www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP CHƯƠNG PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH LAO ĐỘNG, TIỀN LƯƠNG CƠNG TY CỔ PHẦN THỦY SẢN CAFATEX 3.1 GIỚI THIỆU VỀ CÔNG TY 3.1.1 Lịch sử hình thành phát triển Tiền thân cơng ty cổ phần thủy sản CAFATEX xí nghiệp đơng lạnh thủy sản II (thành lập tháng 5/1987) trực thuộc Liên hiệp Công ty thủy sản xuất nhập Hậu Giang, với nhiệm vụ lúc thu mua – chế biến – cung ứng hàng thủy sản xuất - Tháng 7/1992 sau tỉnh Hậu Giang cũ chia cắt thành tỉnh Cần Thơ Sóc Trăng, theo định số 416/QĐ.UBT.92 Ủy ban nhân dân tỉnh Cần Thơ ký ngày 01/07/1992 định thành lập xí nghiệp chế biến thủy súc sản Cần Thơ sở xí nghiệp đơng lạnh thủy sản II (cũ) nguyên đơn vị chuyên sản xuất cung ứng sản phẩm thủy sản đông lạnh cho hệ thống seaprodex Việt Nam xuất - Sau Mỹ xóa bỏ lệnh cấm vận Việt Nam vào năm 1994, Cafatex doanh nghiệp xuất thủy sản Việt Nam vào thị trường Mỹ tiếp tục xuất cho thị trường Nhật Bản Châu Âu - Tháng 3/2004 với chủ trương phủ cơng ty chuyển từ doanh nghiệp nhà nước sang công ty cổ phần hoạt động theo luật doanh nghiệp với tên gọi công ty cổ phần thủy sản CAFATEX  Thông tin Công ty cổ phần thủy sản CAFATEX - Tên giao dịch: CAFATEX FISHERY JOINT STOCK Co (viết tắt là: Cafatex corporation) - Loại hình pháp lý: cơng ty cổ phần - Trụ sở: km 2081 quốc lộ 1A, huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang - Điện thoại: 071 847 775 - Số tài khoản : 011.1.00.000046.5 ngân hàng ngoại thương Cần Thơ - Mã số thuế : 1800158710 - Vốn điều lệ: 49.404.825.769 VND GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net Trang 20 SVTH: Hoàng Thị Xuân Yến www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP Trong : - Vốn nhà nước: 14.327.399.473 - Vốn cổ đông thuộc công ty: 27.078.785.004 - Vốn cổ đơng bên ngồi : 7.998.641 - Các tiêu chuẩn chất lượng mà doanh nghiệp đạt ISO 9001:2000, HACCP, GMP, SSOP, SQF 2000, BRC 2000, EU code DL.65 - Những danh hiệu mà công ty đạt thành tích xuất khẩu: Được Bộ Thương Mại thưởng xuất năm 1999, 2000, 2002, 2004 3.1.2 Mục tiêu, chức năng, phạm vi sản xuất kinh doanh 3.1.2.1 Mục tiêu Mục tiêu công ty tập trung huy động nguồn lực về: vốn, công nghệ, nhân lực cách cao nhằm nâng cao lực cạnh tranh thị trường để thu lợi nhuận tối đa, tạo việc làm tăng thu nhập cách ổn định cho người lao động, hoàn thành nghĩa vụ nhà nước, tiếp tục phát triển tăng thêm giá trị thương hiệu CAFATEX, phát triển công ty bền vững lâu dài Đưa thương hiệu CAFATEX trở thành thương hiệu quen thuộc tin cậy lòng khách hàng, đưa doanh nghiệp CAFATEX phát triển bền vững lâu dài trở thành doanh nghiệp dẫn đầu doanh thu quy mô ngành xuất khai thác thủy sản 3.2.1.2 Chức năng, phạm vi sản xuất kinh doanh - Ni trồng, khai thác, thu mua, chế biến, đóng gói nông, thủy, súc sản xuất - Kinh doanh xuất nhập phân phối sản phẩm nông, thủy, súc sản qua chế biến, đóng gói, thực phẩm, hàng tiêu dùng khác - Kinh doanh xuất nhập phân phối loại vật tư, thiết bị, máy móc, cơng cụ cho ngành ni trồng, khai thác, chế biến, đóng gói nơng, thủy, súc sản - Cung cấp dịch vụ thiết kế, lắp đặt, bảo trì thiết bị, máy móc, cơng cụ điện lạnh cho nhà máy chế biến thủy sản thực phẩm xuất 3.1.3 Cơ cấu tổ chức máy quản lý công ty 3.1.3.1 Sơ đồ tổ chức GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net Trang 21 SVTH: Hoàng Thị Xuân Yến www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP CÔNG TY CỔ PHẦN THỦY SẢN CAFATEX (Cafatex Corporation) SƠ ĐỒ BỘ MÁY TỔ CHỨC ĐẠI HỘI CỔ ĐƠNG BAN KIỂM SỐT 31/03/2008 HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ PHÓ TỔNG GIÁM ĐỐC TỔNG GIÁM ĐỐC BAN DƯ ÁN BAN ISO – MARKETING BAN NGUYÊN LIỆU PHÒNG TIẾP THỊ & BÁN HÀNG P.XUẤT NHẬP KHẨU Trong đó: -Kho thành phẩm P.CƠNG NGHỆKIỂM NGHIỆM Trong đó: -P.Kiểm cảnh quan -P.Kiểm sinh hóa -Nhóm quản lý chất lượng -Nhóm kiểm tra ngun liệu TRẠM THU MUA TƠM LÀNG CHÂM XÍ NGHIỆP THỦY SẢN TÂY ĐÔ XƯỞNG SƠ CHẾ TÔM GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net P.TÀI CHÍNHKẾ TỐN Trong đó: -Kho vật tư Trang 22 P.CƠ ĐIỆN LẠNH Trong đó: -Tổ vận hành -Tổ điện,điện tử,điện lạnh -Tổ sửa chữa thiết bị NHÀ MÁY CHẾ BIẾN TÔM CAFATEX CẦN THIW DL 65 XƯỞNG ĐIỀU PHỐI TINH CHẾ TÔM P.TỔNG VỤ Trong đó; -Đội xe -Đội bảo vệ PCCC -Đội vệ sinh thu gom -Trạm y tế -Tổ BHLĐ -Ban