luận văn, khóa luận, chuyên đề, đề tài, báo cáo,
Trang 1L I CAM ðOAN
Tôi xin cam ñoan ñây là công trình nghiên c u c a riêng tôi, các s li u s d ng là trung th!c, k#t qu% nghiên c u chưa t'ng ñư(c ai công b trong b*t kỳ công trình nghiên c u nào khác N#u có sai sót, tôi xin ch/u hoàn toàn trách nhi m trư0c pháp lu2t
Nguy n Th B ch Tuy t
Trang 2L I C M ƠN Tác gi% xin trân tr3ng c%m ơn t2p th5 Lãnh ñ8o và các th:y cô giáo Trư;ng ð8i h3c Kinh t# Qu c dân, nh*t là các th:y cô trong Khoa Tin h3c Kinh t# và Vi n Sau ð8i h3c c a Trư;ng Tác gi% ñAc bi t xin g i l;i c%m ơn ñ#n PGS.TS Hàn
Vi t Thu"n và TS Tr$n Th Song Minh ñã nhi t tình hư0ng dBn và ng hC tác gi% hoàn thành lu2n án
Tác gi% xin trân tr3ng c%m ơn Lãnh ñ8o, cán bC công nhân viên BC Xây d!ng; Lãnh ñ8o và cán bC công nhân viên c a TGng Công ty Tư v*n Xây d!ng Vi t Nam, các công ty tư v*n xây d!ng c a BC Xây d!ng ñã quan tâm giúp ñJ, t8o ñiKu ki n thu2n l(i cho tác gi% trong quá trình h3c t2p nghiên c u th!c t#
Tác gi% ñAc bi t c%m ơn các cán bC, nhân viên ñã tham gia tr% l;i phLng v*n, cung c*p thông tin bG ích và các cán bC ñã hư0ng dBn nghi p v ñ5 tác gi% hoàn thành b%n lu2n án này
Tác gi% xin chân tr3ng c%m ơn Lãnh ñ8o, nhân viên Công ty CG ph:n Ph:n mKm Qu%n lý Hi n ð8i ñã t2n tình giúp ñJ tác gi% trong quá trình l2p trình ph:n mKm c a lu2n án
Tác gi% xin c%m ơn b8n bè, ñRng nghi p, gia ñình và ngư;i thân ñã ng hC, t8o ñiKu ki n, chia sS khó khăn và thư;ng xuyên ñCng viên khích l tác gi% trong su t quá trình h3c t2p và nghiên c u ñ5 hoàn thành b%n lu2n án
Xin trân tr3ng c%m ơn!
Trang 3M&C L&C Danh m c các chW vi#t tXt
TƯ VhN THUfC Bf XÂY DƒNG ……… ……64 2.1 TƯ VhN XÂY DƒNG VÀ CÁC LĨNH VƒC TƯ VhN XÂY DƒNG ……… …… 64 2.2 TqNG QUAN Vi DŠCH V‹ TƯ VhN XÂY DƒNG TRÊN THu GIvI VÀ ‡ VIxT NAM ……… ………72 2.3 CÁC QUY TRÌNH NGHIxP V‹ ðIŒN HÌNH C|A QUÁ TRÌNH T…O VÀ QUnN
LÝ H† SƠ TƯ VhN XÂY DƒNG……… ……… 87 2.4 ði XUhT QUY TRÌNH TIN HlC HÓA QUnN LÝ H† SƠ TƯ VhN CHO CÁC CÔNG TY TƯ VhN Bf XÂY DƒNG……… 101 CHƯƠNG 3 d GInI PHÁP TIN HlC CHO BÀI TOÁN TIN HlC HÓA QUnN LÝ H† SƠ TƯ VhN XÂY DƒNG ……… 111 3.1 ði XUhT QUY TRÌNH XÂY DƒNG Hx THgNG THÔNG TIN TIN HlC HÓA QUnN LÝ H† SƠ CHUYÊN BIxT CHO LĨNH VƒC TƯ VhN XÂY DƒNG T…I VIxT NAM ……… 111 3.2 XÂY DƒNG Hx THgNG THÔNG TIN TIN HlC HÓA QUnN LÝ H† SƠ TƯ VhN CHO CÁC CÔNG TY TƯ VhN Bf XÂY DƒNG…… … ……… 122
DANH M‹C CÔNG TRÌNH C|A TÁC GIn
TÀI LIxU THAM KHnO
PH‹ L‹C
Trang 4DANH M&C CÁC T) VI*T T+T TRONG LU.N ÁN
Ký hi1u
1NF First Normal Form d Chu•n hóa m c 1
2NF Second Normal Form d Chu•n hóa m c 2
3NF Third Normal Form d Chu•n hóa m c 3
4NF Fourth Normal Form d Chu•n hóa m c 4
5NF Fifth Normal Form d Chu•n hóa m c 5
BCNF BoycedCodd Normal Form d Chu•n hóa BoycedCodd
BFD Business Function Diagram d Sơ ñR ch c năng kinh doanh
CD Context Diagram d Sơ ñR ngW c%nh
CDC Viet Nam Investment Consulting and Construction Designing Joint
Stock Company d Công ty CG ph:n Tư v*n ð:u tư và Thi#t k# Xây d!ng CIO Chief Information Officer d Giám ñ c h th ng thông tin
CNTT Công ngh thông tin
CNTTdTT Công ngh thông tin và truyKn thông
CONINCO Consultant and Inspection Company of Construction Technology and
Equipment d Công ty CG ph:n Tư v*n Công ngh , Thi#t b/ và Ki5m ñ/nh Xây d!ng
CPU Central Processing Unit d ðơn v/ x lý trung tâm
CRM Customer Relationship Management d Qu%n lý quan h khách hàng CSDL Cơ s• dW li u
DFD Data Flow Diagram d Sơ ñR luRng dW li u
ðH KTQD ð8i h3c Kinh t# Qu c dân
Trang 5DSD Data Structure Diagram d Sơ ñR c*u trúc dW li u
DSS Decision Support System d H tr( giúp quy#t ñ/nh
EFCA European Federation of Consultant Assosiations d Hi p hCi tư v*n châu
Âu EIS Excutive Information System d H th ng thông tin ñiKu hành
ERD Entity Relationship Diagram – Sơ ñR quan h th!c th5
ERP Enterprise Resource Planning – L2p k# ho8ch nguRn l!c doanh nghi p
FIDIC International Federation of Consultant Engineers d Hi p hCi qu c t# các
k— sư tư v*n FNIS Financial Information System – H th ng thông tin tài chính
HRM Human Resource Planning – H qu%n lý nguRn l!c con ngư;i
HTML HyperText Markup Language – Ngôn ngW ñánh d*u siêu văn b%n
HTTT H th ng thông tin
ICT Index Information and Communication Technologies Index – Các ch˜ s vK
công ngh thông tin và truyKn thông IFD Information Flow Diagram – Sơ ñR luRng thông tin
LAN Local Area Network – M8ng c c bC
LICOGI Infrastructure Development and Construction Consultant Company d
Công ty Tư v*n xây d!ng LICOGI MARC MachinedReadable Cataloging – Biên m c có th5 ñ3c b™ng máy
METS Metadata Encoding and Transmission Standard d Tiêu chu•n mã hóa và
trao ñGi siêu dW li u MIS Management Information System – H th ng thông tin qu%n lý
NCS Nghiên c u sinh
OAS Office Automation System – H t! ñCng hóa văn phòng
Trang 6OLAP Online Analytical Processing Ờ H x lý phân tắch tr!c tuy#n
OLTP Online Transaction Processing Ờ H x lý giao tác tr!c tuy#n
OPAC Online Public Access Catalog d M c l c truy c2p công cCng tr!c tuy#n RAM Random Access Memory Ờ BC nh0 truy c2p ngBu nhiên
RAID Redundant Arrays of Independent Disks d Gi%i pháp phòng hC, ự%m b%o an toàn, gia tăng t c ựC truy xu*t và ghi dW li u lên nhiKu ựĩa c ng cùng
lúc SCM Supply Chain Management Ờ H th ng qu%n lý dây truyKn cung c*p
SGML Standard Generalized Markup Language d Ngôn ngW ựánh d*u tiêu
chuỚn tGng quát THH Tin h3c hoá
TVXD Tư v*n xây d!ng
VC Group VietNam Consultant Group d TG h(p Tư v*n Xây d!ng Vi t Nam VCA Vietnam Construction Association d HCi xây d!ng Vi t Nam
VCC Vietnam National Consultant JointdStock Corporation for Industrial and
Urban Construction d Công ty CG ph:n Tư v*n Xây d!ng Công nghi p
và đô th/ Vi t Nam
VECAS Construction Association of Consulting Vietnam d Hi p hCi Tư v*n xây
d!ng Vi t Nam
VNCC Vietnam National Construction Consultants Corporation d TGng công ty
Tư v*n Xây d!ng Vi t Nam WAN Wide Area Network Ờ M8ng di n rCng
WMS Workflow Management System Ờ H qu%n lý luRng công vi c
WTO World Trade Organization Ờ TG ch c Thương m8i Th# gi0i
XML Extensible Markup Language d Ngôn ngW ựánh d*u có th5 mỚ rCng
Trang 7DANH M&C CÁC B NG
1.1 Th ng kê dân s s d ng internet trên th# gi0i năm 2006 17
1.3 X#p h8ng theo nhóm ch˜ tiêu vK h8 t:ng k— thu2t CNTT d TT 25 1.4 X#p h8ng theo nhóm ch˜ tiêu vK h8 t:ng nhân l!c CNTT 26 1.5 X#p h8ng theo nhóm ch˜ tiêu vK ng d ng CNTT d TT 26 1.6 X#p h8ng theo nhóm ch˜ tiêu vK môi trư;ng tG ch c d chính sách 27
2.2 K#t qu% ho8t ñCng s%n xu*t kinh doanh năm 2009 c a t'ng
Công ty thành viên
75
3.1 B%ng phân tích l(i ích HTTT qu%n lý hR sơ tư v*n xây d!ng 126
DANH M&C BI9U ð:
1.3 Bi5u ñR mô t% s ngư;i s d ng Internet phân theo vùng 16
1.4 Bi5u ñR lý do không s d ng d/ch v CNTT chuyên nghi p 21
1.5 Bi5u ñR m c ñích s d ng internet trong các doanh nghi p 21
1.6 Bi5u ñR m c ñích s d ng website trong doanh nghi p 22
Trang 8DANH M&C CÁC HÌNH V?
