Biên soạn ebook giáo khoa hóa học lớp 12 nâng cao bằng phần mềm adobe acrobat 9 0 pro extended

So với sách in, e-book electronic book thể hiện ưu thế vượt trội hơn hẳn.Chúng không chỉ truyền dẫn thông tin dưới dạng văn bản mà còn các ứng dụng đatruyền thông khác như hình ảnh, âm t

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

PRO EXTENDED

TP.HỒ CHÍ MINH, tháng 5 năm 2012

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

PRO EXTENDED

Giáo viên hướng dẫn: Sinh viên thực hiện

Th.S Lê Văn Đăng: Võ Thị Lệ Yến

TP.HỒ CHÍ MINH, tháng 5 năm 2012

Lời cảm ơn

Trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp, mặc dù đãgặp phải rất nhiều khó khăn nhưng nó giúp em rút ra được cho bản thân rất nhiều bàihọc kinh nghiệm trong cuộc sống, đó là sự cố gắng, nổ lực và luôn biết học hỏi, tiếpthu kiến thức bổ ích để tiến bộ Để hoàn thành tốt đề tài, em đã nhận được sự độngviên, giúp đỡ tận tình của thầy cô, gia đình và bạn bè Nhân dịp này, em xin được bày

tỏ lòng biết ơn sâu sắc về sự giúp đỡ quý báu này

Đầu tiên em xin được gửi lời tri ân chân thành đến thầy Lê Văn Đăng - người

đã trực tiếp hướng dẫn em, thầy đã rất nhiệt tình dẫn dắt, cung cấp tài liệu, chia sẻnhững kinh nghiệm và nhận xét, góp ý tận tình, giúp em giải quyết các vấn đề nảy sinhtrong quá trình làm luận văn và hoàn thành luận văn đúng định hướng ban đầu Bêncạnh đó, sự giúp đỡ của các thầy cô quản lí phòng thí nghiệm, hóa chất là phần khôngthể thiếu trong quá trình em thực hiện các video clip thí nghiệm phục vụ cho e-bookgiáo khoa hóa học 12 nâng cao

Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong Khoa Hóa ở trường Đại Học

Sư Phạm đã dạy bảo em trong suốt bốn năm học đại học, giúp em từng bước trang bịnhững hành trang quý báu để vững bước trên đường đời Những kiến thức em đã tiếpthu được không chỉ trong học tập mà còn là những kinh nghiệm cuộc sống, thầy cô đãtạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ em trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn

Chân thành cảm ơn bạn bè đã ủng hộ, giúp đỡ em trong thời gian học tập vànghiên cứu

Và đặc biệt, con xin nói lên lời cảm ơn sâu sắc đến cha mẹ, người đã sinh thành,dưỡng dục và nuôi dạy con nên người, người luôn bên cạnh và chia sẽ mỗi lúc con gặpkhó khăn trong cuộc sống

Mặc dù em đã cố gắng hoàn thành khóa luận trong thời gian và khả năng chophép nhưng chắc chắn sẽ không tránh khỏi những sai sót Em kính mong thầy cô chia

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN

MỤC LỤC

1 MỞ ĐẦU 6

1.1 Lí do chọn đề tài 6

1.2 Mục đích nghiên cứu 8

1.3 Nhiệm vụ nghiên cứu 9

1.4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 9

1.5 Phạm vi nghiên cứu 10

1.6 Giả thuyết khoa học 10

1.7 Phương pháp và phương tiện nghiên cứu 10

2 CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 11

2.1 Cơ sở lý luận của việc dạy học và đổi mới phương pháp dạy học 11

2.1.1 Bốn cột trụ của giáo dục 11

2.1.2 Một số ý tưởng về dạy học 12

2.1.3 Một số xu hướng đổi mới phương pháp dạy học 13

2.1.4 Dạy học hướng vào người học 14

2.1.5 Dạy học bằng hoạt động của người học 14

2.1.6 Dạy học bằng sự đa dạng các phương pháp 15

2.2 Đổi mới phương pháp dạy học bằng việc sử dụng tối ưu các phương tiện dạy học 16

2.2.1 Khái niệm và phân loại phương tiện dạy học 16

2.2.2 Vai trò của phương tiện dạy học trong giảng dạy 17

2.2.3 Nguyên tắc sử dụng phương tiện dạy học 18

2.2.4 Lựa chọn phương tiện dạy học 19

2.3 Giới thiệu về e-book 19

2.3.1 Khái niệm e-book 19

2.3.2 Đặc điểm của e-book 20

2.3.3 Một số định dạng của e-book 22

2.3.4 Tình hình sử dụng e-book 25

3 ỨNG DỤNG CÁC PHẦN MỀM ĐỂ BIÊN SOẠN E-BOOK HÓA HỌC 28

3.1 Phần mềm Adobe Acrobat 9 Pro Extended 28

3.1.1 Giới thiệu phần mềm Adobe Acrobat 9 Pro Extended 29

3.1.2 Các tính năng của phần mềm Adobe Acrobat 9 Pro Extended 32

3.2 Một số phần mềm hỗ trợ 43

3.2.1 Microsoft Office Word 2007 43

3.2.2 Ulead Video Studio 11 47

3.2.3 SnagIt 8 57

3.2.4 Mathtype 6.7 60

3.2.5 ChemSketch 63

3.2.6 Quicktime 7.8 65

3.2.7 Acrobat Reader 9.13 66

3.3 ỨNG DỤNG CÁC PHẦN MỀM ĐỂ BIÊN SOẠN E-BOOK HÓA HỌC 66

3.3.1 Soạn văn bản bằng Microsoft Office Word 2007 66

3.3.2 Thao tác trong Word 2007 67

3.3.3 Vẽ cấu trúc hóa học bằng ChemSketch 69

3.3.4 Chụp hình bằng SnagIt 8 72

3.3.5 Chuyển đổi từ file Word sang file PDF 82

3.4 Thao tác trong ứng dụng Adobe Acrobat 9 Pro Extended 84

3.4.1 Chỉnh sửa tài liệu 84

3.4.2 Chèn phim thí nghiệm vào tài liệu 85

3.4.3 Lập bảng mục lục 86

3.5 E-BOOK GIÁO KHOA HÓA HỌC 12 NÂNG CAO 88

3.6 Kết quả 91

4 KẾT LUẬN – ĐỀ XUẤT 95

4.1.Kết luận 95

4.2 Đề xuất 98

4.3 Hướng phát triển của đề tài 99

TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 100

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lí do chọn đề tài

 Hóa học là môn khoa học tự nhiên, khoa học thực nghiệm có vai trò quantrọng đối với đời sống, sản xuất và liên hệ với nhiều ngành khoa học khác Hóa học gồmnhiều chuyên ngành, mỗi chuyên ngành là một lĩnh vực khoa học rộng lớn, chuyên sâu

và có nhiều ứng dụng trong thực tiễn

 Bộ môn hóa học ở bậc trung học phổ thông chiếm vai trò vô cùng quantrọng:

- Đào tạo con người phát triển toàn diện (môn hóa học cung cấp cho họcsinh những cơ sở khoa học của hóa học, góp phần hình thành thế giới quan, nhân cáchtoàn diện cho học sinh, giúp học sinh học tốt các môn học khác,…)

- Những kiến thức về hóa học rất cần thiết cho cuộc sống hàng ngày (giúphọc sinh sử dụng có hiệu quả các vật dụng hàng ngày, biết cách ăn uống vệ sinh, giữ gìnsức khỏe, giải thích nhiều hiện tượng trong tự nhiên và trong cuộc sống,…)

- Những kiến thức về hóa học là cơ sở vững chắc cho việc đào tạo nghềnghiệp cho học sinh (trang bị cho học sinh những kiến thức kỹ thuật tổng hợp, là nềntảng cho các nghề: y dược, địa chất, công nghiệp thực phẩm, hóa chất, luyện kim,…,giúp học sinh hiểu được cơ sở khoa học của nhiều ngành sản xuất cụ thể: chế tạo máy,năng lượng, xây dựng,…)

- Những kiến thức về hóa học góp phần giáo dục đạo đức, hình thành thế giới quan cho học sinh

- Thí nghiệm, thực nghiệm khoa học giữ vai trò hết sức quan trọng trong quá trình nhận thức khoa học và hoạt động thực tiễn

+ Thí nghiệm là một yếu tố của nguồn nhận thức thế giới, là cầu nối giữa lý thuyết và thực tiễn, giữa hiện tượng tự nhiên và nhận thức của con người

+ Thí nghiệm là tiêu chuẩn đánh giá tính chân thực của kiến thức, hỗ trợ đắc lực cho tư duy sáng tạo

Trong việc dạy học hóa học ở trường phổ thông, thí nghiệm giúp học sinh làmquen với những tính chất, mối quan hệ có tính quy luật giữa các đối tượng nghiên cứu,

là cơ sở để nắm vững các quy luật, các khái niệm khoa học

Hóa học là một môn học vừa lí thuyết vừa thực nghiệm Tuy nhiên, do khókhăn nhiều mặt nên những bài giảng hóa học đa phần chỉ nặng nề kiến thức lí thuyết.Điều đó làm học sinh cảm thấy nhàm chán Những nhược điểm đó có thể được khắcphục đáng kể bằng cách ứng dụng công nghệ thông tin thông qua các phần mềm

Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kĩ thuật, công nghệ thông tin trở thànhcông cụ đắc lực hỗ trợ cho tất cả mọi lĩnh vực trong xã hội, đặc biệt là các ngành khoahọc

Học tập trực tuyến (elearning) và học tập bằng sách điện tử (e-book) đang dầnkhẳng định vị trí của mình trong nền giáo dục

- E-book là một trong những dạng tài liệu phổ biến hiện nay được lưu trữ trong thư viện điện tử

- E-book dạng PDF là một loại tài liệu có thể mô tả chi tiết bằng chữ, lời nói, âm thanh, hình, ảnh, phim rất sinh động

- E-book giáo khoa hóa học lớp 12 nâng cao chưa có tác giả nào biên soạn chi tiết đầy đủ

So với sách in, e-book (electronic book) thể hiện ưu thế vượt trội hơn hẳn.Chúng không chỉ truyền dẫn thông tin dưới dạng văn bản mà còn các ứng dụng đatruyền thông khác như hình ảnh, âm thanh, video, các hiệu ứng,… Hơn thế nữa, e-book lại rất gọn nhẹ, khả năng lưu trữ thông tin đồ sộ, tiết kiệm các nguồn nguyên liệuphục vụ cho in ấn do có khả năng tái sử dụng cao và tạo được những tương tác vớigiữa người học và máy tính,… Nên trong thời đại bùng nổ thông tin như ngày nay, e-book đã trở thành công cụ tiện ích quan trọng cho việc học tập của mỗi người

Trong xu hướng đổi mới phương pháp giảng dạy và nâng cao chất lượng dạyhọc hiện nay, vai trò của người học càng được nâng cao Chuyển trọng tâm hoạt động

từ giáo viên sang học sinh Phát huy tính tích cực, tự lực, chủ động sáng tạo của ngườihọc Khuyến khích học sinh tăng cường sử dụng có chọn lọc thông tin trên mạng và tàiliệu tham khảo Nhưng vì nhiều nguyên nhân khách quan cũng như chủ quan (về kinhphí, thời gian,…) nên việc tìm được những tài liệu thật sự hữu ích mà lại thuận tiện

cũng là việc khó khăn Do đó nguồn tài liệu tham khảo là rất cần thiết cho quá trình tựnghiên cứu của học sinh.

Để dễ dàng trao đổi và chia sẻ tài liệu, người ta đã thiết kế tài liệu tham khảodưới dạng e-book (sách điện tử) Trên các diễn đàn học tập, các trang website trongnước và nước ngoài thì các cuốn e-book hầu hết chỉ tập trung chủ yếu vào phần líthuyết Và hiện tại cũng chưa có bất kì tại liệu e-book nào có đầy đủ phần lý thuyết vàphần phim thí nghiệm để minh họa cho lý thuyết

Việc ứng dụng công nghệ tin học vào phục vụ học tập, giảng dạy, nghiên cứukhoa học là yêu cầu tất yếu của sự nghiệp giáo dục trong giai đoạn hiện nay, phù hợpvới xu thế của thời đại bùng nổ công thông tin toàn cầu

Với các lí do trên, em đã chọn đề tài “BIÊN SOẠN E-BOOK GIÁO

KHOA HÓA HỌC 12 NÂNG CAO BẰNG PHẦN MỀM ADOBE ACROBAT 9.0 PRO EXTENDED”.

Em hi vọng đề tài này sẽ là nguồn tư liệu tham khảo hữu ích, cung cấp thêmnhững thông tin bổ ích một cách trực tuyến về bộ môn hóa học cho học sinh, phát triển

kĩ năng ứng dụng công nghệ thông tin trong hóa học để phục vụ ngày càng tốt hơn choviệc học tập, rèn luyện, phát triển tư duy và nghiên cứu của các em học sinh

- Tạo hứng thú cho học sinh, tạo niềm say mê vào bộ môn hóa học

- Gắn giáo dục kiến thức khoa học với thực tiễn nhằm đưa bộ môn hóa học gần gũi với cuộc sống

- Phát huy tính tích cực chủ động học tập của học sinh

- Việc sử dụng “E-book giáo khoa hóa học 12 nâng cao” bao gồm lí thuyết, bàitập, đáp án hóa học 12 và một số thông tin hữu ích bên ngoài sách giáo khoa, đặc biệt làvideo clip về các thí nghiệm hóa học trong chương trình hóa học 12 sẽ hỗ trợ một cáchđắc lực cho việc giảng dạy và học tập

- Với đề tài này giúp em nâng cao kiến thức và kỹ năng sử dụng một cách hiệuquả nhiều phần mềm như Adobe Acrobat 9.0 Pro Extended, Adobe Reader 9.3, MicrosoftOffice Word 2007, MathType 6.7, ChemSketch, Chemwindow 6.0, Snagit 8, UleadStudio Video 11, QuickTime 7.8 để ứng dụng cho việc thiết kế cuốn e-book giáo khoa 12nâng cao phục vụ cho việc học tập và giảng dạy ở trường phổ thông cũng như đại học.

1.3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về xu hướng đổi mới phương pháp dạy học hiện nay

- Nghiên cứu vai trò, thế mạnh và thực trạng của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy bộ môn hóa học

- Nghiên cứu các tài liệu phù hợp với chương trình hóa học 12 nâng cao

- Nghiên cứu các phần mềm tạo e-book, chủ yếu là các phần mềm Adobe

Acrobat 9 Pro Extended, Microsoft Office Word 2007, Ulead Studio Video 11

- Nghiên cứu các phần mềm bổ trợ như ChemSketch, Chemwindow 6.0,

MathType 6.7, Adobe Reader 9.3, Snagit 8, QuickTime 7.8

- Biên soạn cuốn e-book bao gồm cơ sở lí thuyết và video thí nghiệm hóa học dành cho học sinh lớp 12

1.4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Việc sử dụng phần mềm Adobe Acrobat 9.0 Pro

Extended để biên soạn cuốn e-book giáo khoa hóa học 12 nâng cao

Khách thể nghiên cứu : Quá trình tiến hành một sốthí nghiệm hóa họctrongchương trình hóa học 12 và quá trình tiến hành thực hiện e-book giáo khoahóa học 12 nâng cao

1.5 Phạm vi nghiên cứu

Chương trình hóa học 12 nâng cao

1.6 Giả thiết khoa học

Nếu nghiên cứu thành công đề tài này thì sẽ giúp nâng cao chất lượng quá trình dạy và học hóa học:

- Nâng cao chất lượng bài giảng dạy của giáo viên

- Nâng cao kĩ năng ứng dụng công nghệ thông tin.

- Tạo hứng thú cho học sinh, tạo niềm say mê vào bộ môn hóa học

- Thêm nguồn tài liệu tham khảo cho giáo viên, học sinh và những người yêu thích hóa học

- Dễ dàng trao đổi các tài liệu hóa học bổ ích, bàn luận các vần đề hóa học thông qua mạng internet

- Phát huy tính tích cực chủ động học tập của học sinh

1.7 Phương pháp và phương tiện nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu

- Đọc và nghiên cứu tài liệu liên quan đến đề tài

- Tìm kiếm các tư liệu hóa học phục vụ cho việc thiết kế e-book hóa học

- Truy cập và sưu tầm những cuốn e-book hóa học trên internet để học tập và rút kinh nghiệm

- Phân tích, tổng hợp

- Tham khảo ý kiến của giáo viên hướng dẫn, bạn bè

Phương tiện nghiên cứu

- Các tài liệu về hóa học THPT, đặc biệt là lớp 12

- Máy vi tính có cấu hình mạnh

- Máy quay phim

- Các phần mềm hỗ trợ cho việc nghiên cứu

2 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC DẠY HỌC VÀ ĐỔI MỚI

- Sự tương tác ở mức độ cao của các hệ thống kinh tế, chính trị, xã hội

- Nhu cầu tự khẳng định của từng cộng đồng, vùng và lãnh thổ

- Quá trình toàn cầu hóa

1 Sự thay đổi của mục tiêu giáo dục: từ chủ yếu trang bị kiến thức, kĩ năng sang hình thành năng lực, phẩm chất nhân cách của người học

2 Xu hướng giáo dục toàn diện được đề cao

3 Sư giao thoa giữa các môn học và ngành học ngày càng lớn

4 Internet trở thành một phương tiện giáo dục quan trọng

5 Sự thay đổi các phương tiện và phương pháp dạy học

6 Không gian giáo dục và các loại hình đào tạo được mở rộng

7 Xuất khẩu giáo dục là một lợi thế đem lại nguồn thu nhập cao cho các cường quốc giáo dục

2.1.1 Bốn cột trụ của giáo dục

Hội đồng quốc tế về giáo dục cho thế kỉ XXI do UNESCO thành lập năm 1993nhằm hỗ trợ cho các nước trong việc tìm tòi các thức tốt nhất để kiến tạo lại nền giáodục của mình vì sự phát triển bền vững của con người Tháng 4 năm 1996, Hội đồng