dự án VP ĐẠI DIỆN TẠI TP.HCM TRẠM THU MUA TÔM VĨNH LỢI XƯỞNG TƠM NHẬT BẢN SVTH: Hồng Thị Xn Yến XƯỞNG TƠM BẮC MỸ & CHÂU ÂU Nguồn: Phịng tổng vụ www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP 3.1.5 Tổng quan thuận lợi, khó khăn phương hướng hoạt động công ty 3.1.5.1 Thuận lợi - Công ty cổ phần thủy sản Cafatex đặt vị trí trung tâm 13 tỉnh thành phố thuộc khu vực ĐBSCL, có nguồn lao động dồi dào, có sở hạ tầng tốt - Công ty đầu tư vào ngành kinh doanh mũi nhọn, theo định hướng phát triển chung kế hoạch năm 2006 – 2010 tỉnh đẩy mạnh công nghiệp chế biến, quan tâm của cấp lãnh đạo tỉnh Hậu Giang - Cơng ty có cơng nghệ chế biến hàng xuất tiên tiến, chất lượng sản phẩm cao đủ sức cạnh tranh thị trường quốc tế - Cơng ty có đội ngũ nhân có trình độ cao, thu thập thông tin xử lý thông tin xác kịp thời Cơng ty ln có đồn kết trí Ban Giám đốc, cơng nhân viên tồn Cơng ty cơng nhân viên đ ều xếp làm việc ổn định, thu nhập tăng nên gắn bó với nghề, có ý thức trách nhiệm kinh nghiệm cơng việc 3.1.5.2 Khó khăn - Khó khăn chung doanh nghiệp xuất thủy sản thiếu vốn Như thiếu vốn để đầu tư đổi công nghệ, thiết bị, nâng cấp nhà xưởng, thiếu vốn lưu động để kinh doanh Nên doanh nghiệp khó có khả thay đổi cấu sản phẩm xuất khẩu, chuyển sang xuất sản phẩm tinh chế có giá trị gia tăng cao - Doanh nghiệp xuất gặp vấn đề lớn nguyên liệu Ở nước ta việc nuôi trồng thủy sản cịn mang tính thời vụ Hơn nữa, cơng ty Cafatex lại nằm vị trí trung tâm 13 tỉnh thành phố thuộc khu vực ĐBSCL, không gần biển nên nguồn cung cấp nguyên liệu bị hạn chế Các nguyên liệu chủ yếu để sản xuất hàng xuất Công ty đa số mua từ tỉnh Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Vũng Tàu… nên gặp nhiều khó khăn GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net Trang 23 SVTH: Hoàng Thị Xuân Yến www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP - Khó khăn lớn phải kể đến giá đầu vào kinh tế tăng cao, làm cho giá nguyên liệu đến nhà xưởng tăng lên nhiều so với trước, ảnh hưởng trực tiếp chi phí doanh nghiệp giá bán thị trường sản phẩm tăng lên Điều doanh nghiệp khơng muốn ảnh hưởng đến khả cạnh tranh thị trường lợi nhuận doanh nghiệp - Công ty Cafatex chưa có thị trường tiêu thụ nội địa ổn định 3.1.5.3 Phương hướng hoạt động công ty - Công ty cổ phần Thủy Sản CAFATEX đơn vị xuất thủy sản nên chất lượng sản phẩm tiêu chí hàng đầu Cơng ty Tiến đến đa dạng hóa sản phẩm ngành nghề kinh doanh, biến Cafatex chuyên xuất hải sản sang Cafatex thực phẩm với nhiều sản phẩm đa dạng phục vụ xuất thị trường nội địa - Tiếp tục thực chiến lược thâm nhập thị trường mở rộng thị trường, đặc biệt thị trường EU, Châu Phi thị trường tiềm tiếp tục mở rộng sản xuất kinh doanh chiều rộng lẫn chiều sâu - Để thâm nhập ngày sâu vào thị trường nước ngồi địi hỏi sản phẩm Công ty phải đạt chuẩn quốc tế tất mặt lượng sản phẩm, dư lượng kháng sinh… áp dụng chương trình quản lý chất lượng dựa sở tiêu chuẩn quốc tế như: HACCP, ISO 9002 ,… Đồng thời, Công ty phải tiếp tục đẩy mạnh hoạt động marketing, thực đa dạng hố sản phẩm thực chun mơn hố mặt hàng cơng ty - Cơng ty phấn đấu tăng doanh thu, hoàn thành khoản phải trả, tạo thêm nhiều việc làm nhằm giải bớt tình trạng thất nghiệp, cố gắng tăng thu nhập cho cán công nhân viên Cụ thể, Kế hoạch cơng ty năm 2009: Nhận định vào tình hình suy thối khủng hoảng kinh tế + Sản xuất 12.000 Cá thành phẩm, 33,6 triệu USD + Sản xuất 2.000 Tôm, 16,4 triệu USD + Lao động từ 15.000 – 2.000 người GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net Trang 24 SVTH: Hoàng Thị Xuân Yến www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP 3.2 PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH LAO ĐỘNG TẠI CÔNG TY 3.2.1 Phân loại lao động: Cafatex doanh nghiệp nhà nước chủ lực tỉnh cổ phần hóa theo chủ trương phủ năm 2004 Cơng ty quy tụ nguồn nhân lực với 2.000 lao động (bộ máy gián tiếp chiếm khoảng 1,7%) lao động có tay nghề cao chế biến sản phẩm thủy sản giá trị gia tăng, làm viêc nhà máy chế biến tơm cá tra Bên cạnh đó, cơng ty có máy quản trị đủ lực (trong có nhiều kỹ sư chế biến thực phẩm , kỹ sư quản lý kinh tế…), nhạy bén, có nhiều kinh nghiệm, động quản lý, điều hành sản xuất kinh doanh thích nghi tốt với chế thị trường Đặc biệt lĩnh vực xuất nhập Bảng : CƠ CẤU LAO ĐỘNG TẠI CÔNG