1.1 Sơ ñR các HTTT tin h3c hoá ph c v qu%n lý 12
1.2 S! ti#n hoá c a tG ch c v0i vi c tăng thành ph:n tri th c – công
2.7 Sơ ñR quy trình qu%n lý hR sơ tư v*n th công t8i các Công ty 84 2.8 Sơ ñR quy trình qu%n lý hR sơ tư v*n t! ñCng hoá 86
2.9 Sơ ñR các quy trình nghi p v ñi5n hình c a qu%n lý hR sơ tư v*n
xây d!ng
87
2.10 Sơ ñR quy trình xem xét ñ*u th:u công trình 88 2.11 Sơ ñR thương th%o tho% thu2n, ký k#t h(p ñRng 90 2.12 Sơ ñR tri5n khai th!c hi n h(p ñRng tư v*n xây d!ng 94 2.13 Sơ ñR quy trình bàn giao, hoàn thi n hR sơ tư v*n 97 2.14 Sơ ñR quy trình quy#t toán công trình và thanh lý h(p ñRng 100 2.15 Sơ ñR cơ c*u l8i tG ch c c a công ty tư v*n xây d!ng 103 2.16 Sơ ñR hình thành bC hR sơ tư v*n xây d!ng 104
Trang 92.17 Sơ ñR c*u trúc dW li u cơ b%n c a h th ng 107
2.18 Sơ ñR ki#n trúc k— thu2t c a HTTT tin h3c hóa qu%n lý hR sơ tư v*n
xây d!ng
109
3.1 Sơ ñR luRng thông tin qu%n lý hR sơ tư v*n 133 3.2 Sơ ñR ch c năng nghi p v c a th ng qu%n lý hR sơ tư v*n 134 3.3 Sơ ñR ngW c%nh h th ng qu%n lý hR sơ tư v*n xây d!ng 135
3.4 Sơ ñR luRng dW li u m c 0 c a h th ng “Qu%n lý hR sơ tư v*n xây
3.6 Sơ ñR luRng dW li u m c 1 c a ti#n trình 2.0 “Qu%n lý HR sơ d! án” 137
3.7 Sơ ñR luRng dW li u m c 1 c a ti#n trình 3.0 “Qu%n lý Thư vi n tài
li u”
138
3.8 Sơ ñR luRng dW li u m c 1 c a ti#n trình 4.0 “L2p báo cáo th ng kê” 138
3.10 Sơ ñR DSD c a phân h qu%n lý hR sơ tư v*n 145
3.11 Sơ ñR DSD c a phân h qu%n lý hR sơ tư v*n (k#t qu% c a quá trình
thi#t k# CSDL v2t lý)
147
3.12 Gi%i thu2t c2p nh2t thông tin chung cho hR sơ tư v*n xây d!ng 148 3.13 Gi%i thu2t tìm ki#m hR sơ tư v*n xây d!ng 149
Trang 10L I NĨI ðCU
1 Tính cEp thi t cGa đH tài
Trong nhWng năm g:n đây, cơng ngh thơng tin đã phát tri5n mCt cách m8nh
mY và thâm nh2p vào h:u như tồn bC nKn kinh t# d xã hCi nĩi chung Nĩ đã làm cho c c di n nKn kinh t# chuy5n d:n sang nKn kinh t# tri th c v0i vai trị c a thơng tin và tri th c Tuy nhiên, nKn kinh t# càng phát tri5n và hCi nh2p càng nhanh thì các cơng tác qu%n lý kinh t# t:m vi mơ và vĩ mơ c:n ph%i đi trư0c mCt bư0c
Ngh/ quy#t 58 c a BC Chính tr/ ngày 17 tháng 10 năm 2000 "VK đ•y m8nh
ng d ng và phát tri5n CNTT ph c v s! nghi p cơng nghi p hố, hi n đ8i hố" đã xác đ/nh: "Tin h3c hố qu%n lý là mCt bC ph2n hWu cơ quan tr3ng, là nhi m v thư;ng xuyên c a các cơ quan nh™m tăng cư;ng năng l!c qu%n lý, nâng cao năng su*t, ch*t lư(ng, hi u qu% Các doanh nghi p, trư0c h#t là các doanh nghi p qu c doanh c:n đ:u tư cho vi c ng d ng tin h3c, coi đĩ là bi n pháp cơ b%n đ5 đGi m0i qu%n lý" Như v2y, tin h3c hố qu%n lý các ho8t đCng c a doanh nghi p là mCt v*n
đK cĩ ý nghĩa to l0n trong quá trình hi n đ8i hố doanh nghi p nh™m nâng cao hi u qu% c a các ho8t đCng s%n xu*t kinh doanh
MAt khác, Vi t Nam đã chính th c tr• thành thành viên th 150 c a tG ch c thương m8i th# gi0i (WTO) t' cu i năm 2006, các t2p đồn kinh t# nư0c ngồi nĩi chung và tG ch c Tư v*n nư0c ngồi nĩi riêng sY đ#n tham gia th/ trư;ng Vi t Nam ngày càng nhiKu Cùng v0i nhWng thLa thu2n khu v!c và qu c t# trong cung c*p d/ch v k— thu2t thì chi#n lư(c đ•y m8nh cơng tác tin h3c hố qu%n lý sY là nhân t quan tr3ng mang tính s ng cịn c a các doanh nghi p Vi t Nam khi c8nh tranh N#u các cơng ty tư v*n xây d!ng Vi t Nam khơng đ•y m8nh ng d ng k— thu2t cơng ngh trong cơng tác qu%n lý c a mình đ5 đáp ng s! địi hLi khXt khe c a cơ ch# th/ trư;ng thì sY b/ các tG ch c tư v*n nư0c ngồi l*n át th/ trư;ng trong nư0c và phong to% hư0ng vươn ra th# gi0i Trong bài phát bi5u c a mình t8i HCi th%o Phát tri5n nguRn nhân l!c ngành Xây d!ng, ơng Nguy¦n C%nh Ch*t d Ch t/ch Hi p hCi Tư v*n xây d!ng Vi t Nam cũng đã kh¨ng đ/nh: “ð5 năng cao v/ th# trên th/ trư;ng
qu c t# …vK phía các doanh nghi p đAc bi t ph%i xây d!ng h th ng thơng tin qu%n
Trang 11lý theo xu hư0ng chu•n hóa vK tính chuyên nghi p, ng d ng công ngh thông tin vào công tác qu%n lý”
Ho8t ñCng tư v*n là ho8t ñCng vô cùng quan tr3ng trong ngành xây d!ng vì tư v*n xây d!ng là chi#c c:u n i giWa ch ñ:u tư và nhà th:u xây lXp, là ho8t ñCng ñáp
ng nhu c:u t! thân c a ngành xây d!ng trong cơ ch# m0i L!c lư(ng tư v*n tích c!c tham gia giúp ch ñ:u tư trong các d! án t' khâu ñ:u ñ#n khâu cu i, t' khâu l2p d! án ñ#n kh%o sát, thi#t k# các công trình cho ñ#n khâu giám sát nhà th:u th!c
hi n d! án, mua sXm trang thi#t b/, nghi m thu bàn giao ñưa công trình vào s d ng Ho8t ñCng c a tư v*n là ho8t ñCng c a trí tu , không ch˜ d!a vào khoa h3c d k— thu2t d công ngh mà còn là ho8t ñCng tGng h(p chính tr/ d kinh t# d xã hCi ña d8ng mang tính cCng ñRng và xã hCi sâu sXc
Toàn qu c có t0i 1000 công ty tư v*n xây d!ng thuCc t*t c% các bC ngành t' Trung ương ñ#n ñ/a phương, trong ñó tr!c thuCc BC Xây d!ng có 33 công ty (thuCc
19 TGng) Qua nghiên c u th!c t# t8i mCt s công ty tư v*n xây d!ng tr!c thuCc BC Xây d!ng, tác gi% th*y r™ng: các công ty này ñKu là nhWng doanh nghi p l0n trong lĩnh v!c tư v*n xây d!ng t8i Vi t nam, 100% các công ty ñư(c trang b/ máy móc tin h3c, k#t n i m8ng LAN và m8ng Internet v0i trung bình hơn 200 máy tính/công ty, c*u hình máy cao (tương ñương Pentium IV tr• lên), có ñCi ngũ k— thu2t viên qu%n tr/ m8ng am hi5m k— thu2t Nhưng ñã không s d ng h#t công su*t c a các thi#t b/ ph:n c ng này C th5, m0i d'ng l8i • ti#t ki m máy in, t8o ñư;ng truyKn chung trong công ty và ra bên ngoài b™ng mCt cGng k#t n i Internet VK khai thác ph:n
c ng thì ch y#u là m0i s d ng mCt s ph:n mKm ñơn lS không có b%n quyKn ñư(c cài ñAt mi¦n phí như: AutoCad, PhotoShop, MicroFeap, Sap, Staads và bC tin h3c văn phòng Microsoft Office (Word, Excel…); ngoài ra cũng có trang b/ mCt s ph:n mKm chuyên ngành k# toán và xây d!ng như: ETABS (ph:n mKm chuyên d ng tính toán nhà cao t:ng) c a hãng Computer And Structure, Inc; Ph:n mKm tính toán ð/nh m c d ñơn giá và xác ñ/nh D! toán d tGng m c ñ:u tư d thanh quy#t toán công trình xây d!ng … Tham gia hCi nh2p qu c t# các công ty sY v*p ph%i tình tr8ng thi#u ph:n mKm s d ng vì v*n ñK b%n quyKn Ph:n quan tr3ng nh*t mà các doanh
Trang 12nghi p c:n hư0ng t0i ñó là t8o ra mCt cơ s• dW li u chung cho toàn công ty thì các công ty tư v*n chưa dành nhiKu s! quan tâm
MAt khác, s lư(ng các công trình tư v*n hàng năm c a các công ty tương ñ i nhiKu, giá tr/ c a các công trình l0n, th;i gian ñ5 th!c hi n mCt công trình dài (trung bình t' 1,5 ñ#n 2 năm, ñAc bi t có công trình lên t0i hơn 10 năm), nhu c:u trao ñGi, c2p nh2t thông tin giWa các thành viên tham gia công trình và Ban Giám ñ c là thư;ng xuyên nhưng khâu qu%n lý các hR sơ ñó thì h:u như th công trên gi*y nên thư;ng gây nên s! ch2m tr¦, sai sót và thi#u thông tin Lãnh ñ8o công ty cũng như các cán bC công nhân viên làm vi c trong lĩnh v!c này ñKu r*t mong mu n phát tri5n h th ng tin h3c hoá các khâu qu%n lý ñ5 gi%m b0t s c lao ñCng c a con ngư;i
và tăng ñC chính xác cũng như tính b%o m2t c a các thông tin tư v*n Xét trong b i c%nh *y, vi c tin h3c hoá công ño8n qu%n lý hR sơ tư v*n các công trình xây d!ng
có ý nghĩa r*t quan tr3ng trong ho8t ñCng c a các công ty
Xu*t phát t' lý lu2n và th!c ti¦n nêu trên, ñK tài: “Tin hKc hoá quá trình qu6n lý h= sơ tư vEn cho các công ty tư vEn BS Xây dWng” ñã ñư(c ch3n ñ5 nghiên c u Hy v3ng v0i k#t qu% ñ8t ñư(c t' nghiên c u này sY góp ph:n giúp cho
vi c qu%n lý và s d ng thông tin t' các hR sơ tư v*n công trình xây d!ng c a các công ty xây d!ng ho8t ñCng trong lĩnh v!c tư v*n ñư(c thu2n l(i và ñ8t hi u qu% cao nh*t
2 MXc ñích nghiên cYu
Trên cơ s• nghiên c u mCt cách khoa h3c vK quy trình xây d!ng HTTT tin h3c hóa qu%n lý và v*n ñK qu%n lý hR sơ tư v*n • các công ty tư v*n xây d!ng c a BC Xây d!ng, lu2n án sY ñ8t ñư(c nhWng m c ñích có ý nghĩa thi#t th!c sau:
d H th ng hóa nhWng v*n ñK lý lu2n cơ b%n và làm rõ hơn vK nhWng khái ni m tin h3c hóa, HTTT tin h3c hóa, HTTT tin h3c hóa qu%n lý, các thành ph:n c a HTTT tin h3c hoá và m i quan h giWa các thành ph:n *y