đã cho ra ấn phẩm “Học tập: Một kho báu tiềm ẩn”, trong đó có đề ra phương châm

HỌC SUỐT ĐỜI dựa trên 4 cột trụ: học để biết, học để làm, học để cùng sống với

nhau và học để làm người

Học để biết

- Học kiến thức

- Học cách học (biết học tập theo phương pháp khoa học)

- Cảm nhận sâu sắc được tính phụ thuộc lẫn nhau trong cuộc sống hiện tại

- Hiểu được người khác thông qua hiểu chính mình (giúp cho học sinh khám phá ra mình là ai và chỉ khi đó mới biết đặt mình vào vị trí của người khác)

- Biết hòa nhập vào tập thể, biết cộng tác với người khác, cùng sống trong sự tôn trọng lẫn nhau và khoan dung

- Khuyến khích sự phát triển đầy đủ tiềm năng sáng tạo của mỗi người với toàn

bộ sự phong phú và phức tạp của con người

2.1.2 Một số ý tưởng về dạy học

Đổi mới phương pháp là một quá trình liên tục phát huy, kế thừa những tinh hoacủa giáo dục truyền thống và tiếp thu có chọn lọc những phương pháp hiện đại trên thếgiới

Cần khuyến khích sự phong phú đa dạng của các phương pháp cũng như là sựphong phú đa dạng của các ý tưởng

Trọng tâm của việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay là dạy học hướngvào người học

Cái đích cuối cùng của việc đổi mới phương pháp là nâng cao hiệu quả của quátrình dạy học.

Học là hiểu, ghi nhớ, liên hệ, áp dụng Người học sinh giỏi là người học sinh có

tư duy tốt chứ không phải người học sinh chỉ biết thuộc bài

Người giáo viên giỏi không phải là cho học sinh biết nhiều kiến thức mà là dạycho học sinh biết cách tư duy, biết cách sử dụng những kiến thức vào các tình huốngmới, vào đời sống thực tế

Giáo viên chỉ dạy tốt khi có sự đồng cảm với học sinh

Những điều kiện để học sinh học tập có hiệu quả:

2.1.3 Một số xu hướng đổi mới phương pháp dạy học

Trên thế giới và ớ nước ta hiện nay đang có rất nhiều công trình nghiên cứu, thửnghiệm về đổi mới phương pháp dạy học theo các hướng khác nhau Sau đây la một số

xu hướng đổi mới cơ bản:

- Phát huy tính tích cực, tự lực, chủ động, sáng tạo của người học Chuyển trọngtâm hoạt động từ giáo viên sang học sinh Chuyển lối học từ thông báo tái hiện sang tìmtòi khám phá

- Phục vụ ngày càng tốt hơn hoạt động tự học và phương châm học suốt đời, trang bị cho học sinh phương pháp học tập và phương pháp tự học

- Tăng cường rèn luyện tư duy, khả năng vận dụng kiến thức vào cuộc sốngthực tế

- Cá thể hóa việc dạy học Việc dạy học thích ứng với năng lực và điều kiện củatừng người học ở mức độ từ thấp đến cao

- Sử dụng tối ưu các phương tiện dạy học đặc biệt là tin học và công nghệ thôngtin vào dạy học

- Từng bước đổi mới việc kiểm tra và đánh giá kiến thức, sử dụng nhiều loại hình kiểm tra thích hợp.

- Gắn dạy học với nghiên cứu khoa học với mức độ ngày càng cao (theo sự pháttriển của học sinh, theo cấp học, bậc học)

2.1.4 Dạy học hướng vào người học

Cách gọi khác: “Dạy học lấy học sinh làm trung tâm”

“Dạy học hướng tập trung vào học sinh”

Sau đây là một số nội dung cơ bản của tư tưởng dạy học hướng vào người học:

1 Mục đích dạy học vì sự phát triển nhiều mặt của học sinh

Coi trọng lợi ích, nhu cầu, hứng thú của người học

Phát huy cao nhất các năng lực tiềm ẩn của người học

Hình thành cho người học phương pháp học tập khoa học, năng lực sáng tạo, khả năng thích ứng với môi trường…

2 Phát huy tính tích cực, tự lực, sáng tạo của người học

3 Giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà quan trọng hơn là tổ chức ra

những tình huống học tập kích thích trí tò mò, tư duy độc lập, sáng tạo của học sinh,

hướng dẫn học sinh học tập

4 Người học được tham gia vào quá trình đánh giá và đánh giá lẫn nhau

2.1.5 Dạy học bằng hoạt động của người học

Nội dung cơ bản của xu hướng đổi mới phương pháp này là tạo mọi điều kiện cho học sinh hoạt động càng nhiều càng tốt Theo lối dạy học cũ, hoạt động của người

thầy chiếm phần phần lớn thời gian trên lớp Trò ít được phát biểu, càng rất ít khi đượcthắc mắc, hỏi thầy những điều chưa rõ hay chưa hiểu Dạy như thế kết quả học tập bịhạn chế nhiều Người ta đã tìm cách giảm hoạt động của thầy, tăng thời gian hoạt độngcủa trò trong một tiết học Với cách tiếp cận đó, thực chất của dạy học bằng hoạt động

của trò là chuyển từ lối dạy cũ (thầy nặng về truyền đạt, trò tiếp thu một cách thụđộng) sang lối dạy mới, trong đó vai trò chủ yếu của thầy là tổ chức, hướng dẫn hoạt

động, trò chủ động tìm kiếm, phát hiện ra kiến thức.

Ý nghĩa, tác dụng:

- Dạy học bằng hoạt động của người học là một nội dung của dạy học hướngvào người học Học sinh chỉ có thể phát triển tốt các năng lực tư duy, khả năng giải quyếtcác vấn đề, thích ứng với cuộc sống,… nếu như họ có cơ hội hoạt động.

- Dạy học bằng hoạt động của người học là một trong những con đường dẫn đến

sự thành công của người giáo viên

- Dạy học bằng hoạt động của người học làm tăng hiệu quả dạy học

- Dạy học bằng hoạt động của người học có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi rèn luyện các kĩ năng dạy học cho sinh viên sư phạm

2.1.6 Dạy học bằng sự đa dạng các phương pháp

Dạy học bằng sự đa dạng các phương pháp có ý nghĩa là sử dụng một cáchhợp lý nhiều phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức dạy học khác nhautrong một giờ, một buổi lên lớp hay trong một khóa học để đạt hiệu quả dạy họccao Dạy học bằng sự đa dạng các phương pháp bao gồm các nội dung sau đây:

- Sử dụng nhiều phương pháp dạy học khác nhau

- Sử dụng đa dạng các phương tiện dạy học

- Góp phần đáng kể trong việc nâng cao hiệu quả dạy học

Một số căn cứ để lựa chọn phương pháp dạy học

Sử dụng phương pháp dạy học thích hợp với từng hoàn cảnh cụ thể Mỗiphương pháp dạy học chỉ phát huy tác dụng cao nhất khi nó được sử dụng phù hợp vớithực tế dạy học Sau đây là một số căn cứ để lựa chọn phương pháp dạy học:

- Mục đích dạy học chung và mục tiêu môn học

- Đặc trưng của môn học

- Nội dung dạy học

- Đặc điểm lứa tuổi và trình độ học sinh

- Điều kiện cơ sở vật chất (phòng ốc và trang thiết bị,…)

- Thời gian cho phép và thời điểm dạy học

- Trình độ và năng lực giáo viên

- Thế mạnh và hạn chế của mỗi phương pháp

2.2 ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC BẰNG VIỆC SỬ

DỤNG TỐI ƯU CÁC PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

2.2.1 Khái niệm và phân loại phương tiện dạy học

Khái niệm :Phương tiện dạy học là những đối tượng vật chất (sách vở,

đồ dùng, máy móc, thiết bị,…) dùng để dạy học

Phân loại :Các phương tiện dạy học bao gồm:

- Sách giáo khoa và các tài liệu tham khảo (sách giáo khoa, sách giáo viên, sáchtham khảo, tạp chí chuyên đề,…)

- Các đồ dùng dạy học: bảng, tranh ảnh, hình vẽ, sơ đồ, mô hình, mẫu vật, …

- Các phương tiện kỹ thuật dạy học bao gồm các máy móc phục vụ cho giảng dạy và các thiết bị nghe nhìn (ti vi, máy chiếu, vi tính, )

- Các thí nghiệm dạy học

2.2.2 Vai trò của phương tiện dạy học trong giảng dạy

Phương tiện có thể đóng nhiều vai trò trong quá trình dạy học Các phương tiệndạy học thay thế cho những sự vật, hiện tượng và các quá trình xảy ra trong thực tiễn

mà giáo viên và học sinh không thể tiếp cận trực tiếp được Chúng giúp cho thầy giáophát huy tất cả các giác quan của học sinh trong quá trình truyền thụ, do đó giúp chohọc sinh nhận biết được quan hệ giữa các hiện tượng và tái hiện được những khái

niệm, quy luật làm cơ sở cho việc rút kinh nghiệm và áp dụng kiến thức đã học vào thực tế sản xuất.