TY THÁNG 12/ 2008 Đơn vị tính: người STT Cơ cấu lao động Số lao động Lao động trực tiếp 1.920 Lao động gián tiếp 233 Tổng số lao động 2.153 Nguồn: Phịng tổng vụ Cơng Ty Thuỷ sản Cafatex Qua bảng 1, đến tháng 12/ 2008 lực lượng lao động tồn xí nghiệp 2.153 người Trong đó: + Lao động trực tiếp sản xuất sản phẩm có 1.290 người (chiếm 89,17%) số có lao động ký hợp đồng lao động thời vụ (dưới tháng) thường làm cơng việc có thời gian ngắn, làm theo mùa Số lao động thường xuyên biến động + Lao động gián tiếp 233 người (chiếm 10,83%) người làm việc phận thuộc phòng ban như: cấp quản lý, nhân viên văn phòng, nhân viên thu mua nguyên liệu… Điều cho thấy lực lượng tình hình lao động doanh nghiệp ổn định ln đáp ứng đầy đủ cho q trình sản xuất Cơng ty bước GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net Trang 25 SVTH: Hoàng Thị Xuân Yến www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP đào tạo công nhân viên trình độ kỹ thuật tay nghề cao hơn, đảm bảo đủ nguồn lao động để phục vụ cho q trình sản xuất Bảng : TRÌNH ĐỘ LAO ĐỘNG TẠI CƠNG TY Đơn vị tính : người Cơ cấu lao động Số lao động Trình độ học vấn Đại học Trung cấp Phổ thông Lao động trực tiếp 1.920 - 27 1.893 Lao động gián tiếp 233 143 68 22 Tổng số lao động 2.153 143 95 1.915 % 100 6,64 4,41 88,95 Nguồn : Phòng tổng vụ Cơng Ty Cổ Phần Thuỷ Sản Cafatex Hình 1: BIỂU ĐỒ THỂ HIỆN TRÌNH ĐỘ LAO ĐỘNG CƠNG TY CAFATEX  Đánh giá: Qua biểu đồ 1, ta thấy số lao động phổ thơng Cơng ty cịn chiếm nhiều, chiếm 89% so với tổng số lao động tồn Cơng ty Với số lao động có trình độ phổ thơng đa số phận lao động trực tiếp Cơng ty Vì vậy, để sử dụng có hiệu loại máy móc thiết bị, khoa học cơng nghệ đại ngày Cơng ty cần phải đào tạo cơng nhân đạt trình GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net Trang 26 SVTH: Hoàng Thị Xuân Yến www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP độ chun mơn Ngồi ra, thực tế để hoạt động kinh doanh Công ty hiệu Cơng ty cần phải có đội ngũ cơng nhân viên có trình độ thành thạo cơng việc Do đó, Cơng ty Cafatex chuẩn bị xúc tiến đội ngũ lao động có trình độ lực lượng cơng nhân lành nghề nhằm đáp ứng nhu cầu cạnh tranh với doanh nghiệp khác ngành trình hội nhập kinh tế quốc tế Hình 2: BIỂU ĐỒ THỂ HIỆN TRÌNH ĐỘ LAO ĐỘNG GIÁN TIẾP CÔNG TY CAFATEX Bộ phận lao động gián tiếp Công ty gồm nhiều phận thuộc phòng ban tiêu biểu cấp quản lý, nhân viên văn phịng, nhân viên thu mua,…Trình độ phận lao động gián tiếp thể cụ thể thông qua bảng biểu đồ 2, qua biểu đồ này, ta thấy rõ tổng số lao động phận lao động gián tiếp 233 người Trong đó, số lao động có trình độ Đại học 143 người chiếm 62%, số lao động có trình độ Trung cấp 68 người chiếm 29% số lao động phổ thông 22 người chiếm 9% Từ đó, cho thấy trình độ Đại học chiếm số lượng lớn tổng lực lượng lao động gián tiếp Công ty nên Công ty có chiến lược xuất nhập phù hợp thúc đẩy tình hình hoạt động kinh doanh xuất Công ty ngày phát triển mạnh hiệu GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net Trang 27 SVTH: Hoàng Thị Xuân Yến www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP Mặt khác, Công ty Cafatex doanh nghiệp lớn, hoạt động sản xuất kinh doanh xuất nhiều nước giới nên việc bố trí phịng ban theo chức Cơng ty phù hợp Đồng thời, việc nhóm hoạt động chun mơn hố theo chức Công ty cho phép phận hoạt động, phát huy sử dụng hiệu tài chuyên môn hợp lý  Hiện nay, nhu cầu phát triển ngày cao khoa học kỹ thuật lĩnh vực sản xuất kinh doanh, địi hỏi trình độ chuyên môn người lao động phải nâng cao, để đáp ứng nhu cầu thực tế từ thị trường Cơng ty xem xét q trình tuyển dụng lựa chọn nhân viên cách tích cực việc thi tuyển đầu vào cho phù hợp với q trình phát triển lâu dài cơng ty Ngoài ra, việc đề bạt nhân viên giữ chức vụ quản lý Cơng ty hợp lý tạo động lực nhân viên khác, nhiên, dễ phát sinh mâu thuẫn ảnh hưởng tiêu cực Vì vậy, trình hoạt động tới Cơng ty có hướng lựa chọn nhân viên, mà vấn đề chủ yếu Công ty đặt lực thật nhân viên Điều đem lại phù hợp với công việc đẩy nhanh tiến độ hoạt động Cơng ty Tất q trình tuyển dụng lao động đào tạo lao động góp phần lớn đến thành công hay thất bại Cơng ty 3.2.2 Tổ chức hoạch tốn lao động Cơng ty tổ chức việc theo dõi tình hình sử dụng lao động vừa hạch toán theo thời gian lao động vừa hạch toán kết