d TGng h(p các nghiên c u vK quy trình xây d!ng h th ng th ng tin qu%n lý và ñưa ra quan ñi5m c a nghiên c u sinh vK quy trình xây d!ng h th ng th ng tin tin h3c hoá qu%n lý
Trang 13d Nghiên c u, phân tắch, ựánh giá tình hình tin h3c hóa qu%n lý nói chung trên th# gi0i và Ớ Vi t Nam ự5 ựưa ra gi%i pháp tin h3c hóa qu%n lý cho Ngành xây d!ng nói chung và các doanh nghi p tư v*n xây d!ng nói riêng
d H th ng hóa quy trình qu%n lý hR sơ tư v*n t8i mCt s công ty tư v*n c a BC Xây d!ng và ựK xu*t mCt quy trình qu%n lý chung cho t*t c% các công ty tư v*n xây d!ng c a BC Xây d!ng
d V2n d ng nhWng lý lu2n cơ b%n ự5 phân tắch, thi#t k# h th ng thông tin qu%n lý
hR sơ tư v*n xây d!ng sau ựó xây d!ng ph:n mKm ự5 qu%n lý các hR sơ tư v*n xây d!ng trên
d đưa ra các khuy#n ngh/ trong vi c ho8ch ự/nh chắnh sách c% Ớ t:ng vi mô và vĩ
mô nhỎm thúc ựỚy quá trình tin h3c hóa qu%n lý trong các doanh nghi p Vi t Nam nói chung và các doanh nghi p tư v*n xây d!ng nói riêng
3 đ[i tư\ng và ph m vi nghiên cYu
d đ i tư ng nghiên c u c a lu2n án là hR sơ tư v*n xây d!ng và quy trình qu%n lý
hR sơ tư v*n
d Ph m vi nghiên c u c a lu2n án ựó là 33 công ty tư v*n xây d!ng thuCc BC xây d!ng (S li u V K# ho8ch Tài chắnh d BC Xây d!ng), nghiên c u th!c tr8ng tin h3c hoá qu%n lý và quy trình qu%n lý hR sơ tư v*n Ớ mCt s ựơn v/ ựi5n hình ựó là:
TG h(p VC Group bao gRm TGng Công ty Tư v*n Xây d!ng Vi t Nam và 3 công ty thành viên (CONINCO, CDC, VCC), Công ty Tư v*n Xây d!ng LICOGI và Công
ty Tư v*n Xây d!ng Sông đà Ucrin trong giai ựo8n 2006 d 2009
4 Phương pháp nghiên cYu
Trong ựK tài nghiên c u này, tác gi% s d ng các phương pháp nghiên c u sau ựây:
d Phương pháp duy v2t bi n ch ng và duy v2t l/ch s xem xét các hi n tư(ng kinh t# xã hCi trong m i liên quan tGng th5 không tách r;i hoAc bi t l2p mCt hi n tư(ng nào ựó ra khLi tGng th5 nghiên c u C th5 là xem xét v*n ựK qu%n lý hR sơ tư v*n trong tGng th5 các v*n ựK qu%n lý c a công ty
Trang 14d Phương pháp ti#p c2n h th ng làm nKn t%ng ự5 xem xét bài toán qu%n lý hR sơ
tư v*n xây d!ng trong toàn c%nh c a nó và trong m i liên h hWu cơ v0i các v*n ựK qu%n lý khác c a công ty
d Phương pháp nghiên c u và tGng h(p tài li u liên quan ự#n v*n ựK tin h3c hóa
và tư v*n xây d!ng Phương pháp thu th2p s li u th ng kê, phân tG, phân nhóm, tắnh toán các ựAc trưng th ng kê ự5 xác ự/nh ựAc ựi5m và quy mô c a hi n tư(ng nghiên c u
d Phương pháp mô hình hóa: s d ng các hình vY, các sơ ựR và ựR th/ bi5u diẩn th!c tr8ng c a v*n ựK tư v*n xây d!ng Ớ Vi t Nam giúp cho quá trình phân tắch trỚ nên rõ ràng và dẩ hi5u hơn
d Phương pháp chuyên d ng c a tin h3c kinh t# ự5 xây d!ng gi%i pháp ph:n mKm qu%n lý hR sơ tư v*n như: phương pháp thi#t k# ph:n mKm top down design, bottom
up design, mô hình IFD, BFD, DFD, ERDẦ
5 T_ng quan vH vEn ựH nghiên cYu
Lu2n án ựã tìm hi5u và t2p h(p các nghiên c u trư0c ựây vK các v*n ựK như: tin h3c hóa, HTTT tin h3c hóa qu%n lý và tư v*n xây d!ng đã có nhiKu công trình nghiên c u vK HTTT và tin h3c hóa nhưng chưa có mCt công trình nào nghiên c u
vK tin h3c hóa qu%n lý hR sơ tư v*n xây d!ng NhWng công trình ựó ch y#u nghiên
c u vK HTTT qu%n lý nói chung, mCt s công trình nghiên c u vK tin h3c hóa và tin h3c hóa qu%n lý nhân s!
M t s công trình nghiên c u v HTTT: James A.OỖBrien and George M.Marakas trong ỘManagement Information SystemsỢ (H th ng thông tin qu%n lý) Jeffrey L.Whitten, Lonnie D.Bentley, Kevin C.Ditttman trong ỘSystem Analysis And Design MethodsỢ (Phương pháp phân tắch và thi#t k# h th ng) ựã nghiên c u nhWng vK v*n ựK chung vK HTTT qu%n lý A Ramesh Babu, Y P Singh, and R.K Sachdeva trong ỘEstablishing a management information system in an agricultural extension organizationỢ ựã nghiên c u vK v*n ựK thi#t l2p HTTT qu%n lý trong các
tG ch c nông nghi p mỚ rCng đK tài nghiên c u khoa h3c c*p bC mã s B2003d38d
59 do PGS.TS Hàn Vi#t Thu2n làm ch nhi m ựK tài có s! tham gia nghiên c u c a
Trang 15tác gi% vK “V&n ñ( tin h)c hóa qu,n lý nhân l/c trong các doanh nghi1p qu c doanh trên ñ3a bàn Hà N7i giai ño n 2003;2005” Trong nghiên c u này các tác gi% ñã ñưa ra quy trình chung xây d!ng HTTT qu%n lý nhân l!c cho các doanh nghi p
qu c doanh trên ñ/a bàn Hà NCi
M t s công trình nghiên c u v tư v n xây d ng: PGS.TS Tr:n Tr/nh Tư;ng trong [27] ñã nghiên c u c th5, lư(ng hoá s li u liên quan tư v*n xây d!ng như s lư(ng công ty tư v*n xây d!ng tính ñ#n 31/12/2007 và ñánh giá phân tích tình hình tài chính d!a trên các s li u k# toán c a các doanh nghi p Nguy¦n Xuân BXc trong [4] ñã kh¨ng ñ/nh: Tư v*n là d/ch v trí tu , mCt ho8t ñCng cung c*p “ch*t xám” c a các nhà tư v*n cho khách hàng theo th%o thu2n qua vi c c2p nh2t thông tin, ki#n
th c, phát hi n các v*n ñK, l!a ch3n các gi%i pháp thích h(p vK chi#n lư(c, sách lư(c, bi n pháp hành ñCng cho t'ng trư;ng h(p c th5 và chuy5n giao chúng cho khách hàng vào ñúng lúc, ñúng cách c:n thi#t, ñRng th;i khi ñư(c yêu c:u giúp ñJ, hư0ng dBn khách hàng th!c hi n nhWng gi%i pháp ñó nh™m ñ8t hi u qu% ñK ra S%n ph•m c a d/ch v tư v*n là s%n ph•m ñơn chi#c, không có tRn kho Cũng trong nghiên c u này tác gi% Nguy¦n Xuân BXc còn ch ng minh h th ng cơ s• h8 t:ng ph:n c ng các thi#t b/ tin h3c c a Công ty Tư v*n Công ngh , Thi#t b/ và Ki5m ñ/nh Xây d!ng là r*t t t, nhưng ñã không s d ng h#t công su*t c a các thi#t b/ ph:n c ng ñó Bùi Thu H™ng trong [13] cũng ñã kh¨ng ñ/nh: S%n ph•m tư v*n là s%n ph•m ch*t xám, là các thông tin, l;i khuyên, các gi%i pháp gi%i quy#t v*n ñK trong lĩnh v!c xây d!ng nào ñó ðAc ñi5m c a ho8t ñCng này ñó là khách hàng là ngư;i l!a ch3n nhà tư v*n ch không ph%i nhà tư v*n l!a ch3n khách hàng Khách hàng l!a ch3n nhà tư v*n d!a trên năng l!c b%n thân c a nhà tư v*n ch không ph%i giá c% H3 l!a ch3n khi tin r™ng nhà tư v*n ñó có ñ năng l!c ñ5 th!c hi n các d/ch
v nghK nghi p có ch*t lư(ng cao, sau ñó v*n ñK giá c% ñư(c ñem ra th%o lu2n Nguy¦n H%i Y#n trong [37] ch˜ t2p trung nghiên c u, phân tích và ñưa ra gi%i pháp ñ5 nâng cao năng l!c tư v*n cho Công ty Tư v*n Xây d!ng và Phát tri5n Bưu ñi n Như v2y, qua các nghiên c u trên kh¨ng ñ/nh mCt ñiKu ñ#n nay chưa có công trình khoa h3c nào ñã công b trùng lAp v0i công trình nghiên c u c a tác gi%, ñây
Trang 16là công trình khoa h3c ñCc l2p và ñ:u tiên nghiên c u vK tin h3c hóa qu%n lý hR sơ
tư v*n xây d!ng
6 Nhbng ñóng góp mdi cGa lu"n án
o Nh=ng ñóng góp m>i v( m?t h)c thu@t, lý lu@n
d Lu2n án ñã phân tích và phân bi t rõ ràng ý nghĩa và ph8m vi c a các khái ni m tin h3c hóa, tin h3c hoá qu%n lý, HTTT, HTTT tin h3c hoá và HTTT tin h3c hóa qu%n lý V*n ñK này chưa t'ng ñư(c ñAt ra trong các nghiên c u trư0c ñây
d Lu2n án ñã s d ng phương pháp phân tích m i quan h bi n ch ng giWa các thành ph:n trong HTTT tin h3c hoá qu%n lý ñ5 ch ng minh quan ñi5m phân chia các thành ph:n trong HTTT tin h3c hóa qu%n lý gRm con ngư;i, ph:n c ng, ph:n mKm, cơ s• dW li u và các th t c là logic và khoa h3c hơn các cách phân chia khác Trong các nghiên c u trư0c ñây, các thành ph:n trong HTTT tin h3c hoá qu%n lý ch˜ ñư(c li t kê ra mà không ñư(c lý gi%i t8i sao
d Lu2n án khXc ph c tính thi#u c a các nghiên c u trư0c ñây vK quy trình xây d!ng HTTT tin h3c hoá qu%n lý Trong các nghiên c u trư0c ñây, khi ñưa ra các giai ño8n c a quá trình này thư;ng thi#u ñi mCt hoAc mCt vài công vi c như thi#t k# ph:n c ng, thi#t k# an toàn và b%o m2t dW li u
d Lu2n án bG sung thêm ba tiêu th c ñ5 phân lo8i các lĩnh v!c tư v*n xây d!ng: (1) m c ñC cung c*p d/ch v tư v*n, (2) vai trò c a tư v*n, (3) ti#n trình th!c hi n d! án xây d!ng
o Nh=ng ñóng góp m>i v( m?t th/c tiBn ñư c rút ra tD kFt qu, nghiên c u cGa lu@n án
d Qua kh%o sát, nghiên c u quy trình t8o và qu%n lý hR sơ tư v*n t8i 6 công ty tư v*n thuCc BC Xây d!ng, lu2n án ñã ñK xu*t mCt quy trình chung cho t*t c% các công
