BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH ---o0o--- HUỲNH MỸ LINH RÈN LUYỆN KĨ NĂNG SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TẬP LÀM VĂN THEO HƯỚNG GIAO TIẾP CHO SINH VIÊN NGÀNH GIÁO DỤC TIỂU HỌC
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
-o0o -
HUỲNH MỸ LINH
RÈN LUYỆN KĨ NĂNG SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TẬP LÀM VĂN THEO HƯỚNG GIAO TIẾP CHO SINH VIÊN
NGÀNH GIÁO DỤC TIỂU HỌC
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Vinh - 2011
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
-o0o -
HUỲNH MỸ LINH
RÈN LUYỆN KĨ NĂNG SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TẬP LÀM VĂN THEO HƯỚNG GIAO TIẾP CHO SINH VIÊN
NGÀNH GIÁO DỤC TIỂU HỌC LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Giáo dục tiểu học
Mã số: 60 14 01
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS Chu Thị Hà Thanh
Vinh - 2011
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các
số liệu và kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực, được
các đồng tác giả cho phép sử dụng và chưa từng được công bố trong
bất kỳ một công trình nào khác
Tác giả luận văn
Huỳnh Mỹ Linh
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Sau thời gian học Cao học chuyên ngành Giáo dục Tiểu học do trường Đại học Vinh đào tạo, tôi được sự tận tình giảng dạy, chỉ bảo kinh nghiệm của các thầy cô Kết quả học tập đã được minh chứng bằng sự lớn dần về kiến thức, kinh nghiệm trong chuyên môn Chúng tôi được nghiên cứu và thực hành nhiều kiến thức về phương pháp giảng dạy Hôm nay, chúng tôi đã có thể vận dụng kiến thức và kinh nghiệm có được vào các hoạt động nghiên cứu chuyên sâu thông qua luận văn này
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS Chu Thị Hà Thanh, người hướng dẫn và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này Cô đã quan tâm, chỉ bảo, định hướng kịp thời các vấn đề trong quá trình nghiên cứu của tôi, kể cả việc tìm tư liệu và kinh nghiệm làm khảo sát khoa học
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn tất cả quý thầy cô đã dạy tôi các học phần trong khóa học, giúp tôi trang bị kiến thức và kinh nghiệm thực hiện luận văn này Đồng thời tôi cũng chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu trường Đại học Đồng Tháp đã liên kết với trường Đại học Vinh, tạo điều kiện cho chúng tôi được học tập và nghiên cứu
Trang 5CHÚ THÍCH VIẾT TẮT
CLB: câu lạc bộ
ĐDDH: đồ dùng dạy học
ĐHGDTH08A: Đại học Giáo dục Tiểu học, tuyển sinh năm 2008, lớp A (tên lớp) GDTH: Giáo dục Tiểu học
GV: giáo viên
HTTC: hình thức tổ chức
HTTCDH: hình thức tổ chức dạy học
HS: học sinh
KN: kĩ năng
NXB: nhà xuất bản
NVSP: nghiệp vụ sư phạm
NVSPTX: nghiệp vụ sư phạm thường xuyên
PPDH: phương pháp dạy học
PPDHTV: Phương pháp dạy học Tiếng Việt
PP & HTTCDH: phương pháp và hình thức tổ chức dạy học
RLNVSPTX: Rèn luyện nghiệp vụ sư phạm thường xuyên
SGK: sách giáo khoa
SGV: sách giáo viên
SV: sinh viên
TLV: Tập làm văn
TNXH: Tự nhiên - Xã hội
TTSP: thực tập sư phạm
[3, 221]: tài liệu số 3, trang 221
[TV3, T2, Tr.105]: sách Tiếng Việt 3, tập 2, trang 105
[BT1, TV2, T1, Tr.20]: bài tập 1, sách Tiếng Việt 2, tập 1, trang 20
Trang 6MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
Chương 1: Cơ sở lí luận của đề tài 8
1.1 Quan điểm giao tiếp trong dạy học Tập làm văn ở tiểu học 8
1.2 Quan điểm giao tiếp với việc lựa chọn nội dung, PP & HTTCDH 30
1.3 Kĩ năng và vấn đề rèn luyện kĩ năng sử dụng phương pháp dạy học Tập làm văn theo hướng giao tiếp 34
1.4 Tiểu kết chương 1 37
Chương 2: Cơ sở thực tiễn của đề tài 39
2.1 Khái quát về quá trình nghiên cứu thực trạng 39