Thực tiễn sư phạm cho thấy phương tiện dạy học có những đặc trưng chủ yếusau:

- Có thể cung cấp cho học sinh các kiến thức một cách chắc chắn và chính xác, như vậy nguồn tin họ nhận được trở nên đáng tin cậy và được nhớ lâu bền hơn

- Làm cho việc giảng dạy trở nên cụ thể hơn, vì vậy tăng thêm khả năng củahọc sinh tiếp thu những sự vật, hiện tượng và các quá trình phức tạp mà bình thường họcsinh khó nắm vững được

- Rút ngắn thời gian giảng dạy mà việc lĩnh hội kiến thức của học sinh lại nhanhhơn

- Giải phóng giáo viên khỏi một khối lượng lớn các công việc tay chân, do đó làm tăng khả năng nâng cao chất lượng dạy học

- Dễ dàng gây được cảm tình và sự chú ý của học sinh

- Tránh được những thí nghiệm phức tạp, nguy hiểm, khó thực hiện được nhưnghọc sinh vẫn có thể hình dung trong mỗi giờ lên lớp

- Bằng việc sử dụng các phương tiện dạy học giáo viên có thể kiểm tra mộtcách khách quan khả năng tiếp thu kiến thức cũng như sự hình thành kỹ năng, kỹ xảo củahọc sinh

2.2.3 Nguyên tắc sử dụng phương tiện dạy học

Khi sử dụng phương tiện dạy học cần phải tuân thủ theo những nguyên tắc sau:

Hiệu quả sử dụng phương tiện được nâng lên rất nhiều nếu nó xuất hiện đúnglúc nội dung và phương pháp giảng dạy cần nó nhất.

Trong quá trình sử dụng, hệ thống phương tiện dạy học phải được đưa ra giớithiệu và để học sinh quan sát, phân tích và nhận xét đúng lúc Tránh hiện tượng đưa rahàng loạt phương tiện không phù hợp với nội dung và trình tự bài giảng dẫn đến hiệntượng phân tán sự chú ý của học sinh

Sự quá tải khi sử dụng thường xuyên các phương tiện nghe nhìn sẽ dẫn đến sựquá tải thông tin đối với học sinh, ngoài ra còn ảnh hưởng đến thị giác của các em Vìvậy khi chuẩn bị giáo án có sử dụng các phương tiện nghe nhìn, người ta hạn chế ởmức độ không sử dụng quá 3 - 4 lần trong một tuần

Kết luận

Như vậy, việc sử dụng phương tiện dạy học có tác dụng rất lớn đến hiệu quả vàchất lượng của một tiết học Để có thể phát huy tốt tác dụng của các phương tiện dạyhọc và tránh gây phản cảm cho học sinh ta phải chú ý các điều sau đây:

 Phải áp dụng các phương tiện dạy học một cách có hệ thống, đa dạng hóa hình thức của các phương tiện

 Khi chọn các phương tiện dạy học phải tìm hiểu kỹ nội dung của chúng có phù hợp với nội dung của tiết học hay không

 Sử dụng phương tiện dạy học đúng nguyên tắc đã nêu trên

2.2.4 Lựa chọn phương tiện dạy học

Để lựa chọn một phương tiện dạy học phù hợp nhất với nội dung và mục đích dạy học, ta phải xem xét các yếu tố sau:

 Phương pháp dạy học

 Nhiệm vụ học tập

 Đặc tính của người học

 Sự cản trở của thực tế

 Trình độ và kỹ năng của người giáo viên

 Không gian, ánh sáng, cơ sở vật chất của lớp học, …

2.3 GIỚI THIỆU VỀ E-BOOK

2.3.1 Khái niệm e-book

E-book (electronic book), nghĩa là sách điện

tử, theo định nghĩa của từ điển Oxford của Anh “là

một phiên bản điện tử của một cuốn sách in mà có

thể được đọc” Có thể hiểu nó là một phương tiện

số tương ứng của các loại sách in thông thường

Các loại sách thông thường được in trên giấy và

xuất bản rồi phân phối đến người đọc Sách điện tử

không được in trên giấy, nó là một dạng thông tin

số đã được mã hóa dưới nhiều định dạng khác nhau, đòi hỏi phải có thiết bị và phầnmềm chuyên dụng mới xem được Loại sách này ngày càng phổ biến do việc dễ dàngphân phát, chia sẻ trên Internet

Với dung lượng nhỏ gọn nhưng chứa đựng một lượng tri thức lớn, sách điện tử làmột sự lựa chọn tuyệt vời cho nhu cầu lưu trữ và đọc sách mọi lúc, mọi nơi trên những

thiết bị điện toán cá nhân như máy vi tính, máy tính bỏ túi (pocket PC), máy điện

thoại, có trang bị phần mềm chuyên dụng để đọc Ngày nay, nhiều nhà xuất bản bêncạnh việc phát hành các bản sách in còn phát hành thêm loại hình sách điện tử với giá

cả phải chăng hơn cho một bộ phận người đọc

Sự bùng nổ của internet giúp cho sách điện tử ngày càng được nhiều người quantâm

2.3.2 Đặc điểm của e-book

Ưu điểm

- Thiết bị đọc e-book nhiều chức năng: Có thể được đọc trong ánh sáng thấp

hoặc thậm chí cả bóng tối Có nhiều chế độ đọc khác nhau, có thể chỉnh sửa nội dung

sách điện tử hay ghi chú, đánh dấu trên sách mà không làm hư hại gì đến sách Cóchức năng tìm kiếm nhanh một từ bất kì trong sách,… Ngoài chức năng đọc văn bản

và hình ảnh, thiết bị đọc e-book có thể đọc được cả file âm thanh và video Do đó, nếungười đọc không thích đọc văn bản thì có thể chọn chức năng nghe phiên bản âmthanh Một số e-book còn có những ứng dụng flash cho phép người đọc tương tác vớicác nội dung trong e-book

- Không tốn chi phí vận chuyển: Chỉ cần tải e-book từ trang web, không cần

phương tiện vận chuyển và không mất thời gian vận chuyển

- Chức năng tìm kiếm tiện lợi: Phần mềm đọc e-book có chức năng tìm kiếm, chỉ

cần nhập một từ cần tìm trong ô tìm kiếm, lập tức sẽ nhảy đến trang có chứa từ cần tìm.Điều này đặc biệt hữu ích khi cần tra cứu tài liệu, chẳng hạn khi tra từ điển

- Chi phí cập nhật thấp: Khi tác giả cần cập nhật một số phần của e-book thì chỉ

cần chỉnh sửa trên các tài liệu điện tử và sau đó thông báo cho khách hàng về việc pháthành mới Điều này giúp tiết kiệm các phiên bản cập nhật của sách in Trong trường hợpcủa một cuốn sách in, các nhà xuất bản phải tốn chi phí in ấn lại bản cập nhật, làm tốnkém tiền bạc và thời gian

- Nguồn tài liệu rộng lớn: Hiện có sẵn một kho e-book khổng lồ để người đọc

có thể tải về và lưu trữ trong các thiết bị số cầm tay như điện thoại di động, pocket PC,thiết bị đọc e-book …

- Khả năng lưu trữ và di chuyển: Với một thiết bị đọc e-book nhỏ gọn như kích

thước của một cuốn sách thông thường nhưng có thể lưu hàng ngàn sách điện tử tùythuộc vào dung lượng bộ nhớ của nó Trong khi đó, để chứa được hàng ngàn cuốn sáchnhư thế cần phải có cả một không gian rộng lớn để chứa hết số sách giấy tương ứng đó.Mặt khác, nếu muốn di chuyển số sách giấy này cũng là một vấn đề nan giải Vậy, vớithuận lợi về khả năng lưu trữ và tính cơ động, sách điện tử là lựa chọn hàng đầu chonhững người thích đọc sách và đam mê công nghệ

- Đa ngôn ngữ: Hiện nay, một cuốn sách điện tử có thể được dịch ra nhiều thứ

tiếng khác nhau Người đọc có thể lên trang web và chọn mua một cuốn sách phù hợp vớingôn ngữ của mình Điều này rất thuận lợi cho người đọc ở mọi quốc gia trên thế giới,giúp cuốn sách đến được với nhiều đối tượng khác nhau

- Chi phí thấp: Chi phí cho một cuốn e-book rẻ hơn nhiều lần so với sách in

thông thường Hơn nữa, phần lớn sách điện tử là miễn phí

- Phân phối: So với cách xuất bản sách dạng bản in trên giấy, xuất bản sách

dưới dạng e-book rẻ hơn và dễ dàng hơn, đặc biệt thuận lợi cho các tác giả tự xuất bảnsách điện tử Ngoài ra, nếu một cuốn e-book được tải về với số lượng lớn cũng có thểkích thích doanh số bán hàng của bản in Một cuốn sách