ty tư v*n xây d!ng gRm 5 giai ño8n: (1) tìm ki#m, ti#p th/, ñ*u th:u, (2) thương th%o, tho% thu2n, xem xét và ký k#t h(p ñRng, (3) tri5n khai và th!c hi n h(p ñRng, (4) bàn giao hoàn thi n hR sơ tư v*n, (5) quy#t toán và k#t thúc công trình
Trang 17d Lu2n án ñK xu*t quy trình xây d!ng HTTT tin h3c hóa qu%n lý hR sơ (framework) chuyên bi t cho lĩnh v!c tư v*n xây d!ng t8i Vi t Nam gRm 5 giai ño8n: (1) kh%o sát th!c t# và l2p k# ho8ch xây d!ng HTTT tin h3c hoá qu%n lý hR sơ
tư v*n xây d!ng, (2) phân tích h th ng, (3) thi#t k# h th ng, (4) tri5n khai h
th ng, (5) ñưa h th ng vào s d ng
d Lu2n án ñK xu*t quy trình tin h3c hoá qu%n lý hR sơ tư v*n cho các công ty tư v*n BC Xây d!ng trên ba khía c8nh: tG ch c, nghi p v và công ngh VK mAt tG
ch c: (1) ñ i v0i các doanh nghi p nhL và v'a, ph%i có mCt Phó Giám ñ c kiêm
ph trách CNTT, các d/ch v CNTT nên thuê ngoài tr3n gói, (2) ñ i v0i các doanh nghi p có quy mô l0n, m¯i doanh nghi p ph%i có mCt CIO và mCt bC ph2n chuyên trách vK CNTT VK mAt nghi p v , lu2n án ñK xu*t tG ch c qu%n lý hR sơ tư v*n xây d!ng theo t'ng lo8i hình tư v*n và theo ti#n trình th;i gian th!c hi n d! án xây d!ng VK mAt công ngh : lu2n án ñưa ra mô hình ki#n trúc dW li u gRm c% 3 lo8i: có c*u trúc, phi c*u trúc và siêu dW li u; và ki#n trúc k— thu2t d!a trên l2p trình web v0i 3 t:ng x lý: t:ng dW li u, t:ng nghi p v và t:ng giao di n d ng d ng và d/ch
v web
d Lu2n án xây d!ng hoàn ch˜nh mCt ph:n mKm ph c v cho công tác qu%n lý, khai thác thông tin tư v*n xây d!ng Ph:n mKm ñư(c xây d!ng ch8y trên h th ng m8ng v0i c*u trúc Client/Server b™ng công ngh NET
Trong quá trình th!c hi n ñK tài này, tác gi% có mCt s thu2n l(i và khó khăn ñó là:
+ Thu2n l(i: Tác gi% là nguyên là sinh viên chuyên ngành tin h3c kinh t# t' b2c ñ8i h3c, cao h3c do ñó ñư(c ñào t8o bài b%n vK tin h3c qu%n lý Hi n t8i, tác gi% l8i là giáo viên gi%ng d2y cho chuyên ngành tin h3c kinh t# nên có ñiKu ki n nghiên c u sâu vK v*n ñK tin h3c hoá qu%n lý MAt khác, ngư;i hư0ng dBn khoa h3c c a tác gi%
là nhWng nhà giáo có kinh nghi m lâu năm trong lĩnh v!c tin h3c kinh t#
+ Khó khăn: Lĩnh v!c tư v*n xây d!ng là mCt lĩnh v!c m0i • Vi t Nam nên các công ty tư v*n h:u h#t ñKu m0i ñư(c thành l2p Tuy quy mô l0n, nhưng vì tuGi ñ;i
ít nên các quy trình nghi p v h:u như chưa ñư(c xây d!ng MAc dù mCt s công ty
Trang 18ñã ti#n hành xây d!ng bC tiêu chu•n ch*t lư(ng ISO nhưng l8i chưa ñư(c th!c hi n theo chu•n Do ñó khi ti#n hành nghiên c u tác gi% r*t khó tìm ki#m tài li u MAt khác, nghi p v vK qu%n lý hR sơ tư v*n xây d!ng r*t ph c t8p, chưa t'ng ñư(c b*t
c ai nghiên c u nên ñây là thách th c l0n cho quá trình nghiên c u c a tác gi% Ngoài ra, vì tác gi% là NCS ñ:u tiên c a chuyên ngành “Phân tích và Qu%n lý thông tin kinh t#” nên không th5 tham kh%o và rút kinh nghi m ñư(c t' các lu2n án trư0c
7 B[ cXc cGa lu"n án
Lu2n án ngoài ph:n m• ñ:u, k#t lu2n, ph l c, danh m c các b%ng bi5u, bi5u ñR, tài li u tham kh%o, danh m c các công trình nghiên c u c a tác gi%, lu2n án gRm có
3 chương
Chương 1: MCt s v*n ñK phương pháp lu2n vK tin h3c hoá qu%n lý
Chương 2: Th!c tr8ng tin h3c hóa qu%n lý hR sơ tư v*n • các công ty tư v*n thuCc
BC Xây d!ng
Chương 3: Gi%i pháp tin h3c cho bài toán tin h3c hoá qu%n lý hR sơ tư v*n xây
d!ng
Trang 19CHƯƠNG 1 j MkT Sl VmN ðn PHƯƠNG PHÁP LU.N Vn TIN HoC HOÁ QU N LÝ
Trong chương này tác gi% trình b:y mCt s nCi dung cơ b%n vK phương pháp lu2n tin h3c hoá qu%n lý, tình hình tin h3c hoá qu%n lý trên th# gi0i nói chung và •
Vi t Nam nói riêng, các phương pháp tin h3c hoá qu%n lý và quy trình xây d!ng mCt h th ng thông tin tin h3c hoá qu%n lý
1.1 TrNG QUAN Vn VmN ðn TIN HoC HÓA QU N LÝ TRÊN TH* GItI
VÀ VIvT NAM
Ngày nay, tin h3c hóa qu%n lý ñã thành thư0c ño trình ñC phát tri5n c a công tác qu%n lý và c% nKn s%n xu*t c a m¯i qu c gia trong quá trình hCi nh2p, nên hơn bao gi; h#t CNTT ñang ñóng mCt vai trò vô cùng quan tr3ng trong ñ/nh hư0ng phát tri5n nKn kinh t# c a m¯i qu c gia V2y “Tin h3c hoá qu%n lý ” là gì?
1.1.1 Khái ni1m tin hKc hoá qu6n lý
Khái ni m
Theo T' ñi5n Bách khoa Toàn thư Vi t Nam: Tin h3c hoá (computerization) là
vi c ñưa máy tính và tin h3c vào s d ng trong các ng d ng th!c t# [38]
Theo quan ñi5m c a tác gi%: Tin h3c hoá là quá trình ng d ng CNTT trong các ho8t ñCng c a nKn kinh t# d xã hCi
Tin h3c hoá qu%n lý là vi c ng d ng CNTT trong công tác qu%n lý và ñiKu hành tG ch c Tin h3c hóa qu%n lý là mCt gi%i pháp cũng như xu hư0ng t*t y#u c a mCt doanh nghi p khi mu n phát tri5n, m• rCng trong tương lai
L#i ích và thách th c c&a vi c ti(n hành tin h)c hóa qu,n lý
Th!c hi n tin h3c hóa qu%n lý sY mang l8i cho doanh nghi p nhiKu l(i ích như:
d Cung c*p thông tin mCt cách nhanh chóng cho các nhà qu%n lý ñ5 h¯ tr( vi c ra quy#t ñ/nh và ki5m tra vi c thi hành quy#t ñ/nh
d Giúp ngư;i qu%n lý có kh% năng cùng mCt lúc làm ñư(c nhiKu tác v , t! ñCng hoá ñư(c nhiKu khâu
Trang 20d Giúp doanh nghi p gi%m thi5u chi phắ thuê nhân công và hơn c% là công vi c ti#n hành nhanh g3n, chắnh xác, dẩ qu%n lý
d Giúp doanh nghi p có cơ hCi ti#p c2n nhWng ng d ng hi n ự8i c a CNTT như: tham gia thương m8i ựi n t , mỚ rCng ph8m vi giao d/ch vư(t ra khLi biên gi0i, t2n d ng th;i gian (có th5 ti#n hành 24gi;/ngày và 7ngày/tu:n)Ầ
Tuy ựây th!c s! là mCt cuCc cách m8ng, nó mang l8i r*t nhiKu l(i ắch cho DN
và làm thay ựGi quy trình tác nghi p, nâng cao trình ựC cán bC làm công tác qu%n lý nhỎm m c ựắch ự8t hi u qu% cao hơn trong ho8t ựCng và ự8t t0i các m c tiêu ựK ra Nhưng tin h3c hóa cũng mang l8i không ắt thách th c cho các DN như:
d đòi hLi chi phắ khá l0n cho vi c trang b/ máy móc thi#t b/ tin h3c và xây d!ng các HTTT ph c v qu%n lý
d đòi hLi cán bC trong tG ch c ph%i có mCt nKn t%ng ki#n th c vK tin h3c và ngo8i ngW ự5 v2n hành và khai thác h th ng có hi u qu%
d đòi hLi ngư;i qu%n lý ph%i ựK ra các m c ựắch c th5 cho quá trình tin h3c hoá N#u không, sY dBn ự#n tình tr8ng các thi#t b/ ựư(c s d ng sai m c ựắch, làm gi%m
hi u su*t làm vi c và lãng phắ các nguRn tài nguyên
d đòi hLi doanh nghi p ph%i có chắnh sách ựúng m c cho vi c b%o m2t thông tin, n#u không, sY dBn ự#n nhWng h2u qu% không th5 lư;ng trư0c
Ba c p tin h)c hóa qu,n lý: Tin h3c hoá qu%n lý diẩn ra Ớ 3 c*p sau:
d C&p lãnh ự o chiFn lư c có t:m nhìn bao quát c% tG ch c và môi trư;ng kinh doanh bên ngoài xã hCi, và nhìn theo hư0ng lâu dài ự5 th!c hi n m c tiêu phát tri5n
và xây d!ng nguRn l!c cho tG ch c Do ựó, yêu c:u x lý thông tin mang tắnh tGng h(p, d! phòng, không có cơ c*u c ự/nh, có khi ựư(c ựòi hLi b*t thư;ng nhưng l8i c:n câu tr% l;i ngay l2p t c C*p này có HTTT ựiKu hành EIS (Excutive Information System), h tr( giúp quy#t ự/nh DSS (Decision Support System), và h x lý phân tắch tr!c tuy#n OLAP (Online Analytical Processing) đ i tư(ng hưỚng l(i t' các HTTT này là nhWng ngư;i qu%n lý c*p cao (ngư;i ch ) c a tG ch c: Ban giám ự c, HCi ựRng qu%n tr/Ầ
Trang 21d C&p chiFn thu@t th!c hi n ch˜ ñ8o và qu%n lý có t:m chi#n thu2t bao quát ñơn v/, các chi nhánh nCi bC nhưng ít chú ý ñ#n môi trư;ng bên ngoài và thư;ng nhìn tương ñ i lâu dài Yêu c:u x lý thông tin mang tính n a tGng h(p, n a c*u trúc Nhìn chung, c*p này thư;ng làm vi c theo k# ho8ch, theo s! ph i h(p ñã ñư(c ñAt
ra t' trư0c và bám theo s! v2n hành c a tG ch c C*p này gRm có HTTT qu%n lý MIS (Management Information System), h qu%n lý quan h khách hàng CRM (Customer Relationship Management) ð i tư(ng hư•ng l(i t' các HTTT này là nhWng ngư;i qu%n lý c*p trung c a tG ch c như trư•ng phó các ñơn v/, phòng ban, trung tâm…
d C&p tác nghi1p th!c hi n các công vi c s! v hàng ngày, có t:m nhìn ngXn h8n
và tr!c ti#p Yêu c:u x lý thông tin là thư;ng xuyên, có quy trình rõ ràng có ph8m