lao động 3.2.2.1 Hạch toán số lượng lao động : a Phân loại lao động theo thời gian lao động : +Lao động danh sách biên chế Công ty gồm hợp đồng ngắn hạn dài hạn + Lao động mang tính thời vụ Những lao động biên chế Cơng ty trọng quan tâm, có kế hoạch sử dụng dự trù năm Đồng thời lực lượng hưởng sách đào tạo nâng cao trình độ tay nghề GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net Trang 28 SVTH: Hoàng Thị Xuân Yến www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP b Phân loại theo chức lao động trình kinh doanh + Lao động bán hàng: nhân viên bán hàng, tiếp thị, nghiên cứu thị trường… + Lao động thực chức quản lý : nhân viên quản lý hành chính, quản lý kinh tế Ban Giám Đốc, trưởng, phó phịng ban, … Cách phân loại giúp cho vịêc tập hợp chi phí lao động kịp thời xác Biết tỉ trọng loại lao động chiếm tổng số từ giúp cho việc phân cơng bố trí lao động cách hợp lý Cơng ty 3.2.2.2 Hạch toán thời gian lao động Việc hạch toán thời gian lao động Doanh nghiệp phụ thuộc vào công việc phân công +Làm việc theo ca kíp gồm : Cơng nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm, nhân viên phân xưởng +Làm việc theo hành chính: Người lao động chun mơn nghiệp vụ phịng, phịng tổ chức nhân sự, phịng kế tốn, phịng kỹ thuật, ban Lãnh Đạo… Chứng từ để hạch toán thời gian lao động bảng chấm cơng ghi rõ ngày làm việc, nghỉ việc người lao động, lý nghỉ việc, Hàng ngày trưởng phòng ban, tổ trưởng phụ trách tổ điểm danh trực tiếp công khai để người lao động giám sát chặt chẽ thời gian lao động người Mẫu bảng chấm công sử dụng chung cho tồn Cơng ty 3.2.2.3 Hạch tốn kết lao động Hàng ngày tổ trưởng vào phiếu giao công việc lệnh sản xuất xác định rõ nội dung công việc, chất lượng công việc, thời gian hồn thành để chuyển cho nhân viên hạch tốn phân xưởng để tổng hợp kết lao động Khi hồn thành cơng việc, tổ trưởng báo cáo nộp phiếu giao việc, lệnh sản xuất, bảng chấm công phòng tổ chức nhân xác nhận Cuối chuyển phịng kế tốn tổng hợp chứng từ để làm sở tính lương cho cơng nhân, toán lương cho họ làm sở để phân bổ vào chi phí GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net Trang 29 SVTH: Hoàng Thị Xuân Yến www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP 748.980.201.224đ cần 2.143 cơng nhân công ty sử dụng 2.057 công nhân Vậy so với năm 2007 doanh nghiệp tiết kiệm 77 công nhân, điều chứng tỏ việc sử dụng công nhân sản xuất trực tiếp năm 2008 có hiệu năm 2007 Để làm rõ nguyên nhân kết sản xuất thay đổi ta xét : Kết sản xuất tiêu giá trị sản lượng năm so với năm trước giảm 62.141.339.416 đồng, hai nguyên nhân: -Ảnh hưởng nhân tố số lượng nhân công: ( 2.057 – 2.320 ) x 349.621,35= - 91.950.415 (ngàn đồng) Do số lượng công nhân giảm 263 người nên giá trị sản lượng giảm 91.950.415 ngàn đồng -Ảnh hưởng nhân tố suất lao động: 2.057 x (362.112,88 – 349.621,35) = + 29.809.077 (ngàn đồng) Do suất lao động công nhân tăng 14.491,53 ngàn đồng/người nên giá trị sản lượng tăng 29.809.077 đồng Qua phân tích ta thấy lượng lao động năm 2008 so với năm 2007 giảm 263 cơng nhân với suất lao động năm 2007 349.621,35 ngàn đồng làm cho giá trị sản xuất giảm 91.950.415 ngàn đồng Tuy nhiên, suất lao động công nhân năm 2008 lại tăng so với năm 2007 14.491,53 ngàn đồng Qua phân tích ta thấy tốc độ tăng suất lao động ảnh hưởng lớn đến tốc độ tăng giá trị sản xuất, đồng thời việc quản lý sử dụng lao động Công ty năm 2008 tương đối tốt cần phát huy Trong Cơng ty ngồi lực lượng nhân viên sản xuất lực lượng nhân viên : nhân viên kỹ thuật, quản lý, nhân viên khác Tuy nhiên số lượng nhân viên chiếm tỷ lệ nhỏ Vì vậy, khơng vào phân tích biến đơng lực lương GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net Trang 31 SVTH: Hoàng Thị Xuân Yến www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP 3.3 PHÂN TÍCH HÌNH THỨC TRẢ LƯƠNG 3.3.1 Hình thức tiền lương áp dụng cơng ty Cơng ty sử dụng hai hình thức tiền lương: lương thời gian lương sản phẩm áp dụng cho tồn Cơng ty  Lương thời gian: Mức lương làm sở để tính BHXH, BHYT cho người lao động Hệ số lương x lương Lương thời gian = x số ngày công 26 Ở Công ty quy định ngày công nhân viên tháng đầy đủ 26 ngày, tùy vào số ngày làm việc đầy đủ hay vắng mặt (do phòng ban sở trực thuộc báo lên) mà Cơng ty có tỷ suất điều chỉnh lương cách hợp lý Tuy nhiên