điện tử có thể được mua, tải về, và được sử dụng ngay lập

tức, không tốn thời gian đi mua sách hay chờ đợi giao

hàng

Khuyết điểm

- Thiết bị đọc e-book đắt tiền: Sách điện tử yêu cầu

một thiết bị điện tử để hiển thị nó Nhiều định dạng e-book

yêu cầu phần mềm chuyên dụng để hiển thị chúng Một

cuốn sách điện tử phụ thuộc vào thiết bị để đọc nó, nếu thiết bị hay phần mềm đọc book bị lỗi thì sẽ gây ảnh hưởng đến nó Giá cả đắt đỏ cũng là trở ngại với việc phổbiến e-book đến với nhiều đối tượng Tuy nhiên nếu coi đây là sự đầu tư lâu dài thì vớichi phí mua một thiết bị đọc e-book và e-book vẫn tiết kiệm hơn so với đầu tư một khosách in khổng lồ

e Hạn chế quyền sử dụng: Kỹ thuật quản lý quyền kỹ thuật số có thể hạn chế

những tác động của người dùng đối với e-book

- Tính phổ cập thấp: Hiện nay, phần lớn độc giả lại thích đọc sách in bình

thường hơn so với đọc sách trên màn hình vi tính

- Vi phạm tác quyền: Trong một vài trường hợp, sách điện tử có thể được phổ

biến mà không có sự chấp thuận của tác giả hoặc nhà sản xuất

- Vấn đề môi trường: Các thiết bị đọc e-book gây ra vấn đề về môi trường

Nhưng e-book đã tiết kiệm được nguồn tài nguyên giấy dùng để in sách

Tóm lại, ngoài ưu điểm thì e-book cũng có những khuyết điểm riêng Nhưng cân nhắc giữa lợi và hại thì e-book vẫn là lựa chọn hàng đầu, phù hợp với xu hướng phát triển công nghệ và trí tuệ con người.

2.3.3 Một số định dạng của e-book

E-book có thể được lưu trữ dưới nhiều định dạng khác nhau, có những định dạng phổ biến và có cả những định dạng chuyên dụng do một số hãng thiết kế riêng

cho tài liệu của mình Dưới đây là một số định dạng thường được sử dụng để làm book mà chúng ta có thể gặp:

e-1 – DOC (Document)

Đây là định dạng được tạo ra bởi phần mềm Microsoft Word (nằm trong bộMicrosoft Office của Microsoft), là định dạng đơn giản nhất để lưu trữ một e-book.Định dạng DOC có thể được mở và xem tốt nhất bằng Microsoft Word, nhưng nếu takhông có tiền để mua bản quyền bộ Microsoft Office của Microsoft, ta có thể sử dụngWriter trong OpenOffice.org là ứng dụng miễn phí, mã nguồn mở với những tính năngkhông thua kém gì sản phẩm của Microsoft Ngoài ra ta cũng có thể mở một file docthông qua các ứng dụng office online như Google Docs, ThinkFree Office, ZohoOffice,…

Từ các bản Microsoft Office 2007, Microsoft Office 2010 (mới phát hành năm2010), Microsoft cung cấp thêm DOCX, sử dụng định dạng Open XML giúp lưu trữnội dung tốt hơn và đồng thời giảm kích thước của tập tin

2 – PDF (Portable Document Format)

Một định dạng quen thuộc khác với chúng ta, PDF (viết tắt từ tên tiếng AnhPortable Document Format, "Định Dạng Tài liệu Di Động") là một định dạng tập tinvăn bản khá phổ biển của hãng Adobe Systems Dùng ngôn ngữ mô tả máy inPostScript và có mặt trên hầu hết các nền tảng PDF hỗ trợ văn bản thô (text) cùng vớiphông chữ, hình ảnh đồ họa, âm thanh và nhiều hiệu ứng khác Tuy nhiên, việc hiểnthị văn bản PDF không phụ thuộc vào môi trường làm việc của người sử dụng (cấuhình máy, phần mềm và hệ điều hành) Không như văn bản Word, một văn bản PDF,trong hầu hết các trường hợp, sẽ được hiển thị giống nhau trên những môi trường làmviệc khác nhau

File PDF có thể được tạo ra nhờ phần mềm Adobe Acrobat và được đọc bằngchính phần mềm Adobe Acrobat hay Acrobat Reader Giống như Doc, chúng ta cũng

có lựa chọn miễn phí để làm việc với tập tin PDF, đó là bộ sản phẩm Foxit PDFCreator và Reader của Foxit Software

Ngoài ra còn một số chương trình khác như Inkscape (có phiên bản choWindows, Mac và Linux), Skim, Apple Preview (dành cho Mac), KPDF, Okular (dànhcho Linux),…

3 – CHM (Compiled HTML Help File)

Đây vốn là định dạng để lưu trữ những tài liệu trợ giúp dưới dạng HTML đượcbiên soạn và nén lại trong một file duy nhất Đây cũng là một trong những định dạngphổ biến để làm e-book vì khả năng lưu trữ và sắp xếp tài liệu tốt, dễ truy cập thôngtin Một số e-book CHM có thể được mở bằng chính trình duyệt Web, một số khác thìphải sử dụng ứng dụng đọc CHM để mở

Trên Windows, để đọc được CHM chúng ta không cần bất cứ phần mềm nào Một số ứng dụng khác có thể mở được CHM như xCHM (có phiên bản dànhcho cả 3 hệ điều hành Windows, Linux và Mac), GNOCHM (dành cho Linux), Chmox

và CHM Viewer (dành cho Mac)

Chúng ta có thể tạo và chỉnh sửa e-book định dạng CHM bằng phần mềm FlyHelp (bản cũ có tên là Pocket CHM)

Trong Windows Vista và Windows 7, đôi khi chúng ta mở file CHM lên nhưngkhông thấy nội dung và thấy các trang đều báo lỗi, hãy click chuột phải vào file đó,chọn Properties và ấn vào nút Unblock

4 – PRC (Mobipocket e-book File)

Định dạng e-book phổ biến và chuyên dụng PRC có thể được đọc trên máytính cá nhân, điện thoại di động, PDA và thiết bị đọc e-book chuyên dụng

Trên Windows, PRC có thể được đọc bằng Mobilepocket Reader Trên Mac, cóthể đọc PRC bằng ứng dụng FBReader (có cả phiên bản dành cho Windows và Linux)

5 – CBR (Comic Book RAR Archive) và

CBZ (Comic Book Zip Archive)Đây là định dạng nén các file ảnh thành mDO Dạng file duy nhất sử dụng côngnghê nén giống như ZIP (CBZ) hoặc RAR (CBR), được dùng chủ yếu để lưu trữtruyện tranh hoặc một số sách ảnh khác Chính vì thế, chúng ta có thể sử dụng mộtphần mềm nén và giải nén để giải nén file CBR và CBZ ra thành các file ảnh riêngbiệt

Tuy nhiên để hiển thị tốt nhất và để đọc được như đọc một cuốn truyện tranhthật sự, chúng ta nên sử dụng chương trình đọc riêng như CDisplay (dành choWindows), Stuff Deluxe (dành cho Mac và Windows), Comix (dành cho Linux)

6 – DJVU ( DjVu Image )

Đây cũng là một định dạng nén các file ảnh lại thành một file duy nhất DJVU

là định dạng e-book của Lizard Tech, được phát triển bởi AT&T, dùng để lưu trữ cácsách tranh ảnh, catalogs, tạp chí,…

DJVU là cách viết tắt chơi chữ của déjà vu, tiếng Pháp có nghĩa là nhìn, thấy DJVU có thể được đọc bởi MacDJView (trên Mac), WinDJView (trên

Windows) hoặc trình duyệt web có cài plugin LizardTech DJVU

7– LIT

Định dạng e-book của Microsoft, sử dụng công nghệ Microsoft ClearType vàđược đọc bằng ứng dụng Microsoft Reader

LIT chủ yếu sử dụng cho các thiết bị đọc e-book của Microsoft

Trên các hệ điều hành khác như Mac và Linux, định dạng LIT có thể được đọcbằng ConvertLIT

Trên đây là một số định dạng e-book phổ biến thường gặp, ngoài ra còn một số định dạng khác như PDB, PS, RB,…

2.3.4 Tình hình sử dụng e-book

Ngoài nước

Khái niệm e-book được biết đến đầu tiên vào những năm 1970 và ngày càngđược phát triển Cùng với xu hướng phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, e-book cũng có nhiều bước tiến đáng kể Hiện nay có cả một kho e-book khổng lồ trênmạng internet để người dùng dễ dàng chia sẻ và trao đổi với nhau Những tài liệu cógiá trị và mới cập nhật thì được rao bán trên các website chuyên bán sách qua mạng

(www.amazon.com) Đa phần thì các e-book có thể tải miễn phí từ các website Các

website này có đầy đủ e-book với nhiều thể loại khác nhau Một vài website cho phéptải e-book miễn phí:

www.e-booklobby.com www.pdfoo.com

Một vài e-book hóa học hay:

• Francis A Carey - Organic Chemistry, Fourth edition - The McGraw-Hill

Companies (2001)

• Clayden.J, Greeves.N, Warren.S, Wothers.P - Organic Chemistry - Oxford

University Press (2000)

• Francis A Carey, Richard J Sundberg - Advanced Organic Chemistry,

Fifth Editon, Part A: Reactions and Synthesis - Springer Science + Business Media, LLC

(2007)

• Francis A Carey, Richard J Sundberg - Advanced Organic Chemistry,

Fifth Editon, Part B: Structure and Mechanisms - Springer Science + Business Media,

LLC (2007)

• Richard F Daley, Sally J Daley - Organic Chemistry.