vi ho8t ñCng h²p và chi ti#t C*p tác nghi p ph%n ánh r*t nhanh v0i m3i tác ñCng t' bên ngoài C*p này thư;ng gRm h th ng x lý giao tác tr!c tuy#n OLTP (Online Transaction Processing), h qu%n lý luRng công vi c WMS (Workflow Management System), h t! ñCng hoá văn phòng OAS (Office Automation System) ð i tư(ng hư•ng l(i t' các HTTT này là nhWng ngư;i qu%n lý c*p th*p trong tG ch c như ñCi trư•ng, tG trư•ng, nhóm trư•ng, ñ c công…
Hình 1.1: Sơ ñO các HTTT tin h)c hoá phQc vQ qu,n lý [5, tr.55]
Riêng h l2p k# ho8ch nguRn l!c công ty ERP (Enterprise Resource Planning)
ph c v c% 3 c*p qu%n lý và tích h(p c% 3 t:ng x lý giao tác tr!c tuy#n OLTP,
Trang 22HTTT qu%n lý MIS và h h¯ tr( ñiKu hành DSS; h th ng t! ñCng hoá văn phòng (OAS) cũng tr( giúp c% 3 c*p qu%n lý HTTT qu%n lý MIS l8i ñư(c phân thành các phân h ñCc l2p như: h th ng qu%n lý quan h khách hàng (CRM); h th ng qu%n
lý dây chuyKn cung c*p (SCM – Supply Chain Management); h th ng thông tin tài chính (FNIS – Financial Information System) và h qu%n lý nguRn l!c con ngư;i (HRM – Human Resource Planning)
Tin h3c hóa qu%n lý là mCt bài toán thuCc lĩnh v!c HTTT, vì v2y cách tri5n khai th!c hi n nó cũng ph%i tuân th các chu•n m!c c a HTTT
1.1.2 Tình hình tin hKc hoá trên th gidi
Vai trò ngày càng tăng cGa CNTT và thông tin ñ[i vdi sW phát tri;n
Nhân lo8i ñang bư0c vào th;i ñ8i c a xã hCi thông tin và nKn kinh t# tri th c trong ñó k#t c*u h8 t:ng thông tin, tri th c ñư(c coi là tài nguyên có ý nghĩa quy#t ñ/nh, là nKn t%ng phát tri5n Cùng v0i s! phát tri5n nhanh chóng c a CNTT, s! hCi
t c a các công ngh máy tính và truyKn thông, cuCc cách m8ng thông tin ñang di¦n
ra vô cùng m8nh mY trên ph8m vi toàn c:u ñã và ñang làm bi#n ñGi sâu sXc ñ;i s ng kinh t#, văn hoá xã hCi c a th# gi0i hi n ñ8i Công ngh thông tin ñang ñóng vai trò trung tâm trong vi c t8o ra mCt nKn kinh t# và xã hCi d!a trên tri th c toàn c:u d có th5 so sánh v0i vai trò c a ñCng cơ hơi nư0c và ñCng cơ ñi n trong th;i kỳ ñ:u c a cách m8ng công nghi p trư0c ñây CNTT dư;ng như làm cho th;i gian, không gian
và kho%ng cách ngXn l8i Chúng %nh hư•ng t0i s! phân công lao ñCng qu c t#, mang l8i nhWng mBu hình m0i phát tri5n kinh t# và liên k#t xã hCi, quy#t ñ/nh s c c8nh tranh c a các nKn kinh t# và các doanh nghi p, t8o ra các mBu hình tăng trư•ng m0i và ñem l8i các s%n ph•m, vi c làm và sinh k# chưa t'ng bi#t t0i cho ñ#n nay CNTT cũng có kh% năng h¯ tr( ñXc l!c cho công cuCc c%i cách qu%n lý
Thông tin và tri th c sY ñóng vai trò quan tr3ng hàng ñ:u trong nKn kinh t# th# gi0i tương lai d xã hCi h2u công nghi p hay công nghi p tiên ti#n Ngày nay,
kh i lư(ng thông tin ñang tăng trư•ng v0i nh/p ñC ngày càng cao CNTT là băng chuyKn ñ5 t8o ra, truy c2p, phG bi#n và chia sS dW li u, thông tin, tri th c và các giao ti#p trong xã hCi
Trang 23SW ti n hoá cGa t_ chYc vdi vi1c tăng thành ph$n tri thYc j công ngh1 [5] Trong n a sau c a th# k³ 20, vi c áp d ng h th ng tri th c vào các quy trình qu%n lý s%n xu*t và d/ch v , cũng như nhWng ñGi m0i, ñã ñưa t0i vi c phát tri5n
ch c năng qu%n lý tr• thành b%n ch*t cho s! ti#n bC kinh t# Vi c qu%n lý ñã ñư(c h¯ tr( ngày càng nhiKu b•i ti#n bC công ngh m0i, c% trong lĩnh v!c t8o ra công c
x lý trao ñGi thông tin, lBn trong lĩnh v!c s d ng công c m0i cho vi c qu%n lý
c a th;i ñ8i m0i
Ti#n bC khoa h3c hi n ñ8i ñưa t0i vi c ch# t8o ra máy móc t! ñCng hoá lao ñCng trí óc, t' ñó công c x lý thông tin ñi vào ph c v cho bC ph2n lãnh ñ8o qu%n
lý c a m3i tG ch c Các tG ch c d:n ñư(c bi#n ñGi ñ5 ph i h(p lao ñCng c a con ngư;i thông qua trao ñGi thông tin giWa các máy móc và m• rCng di n qu%n lý, bao quát TG ch c ngày nay ch ng ki#n quá trình liên k#t và tái c*u trúc ñ5 tr• thành nh*t th5 vư(t qua gi0i h8n không gian và th;i gian Con ngư;i trong m3i tG ch c ñư(c bi#n ñGi ñ5 tăng cư;ng ph:n tri th c và sáng t8o bên c8nh ph:n ñã ñư(c máy móc t! ñCng hoá
Trong nhWng năm v'a qua, ý tư•ng, tri th c và công ngh ñã làm tăng thêm ph:n quan tr3ng cho nKn kinh t# MCt trong các lý do chính cho ñiKu này là phát tri5n nhanh chóng cho CNTT và truyKn thông, cung c*p các ti n nghi có chi phí th*p ñ5 thao tác c*t giW, phân phát và truy nh2p thông tin, do ñó dBn t0i vi c tăng tri
th c m8nh mY cho các ho8t ñCng kinh t# Các lý do khác còn có t c ñC ngày càng tăng c a ti#n bC khoa h3c và công ngh ñã dBn t0i s! tăng trư•ng tri th c, tăng tính c8nh tranh toàn c:u
Hình 1.2 cho th*y s! phát tri5n c a tG ch c v0i vi c công ngh và tri th c ñư(c ñưa d:n vào trong nó Ban ñ:u, tG ch c vK cơ b%n ch˜ là mCt t2p h(p ngư;i có cùng
m c ñích ñư(c thi#t l2p v0i các quy ñ/nh rõ r t vK quy trình làm vi c ph i h(p ñ5 ñ8t m c tiêu c a tG ch c Ngh thu2t ñ i x con ngư;i là nhân t quan tr3ng giúp cho tG ch c hoàn thành s m nh c a mình Khi máy móc t! ñCng x lý thông tin xu*t hi n, phát sinh vi c tin h3c hoá nh™m ph i h(p lao ñCng x lý thông tin c a máy móc và con ngư;i ñ5 hình thành các h thông tin c c bC
Trang 24Hình 1.2 : S/ tiFn hoá cGa tT ch c v>i vi1c tăng thành phVn tri th c – công ngh1 [5, tr.15]
Khi các máy tính ñư(c liên k#t thành m8ng, các tG ch c bXt ñ:u ñư(c CNTT hoá Th!c ch*t ñó là vi c phát tri5n h8 t:ng CNTT d TT ph c v cho kinh doanh nghi p v , vi c x lý và lưu trW thông tin ñư(c th!c hi n t8i nhiKu nơi xa nhau qua m8ng
Bư0c vào th;i ñ8i kinh t# thông tin, các tG ch c chuy5n t' ch¯ l*y máy móc làm tr3ng tâm sang l*y con ngư;i làm tr3ng tâm TG ch c ñư(c k— ngh hoá khi con ngư;i trong tG ch c ñư(c coi là ñCng l!c sáng t8o chính và ñư(c ph i h(p v0i nhau theo quy tXc k— ngh ñ5 làm ra s%n ph•m tri th c m0i Mô hình tăng trư•ng tG ch c CMMI (Capability Maturity Model Integration) tr• thành hình mBu cho các tG ch c tiên ti#n Các tG ch c hi n ñ8i ñang ti#n t0i ch¯ tri th c hoá v0i vi c tách b8ch tri
th c cá nhân và tri th c t2p th5 và thi#t l2p s! ph i h(p trong tG ch c ñ5 sáng t8o tri
th c m0i Tri th c t2p th5 c a tG ch c thư;ng xuyên ñư(c th5 ch# hoá thành các quy trình làm vi c m0i ph i h(p các cá nhân sáng t8o tri th c
Trang 25Tình hình tin hKc hoá y mSt s[ qu[c gia trên th gidi
HCi ngh/ thư(ng ñ˜nh Gd8 t8i Okinawa d Nh2t B%n (7/2000) vK xã hCi thông tin toàn c:u, ñã kh¨ng ñ/nh CNTT ñang nhanh chóng tr• thành mCt ñCng l!c s ng còn, t8o ra tăng trư•ng kinh t# th# gi0i CNTT mang l8i c% cơ hCi và thách th c l0n cho c% nKn kinh t# m0i phát tri5n và ñang phát tri5n NXm bXt ñư(c tiKm năng c a CNTT, cho phép vư(t qua các rào c%n l8c h2u vK phát tri5n cơ s• h8 t:ng công ngh ñ5 nâng cao hi u qu% trong vi c th!c hi n các m c tiêu xoá ñói gi%m nghèo, c%i thi n ñiKu ki n y t#, chăm sóc s c khoS, giáo d c ñào t8o, cũng như thương m8i Th!c t# ñã ch ng minh nhiKu nư0c ñang phát tri5n, trong ñó có không ít qu c gia tuy nghèo và ñi sau, song bi#t t2n d ng cơ hCi ng d ng và phát tri5n CNTT, nên ñã t8o ñư(c nhWng bư0c phát tri5n vư(t b2c Tiêu bi5u trong nhóm nư0c này ph%i k5 t0i là hn ðC, Trung Qu c, Hàn Qu c Năm 2006, s dân trên th# gi0i s d ng internet là 1.043.104.886 ngư;i chi#m 16% nhưng ñ#n năm 2008 ñã lên t0i hơn 1,6 t³ ngư;i chi#m kho%ng 24,7% dân s VK thương m8i ñi n t th# gi0i năm 2005 ñ8t g:n 700 t³ USD, d! báo năm 2012 ñ8t 1.000 t³ USD [5, tr.131d 140]
Hình 1.3 là bi5u ñR mô t% s ngư;i s d ng Internet phân theo vùng trên th# gi0i
Hình 1.3 BiZu ñO mô t, s ngư[i s\ dQng Internet phân theo vùng
(NguRn: www.internetwouldstat3.com, 15/11/2006)
Trang 26B6ng 1.1: Th[ng kê dân s[ s{ dXng internet trên th gidi năm 2006
STT Khu vWc Dân s[ (ngư[i) S[ dân s{ dXng internet T} l1
d Trư0c tình tr8ng suy thoái kinh t# toàn c:u, TGng th ng M— Barack Obama ñã tuyên b “Ph%i tin h3c hoá ñ5 c u kinh t#” Ông ñã lên k# ho8ch sY thúc ñ•y chương trình ñ:u tư cơ s• h8 t:ng l0n nh*t trong l/ch s nư0c M—, kêu g3i các tG ch c, doanh nghi p, b nh vi n, trư;ng h3c… hi n ñ8i hoá h th ng qu%n lý và ñã quy#t ñ/nh chi gói c u tr( kinh t# khGng lR, tr/ giá hơn 700 t³ USD cho ho8t ñCng tin h3c hoá trư;ng h3c t8i M— và bG nhi m Vivek Kundra giW ch c CIO c*p qu c gia chuyên trách vK CNTT c a M— nh™m giúp TGng th ng quy#t ñ/nh nên s d ng nhWng công ngh nào trong vi c ñiKu hành chính ph