mức lương Nghị Định Cơng ty tính cho nhân viên thường hưởng đủ 26 ngày cơng ngày cơng không ảnh hưởng nhiều đến lương Nghị Định Công ty Mức lương Nhà Nước quy định tối thiểu 540.000 đồng/tháng, nghị định 166/NĐ-CP, 167/NĐ-CP 168/NĐ-CP (áp dụng từ 1.1.2008)  Lương công nhật (còn gọi lương thời gian): mức lương thỏa thuận người lao động với công ty trước làm việc, áp dụng lao động gián tiếp cơng ty nhân viên phịng kế tốn, phịng tổng vụ, phịng tiếp thị bán hàng, phịng điện lạnh Lương công nhật = Mức lương công nhật x Số ngày làm việc thực tế  Lương sản phẩm: công nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm Lương sản phẩm = Đơn giá tiền lương x Số lượng sản phẩm sản xuất Có phận hưởng lương tập thể, có phận hưởng lương cá nhân GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net Trang 32 SVTH: Hoàng Thị Xuân Yến www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP Tiền lương theo sản phẩm tập thể : vào số lượng sản phẩm hoàn thành tổ đơn giá chung để tính cho tổ Sau phân phối lại cho người tổ Một số nhân tố ảnh hưởng tới tiền lương sản phẩm: + Hệ số trách nhiệm: Là hệ số thể theo chức danh công việc phân công, thể tính phức tạp cơng việc, tính trách nhiệm người làm công việc - Trưởng Ca phận hệ số 1,2 - Phó Trưởng Ca hệ số 1,05 - Công nhân không đảm nhận chức vụ trách nhiệm hệ số Ở Công ty hệ số cao thể chức vụ trách nhiệm cao Các nhân viên Công ty phấn đấu làm việc ngày hiệu để có hệ số ngày cao + Hệ số ABC (hay điểm thi đua): Hàng ngày Trưởng phòng, tổ trưởng tổ chấm điểm cán sự, tổ viên theo tiêu chuẩn Công ty quy định sẵn Đến cuối tháng tiến hành đóng góp ý kiến bình chọn, xếp loại cách dân chủ cơng khai Ở Cơng ty có ba tiêu chuẩn thi đua chủ yếu : • Hồn thành nhiệm vụ trị giao • Chấp hành nội quy quan, pháp luật Nhà Nước • Tham gia hoạt động đoàn thể Sau dựa vào tiêu chấm điểm, bình chọn tiến hành xếp loại theo quy định sau: + Người lao động đạt loại A( hưởng 100% hệ số lương sản phẩm) + Người lao động đạt loại B (hưởng 80% hệ số lương sản phẩm) + Người lao động loại C (hưởng 60% hệ số lương sản phẩm)  Các khoản trích theo lương cơng ty Các khoản trích theo lương Cơng ty gồm có: BHXH, BHYT, KPCĐ Việc trích lập khoản BHXH, BHYT dựa vào lương Mức lương nộp BHXH, BHYT xác định hệ số cấp bậc tiền lương công GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net Trang 33 SVTH: Hoàng Thị Xuân Yến www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP nhân viên Việc xác định mức lương đóng BHXH, BHYT thực sau: Mức lương nộp BHXH, BHYT = 540.000đ * Hệ số cấp bậc  Cơng ty tính BHXH, BHYT theo chế độ Nhà nước - Trích BHXH 20% tiền lương phải trả cho công nhân viên Trong cơng ty chịu đưa vào chi phí 15%, người lao động chịu trừ vào lương 5% - Trích BHYT 3% tiền lương phải trả cho cơng nhân viên Trong trích 2% cơng ty chịu đưa vào chi phí, 1% trừ vào lương cơng nhân viên - Đối với KPCĐ: mức trích 2% tổng thu nhập, cơng ty chịu tính vào chi phí sản xuất kinh doanh Khoản trích dựa lương thực tế trả tháng áp dụng cho tồn cơng nhân viên Cơng ty ( gồm kỳ: kỳ + kỳ 2) Và kinh phí cơng đồn nộp cho quan cấp vào cuối q Tại cơng đồn cơng ty giữ lại 1% KPCĐ để chi trả khoản chi phí phát sinh sau: + Chi cho cán công nhân viên gia đình có tai nạn, ốm đau, cha mẹ (chồng vợ) cơng đồn thăm + Chi cán công nhân viên công ty bị bệnh, ốm đau nghỉ phép, trợ cấp gia đình khó khăn + Chi cán cơng nhân viên có tiệc cưới hỏi Cơng đồn chi tiền cho công ty + Chi tiền thưởng cho hoạt động cơng đồn vào dịp lễ, Tết + Chi tổ chức cho công nhân viên nghỉ mát GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net Trang 34 SVTH: Hoàng Thị Xuân Yến www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net Trang 35 SVTH: Hoàng Thị Xuân Yến www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP Bảng : BẢNG TÍNH LƯƠNG SẢN PHẨM THÁNG 12/2008 Sản Phẩm Tôm Đơn giá sản lượng Thành tiền BHLĐ Thành phẩm tơm Thay bao bì (3,2% đgiá) Cộng 28,60 0,92 134.375,61 93.250,40 3.843.142 85.343 3.928.485 Sản Phảm Cá sản lượng thành tiền 744.169,93 136.717 ngày Họ Tê n Chức vụ A Hệ số ngày cơng Tlương Tlương tổng lương hệ số mức lương trích BHYT, tiề n lương ngày tlương tlương công B TN làm cá sản phẩm lương TG BHXH 6% chi đọt I nghỉ nghỉ phé p lai TG TG T12/2008 phé p năm lãnh quy đổi làm tôm C Diệp T hu