học
Đồng bào dân tộc Thái là nhóm cư dân chiếm đa số ở Tây Bắc Việt Nam hiện nay, việc PBGDPL cho ĐBDT Thái để họ hiểu, thực hiện và vận dụng
Trang 11vào cuộc sống giữ vai trò rất quan trọng trong việc phát huy sức mạnh đại đoàn kết trong xây dựng và phát triển đất nước Tuy nhiên, hiện nay hoạt động PBGDPL cho ĐBDTTS nói chung, ĐBDT Thái ở Tây Bắc nói riêng vẫn còn tồn tại, hạn chế, chưa đáp ứng được với mục tiêu, yêu cầu do Đảng và Nhà nước đã đặt ra Do đó, cần phải nhận thức rõ tầm quan trọng của PBGDPL trong điều kiện xây dựng, hoàn thiện nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam hiện nay, từ đó có những giải pháp toàn diện về nhận thức, tổ chức thực hiện
và điều kiện bảo đảm, phù hợp, chuẩn hóa nội dung, đổi mới hình thức, phương pháp PBGDPL cho phù hợp với đặc thù của đối tượng là ĐBDT Thái, với tổ chức, hoạt động của các cấp chính quyền, đoàn thể ở địa phương Giải quyết tốt các vấn đề đó thì việc PBGDPL cho ĐBDT Thái ở Tây Bắc sẽ có sự chuyển
biến tích cực trong thời gian tới
1.3.1.2 Câu hỏi nghiên cứu
Qua nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về PBGDPL cho ĐBDT Thái ở Việt Nam và tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài, tác giả xác định một số câu hỏi như sau:
- Vì sao phải PBGDPL cho ĐBDT Thái ở Tây Bắc Việt Nam hiện nay?
- Phổ biến, GDPL cho ĐBDT Thái là gì? có những đặc thù gì so với PBGDPL cho các đối tượng khác?
- Thực trạng PBGDPL cho ĐBDT Thái ở Tây Bắc Việt Nam hiện nay đòi hỏi cần phải thực hiện như thế nào là phù hợp?
- Những giải pháp PBGDPL nào cho ĐBDT Thái ở Tây Bắc Việt Nam trong thời gian tới?
Chương 2
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT
CHO ĐỒNG BÀO DÂN TỘC THÁI
2.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc Thái
2.1.1 Khái niệm phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc Thái
Phổ biến, GDPL cho đồng bào dân tộc Thái là hoạt động có định hướng,
có tổ chức, có mục đích của chủ thể PBGDPL tác động lên các đối tượng
Trang 12GDPL là ĐBDT Thái nhằm hình thành ở họ tri thức, tình cảm, niềm tin đối với pháp luật và hành vi xử sự phù hợp pháp luật hiện hành
2.1.2 Đặc điểm của phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc Thái
2.1.2.1 Những đặc điểm chung
Thứ nhất, PBGDPL là hoạt động có mục đích nhằm hình thành ở đối
tượng PBGDPL những tri thức hiểu biết về Nhà nước và pháp luật cũng như tình cảm và thói quen xử sự phù hợp với quy định của pháp luật
Thứ hai, PBGDPL là hoạt động có định hướng nhằm điều chỉnh hành vi
của các chủ thể theo những chuẩn mực mà pháp luật đặt ra
Thứ ba, PBGDPL là hoạt động có tổ chức, đó là sự tác động của chủ thể
PBGDPL lên đối tượng PBGDPL theo những nguyên tắc, yêu cầu cụ thể, với những nội dung, hình thức, phương pháp nhất định phù hợp với đặc thù của đối tượng PBGDPL nhằm đạt được các mục tiêu mà chủ thể PBGDPL đề ra
Thứ tư, PBGDPL là hoạt động thường xuyên, liên tục, lâu dài, đặt trong mối
quan hệ với quá trình giáo dục toàn diện các tri thức tinh hoa pháp luật trong đời sống xã hội, quy tắc xã hội; là quá trình PBGDPL kết hợp chặt chẽ giữa các chủ thể chuyên nghiệp và các chủ thể không chuyên nghiệp, có định hướng của Nhà nước