o Ph4n Lan
Ph:n Lan bXt ñ:u xây d!ng chi#n lư(c qu c gia ñ/nh hư0ng t0i xã hCi thông tin t' ñ:u nhWng năm 1990 v0i ñK cương phác th%o l:n th nh*t và năm 1998 là chi#n lư(c th hai Tháng 1/2006, Th tư0ng Ph:n Lan tr!c ti#p ch˜ ñ8o nhóm các bC trư•ng thành viên c a chương trình Xã hCi thông tin th!c hi n chi#n lư(c l:n th ba
Trang 27v0i m c tiêu nâng cao năng l!c c8nh tranh, năng su*t lao ñCng, ph*n ñ*u công b™ng
xã hCi và nâng cao ch*t lư(ng cuCc s ng thông qua vi c ng d ng CNTT
o Malaysia
Năm 1994, Malaysia ñã hình thành HCi ñRng CNTT qu c gia do Th tư0ng tr!c ti#p lãnh ñ8o Năm 1996, Chính ph Malaysia ñã xây d!ng chương trình “T:m nhìn 2020” hư0ng ñ#n xã hCi tri th c và phát tri5n Năm 2006, Malaysia có 10.040 nghìn ngư;i s d ng internet chi#m 36,7% dân s
Năm 1999, Singapore thi#t l2p Singapore One, h8 t:ng băng thông rCng quy mô
qu c gia v0i g:n 100% các tG ch c, cơ quan, hC gia ñình, trư;ng h3c, b nh vi n, thư vi n công cCng… có th5 truy c2p v0i hàng trăm ng d ng tr!c tuy#n Năm
2006, dân s Singapore s d ng internet là 2.421 nghìn ngư;i, chi#m 67,2% t³ l cao nh*t Châu Á
o Trung Qu c
Chính ph Trung Qu c ñã s0m có s! quan tâm ñAc bi t t0i vi c ñ•y m8nh ng
d ng CNTT vào công tác lãnh ñ8o và qu%n lý t' giWa nhWng năm 1990, nhưng th!c ch*t m0i ñư(c tri5n khai m8nh t' năm 2000 Nhưng ñAc bi t t' tháng 8/2001, v0i
vi c thành l2p Ban Ch˜ ñ8o Tin h3c hoá Nhà nư0c do Th tư0ng làm trư•ng ban và
5 u³ viên BC Chính tr/ làm Phó trư•ng ban, vi c ng d ng CNTT ñã có bư0c phát tri5n m0i vK ch*t Năm 2006, s ngư;i s d ng internet ñ8t 123 tri u chi#m 9,4% dân s , doanh s mua bán trên m8ng kho%ng 1,23 t³ USD và có kho%ng 45,6 tri u máy tính k#t n i internet Nhưng ñ#n cu i tháng 2/2008 s ngư;i s d ng internet
ñã lên t0i 221 tri u (ñ ng ñ:u th# gi0i) chi#m 16% dân s
Trang 28o 9n ð
Chính ph hn ðC ñã xây d!ng nhiKu chính sách thu2n l(i thu hút ñ:u tư nư0c ngoài, m• rCng ph8m vi h(p tác qu c t# trong lĩnh v!c CNTT nh™m tăng cư;ng xu*t kh•u ph:n mKm và các d/ch v kèm theo Giá tr/ ph:n mKm xu*t kh•u hàng năm tăng kho%ng 50% (năm 1997 ñ8t 2,7 t³ USD; năm 2000 ñ8t trên 4 t³ USD) hn
ðC r*t chú tr3ng ñào t8o chuyên gia ph:n mKm, hi n có kho%ng trên 100.000 chuyên gia làm vi c • nư0c ngoài và trên 200.000 chuyên gia làm vi c trong nư0c Chính ph ñã xây d!ng nhiKu trung tâm công ngh ph:n mKm có trang b/ cơ s• h8 t:ng hi n ñ8i, dùng tr8m v tinh mAt ñ*t ñ5 nh2n ñơn ñAt hàng nư0c ngoài và xu*t kh•u s%n ph•m
1.1.3 Tình hình tin hKc hoá qu6n lý y Vi1t Nam
Th*y rõ t:m quan tr3ng c a THH v0i s! phát tri5n c a nKn kinh t#, ð%ng và Nhà nư0c ñã có Ngh/ quy#t, chính sách vK ng d ng và phát tri5n CNTT như:
d Ngh/ quy#t 58/CTdTW c a BC Chính tr/ vK ñ•y m8nh ng d ng và phát tri5n CNTT trong s! nghi p công nghi p hoá, hi n ñ8i hoá giai ño8n 2001d2005
d Quy#t ñ/nh s 81/2001/QðdTTg ngày 24/5/2001 c a Th tư0ng Chính ph vK
vi c phê duy t Chương trình hành ñCng tri5n khai Ngh/ quy#t s 58/CTdTW c a BC Chính tr/
d Quy#t ñ/nh s 95/2002/QðdTTg ngày 17/7/2002 c a Th tư0ng Chính ph phê duy t K# ho8ch tGng th5 vK ng d ng và phát tri5n CNTT • Vi t Nam ñ#n 2005
d Quy#t ñ/nh s 235/QðdTTg ngày 02/03/2004 c a Th tư0ng Chính ph vK vi c phê duy t d! án tGng th5 “µng d ng và phát tri5n ph:n mKm mã nguRn m• • Vi t Nam giai ño8n 2004d2008”
d Ngh/ ñ/nh s 191 ngày 29/7/2005 c a Th tư0ng Chính ph phê duy t ñK án
“h¯ tr( doanh nghi p ng d ng công ngh thông tin ph c v hCi nh2p và phát tri5n giai ño8n 2005d2010”
Tuy v2y, t c ñC và hi u qu% tin h3c hóa qu%n lý • các doanh nghi p Vi t Nam nói chung ñang còn r*t ch2m và kém ch*t lư(ng
Trang 29ThWc tr ng tin hKc hoá qu6n lý y các doanh nghi1p Vi1t Nam [34]
S li u ñiKu tra c a Vi n Tin h3c Doanh nghi p (Phòng Thương m8i và Công nghi p Vi t Nam) v0i 1.613 DN thuCc các t˜nh thành An Giang, BXc Giang, C:n Thơ, ðăk Nông, Long An và Qu%ng Bình, ho8t ñCng trong t*t c% các lĩnh v!c ngo8i tr' CNTTdTT t8i th;i ñi5m tháng 11/2009 sY cho th*y b c tranh toàn c%nh c a vi c
ng d ng CNTT trong cCng ñRng các DN Vi t Nam
+ V( phVn c ng: ð8i ña s các DN ñã ñưa máy tính vào ng d ng trong các ho8t ñCng s%n xu*t kinh doanh nên nhu c:u vK mua sXm máy móc là không l0n Ch˜ có 23,06% DN có nhu c:u mua sXm thêm máy tính ñ5 bàn, nhu c:u vK mua thêm các lo8i máy khác như sau: xách tay (29,49%), máy in (21,96%), máy chi#u (15,67%), máy quét (26%) và máy ch (8,78%)
+ V( phVn m(m: Các DN t2p trung ch y#u s d ng mCt s s%n ph•m ph:n mKm như: bC tin h3c văn phòng microsoft office (g:n 100%), ph:n mKm k# toán, tài chính (76,3%) (trong s 23,7% chưa s d ng ph:n mKm k# toán, tài chính thì có 10,92% DN có nhu c:u và sY s d ng) ð i v0i mCt s ph:n mKm ng d ng khác thì ng d ng còn r*t h8n ch#: ch˜ có 3,48% DN có ng d ng gi%i pháp ERP; 6,51%
s d ng ph:n mKm CRM; 6,08% s d ng ph:n mKm qu%n lý khách s8n, nhà hàng (t2p trung vào các DN ho8t ñCng trong lĩnh v!c du l/ch, lW hành); 8,87% s d ng ph:n mKm qu%n lý cG ñông; qu%n lý email (31,2%); nhân s! tiKn lương có t³ l tương ñ i th*p (29,76%) và ph:n mKm bán hàng (28,52%)
+ V( kFt n i m ng di1n r7ng và m ng cQc b7: T³ l DN k#t n i m8ng nCi bC 38,99%, trong ñó, t³ l k#t n i m8ng c c bC 43,45%, di n rCng 14,69%
+ V( d3ch vQ CNTT: 18,13% DN ñã s d ng d/ch v tư v*n CNTT Có t0i 81,87%
DN chưa hoAc không s d ng, trong ñó s DN không có nhu c:u nào vK s d ng d/ch v CNTT chi#m t0i 45,42% Các d/ch v tư v*n CNTT ñư(c s d ng nhiKu nh*t là: s a chWa, b%o hành, b%o trì Các DN thư;ng s d ng ñCi ngũ cán bC nCi bC
và d/ch v c a các c a hàng máy tính, ch˜ dư0i 25% s d ng d/ch v tư v*n CNTT chuyên nghi p Lý do mà d/ch v tư v*n CNTT chuyên nghi p ít ñư(c s d ng là:
Trang 30Hình 1.4 ; BiZu ñO lý do không s\ dQng d3ch vQ CNTT chuyên nghi1p
+ V( kFt n i m ng Internet: chi#m t³ l khá cao (91,51%) ch˜ có 8,43% DN chưa có nhu c:u k#t n i internet ADSL là hình th c k#t n i ñư(c DN l!a ch3n s d ng nhiKu nh*t (77,87%); hình th c k#t n i internet qua ñư;ng ñi n tho8i ch˜ còn 8,37%
DN s d ng Thuê ñư;ng truyKn riêng là 8,87% và các cách khác như k#t n i không dây chi#m t³ l nhL 4,71% M c ñích c a vi c s d ng internet trong các DN ñư(c bi5u di¦n b™ng bi5u ñR 1.5
+ V( xây d/ng website: Ch˜ có 26,2% DN có website riêng, trong ñó 13,08% DN có cán bC bC ph trách c2p nh2t thông tin lên website hàng ngày; 3,84% c2p nh2t hàng tu:n; s còn l8i không c2p nh2t thông tin gì c% sau khi xây d!ng website VK ñ:u tư vào vi c duy trì, phát tri5n website ch˜ chi#m 3,90% M c ñC an toàn thông tin trên
Hình 1.5 – BiZu ñO mQc ñích s\ dQng internet trong các doanh nghi1p
Trang 31website c a DN r*t th*p, chỊ có 5,08% DN có thông tin ựưa lên m8ng nh2n ự/nh là ựư(c b%o ự%m an toàn và thông tin ựư(c ự%m b%o chỊ có 10,72% M c ựắch c a vi c
s d ng website trong DN ựư(c th5 hi n bỎng bi5u ựR 1.6
Hình 1.6 ; BiZu ựO mQc ựắch s\ dQng website trong doanh nghi1p
+ V( thương m i ựi1n t\: Vi c phát tri5n các ng d ng ph c v cho thương m8i
ựi n t còn r*t h8n ch# và chưa phát huy ựư(c hi u qu%, chưa có s! hư0ng dBn và hố tr( t' phắa Chắnh ph , nh2n ự/nh c a DN vK hi u qu% vi c áp d ng thương m8i
ựi n t trong kinh doanh còn r*t th*p Theo Computer World HongKong thì chỊ s
vK m c ựC sờn sàng th!c hi n thương m8i ựi n t Ớ Vi t Nam là 2,69 trong khi ựó Ớ các nư0c khu v!c như Singapore (8,17); đài Loan (7,26); Hàn Qu c (7,11); Trung
Qu c (3,64) Và theo IBM Global Services thì h3 ựánh giá tình hình s d ng và phát tri5n thương m8i ựi n t Ớ Vi t Nam là ựang trong th;i kỳ Ộsơ khỚiỢ
+ V( h tVng nhân l/c CNTT: TỠ l các DN có bC ph2n chuyên trách CNTT (20,03%); tỠ l cán bC chuyên trách (25,17%) Tuy v2y, chỊ có 41,47% DN có nhu c:u ựào t8o thêm cán bC s d ng CNTT