Hằng T rưởng ca 300 A 1,20 360,0 242.657 1.322.367 1.565.024 4,2 2.268.000 136.080 200.000 436.153,85 1.665.098 Phan T hị Hồng T rinh P.T rưởng Ca 324 A 1,05 340,2 229.311 1.249.637 1.478.948 4,2 2.268.000 136.080 200.000 0 1.142.868 Nguyễn T hị T hu T hủy Công nhân 324 A 1,00 324,0 218.391 1.190.130 1.408.522 2,01 1.085.400 65.124 200.000 125.238,46 1.268.636 Nguyễn T hị phương Công nhân 324 A 1,00 324,0 218.391 1.190.130 1.408.522 2,42 1.306.800 78.408 200.000 50.261,54 1.180.375 Huỳnh T hị Chính Cơng nhân 324 A 200.000 174.461,54 1.246.903 Hà T hị T uyết Công nhân 324 A 200.000 150.784,62 1.280.898 Phạm T hị Mơ Công nhân 312 A 1,00 312,0 210.303 1.146.051 1.356.354 3,49 1.884.600 113.076 200.000 144.969,23 1.188.247 Đặng T hị T ím Cơng nhân 324 A 1,00 324,0 218.391 1.190.130 1.408.522 2,01 1.085.400 65.124 200.000 0 1.143.398 Nguyễn Ngọc Xuân Công nhân 324 A 1,00 324,0 218.391 1.190.130 1.408.522 2,01 1.085.400 65.124 200.000 83.492,31 1.226.890 Lê Minh Hiếu T rưởng ca 324 A 1,20 388,8 262.070 1.428.156 1.690.226 4,2 2.268.000 136.080 200.000 0 1.354.146 Vương T hị T ô P.T rưởng Ca 324 A 1,05 340,2 229.311 1.249.637 1.478.948 4,2 2.268.000 136.080 200.000 261.692,31 1.404.560 T rần T hị Bé Công nhân 218 A 200.000 174.461,54 786.090 Lê T hị Ai Dân Công nhân 305 A 200.000 100.523,08 1.148.038 Phan T hi Chính Cơng nhân 324 A 1,00 324,0 218.391 1.190.130 1.408.522 4,2 2.268.000 136.080 200.000 174.461,54 1.246.903 Đặng Ngọc Ánh Công nhân 324 A 1,00 324,0 218.391 1.190.130 1.408.522 2,42 1.306.800 78.408 200.000 0 1.130.114 Nguyễn T hị Ngọc T hảo Công nhân 324 A 1,00 324,0 218.391 1.190.130 1.408.522 4,2 2.268.000 136.080 200.000 348.923,08 1.421.365 Nguyễn T hị Ngị Cơng nhân 324 A 1,00 324,0 218.391 1.190.130 1.408.522 4,2 2.268.000 136.080 200.000 174.461,54 1.246.903 T ô T hu Hiền Công nhân 324 A 1,00 324,0 218.391 1.190.130 1.408.522 2,01 1.085.400 65.124 200.000 0 1.143.398 5.828,2 3.928.485 21.408.383 25.336.868 59,0 31.865.400 1.911.924 3.600.000 33 2.399.885 22.224.829 CỘ NG 1,00 1,00 1,00 1,00 5.671 324,0 324,0 218,0 305,0 218.391 218.391 146.942 205.585 1.190.130 1.190.130 800.767 1.120.338 1.408.522 1.408.522 947.709 1.325.923 4,2 2,42 4,2 2,42 2.268.000 1.306.800 2.268.000 1.306.800 136.080 78.408 136.080 78.408 Nguồn :phòng tổng vụ GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net Trang 36 SVTH: Hoàng Thị Xuân Yến 21.283.260 125.123 21.408.383 www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP  Sau cách tính lương cụ thể cho phận : Tổ BHLĐ, với số liệu minh họa tháng 12/2008: *Lương sản phẩm: Lương sản phẩm = tiền lương x gia công người  tiền lương sản phẩm tổ + Tiền lương =  (gia công người) + Gia công người = công x hệ số trách nhiệm Cụ thể, tiền lương sản phẩm Trưởng Ca Diệp Thu Hằng: + Gia công = công x hệ số trách nhiệm = 300 x 1,2 = 360  tiền lương sản phẩm Tôm tổ + Tiền lương sản phẩm Tôm =  (gia công người) = 3.928.485  674 đồng 5.828,2  tiền lương sản phẩm Cá tổ + Tiền lương sản phẩm Cá =  (gia công người) = 21.408.383  3.673,24 đồng 5.828,2 - Tiền lương làm Tôm = gia công x tiền lương SP Tôm = 360 x 674 = 242.657 đồng -Tiền lương làm Cá = gia công x tiền lương SP Cá = 360 x 3.673,24 = 1.322.366 đồng Lương sản phẩm = Tiền lương làm Tôm + Tiền lương làm Cá = 242.657 + 1.322.366 = 1.565.023 đồng GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net Trang 37 SVTH: Hoàng Thị Xuân Yến www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP *Lương thời gian: Lương thời gian : Mức lương sở để tính BHYT, BHXH cho người lao động Lương thời gian = hệ số lương x mức lương tối thiểu Cụ thể, tiền lương thời gian Trưởng Ca Diệp Thu Hằng Lương thời gian = 4,2 x 540.000 = 2.268.000 đồng * Tính khoản trích theo lương tính vào chi phí trừ vào lương nhân viên Cụ thể khoản trích theo lương Trưởng Ca Diệp Thu Hằng: - Mức trích BHXH nhân viên: 2.268.000 x 20% = 453.600 đồng +Trong đó: doanh nghiệp chịu đưa vào chi phí: 2.268.000 x 15% = 340.200 đồng +Người lao động chịu trừ vào lương: 2.268.000 x 5% = 113, đồng - Mức trích BHYT nhân viên: 2.268.000 x 3% = 68.040 đồng +Trong đó: doanh nghiệp chịu đưa vào chi phí: 2,268,000 x 2% = 45,360 đồng +Người lao động chịu trừ vào lương: 2.268.000 x 1% = 22.680 đồng -Mức trích KPCĐ nhân viên: 1.565.023 x 2% = 31.300 