Thứ năm, đối tượng PBGDPL với tư cách là đối tượng chịu sự tác động trực
tiếp của các thông tin pháp luật, trực tiếp tiếp nhận các thông tin pháp luật từ các chủ thể PBGDPL, vì thế, năng lực, trình độ hiểu biết pháp luật cũng như các yếu
tố nhân thân khác của chủ thể PBGDPL là yếu tố tác động trực tiếp ảnh hưởng đến quá trình tiếp thu tri thức hiểu biết pháp luật từ phía đối tượng PBGDPL
Thứ sáu, ngoài sự tác động có chủ định của các chủ thể PBGDPL lên đối
tượng PBGDPL, một thuộc tính quan trọng khác trong hoạt động PBGDPL đó
là nghĩa vụ học tập, tiếp cận tri thức pháp luật của người dân thể hiện ở tính tích cực, chủ động tự giác của mỗi cá nhân trong việc tự mình nâng cao tri thức hiểu biết pháp luật cũng như vận dụng tri thức hiểu biết pháp luật vào quá trình thực hiện các hành vi của mình
2.2.2.2 Đặc điểm riêng của phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc Thái
Thứ nhất: về nội dung, PBGDPL cho ĐBDT Thái được đặt trong mối quan hệ hài hòa với giáo dục các tri thức tinh hoa của luật tục Thái
Trang 13Thứ hai, về đối tượng, PBGDPL cho ĐBDT Thái có đối tượng (đối tượng
PBGDPL) là hai nhóm người cụ thể gồm nhóm ĐBDT Thái có khả năng hiểu, đọc, viết chữ phổ thông và nhóm ĐBDT Thái chỉ có thể nghe, nói tiếng dân tộc Thái
Thứ ba, về chủ thể, PBGDPL cho ĐBDT Thái luôn gắn với vai trò quan
trọng của trưởng bản, trưởng thôn, người có uy tắn trong dòng họ, trong cộng đồng, những người thông thạo tiếng Thái, am hiểu phong tục, tập quán của ĐBDT Thái
Thứ tư, về hình thức, phương pháp, PBGDPL cho ĐBDT Thái không chỉ
đơn thuần là một hoạt động truyền tải tiếp nhận thông thường giữa chủ thể PBGDPL và đối tượng PBGDPL mà là một quá trình kiên trì bền bỉ của một đội ngũ đông đảo các chủ thể PBGDPL trong việc minh chứng về sự công bằng minh bạch về giá trị bảo vệ quyền và lợi ắch cho người dân không gì thay thế được của luật pháp
2.1.3 Vai trò của phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc Thái
2.1.3.1 Phổ biến, giáo dục pháp luật góp phần cung cấp, trang bị, nâng cao kiến thức, hiểu biết pháp luật cho đồng bào dân tộc Thái
2.1.3.2 Phổ biến, giáo dục pháp luật góp phần góp phần cung cấp, trang
bị, nâng cao kiến thức, hiểu biết pháp luật
2.1.3.3 Phổ biến, giáo dục pháp luật góp phần nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật, thực hiện pháp luật
2.2 Mục đắch, chủ thể, đối tượng, nội dung, hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật cho dồng bào dân tộc Thái
2.2.1 Mục đắch của phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc Thái
Mục đắch của PBGDPL cho ĐBDT Thái ở là định hýớng cõ bản, xuyên suốt,
là cái phải đạt đýợc của hoạt động PBGDPL cho đối týợng này Đó là những thông tin, kiến thức pháp luật; thái độ, tình cảm, niềm tin đối với pháp luật; thói quen, lối sống, hành vi xử sự tắch cực theo pháp luật mà ĐBDT Thái có thể tiếp thu và hiện thực hóa trong quá trình hoạt động sống, lao động, sinh hoạt
2.2.2 Chủ thể phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc Thái
Chủ thể PBGDPL nói chung là các pháp nhân và thể nhân trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia hoạt động PBGDPL cho người dân; các chủ thể này bao