• Michael B Smith, Jerry March - March's Advanced Organic Chemistry,

Sixth Edition - John Wiley & Sons, Inc (2007).

• Daniel R Bloch - Organic Chemistry Demystified - The McGraw-Hill

Companies (2006)

• Dictionary of Chemistry - The McGraw-Hill Companies.

• Dictionary of organic chemistry.

• Dictionary of Inorganic Chemistry.

Đây là những cuốn e-book chuyên về hóa học được biên soạn bởi các tác giảnổi tiếng Chúng được chăm chút kĩ càng cả về nội dung lẫn hình thức Nội dung sáchđược biên soạn rõ ràng, khoa học, cập nhật thường xuyên theo kịp xu hướng phát triểncủa khoa học Ngoài ra còn có nhiều hình ảnh sinh động, bắt mắt

Trong nước

Theo kịp xu hướng phát triển của thế giới, nước ta cũng xây dựng được một khoe-book đồ sộ bằng tiếng Việt dùng để chia sẻ qua mạng internet Hầu hết các trangdiễn đàn trên mạng đều có sẵn kho e-book miễn phí cho phép người dùng tải về Mộtvài website cho tải e-book miễn phí:

www.e-book.moet.gov.vn www.thuvien-e-book.com

www.e-book.edu.net.vn www.get4share.com

Mặc dù kho e-book tại các trang website trong nước có nhiều thể loại đa dạngnhưng e-book chuyên về hóa học có kèm theo phim thí nghiệm hay hình ảnh đa màusắc thì hầu như không có, chỉ có một số tài liệu thông thường hoặc là tài liệu chụp từsách in rồi scan thành file PDF

Giới thiệu website giáo trình điện tử của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo

http://gtdt.edu.net.vnhttp://e-book.edu.net.vnĐây là website về giáo trình điện tử với sự tham gia đóng góp của các trườngđại học qua dự án thư viện giáo trình đã được Bộ Giáo Dục và Đào Tạo chính thứckhai trương tháng 3 năm 2007 Đã được thiết kế mới, trang bị các chức năng cộngđồng mạnh mẽ Tại đây khách thăm là giáo viên, sinh viên, học sinh,… có thể tìmkiếm, download giáo trình về sử dụng và có cơ hội sử dụng nhiều dịch vụ liên quankhác như lưu trữ, chia sẻ, rao bán sách và các nội dung điện tử

Thư viện là nguồn chứa giáo trình, tài liệu, thông tin sách, phục vụ rộng rãi, nókhông có các khái niệm như mượn/trả, biên mục Dưới đây là một số đặc tính:

1 Điểm truy cập tập trung thông tin về giáo trình, bài giảng, tài liệu tham khảo, thông tin nguồn học liệu,… ở các trình độ cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ

2 Công bố, phổ biến, chia sẻ các nội dung khoa học, kỹ thuật,…

3 Cung cấp nội dung giáo trình toàn văn, các yêu về cầu thời lượng, nội dung giảng dạy, tham khảo và các thông tin khách

4 Là một kho giáo trình, học liệu trực tuyến mở, không phải là một hệ quản lý thư viện, không quản lý bạn đọc, mượn, trả sách,…

5 Là môi trường chia sẻ các nội dung điện tử phục vụ học tập và nghiên cứu, cho phép doanh nghiệp đăng tải các thông tin mua – bán sách

6 Mở cho bất kỳ ai quan tâm muốn tìm hiểu, tham khảo, xem, download giáo trình, học liệu, tìm mua sách

7 Mục đích thương mại và công bố lại nội dung từ website là không được phép

8 Tổ chức cây phân ngành đơn giản, rõ ràng, thuận tiện cho duyệt, tìm kiếm giáo trình

Thông tin trên website được tổ chức dạng cây thư mục và được phân loại theođặc tính của tư liệu Hỗ trợ đăng tải 4 loại nội dung: giáo trình/bài giảng điện tử, tài

liệu tham khảo, luận văn – báo cáo khoa học, thông tin rao bán sách Dưới đây là một

số tính năng hỗ trợ truy cập nội dung:

1 Tài liệu được tổ chức theo trình độ và sắp xếp theo cây thư mục ngành

2 Giao diện dễ sử dụng, trình bày thông tin giới thiệu giáo trình chi tiết đầy đủ theo nội dung giáo trình gốc (nguồn gốc, tác giả, chuyên ngành,… và cả ảnh tác giả)

3 Tra cứu tài liệu dễ dàng theo nhiều tiêu chí, tìm kiếm toàn văn với các thông tin mô tả giáo trình

4 Nội dung tài nguyên tổng hợp, phân loại, cung cấp nhiều phần mềm, sách, hướng dẫn, liên kết hỗ trợ học tập

Đây có thể xem là điểm truy cập tập trung các thông tin về giáo trình, nội dungtham khảo, các thông tin về nguồn học liệu, nơi công bố và phổ biến các nội dungkhoa học và kỹ thuật, điểm chia sẻ học liệu tích cực cho cộng đồng Đặc biệt thông tinchia sẻ có thể được sử dụng trên blog cá nhân

Các nội dung điện tử trên website này được phép sử dụng cho công chúng quantâm, bạn đọc phải đăng ký sử dụng và tham gia cộng đồng e-books mới có thểdownload Việc sử dụng cho các mục đích thương mại hoặc công bố lại là không đượcphép nếu không được website và tác giả đồng ý

3 ỨNG DỤNG CÁC PHẦN MỀM ĐỂ BIÊN SOẠN

E-BOOK HÓA HỌC

3.1 Phần mềm Adobe Acrobat 9 Pro Extended

Adobe® Acrobat® 9 Professional Extended là phần mềm cho bạn dễ dàngtạo tập tin PDF từ các chương trình khác dưới dạng Plug-ins tích hợp trong MicrosoftOffice, Outlook, InternetExplorer, Project, Visio, Access, Publisher, AutoCAD®,Lotus Notes,… Ngoài ra, chương trình còn có thể liên kết các tài liệu, các bảng vẽ vớicác nội dung media khác và cho xuất bản dưới dạng PDF Chương trình hoạt độnghiệu quả trong việc tối ưu hóa dung lượng tập tin, sắp xếp

Adobe® Acrobat® 9 Professional Extended là một phần mềm tiên tiến cho

các nhà chuyên nghiệp sử dụng để tạo, kết hợp, kiểm soát và phân phát các file AdobePDF an toàn, chất lượng cao, cho các nhà chuyên nghiệp sử một cách dễ dàng Tậphợp các hồ sơ điện tử hoặc trên giấy ngay cả các trang web, các bản vẽ kỹ thuật vàemail - thành những tài liệu PDF đáng tin cậy để chia sẻ với mọi người sử dụng phầnmềm Adobe Reader miễn phí một cách dễ dàng Quản lý các cách xem văn bản, tổnghợp các phản hồi từ nhiều người xem trong khi đó vẫn bảo vệ được định dạng và tínhnguyên vẹn của tài liệu

Mở rộng các khả năng chú giải đối với bất kỳ người nào sử dụng AdobeReader Người sử dụng Windows có thể thiết kế các biểu mẫu Adobe PDF thông minhbao gồm nguyên lý kinh doanh, chẳng hạn như các tính toán và đánh giá dữ liệu, nhằmgia tăng độ chính xác việc thu thập dữ liệu trong khi đó có thể giảm bớt chi phí việcnhập dữ liệu thủ công Và còn rất nhiều tính năng khác,

3.1.1 Giới thiệu phần mềm Adobe Acrobat 9 Pro Extended

Adobe Acrobat 9 gồm ba phiên bản là Standard, Pro và Pro Extended

Download phần mềm Adobe Acrobat 9 Pro Extended tại địa chỉ:

- Adobe Pro: www.adobe.com/go/acrobatpro_trial

- Adobe Pro Extended: www.adobe.com/go/acrobatproext_trial

Phiên bản mới nhất của dòng sản phẩm Adobe Acrobat 9 Pro Extended là phiênbản Adobe Acrobat 9.3.2 Pro Extended, có thể được download trực tiếp trên

www.adobe.com hoặc nếu máy đã cài sẵn Adobe Acrobat 9 Pro Extended thì có thể tải bản Update của phiên bản này tại địa chỉ: http://www.adobe.com

/support/downloads/thankyou.jsp?ftpID=4656&fileID=4353

 Một số tính năng mới của Adobe Acrobat 9 Pro Extended

Tạo file PDF

- Adobe Acrobat 9.0 Pro Extended đã tích hợp thêm menu Acrobat vào bộ

Microsoft Office 2003, 2007, 2010 nhằm giúp người dùng tạo nhanh định dạng PDF từnhững chương trình như Word, Excel, PowerPoint, Visio,

- Bên cạnh rất nhiều định dạng tài liệu khác, menu File > Create PDF > From

file của Adobe Acrobat 9.0 Pro Extended cũng hỗ trợ tạo file PDF từ AutoCAD Chương

trình hỗ trợ chuyển đổi nhanh các dạng tài liệu thành PDF từ menu chuột phải của

Windows Explorer bằng lệnh Convert to Adobe PDF.

- Một số tính năng mới hữu ích khi click chuột vào biểu tượng Create

trên thanh công cụ:

+ PDF from Clipboard: Cho phép copy nhiều dữ liệu hơn và quản lý chặt chẽ

thông qua cửa sổ Clipboard

+ PDF from Scanner: Dùng để tạo file PDF từ máy quét Ngoài ra, Adobe

Acrobat 9 còn có tính năng nhận dạng chữ trên hình ảnh nằm trong menu Document >

OCR Text Recognition > Recognize Text Using OCR để lưu lại thành dạng văn bản.

+ PDF from Web page: Hỗ trợ lấy nguồn là một trang web để tạo thành file

PDF Chỉ cần nhập địa chỉ của trang web muốn chuyển thành PDF và bấm Create Đợi chương trình tải nội dung từ trang web về, sau đó vào menu File > Save As để lưu lại.

Ghi chú, minh họa trong PDF bằng hình ảnh, flash, video

Sau khi mở file PDF cần xử lý, trong giao diện chính của Adobe Acrobat 9.0 Pro

Extended, chúng ta bấm vào biểu tượng Multimedia Chức năng này gồm 4 công cụ:

- 3D Tool: chèn các vật thể 3D định dạng *.u3d của

AutoCAD vào nội dung PDF

- Flash Tool: chèn 2 định dạng flash là *swf hoặc

*flv

vào PDF

- Sound: chèn âm thanh vào PDF.

- Video Tool: chèn video vào PDF.

Cách sử dụng: Chọn một trong bốn công cụ trên, dùng chuột khoanh vùng

để đánh dấu vị trí cần chèn đối tượng trong nội dung PDF và ở hộp thoại hiện ra,

bấm Browse, tìm chọn định dạng file tương ứng, rồi bấm OK Đối với flash, âm

thanh và video thì trên mỗi đối tượng đều có gắn sẵn nút Play để trình diễn

chúng Khi đã chèn xong, ta bấm vào biểu tượng Save để lưu lại.

Nhúng nhiều định dạng file vào file PDF

Nếu muốn tạo ra một file PDF chứa những định dạng file khác trong nội dung (kể

cả file PDF khác) hay còn gọi là PDF Portfolio, ta bấm vào biểu tượng Combine >

Assemble PDF Portfolio Tính năng này tương tự phương pháp giấu những dữ liệu

quan trọng vào trong một file PDF

Trong cửa sổ Editor Portfolio xuất hiện, bấm nút Add Files và tìm chọn những file muốn add vào file PDF sẽ tạo ra (hỗ trợ mọi định dạng file) Nút Add Folder cho ta chọn nguyên thư mục chứa file, còn nút New Folder dùng để tạo ra 1 thư mục mới

chứa các file nhúng trong file PDF này

Tiếp đó, chọn kiểu hiển thị cho tất cả file trong mục CHOOSE A LAYOUT là

Basic Gird, On an Image, Revolve hay Sliding Row.

Phần ADD WELCOME & HEADER giúp ta chèn hình ảnh, Flash và Text vào

trang chào mừng của file PDF đích Mọi thao tác khá dễ dàng, ta chỉ việc bấm vào

biểu tượng tương ứng và tìm chọn file cần chèn vào là xong Tại phần PUBLISH, ta

lưu lại file PDF hoặc gửi qua email cho bạn bè

Chỉ phiên bản Adobe Acrobat 9 Pro Extended hoặc phiên bản mới hơn mới

mở được file PDF dạng Portfolio.

Bảo mật file PDF

Để bảo mật một tập tin PDF: mở tập tin, bấm vào biểu tượng Secure > Encrypt

with PassWord rồi chọn Yes.

Trong phần Compatibility, xác định phiên bản Acrobat có thể mở được file PDF

sẽ mã hóa này (nên chọn Acrobat 7.0 or later)

Tiếp đó đánh dấu vào mục Require a passWord to open the docment, rồi nhập mật khẩu chống mở file vào hộp trống phía dưới Tương tự, đánh dấu mục Restrict

editing and printing of the document rồi nhập mật khẩu chống chỉnh sửa và in file

PDF Sau cùng, bấm OK, nhập lại mật khẩu mở file và bấm OK 2 lần, nhập lại mậtkhẩu chống chỉnh sửa và in file rồi bấm OK 2 lần nữa là hoàn tất

Lưu giữ, chia sẻ file PDF thông qua dịch vụ Acrobat.com

Menu hiện ra khi bấm vào biểu tượng Collaborate gồm các lệnh đáng chú ý như:

− Upload Documents to Acrobat.com: Tải file PDF đang mở lên server của

Acrobat.com

− Share Documents on Acrobat.com: Chia sẻ file PDF với cộng động người dùng

dịch vụ Acrobat.com

− Create BuzzWord Document: Liên kết nhanh đến ứng dụng tạo văn bản trực

tuyến của Acrobat.com

− Send & Collaborate Live: Gửi file PDF cho người quan tâm.

− Share My Screen: Chia sẻ màn hình đang làm việc bằng ứng dụng Adobe

CONNECTNOW

3.1.2 Các tính năng của phần mềm Adobe Acrobat 9 Pro Extended

Khởi động phần mềm

 Cách 1: Double click vào icon

 Cách 2: Start/All Programs/Adobe Acrobat 9 Pro Extended

Sau đó sẽ xuất hiện cửa sổ làm việc của chương trình

Thanh menu Thanh công cụ

Mục lục

Giới thiệu các thanh menu

- Open…: Mở một file pdf đã lưu.

- Organizer: Mở cửa sổ hiển thị danh sách các file PDF đã mở ra.

- Create PDF Portfolio: Tạo file PDF Porfolio (là một dạng file PDF trong đó

có chứa các file với định dạng khác)

- Modify PDF Portfolio: Chỉnh sửa file PDF Porfolio.

- Create PDF: Tạo file PDF mới, gồm:

+ From File…: Tạo file PDF từ các

file khác

+ From Sanner: Tạo file PDF từ máy

chiếu

+ From Web Page…: Tạo file PDF từ trang web.

+ From Clipboard: Tạo file PDF từ

clipboard (bộ nhớ tạm khi ta copy hay cut một đối tượng).

+ From 3D Capture…: Tạo file PDF từ file AutoCAD.

+ From Blank Page: Mở một trang mới để tạo file PDF.

+ Assemble PDF Porfolio…: Tạo file mới từ file PDF Porfolio.

+ Merge files into a Single PDF…: Kết hợp nhiều file khác nhau thành một

file PDF

+ Batch Create Multiple Files…: Kết hợp nhiều file document (văn bản

Word) thành một file PDF

- Combine: Kết hợp các file khác nhau thành một file PDF.

- Collaborate: Các ứng dụng online của Adobe Acrobat.

- Save: Lưu file đang làm việc.

- Save As: Lưu file dưới một tên khác.

- Save as Certified Document: Lưu file dưới dạng đã đăng kí bản quyền.

- Export: Xuất file PDF sang định dạng khác.

- Attach to Email: Đính kèm vào email.

- Revert: Quay trở lại trạng thái lần save cuối (tương tự chức năng Undo).

- Close: Đóng file đang làm việc.

- Properties…: Trình bày các thuộc tính của file PDF đang làm việc.

- Print Setup…: Định dạng trang in.

- Print…: Cài đặt các thông số khi in.

- History: Danh sách các file PDF đã mở.

- Exit: Thoát khỏi chương trình.

- Undo: Hủy lệnh vừa thực hiện.

- Redo: Lấy lại lệnh vừa hủy.

- Cut: Cắt đối tượng, lúc này đối tượng được lưu vào clipboard (bộ nhớ tạm).

- Copy: Sao chép đối tượng và lưu vào clipboard.

- Paste: Dán đối tượng từ clipboard vào vùng làm việc.

- Delete: Xóa đối tượng.

- Copy File to Clipboard: Sao chép file vào clipboard.

- Select All: Chọn tất cả các đối tượng.

- Desselect All: Bỏ chọn tất cả các đối tượng.

- Check Spelling: Kiểm tra lỗi chính tả.

- Look Up Selected Word…: Tra nghĩa của từ được chọn trên trang web

www.dictionary.com Cách khác: bôi đen từ, right click > Look Up “ …”

- Find: Tìm kiếm một từ trong file PDF đang làm việc Ở khung Find, gõ từ

cần tìm kiếm > enter.

- Search: Tìm kiếm trong các tài liệu khác đã lưu trong bộ nhớ của máy tính.

- Search Results: Có các tùy chọn Next Result (kết quả tìm kế tiếp), Previous

Result (kết quả tìm trước), Next Document (kết quả tìm kết tiếp ở tài liệu khác), Previous Document (kết quả tìm trước ở tài liệu khác).

- Preferences…: Thiết lập các thông số cho chương trình.

- Go To: Di chuyển đến

+ First Page: Trang đầu tiên.