đồng Doanh nghiệp chịu đưa vào chi phí: 1.565.023 x 2% = 31.300 đồng Cộng khoản trích theo lương Diệp Thu Hằng = BHYT (5%) + BHXH (1%) = 113.400 + 22.680 = 136.080 đồng Nghỉ phép năm : Lương thời gian Nghỉ phép năm = x ngày nghỉ phép 26 GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net Trang 38 SVTH: Hoàng Thị Xuân Yến www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP Cụ thể, ngày nghỉ phép Trưởng Ca Diệp Thu Hằng: = 2.268.000 x5  436.153 đồng 26 *Lương thực lãnh: Lương thực lãnh = (lương SP + ngày nghỉ phép) – (trích BHYT, BHXH + tiền lương chi đợt 1) Cụ thể, lương thực lãnh Trưởng Ca Diệp Thu Hằng = (1.565.023 + 436.153) - (136.080 + 200.000) = 1.665.096 đồng Tương tự, ta tính lương cơng nhân khác tổ BHLĐ Nhận xét: Việc trả lương cho khối văn phịng theo thời gian mà cơng ty vận dụng tính tốn hồn tồn hợp lý, phận văn phịng khơng trực tiếp tạo sản phẩm, nên khơng thể tính lương khối văn phịng theo sản phẩm được, công ty áp dụng lương theo thời gian để trả cho họ Tuy nhiên, có hạn chế, họ quan tâm đến thời gian làm việc mà không quan tâm đến chất lượng công việc, để khắc phục cơng ty nên có sách quản lý phù hợp Việc trả lương theo sản phẩm cho phận trực tiếp sản xuất hợp lý, phận sản xuất làm việc có đơn đặt hàng hay cơng ty dự đốn nhu cầu thị trường tiến hành sản xuất để dự trữ Sản phẩm tạo gắn trực tiếp với người công nhân nên việc trả lương theo sản phẩm cho phận sản xuất hồn tồn phù hợp Người cơng nhân làm nhiều hưởng lương nhiều, làm hưởng ít, điều phù hợp với nguyên tắc “ làm theo lực, trả theo lao động” Nhưng dừng lại chất lượng sản phẩm ra, cơng nhân chạy theo sản lượng để có thu nhập cao, cơng ty mà trả lương cho nhân viên theo hệ số cấp bậc công việc Tiền lương phụ thuộc vào số làm việc chuẩn số làm việc chuẩn thể chất lượng công việc mà người công nhân thực Tóm lại, cơng ty áp dụng chế độ trả lương phù hợp với đối tượng lao động GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net Trang 39 SVTH: Hoàng Thị Xuân Yến www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP 3.3.2 Quy trình trả lương Bảng tổng hợp sản lượng tính lương Bảng chấm cơng Tổ trưởng phận lập Phịng tổng vụ Lập bảng tính lương tính lương Phịng kế tốn Kiểm tra Ban giám đốc Duyệt Thủ quỹ Chi trả lương Tổ trưởng phận Phát lương Cán công nhân viên 3.3.3 Cách tốn lương Cơng Ty Cơng ty tốn lương cho nhân viên chia làm đợt + Đợt 1: Từ ngày 20 đến ngày 25 tháng + Đợt 2: Từ ngày 10 đến ngày 15 tháng sau Ở Cơng ty việc tốn lương ln kịp thời, hạn, khơng có trường hợp Cơng ty trả chậm tiền lương cho người lao động tháng tháng làm ăn khơng hiệu quỹ lương trích dự phịng lập trước GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net Trang 40 SVTH: Hoàng Thị Xuân Yến www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP Công ty việc trả lương cho nhân viên vừa tiền mặt vừa qua tài khoản Ngân Hàng + Thanh toán tiền mặt cơng nhân thời vụ + Thanh tốn thẻ ATM: ngân hàng Ngoại thương (nhân viên quản lý), ngân hàng đầu tư phát triển (công nhân) 3.4 PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ GIỮA LAO ĐỘNG VÀ TIỀN LƯƠNG Bảng : SO SÁNH LAO ĐỘNG VÀ QŨY TIỀN LƯƠNG TRONG NĂM 2008 Tháng Số lao động(người) Quỹ lương phân phối(đồng) 2.550 3.468.641.334 2.479 3.535.006.200 2.377 2.997.518.436 2.227 3.665.163.296 2.006 3.776.240.238 1.928 3.719.586.618 2.126 3.981.027.741 2.505 4.696.445.646 2.544 4.454.413.784 10 2.328 3.580.722.774 11 2.255 3.283.383.101 12 2.153 2.889.812.392 Nguồn : Phịng tổng vụ cơng ty Cổ Phần Thuỷ Sản Cafatex GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net Trang 41 SVTH: Hoàng Thị Xuân Yến www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP Hình 3: BIỂU DIỄN SỐ LAO ĐỘNG TRONG CÁC THÁNG NĂM 2008 Hình 4: BIỂU DIỄN QUỸ LƯƠNG CÁC THÁNG TRONG NĂM 2008 Nhìn vào đồ thị ta nhận xét điều số lao động quỹ lương biến động qua tháng năm 2008 − Số lao động quỹ lương có khuynh hướng gấp khúc, điểm gấp khúc tháng cao tháng thấp (quỹ lương tháng 4.696.445.646 đồng so với tháng 12 2.889.812.392 đồng), (số lao động tháng 2.544 người so với tháng 1.928 người) GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net Trang 42 SVTH: Hoàng Thị Xuân Yến www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP − Sở dĩ quỹ lương tháng tháng cao do: cơng ty có đơn đặt