+ V( xu hư>ng ựVu tư ng dQng CNTT: cho ph:n c ng (máy tắnh, máy in, máy fax, máy scan) (39,98%); k#t n i m8ng nCi bC (29,37%); ph:n mKm văn phòng (32,10%); ph:n mKm qu%n lý (39,75%), các ng d ng website cao c*p (sỚ hWu website riêng, s d ng d/ch v thương m8i ựi n t ) (37,22%); các gi%i pháp vK lưu trW, cơ sỚ dW li u (storage, database,Ầ) (18,92%) VK d/ch v tư v*n CNTT ựã có
Trang 3259,40% DN có k# ho8ch và nhu c:u s d ng Còn theo kh%o sát c a Ban ch˜ ñ8o
Qu c gia CNTT thì cho th*y các DN ch˜ ñ:u tư mCt chi phí r*t nhL là 0.05% d 0.08% doanh thu cho CNTT, trong khi • M— con s trung bình là 1.5% Ph:n l0n chi phí dành cho trang thi#t b/ (ph:n c ng) (chi#m t0i 60% tGng chi phí), chưa chú ý t0i phát tri5n ph:n mKm, gi%i pháp và ñào t8o (chi tiêu cho ñào t8o k— năng CNTT quá th*p ch˜ chi#m 4,8% so v0i ñ:u tư ph:n c ng)
Tuy v2y, trong năm 2008 mAc dù là suy thoái kinh t# toàn c:u nhưng doanh thu CNTT trong nư0c vBn ñ8t 10 t³ USD, s ngư;i s d ng internet là 21.524.417 chi#m 24.98% (tính ñ#n 4/2009), ñ ng th 17 trong 20 qu c gia và vùng lãnh thG
ñ ng ñ:u th# gi0i K#t qu% này góp ph:n quan tr3ng vào t c ñC tăng trư•ng chung
c a Vi t Nam cũng như trong quá trình hCi nh2p v0i cCng ñRng qu c t# ðây là cái nhìn kh% quan vK CNTT cho th;i gian t0i
Ngày 26d28/08, di¦n ñàn WITFOR 2009 ñư(c tG ch c t8i Hà NCi v0i hơn
1500 ñ8i bi5u ñ#n t' g:n 100 qu c gia trên th# gi0i tham d! T8i di¦n ñàn này ñã có t0i hơn 100 di¦n gi% nư0c ngoài và 30 di¦n gi% Vi t Nam trong 7 phiên toàn th5 xoay quanh v*n ñK chi#n lư(c, chính sách vĩ mô liên quan t0i vai trò c a nhà nư0c,
DN và xã hCi trong vi c thúc ñ•y ng d ng và phát tri5n CNTT ph c v s! phát tri5n bKn vWng nKn kinh t# Cũng t8i di¦n ñàn này, Th tư0ng Nguy¦n T*n Dũng cũng nh*n m8nh Vi t Nam ñang t2p trung hoàn thi n môi trư;ng pháp lý, hi n ñ8i hóa cơ s• h8 t:ng, ñ•y m8nh ng d ng và phát tri5n CNTT và nh*t là chú tr3ng phát tri5n nguRn nhân l!c xây d!ng chi#n lư(c tăng t c ñưa ñ*t nư0c tr• thành qu c gia m8nh vK CNTT
ThWc tr ng tin hKc hoá qu6n lý trong các t_ chYc thuSc BS Xây dWng [12] T8i BC Xây d!ng, tin h3c hoá qu%n lý ñã ñư(c quan tâm t' nhWng năm 90 ñ#n nay ñã th!c hi n qua 3 giai ño8n:
d Giai ño8n 1 (1990d1996) ñã trang b/ ñư(c hơn 30 máy vi tính ph c v cho các công tác như th ng kê, tGng h(p s li u, qu%n lý công văn ñi, ñ#n, so8n th%o văn b%n Tuy nhiên các ng d ng này còn mang tính ñơn lS, th công, thi#u tính h
th ng chưa ñáp ng v0i yêu c:u qu%n lý chung c a toàn ngành
Trang 33d Giai ño8n 2 (1996d2000), dư0i s! ch˜ ñ8o tr!c ti#p c a Chính ph , BC ñã xây d!ng ñư(c m8ng thông tin qu%n lý hành chính nhà nư0c ngành Xây d!ng (XDNETd01) gRm 02 máy ch , 46 máy tr8m, hoà v0i h th ng m8ng di n rCng c a Chính
ph H th ng bư0c ñ:u ñã t8o ñư(c mCt s cơ s• dW li u theo ch c năng qu%n lý và
ph c v các ho8t ñCng ñiKu hành c a BC như các chương trình qu%n lý: báo cáo ho8t ñCng tu:n, tháng; l2p và truyKn l/ch công tác; gi*y m;i h3p
d Giai ño8n 3 (2001d ñ#n nay), BC ñã tri5n khai ðK án tin h3c hoá qu%n lý hành chính nhà nư0c ngành Xây d!ng giai ño8n 2001d 2005 v0i m c ñ:u tư là 33,9 t³ ñRng M c tiêu là xây d!ng hoàn ch˜nh các h th ng thông tin, cơ s• dW li u ñi n t qu%n lý hành chính nhà nư0c ngành Xây d!ng ph c v s! ch˜ ñ8o ñiKu hành c a các c*p qu%n lý ngành Xây d!ng trên ph8m vi c% nư0c Năm 2003, ñã xây d!ng ñư(c m8ng tin h3c t8i cơ quan BC v0i 100% máy tính ñư(c n i m8ng m8ng, ñ%m b%o
m c tiêu 1chuyên viên/1máy tính, v0i tGng m c ñ:u tư là 3,17 t³ ñRng Năm 2006,
BC tri5n khai d! án “Xây d!ng Trung tâm tích h(p dW li u BC Xây d!ng”, v0i tGng
m c ñ:u tư 4,93 t³ ñRng D! án ñã ñ:u tư mua sXm 13 máy ch , 190 máy tr8m, 50 máy in, 15 swithch, thi#t b/ k#t n i m8ng khác như: dây cáp, Wall Plate, Card NetWorking , ph:n mKm h th ng, và cài ñAt mCt s d/ch v cơ b%n như thư tín
ñi n t , ADMIN, Firewall, DNS, DHCP, RAS, Lotus Notes, phòng ch ng virus
d V( h tVng ke thu@t CNTT: ch˜ s h8 t:ng k— thu2t CNTT năm 2007 là 0.6268 x#p h8ng th 5; t³ l máy tính/ñ:u ngư;i (0.79); t³ l máy tính k#t n i m8ng c c bC và Internet (100%); t³ l m8ng c c bC ñã có h th ng an ninh m8ng (tư;ng l a, phòng
ch ng virus, b%o m2t v.v.) (100%); t³ l m8ng c c bC ñã có h th ng an toàn dW li u (t / băng ñĩa/SAN/NAS) (50%)
; V( h tVng nhân l/c CNTT: ch˜ s h8 t:ng nhân l!c CNTT năm 2007 là 0.4148 x#p h8ng th 9; t³ l cán bC CNTT chuyên trách/TGng s CBCNV (1.84%); t³ l lư(t cán bC ñư(c ñào t8o vK CNTT trong 3 năm 2005d2007/TGng s CBCNV (100,54%); t³ l ngư;i bi#t s d ng máy tính trong công vi c/TGng s cán bC (78,82%); t³ l chi cho ñào t8o CNTT trong 3 năm 2005d2007/ñ:u ngư;i (240,928); t³ l chi cho ñào t8o CNTT trong năm 2007/ñ:u ngư;i (89,233); tGng s cán bC
Trang 34ựư(c ựào t8o là 164 lư(t ngư;i (trong ựó cán bC lãnh ự8o: 29; chuyên viên s d ng: 105; chuyên viên tin h3c: 30)
; V( ng dQng CNTT: chỊ s ng d ng CNTT năm 2007 là 0.5717 x#p h8ng th 9; tỠ l chi cho ng d ng CNTT trong 3 năm 2005d2007/ự:u ngư;i (1,175,271); tỠ l nghi p v ựư(c tin h3c hóa (50%); tỠ l CBCC s d ng thư ựi n t trong công vi c (80%); tỠ l d/ch v hành chắnh công ựư(c cung c*p trên m8ng Internet (70%); m c trung bình c a các d/ch v công trên m8ng (0.67); các ch c năng cơ b%n c a Website/CGng thông tin ựi n t c a BC (15.50); tGng nguRn v n ự:u tư cho ph:n mKm t' năm 2002d2006 là 850 tri u ựRng
; V( môi trư[ng tT ch c và chắnh sách (MT TC;CS): chỊ s MT TCdCS năm 2007 là 1.0 x#p h8ng th 1; năm 2006 (0.83), năm 2005 (1.0)
o T<i các doanh nghi p tr c thu c B Xây d ng
BC Xây d!ng có 19 TGng Công ty, s li u ựiKu tra vK th!c tr8ng tin h3c hoá sau ựây Ớ Văn phòng BC và 4 TGng công ty l0n ựó là: TGng Công ty CG ph:n Xu*t nh2p khỚu và Xây d!ng Vi t Nam (Vinaconex), TGng Công ty Xi Măng Vi t Nam (VICEM), TGng Công ty Xây d!ng Sông đà (SONGDA) và TGng Công ty Xây d!ng MiKn Trung (COSEVCO) ph:n nào cho th*y b c tranh tGng quan vK th!c tr8ng ng d ng CNTT trong các TGng công ty thuCc BC Xây d!ng (NguRn d [33])
B6ng 1.2: X p lo i chung ch~ s[ ICT Index
Các chỊ tiêu \ TGng Công ty VINACONEX VICEM COSEVCO SONGDA ChỊ s h8 t:ng kỞ thu2t CNTT 0,4449 0,2698 0,3344 0,0190 ChỊ s h8 t:ng nhân l!c 0,1288 0,0851 0,0023 0,0001 ChỊ s ng d ng 0,5856 0,5367 0,3213 0,3699 ChỊ s môi trư;ng, tG ch c, chắnh sách 0,6389 0,7222 1,0000 1,0000
ICT Index 0,4092 0,3427 0.3219 0,2287 Năm
B6ng 1.3: X p h ng theo nhóm ch~ tiêu vH h t$ng kẠ thu"t CNTT j TT
Các chỊ tiêu \ TGng Công ty VINACONEX VICEM COSEVCO SONGDA
d TỠ l máy tắnh/ự:u ngư;i 0.63 0.12 0.32 0.10
d TỠ l máy tắnh k#t n i m8ng c c bC 100% 66.97% 100% 16.39%
d TỠ l ựơn v/ thành viên tham gia m8ng di n 0% 0% 0% 0%
Trang 35d T³ l ñ:u tư cho h8 t:ng k— thu2t CNTT
trong 3 năm 2005, 2006, 2007/ñ:u ngư;i
10.054 685124 14643 0
d T³ l ñ:u tư cho h8 t:ng k— thu2t CNTT
trong năm 2007/ñ:u ngư;i
5.799 270485 7969 0 ICT Index 0.4449 0.2698 0.3344 0.019 Năm
B6ng 1.4: X p h ng theo nhóm ch~ tiêu vH h t$ng nhân lWc CNTT
Các ch˜ tiêu \ TGng Công ty VINACONEX VICEM COSEVCO SONGDA
d S lư(ng lao ñCng (ngư;i) 14920 9223 10884 5629
B6ng 1.5: X p h ng theo nhóm ch~ tiêu vH Yng dXng CNTT j TT
Các ch˜ tiêu \ TGng Công ty VINACONEX VICEM COSEVCO SONGDA
d T³ l chi cho ng d ng CNTTdTT (ph:n
mKm, d/ch v , khác)/ñ:u ngư;i trong 3 năm
2005, 2006, 2007
2844 634618 20918 0
Trang 36d T³ l chi cho ng d ng CNTTdTT (ph:n
mKm, d/ch v , khác)/ñ:u ngư;i trong năm
2007
2221 277391 14244 0
d S lư(ng ng d ng cơ b%n ñã tri5n khai 9.5 13.5 3.0 5.0
d T³ l ñơn v/ thành viên ñã tri5n khai các
B6ng 1.6: X p h ng theo nhóm ch~ tiêu vH môi trư•ng t_ chYc j chính sách
Các ch˜ tiêu \ TGng Công ty VINACONEX VICEM COSEVCO SONGDA dTG ch c ch˜ ñ8o và tri5n khai ng d ng
1.2 CÁC PHƯƠNG PHÁP TIN HoC HÓA QU N LÝ
L/ch s phát tri5n c a quá trình qu%n lý t' m c ñC th*p ñ#n m c ñC cao, t' qu%n lý th công ñ#n qu%n lý t! ñCng nh; ng d ng CNTT ð5 chuy5n t' qu%n lý
th công sang qu%n lý t! ñCng v0i s! tr( giúp ñXc l!c c a CNTT, vK mAt lý thuy#t