+ Previous Page: Trang trước.

+ Next Page: Trang kế tiếp.

+ Last Page: Trang cuối cùng.

+ Page…: Chọn trang cần đến

- Zoom: Phóng to hay thu nhỏ trang tài liệu.

- Page Display: Cách hiển thị trang làm việc, gồm:

+ Single Page: Chỉ hiển thị một trang.

+ Single Page Continuos: Hiển thị một trang nhưng nối

tiếp nhau

+ Two-Up: Hiển thị hai trang cùng lúc.

+ Two-Up Continuous: Hiển thị hai trang cùng lúc nối

tiếp nhau

- Rotate View: Quay trang đang làm việc, bao gồm Clockwise (quay dọc trang

tài liệu), Counterclockwise (quay ngang trang tài liệu).

- Reading Mode: Chuyển sang chế độ đọc tài liệu, lúc này tất cả các thanh công

cụ đều ẩn, chỉ còn thanh menu, thanh cuộn dọc và tài liệu

- Full Screen Mode: Chuyển sang chế độ toàn màn hình, lúc này chỉ còn tài

liệu

- Menu Bar: Ẩn/ Hiển thị thanh menu.

- Toolbars: Hiển thị các thanh công cụ.

- Navigation Panels: Hiển thị các cửa sổ panel bên trái màn hình làm việc.

- Grid: Ẩn/ Hiển thị đường kẻ ô trong vùng làm việc.

- Snap to Grid: Sắp xếp thẳng hàng các đối tượng với đường kẻ ô của chương

trình

- Rulers: Hiển thị thước kẻ.

- Automatically Scroll: động di chuyển trang tài liệu theo chiều dọc.

- Header & Footer: Thêm, chỉnh sửa Header và Footer.

- Backgroud: Thêm, chỉnh sửa background (nền) của trang tài liệu.

- Watermark: Thêm text vào trang tài liệu.

- Insert Pages: Chèn thêm trang mới vào trang tài liệu.

- Extract Pages…: Giãn trang tài liệu.

- Replace Pages…: Thay thế trang tài liệu bằng một trang khác.

- Delete Pages…: Xóa trang tài liệu.

- Split Document…: Chia tài nhiệu thành nhiều phần nhỏ.

- Rotate Pages…: Quay trang tài liệu.

- Scan to PDF: Chuyển tài liệu từ máy quét thành file PDF.

- Optimized Scanned PDF: Chỉnh sửa file PDF được tạo từ máy quét.

- Reduce File Size…: Thu nhỏ kích thước file PDF.

- Add Bookmark: Thêm mục lục.

- Attach a File…: Đính kèm file.

 Comments (lời bình luận, chú thích)

tài liệu: di chuyển đến vị trí cần chèn note,rồi gõ nội dung chú thích vào hộp thoại bêncạnh, sau đó đóng hộp thoại Nếu trỏ chuột

vào sticky note sẽ hiện lên nội dung chú

thích

- Show comment & markup toolbar: Hiển thị thanh công cụ comment.

- Show comments list: Hiển thị danh sách tất cả các comment trong cửa sổ phía

dưới trang tài liệu

- Comment view: Chọn lựa kiểu hiển thị cho các comment.

- Comment and markup tools: Gồm các công cụ trên thanh toolbar comment &

markup

- Attach for email review…: Chuyển tài liệu để xem bằng email.

- Send for shared review…: Đưa tài liệu lên trang web của adobe để chia sẻ

(người sử dụng phải có tài khoản trên trang web adobe)

- Enable for commenting and analysis in adobe reader…: Mở hộp thoại Save

As.

- Summarize comments…: Tóm tắt các comment của trang tài liệu, lúc này

xuất hiện một file PDF mới Summary of Comments on Microsoft Word.

- Print with comments summary…: In file Summary of Comments on

Mỗi lựa chọn tương ứng với một thanh toolbar

Chức năng Custome Toolbars… gồm các tùy chọn để

chọn hiển thị các thanh công cụ cần thiết

Menu này gồm nhiều tính năng nâng cao, nhưng đáng lưu ý nhất là tính năng

Security, biểu tượng trên thanh công cụ Trong đây, ta cần lưu ý chức

năng 2 Encrypt with PassWord (khóa bằng mật mã) Ban đầu chức năng này bị ẩn, ta

không thể cài mật mã được Chương trình yêu cầu phải lưu tài liệu hiện hành thêm mộtbản sao (copy), rồi sau đó cài mật mã trên file copy này

Cách cài passWord cho file PDF:

- Mở file cần cài mật mã

- Vào menu File > Save a Copy… Hiện ra hộp thoại chọn Save a Copy, rồi chọn nơi lưu file, chọn save.

- Mở bản sao (file copy vừa mới tạo) Chọn Advaced > Security > Encrypt with

PassWord chọn Yes Lúc này hiện ra hộp thoại:

+ Compatibility (khả năng tương thích): Chọn phiên bản của phần mềm có thể

mở được file này Để thuận tiện, thường chọn Acrobat 7.0 and later.

+ Select Document Components to Encrypt: Chọn các thành phần của file

PDF muốn khóa Thường chọn Encrypt all document contents (khóa toàn bộ nội dung

của tài liệu)

+ Require a password to open the document (yêu cầu mật mã để mở tài liệu):

Nếu chọn mục này, thì người xem cần nhập mật mã khi muốn mở tài liệu Sau đó nhậpmật mã vào khung bên dưới

+ Permissions > Restrict editing and printing of the document A password

will be required in order to change these permission settings (yêu cầu mật mã để chỉnh

sửa hay in tài liệu): Chọn mục này thì người xem có thể mở được tài liệu nhưng khôngthể chỉnh sửa hay in tài liệu

So sánh với tính năng Secure của Microsoft Office Word: Khi khóa file DOC

bằng Word thì chương trình yêu cầu mật mã để mở file Còn với Adobe Acrobat 9.0Pro Extended, chương trình không yêu cầu mật mã khi mở file PDF (nếu không chọn

Require a password to open the document), do đó có thể xem file PDF nhưng không

thể chỉnh sửa Tuy nhiên, hiện nay có nhiều phần mềm bẻ khóa file PDF cho phépngười dùng chỉnh sửa file PDF mà không yêu cầu mật mã

Adobe Acrobat 9 Pro Extended là một bộ phần mềm hỗ trợ đắc lực cho việc tạo và chỉnh sửa các file định dạng PDF Đây là công cụ mạnh mẽ gồm nhiều tính năng, nhưng trong giới hạn cho phép chỉ có thể giới thiệu một số tính năng cơ bản, thông dụng của phần mềm này.

Giới thiệu các thanh công cụ

Vào menu View > Toolbars rồi chọn các thanh công cụ cần hiển thị Dưới đây

chỉ giới thiệu một vài thanh công cụ thông dụng

Khi trỏ chuột vào biểu tượng trên thanh công cụ thì sẽ xuất hiện chỉ dẫn cách dùng chức năng đó

 Advanced editing

Gồm các công cụ nâng cao dùng để chỉnh sửa trực tiếp trên file PDF gốc

Select Object: Chọn các đối tượng được tạo từ phần mềm Adobe Acrobat

9.0 Pro Extended Nếu cần chỉnh sửa đối tượng thì double click vào đối tượng rồichỉnh sửa

Button: Bôi đen một vùng làm việc để chèn thêm đối tượng khác.

Link: Thiết lập đường dẫn liên kết tại vị trí của một đối tượng đã chọn.

TouchUp Text: Chỉnh sửa đối tượng là text (chữ) trên tài liệu (chỉ có thể

chỉnh sửa những lỗi đơn giản)

TouchUp Reading Order: Chỉnh sửa lỗi hệ thống trên file PDF.

TouchUp Object: Chỉnh sửa đối tượng là image (hình ảnh), object (vật thể)

trong file PDF

 Analysis

Gồm các công cụ phân tích các thông tin trên tài liệu

 Comment & Markup

Gồm các công cụ dùng để bình luận, ghi chú, đánh dấu trên file PDF

Sticky Note: Thêm ghi chú vào tài liệu, ta chọn vị trí cần đặt ghi

chú, rồi nhập nội dung vào hộp thoại mới xuất hiện

Text Edits: Công cụ để chỉnh sửa text (văn bản) Stamp: Dán tem vào tài liệu.

Highlight Text: Đánh dấu một đoạn text.

Attach a File as a Comment: Chèn một file làm lời bình luận.

Record Audio Comment: Ghi âm một file làm lời bình luận Text Box: Vẽ textbox.

Pencil: Vẽ chú thích tùy ý.

Pencil Eraser: Xóa chú thích đã vẽ bằng Pencil.

Hình dạng các chú thích

Check spelling: Kiểm tra lỗi chính tả của các comment.

Undo: Hủy lệnh vừa thực hiện.

Redo: Lặp lại lệnh vừa hủy.

Copy: Sao chép đối tượng.

Open: Mở một file PDF.

Print: In file hiện hành.

Save: Lưu file hiện hành.

Organizer: Mở cửa sổ hiển thị danh sách các file PDF đã mở ra.

Attach File: Chèn thêm file vào file hiện hành.