2.2 Kết quả nghiên cứu thực trạng 40
2.3 Nguyên nhân của thực trạng 61
2.4 Tiểu kết chương 2 62
Chương 3: Một số biện pháp rèn luyện kĩ năng sử dụng PPDH Tập làm văn theo hướng giao tiếp cho SV ngành GDTH 64
3.1 Kĩ năng sử dụng phương pháp dạy học Tập làm văn theo hướng giao tiếp 64
3.2 Định hướng xây dựng biện pháp rèn luyện kĩ năng sử dụng phương pháp dạy học Tập làm văn theo hướng giao tiếp cho SV ngành GDTH 65
3.2.1 Định hướng 1: Rèn luyện kết hợp giữa trang bị kiến thức lí thuyết với thực hành luyện tập kĩ năng 65
3.2.2 Định hướng 2: Rèn luyện kĩ năng một cách toàn diện, đa dạng hình thức, mang tính thường xuyên và liên tục 66
3.2.3 Định hướng 3: Rèn từ kĩ năng bộ phận đến tổng thể trong sự kết hợp với phương tiện thiết bị kĩ thuật dạy học 67
3.2.4 Định hướng 4: Hoạt động rèn luyện phải được theo dõi, kiểm tra, đánh giá thường xuyên 69 3.3 Các biện pháp rèn luyện kĩ năng sử dụng phương pháp
Trang 7dạy học Tập làm văn theo hướng giao tiếp 69
3.3.1 Biện pháp 1: Trang bị kiến thức về dạy học theo quan điểm giao tiếp 69
3.3.2 Biện pháp 2: Rèn kĩ năng bộ phận thông qua làm bài tập và lập kế hoạch 74
3.3.3 Biện pháp 3: Rèn kĩ năng tổng thể thông qua thực hành tập dạy có sự kết hợp với phương tiện thiết bị kĩ thuật dạy học 99
3.3.4 Biện pháp 4: Rèn luyện kĩ năng thông qua các hình thức luyện tập khác 110
3.3.5 Biện pháp 5: Đánh giá trong rèn luyện kĩ năng sử dụng phương pháp dạy học Tập làm văn theo hướng giao tiếp 115
3.4 Tiểu kết chương 3 120
KẾT LUẬN .122
TÀI LIỆU THAM KHẢO 125
Trang 884
Bảng 3.3: Nội dung sử dụng phương pháp trò chơi ở lớp 2
nói đúng
Nhận lại
đồ dùng
Đóng vai
Gọi điện
Thi
kể Đố vui
Thi viết tiếp sức
Phỏng vấn
Trả lời câu hỏi Luyện tập về mục lục sách
Khẳng định, phủ định Luyện tập về mục lục sách
Kể ngắn theo tranh Luyện tập về thời khoá biểu
Mời, nhờ, yêu cầu, đề nghị Kể ngắn theo câu hỏi
Kể về người thân
Chia buồn, an ủi
Gọi điện
Kể về gia đình
Quan sát tranh, trả lời câu hỏi Viết nhắn tin
Chia vui Kể về anh chị em
Khen ngợi Kể ngắn về con vật Lập thời gian biểu
Ngạc nhiên, thích thú Lập thời gian biểu
Trang 985 Đáp lời chào, lời tự giới thiệu
Tả ngắn về bốn mùa
Đáp lời cảm ơn Tả ngắn về loài chim
Đáp lời xin lỗi Tả ngắn về loài chim
Đáp lời khẳng định Viết nội quy
Đáp lời phủ định Nghe - trả lời câu hỏi
Đáp lời đồng ý Quan sát tranh, trả lời câu hỏi
Đáp lời đồng ý Tả ngắn về biển
Đáp lời chia vui Tả ngắn về cây cối
Đáp lời chia vui Nghe - Trả lời câu hỏi
Nghe – Trả lời câu hỏi
Đáp lời khen ngợi Tả ngắn về Bác Hồ
Đáp lời từ chối Đọc sổ liên lạc
Đáp lời an ủi Kể chuyện được chứng kiến (viết)
Kể ngắn về người thân (nói, viết)
Trang 1086
Bảng 3.4: Nội dung sử dụng phương pháp trò chơi ở lớp 3
Nội dung Thi nói Thi kể Thi viết tiếp sức Phỏng vấn
Điền vào giấy tờ in sẵn
Tập tổ chức cuộc họp
Kể lại buổi đầu em đi học
Nghe – kể: Không nỡ nhìn
Tập tổ chức cuộc họp
Kể về người hàng xóm
Tập viết thư và phong bì thư
Nghe – kể: Tôi có đọc đâu!
Nói về quê hương
Nói, viết về cảnh đẹp đất nước
Viết thư
Nghe - kể: Tôi cũng như bác
Giới thiệu hoạt động
Nghe – kể: Giấu cày
Giới thiệu tổ của em
Nghe – Kể: Kéo cây lúa lên
Nói về thành thị, nông thôn
Viết về thành thị , nông thôn
Nghe – kể: Chàng trai làng Phù Ủng
Báo cáo hoạt động
Nói về trí thức
Nghe – kể: Nâng niu từng hạt giống
Trang 1187 Nói, viết về người lao động trí óc
Kể về một buổi biểu diễn nghệ thuật
Nghe – kể: Người bán quạt may mắn
Kể về lễ hội
Kể về một ngày hội
Kể lại một trận thi đấu thể thao
Viết lại một tin thể thao trên báo, đài
Viết về một trận thi đấu thể thao
Viết thư
Thảo luận về bảo vệ môi trường
Nói, viết về bảo vệ môi trường
Ghi chép sổ tay
Nghe – kể: Vươn tới các vì sao