có 2 phương pháp chuy5n ñGi g3i là tin h3c hóa t'ng ph:n và tin h3c hoá toàn bC 1.2.1 Phương pháp tin hKc hoá t‚ng ph$n
Tin h3c hoá t'ng ph:n là vi c ng d ng CNTT cho t'ng ph:n c a công tác qu%n lý trong tG ch c theo t'ng giai ño8n qu%n lý riêng bi t, ñCc l2p v0i các công ño8n khác Hay nói cách khác, CNTT không tham gia vào t*t c% các công ño8n c a quá trình qu%n lý vào mCt th;i ñi5m mà ch˜ • mCt s lĩnh v!c Trong quá trình THH
Trang 37thì mCt s công ño8n c a quá trình qu%n lý còn l8i vBn th!c hi n theo phương pháp truyKn th ng ð5 th!c hi n phương pháp này, ngư;i ta ti#n hành ch3n t'ng công ño8n mCt ñ5 ti#n hành THH t'ng ph:n Trư0c khi ch3n công ño8n sY ñư(c ti#n hành THH ph%i ñánh giá t'ng công ño8n rRi l!a ch3n và ñưa ra k#t lu2n sY ti#n hành THH công ño8n nào trư0c là t t nh*t NhWng công ño8n ñư(c l!a ch3n trư0c thư;ng có ch c năng quan tr3ng có %nh hư•ng ñ#n c% h th ng Sau khi ti#n hành THH công ño8n th nh*t thành công thì sY ti#n hành THH ti#p công ño8n th hai,
th ba…Như v2y, h th ng qu%n lý ñư(c chuy5n d:n t' phương th c qu%n lý th công sang phương th c qu%n lý THH theo t'ng bC ph2n theo ti#n trình th;i gian V'a chuy5n ñGi, v'a rút kinh nghi m cho quá trình chuy5n ñGi sau
Ưu ñiZm c a phương pháp này là d¦ ti#n hành, giá rS, ñC an toàn cao, r i ro th*p vì n#u h th ng tin h3c hoá gAp rXc r i thì sY ch˜ làm %nh hư•ng ñ#n bC ph2n ñư(c tin h3c hoá mà không %nh hư•ng ñ#n toàn bC tG ch c
Như c ñiZm: vK lâu dài h th ng sY dư th'a dW li u, khó nâng c*p, x•y ra mâu thuBn, không th ng nh*t giWa các công ño8n
Tuy có mCt s như(c ñi5m trên, nhưng trong th!c t# ngư;i ta thư;ng ti#n hành tin h3c hoá qu%n lý theo phương pháp này b•i vì nó ñư(c phát tri5n d:n d:n theo trình t! th;i gian, nó không gây ra nhWng bi#n ñCng l0n trong h th ng qu%n lý và tránh ñư(c nhWng nguy cơ h th ng ph%i ng'ng ho8t ñCng
1.2.2 Phương pháp tin hKc hoá toàn bS
Tin h3c hoá toàn bC là vi c ng d ng CNTT vào t*t c% các công ño8n c a quá trình qu%n lý trong tG ch c t8i cùng mCt th;i ñi5m
Ưu ñiZm: V0i phương pháp này sY t8o ra mCt h th ng tGng th5 th ng nh*t, mCt CSDL tích h(p s d ng chung cho toàn bC h th ng nên tránh ñư(c s! sai l ch,
dư th'a và trùng lXp dW li u, thông tin k#t qu% do h th ng cung c*p chính xác, k/p th;i và nhanh g3n
Như c ñiZm: T n kém, m*t nhiKu th;i gian xây d!ng, chi phí cao và c:n ph%i trang b/ t t cơ s• v2t ch*t trư0c khi ti#n hành tin h3c hoá ðC r i ro trong phương
Trang 38pháp này n#u x•y ra là r*t nguy h8i, vì n#u h th ng tin h3c hoá gAp rXc r i thì sY làm %nh hư•ngñ#n toàn bC tG ch c
Phương pháp này ch˜ nên áp d ng trong trư;ng h(p c:n thi#t, c:n ph%i thay ñGi hoàn toàn t' quá trình qu%n lý th công sang tin h3c hoá qu%n lý và ñ i v0i h
th ng không quá l0n v0i m c ñC ph c t8p v'a ph%i ð5 th!c hi n THH toàn bC thì ph%i chu•n b/ ñ:y ñ , k— lưJng các phương ti n máy móc cũng như ph%i ki5m soát chAt chY h th ng và d! phòng kh% năng khôi ph c dW li u khi s! c x•y ra Trong th!c t# phương pháp này h:u như không ñư(c áp d ng
1.3 CÁC THÀNH PHCN C„A Hv THlNG THÔNG TIN TIN HoC HÓA
QU N LÝ
Khi nghiên c u vK HTTT, trên th# gi0i cũng như • Vi t Nam các nhà khoa h3c có r*t nhiKu quan ñi5m khác nhau vK các thành ph:n c a HTTT Sau ñây tác gi% tóm tXt quan ñi5m c a mCt s nhà khoa h3c trên th# gi0i, • Vi t Nam và ñưa ra quan ñi5m c a mình vK các thành ph:n c a HTTT tin h3c hóa
1.3.1 Quan ñi;m cGa các nhà khoa hKc trên th gidi và y Vi1t Nam vH các thành ph$n cGa h1 th[ng thông tin
d Theo bách khoa toàn thư: H th ng thông tin là mCt t2p h(p và k#t h(p c a các ph:n c ng, ph:n mKm và các h m8ng truyKn thông ñư(c xây d!ng và s d ng ñ5 thu th2p, t8o, tái t8o, phân ph i và chia sS các dW li u, thông tin và tri th c nh™m
ph c v các m c tiêu c a tG ch c [38] Các thành ph:n c a HTTT bao gRm: ph:n
c ng, ph:n mKm, các h m8ng, dW li u và con ngư;i
d Theo PGS.TS Hàn Vi#t Thu2n [23, tr.27], HTTT qu%n lý bao gRm b n thành ph:n mà ngư;i ta g3i là các tài nguyên c a h th ng, ñó là: ph:n mKm, nhân l!c, ph:n c ng và dW li u
d Theo PGS.TS Nguy¦n Văn V¸ [36, tr.11 ], HTTT qu%n lý bao gRm năm thành ph:n: thi#t b/ tin h3c (ph:n c ng), các chương trình (ph:n mKm), dW li u, th t c – quy trình và con ngư;i
Trang 39d Theo TS Trương Văn Tú – TS Tr:n Th/ Song Minh [28, tr.21] thì HTTT qu%n lý gRm b n bC ph2n: con ngư;i, các thi#t b/ ph:n c ng, ph:n mKm, dW li u
d Theo PGS.TS ðAng Minh ht [1, tr.40] và Nguy¦n Văn Ba [2, tr.14], các thành ph:n c a HTTT n#u không k5 con ngư;i và phương ti n thì còn gRm hai bC ph2n cơ b%n là các dW li u và các ch c năng x lý
d Theo TS Lê Văn Phùng [15, tr.26], HTTT là mCt t2p h(p các thành ph:n: thông tin, phương pháp x lý thông tin, con ngư;i và phương ti n
d Theo Ralph M Stair [50, tr.16], HTTT bao gRm ph:n c ng, ph:n mKm, dW
li u, truyKn thông, con ngư;i và các th t c
d Theo Jeffrey L.Whitten, Lonnie D.Bentley and Kevin C.Ditttman [43, tr.8], HTTT là mCt t2p h(p gRm con ngư;i, dW li u, các ch c năng x lý, s! bi5u di¦n thông tin và công ngh thông tin Trong ñó CNTT l8i gRm ph:n c ng, ph:n mKm và công ngh truyKn thông
Như v2y, theo các nhà khoa h3c thì các thành ph:n c a HTTT bao gRm các y#u t : con ngư;i, ph:n c ng, ph:n mKm, dW li u, công ngh truyKn thông, các ch c năng x lý, s! bi5u di¦n thông tin và các th t c Hai y#u t con ngư;i và dW li u ñư(c t*t c% các nhà khoa h3c l!a ch3n, riêng y#u t ph:n c ng có hai trư;ng phái phân bi t
d Trư;ng phái th nh*t (PGS.TS Hàn Vi#t Thu2n, TS Trương Văn Tú, TS Tr:n Th/ Song Minh) coi ph:n c ng bao gRm máy tính ñi n t , m8ng máy tính (công ngh truyKn thông) và các thi#t b/ khác
d Trư;ng phái th hai (PGS.TS Nguy¦n Văn V¸, Ralph M Stair, Jeffrey L.Whitten, Lonnie D.Bentley and Kevin C.Ditttman) tách riêng ph:n c ng và công ngh truyKn thông
VK ph:n mKm: Jeffrey L.Whitten, Lonnie D.Bentley and Kevin C.Ditttman, PGS.TS ðAng Minh ht, Nguy¦n Văn Ba tách riêng các ch c năng x lý thành bC ph2n riêng bi t v0i ph:n mKm, còn các nhà khoa h3c khác ñRng nh*t các ch c năng
x lý thuCc ph:n mKm
Trang 401.3.2 Quan ñi;m cGa tác gi6 vH các thành ph$n cGa h1 th[ng thông tin tin hKc hóa qu6n lý
Trư0c h#t, tác gi% làm rõ nhWng khái ni m: HTTT, HTTT tin h3c hóa và HTTT tin h3c hóa qu%n lý
d Theo quan ñi5m c a tác gi%, HTTT là mCt t2p h(p các nguRn l!c bao gRm con ngư;i và các nguRn l!c khác k#t h(p v0i nhau cùng làm nhi m v thu th2p, x lý, lưu trW và cung c*p thông tin cho nhWng ñ i tư(ng khác nhau v0i nhWng m c ñích khác nhau
Như v2y, HTTT bao gRm HTTT th công và HTTT tin h3c hóa
d HTTT th công là h th ng d!a trên công ngh gi*y, bút
d HTTT tin h3c hóa là h th ng s d ng CNTT, nghĩa là h th ng có s! tr( giúp
c a các phương ti n ñi n t như máy tính, các thi#t b/ liên l8c truyKn thông…(g3i chung là ph:n c ng) Nhưng hi n nay, b*t kỳ HTTT nào cũng có s! tr( giúp c a máy tính nên ngư;i ta ñRng nh*t khái ni m HTTT và HTTT tin h3c hoá v0i nhau
d HTTT qu%n lý là HTTT ñư(c phát tri5n và s d ng có hi u qu% trong mCt tG
ch c MCt HTTT ñư(c coi là hi u qu% n#u nó giúp hoàn thành ñư(c các m c tiêu
c a nhWng con ngư;i hay tG ch c s d ng nó ð i tư(ng ph c v c a HTTT qu%n lý th!c s! rCng hơn r*t nhiKu so v0i ý nghĩa c a chính b%n thân tên g3i c a nó ð i tư(ng ph c v không ch˜ là các nhà qu%n lý, mà còn bao gRm c% nhWng ngư;i trong mCt tG ch c làm vi c trên HTTT Trong th!c t#, h:u h#t t*t c% các HTTT ñKu ph c
v cho các ñ i tư(ng này, vì v2y h:u h#t các HTTT ñKu ñư(c g3i là HTTT qu%n lý (MIS) Do ñó ngư;i ta thư;ng s d ng l:n lCn giWa các khái ni m: HTTT, HTTT tin h3c hóa , HTTT qu%n lý và HTTT tin h3c hóa qu%n lý
Như v2y, theo tác gi% thì HTTT tin h3c hóa qu%n lý bao gRm năm thành ph:n: con ngư;i, ph:n c ng, ph:n mKm, CSDL và các th t c
1.3.2.1 Ph4n c ng
Ph:n c ng c a HTTT tin h3c hoá là mCt khái ni m rCng, ñó là cơ s• h8 t:ng k— thu2t c a h th ng Ph:n c ng không ch˜ là t2p h(p các thi#t b/ công ngh t8o