hàng nhiều, thị phần mở rộng… làm cho doanh thu tháng cao, dẫn đến quỹ lương tháng 8, cao Các tháng lại tương đối ổn định − Số lao động tháng biến động, cơng ty có cơng nhân làm việc theo thời vụ (dưới 90 ngày) Số lao động tháng đầu năm có xu hướng giảm (tháng đến tháng 6) Nguyên nhân tâm lý người lao động (sau ngày nghỉ tết Nguyên Đán số công nhân thường có tâm lý khơng muốn làm, Mặt khác - thời điểm trước vụ thu hoạch lúa hè thu 2008 - lúa giá, khơng lao động nông thôn chọn lại quê làm nông nghiệp; kể có người bỏ việc làm doanh nghiệp trở quê …).Công ty phải tuyển thêm công nhân để bảo bảo tốc độ sản xuất bình thường Đến tháng cuối năm lao động có xu hướng tăng trở lại −Trong tháng 1: Đây tháng có số lượng công nhân cao năm (2.550 công nhân) Trong doanh thu lại giảm thị trường ngành thủy sản biến động nên công ty đơn đặt hàng, dẫn đến quỹ lương thấp − Tháng 6: số lượng công nhân công ty 1.928 công nhân, giảm nhiều so với tháng Tuy nhiên quỹ lương tháng cao do: doanh thu cơng ty vào tháng này, bên cạnh số lượng cơng nhân có xu hướng giảm từ tháng ảnh hưởng không tốt tinh thần cán - công nhân viên công ty Công ty có chế độ hỗ trợ thêm tiền lương cho công nhân viên thông qua khoản phụ cấp trích từ quỹ dự phịng Nhìn chung số lao động quỹ lương phân phối biến động tương đương Mặc dù, kinh doanh năm 2008 công ty gặp nhiều khó khăn, bị tác động từ khủng hoảng kinh tế tồn cầu Viêt Nam Chứng tỏ, Cơng ty quan tâm đến thu nhập người lao động Ln có kế hoạch, biện pháp hữu hiệu để tránh tình trạng biến động quỹ lương làm ảnh hưởng đến sống người lao động GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net Trang 43 SVTH: Hoàng Thị Xuân Yến www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP BẢNG : TÌNH HÌNH THU NHẬP CỦA CƠNG NHÂN VIÊN Khoản Mục Tổng quỹ lương (1.000đ) Số lao động (người) Thu nhập bình quân (1.000đ/người/tháng) Năm 2006 36.704.000 Năm 2007 43.818.250 Năm 2008 44.082.500 2.368 1.292 2.555 1.429 2.290 1.604 Nguồn : Phịng tổng vụ cơng ty Cổ phần Thuỷ Sản Cafatex Qua năm 2006, 2007, 2008 ta thấy: + Số lao động năm 2007 tăng 7,9% so với năm 2006 Sỡ dĩ số lao động tăng kinh doanh năm 2006 có hiệu nên năm 2007 , công ty mở rộng qui mô sản xuất nên tuyển thêm nhân viên Do đó, số lao động tăng thu nhập bình quân tăng điều tất yếu + Số lao động năm 2008 giảm 10,3% so với năm 2007 Nguyên nhân thiếu nguyên liệu, đơn đặt hàng nên cơng ty giảm cơng suất điều đồng nghĩa với việc giảm cơng nhân BIỂU ĐỒ 5: BIỂU DIỄN TỔNG QUỸ LƯƠNG GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net Trang 44 SVTH: Hoàng Thị Xuân Yến www.kinhtehoc.net LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP BIỂU ĐỒ 6: BIỂU DIỄN THU NHẬP CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG o Tổng quỹ tiền lương năm 2007 so với năm 2006 tăng 19,4% dẫn đến tiền lương bình quân năm 2007 so với năm 2006 tăng 10,6% o Tổng quỹ tiền lương năm 2008 so với năm 2007 tăng 0,6% dẫn đến tiền lương bình quân năm 2008 so với năm 2007 tăng 12,2% Tiền lương phát cho CB-CNV lấy từ nguồn tổng quỹ lương công ty, tổng quỹ lương công ty phụ thuộc vào doanh thu công ty Doanh thu công ty qua năm liên tục giảm đơn đặt hàng giảm, thiếu nguyên liệu Tuy nhiên, quỹ lương tăng cơng ty tăng đơn giá tiền lương kích thích người lao động đảm bảo đời sống cho người lao động thời kỳ khủng hoảng, năm 2007 công ty áp dụng chế độ trả lương theo qui định mới, nâng mức lương từ 350.000 đồng lên 450.000 đồng năm 2008 mức lương 540.000đồng Điều làm cho thu nhập CB-CNV tăng lên đáng kể: tiền lương mà CB - CNV lãnh kết trình lao động thân GVHD: Th.S Lê Long Hậu http://www.kinhtehoc.net Trang 45 SVTH: Hoàng Thị Xuân Yến ... PHÂN TÍCH HÌNH THỨC TRẢ LƯƠNG 3.3.1 Hình thức tiền lương áp dụng cơng ty Cơng ty sử dụng hai hình thức tiền lương: lương thời gian lương sản phẩm áp dụng cho toàn Công ty  Lương thời gian: Mức lương. .. cơng ty chịu đưa vào chi phí 15%, người lao động chịu trừ vào lương 5% - Trích BHYT 3% tiền lương phải trả cho cơng nhân viên Trong trích 2% cơng ty chịu đưa vào chi phí, 1% trừ vào lương công nhân. .. thực tế  Lương sản phẩm: công nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm Lương sản phẩm = Đơn giá tiền lương x Số lượng sản phẩm sản xuất Có phận hưởng lương tập thể, có phận hưởng lương cá nhân GVHD: