MỘT SỐ GIẢI PHÁP VỀ VẤN ĐỀ lao động, tiền lương và các nhân tố ảnh hưởng đến chi phí lương tại công ty Cổ Phần Thuỷ Sản Cafatex

Mặc dù số lao động định biên làm việc tại các phòng ban, phân xưởng chiếm đa phần nhưng do công ty sử dụng lực lượng lao động thời vụ linh hoạt theo hoạt động sản xuất kinh doanh nên đã

CHƯƠNG 5

MỘT SỐ GIẢI PHÁP VỀ VẤN ĐỀ LAO ĐỘNG VÀ TIỀN LƯƠNG

TẠI CÔNG TY 5.1 ĐÁNH GIÁ

5.1.1 Lực lượng lao động

Lực lượng lao động của Công ty tính đến thời điểm tháng 12/2008 là 2.135 người là tương đối đáp ứng được nhu cầu về nhân sự cho Công ty Với một lực lượng nhân viên hành chính đã qua đào tạo có hệ thống ở các trường Đại Học, Cao Đẳng thì việc nâng cao, bổ sung kiến thức mới cho nhân viên tại công ty có nhiều điều kiện thuận lợi hơn so với lực lượng lao động có trình độ thấp Họ nhạy bén trước sự thay đổi của thị trường, luôn chủ động tìm kiếm thị trường, khách hàng kinh doanh có hiệu quả Tuy nhiên bên cạnh đó, lực lượng lao động trực tiếp tại các xưởng với trình độ học vấn vẫn còn thấp, chỉ được đào tạo qua lớp cơ bản,

do đó vẫn còn hạn chế việc nắm bắt các phương pháp, cách thức áp dụng mới khi làm việc Vì vậy, cần bồi dưỡng, nâng cao trình độ của công nhân viên

Tình hình số lượng lao động trong công ty không đều nhau giữa các tháng trong năm Mặc dù số lao động định biên làm việc tại các phòng ban, phân xưởng chiếm đa phần nhưng do công ty sử dụng lực lượng lao động thời vụ linh hoạt theo hoạt động sản xuất kinh doanh nên đã dẫn đến sự dao động về số lượng lao động trong công ty

• Ưu điểm của việc sử dụng lao động thời vụ là tiết kiệm được chi phí trong giá thành sản phẩm trong những trường hợp công ty dư thừa lao động vì có ít đơn đặt hàng, từ đó tạo lợi thế cạnh tranh cho sản phẩm và tăng lợi nhuận cho công ty

• Bên cạnh đó cũng có mặt hạn chế là: khi hoạt động sản xuất kinh doanh

có hiệu quả, công ty nhận được nhiều đơn đặt hàng, cần tăng cường số lao động thời vụ thì việc tìm kiếm số lao động thời vụ có đủ tiêu chuẩn, trình độ tay nghề phù hợp với công việc sản xuất của công ty đôi lúc sẽ gặp khó khăn Do thị trường lao động không đủ đáp ứng hoặc tâm lý người lao động không thích làm việc theo thời vụ mà ngược lại họ muốn có một công việc thật ổn định để có thể đảm bảo

cuộc sống của mình Bên cạnh đó, đối với những người lao động theo thời vụ, họ không phải đóng các khoản BHXH, KPCĐ và họ cũng không được hưởng một khoản trợ cấp nào khi ốm đau, tai nạn lao động… Công ty cần phải xem xét đến các trường hợp này để đảm bảo an toàn người lao động, có như thế người lao động mới có thể yên tâm làm việc và đóng góp hết khả năng lao động của mình

5.1.2 Hình thức trả lương và chính sách tiền lương

Tiền lương và trợ cấp bảo hiểm xã hội là nguồn thu nhập chủ yếu của người lao động, đồng thời là yếu tố chi phí sản xuất quan trọng cấu thành giá thành sản phẩm Vì vậy, cùng với sự phát triển nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, tiền lương của người lao động cũng không ngừng được nâng lên Tuy nhiên, công ty tăng mức tiền lương vượt quá năng suất lao động

Công ty sử dụng cả hai hình thức trả lương là lương theo thời gian và lương theo sản phẩm Về lương theo thời gian thì công ty áp dụng hình thức trả lương công nhật đối với lao động quản lý Còn đối với lương theo sản phẩm thì áp dụng đối với công nhân trực tiếp sản xuất Tuy nhiên vẫn còn phụ thuộc nhiều vào sự quyết định cho hưởng lương của Ban Giám Đốc Tuy vậy hình thức trả lương theo sản phẩm này có tác dụng làm cho người lao động quan tâm nhiều đến kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh vì nó gắn liền với lợi ích của họ, tránh nảy sinh tư tưởng làm việc trì trệ, câu giờ không đẩy nhanh cường độ lao động Do đó tạo nên

sự liên kết gắn bó trong công việc giữa nhân viên với người quản lý, lãnh đạo

Như vậy với việc áp dụng cả hai hình thức trả lương thì Công ty đã khắc phục được khuyết điểm khi chỉ trả lương theo thời gian là có những nhân viên do thâm niên công tác lâu năm nên mức lương thời gian cao trong một khoảng thời gian nào đó thì năng suất lao động không được cao do sức khỏe, năng lực, trình độ,…Ngược lại có những người do thâm niên công tác ngắn nhưng năng lực làm việc tốt thì mức lương lại thấp

Qua 3 năm chính sách tiền lương của công ty có nhiều thay đổi, cụ thể đơn giá tiền lương của người lao động ở từng phân xưởng thay đổi dẫn đến thu nhập của người lao động không ngừng tăng, qua quá trình phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến chi phí tiền lương, ta thấy thu nhập của người lao động tăng qua các

năm chủ yếu là do đơn giá tiền lương tăng Măc dù, doanh thu liên tục giảm qua các năm nhưng công ty luôn có gắng tăng thu nhập bình quân cho người lao động

để đảm bảo đời sống người lao động mà quan trọng hơn cả là để giữ chân người

lao động làm việc tại công ty

Còn đối với việc thưởng cho nhân viên khi làm việc đạt năng suất cao thì không có mà chỉ tính tỉ lệ hưởng lương theo sản phẩm Việc khen thưởng chỉ được tiến hành mỗi năm một lần vào kỳ Đại hội công nhân viên toàn Công ty Mặc dù, kinh doanh năm 2008 của công ty gặp nhiều khó khăn, bị tác động từ cuộc khủng hoảng kinh tế chung toàn cầu và ở Việt Nam Kết quả kinh doanh năm 2008 của công ty không có lãi, nhưng xét thấy đời sống CB- CNV còn nhiều khó khăn Hội Đồng Quản Trị công ty quyết định thưởng cuối năm 2008 mức thưởng mỗi người

là 1 tháng lương bình quân trong năm, xem đây là việc chia sẻ của công ty Điều này cho thấy, Công ty đã cố gắng rất nhiều khi tạo mọi điều kiện có thể cho nhân viên của mình, trong tình trạng khủng hoảng hiện nay thì việc chính sách khen thưởng của công ty là hợp lý

Ngoài ra Công ty còn quan tâm chăm sóc đến tình trạng sức khỏe, đau ốm… và đời sống của công nhân viên như sắp xếp thời gian lao động hợp lý theo từng thời vụ, thời điểm, thực hiện làm thêm, tăng ca hợp lý, thực hiện nghỉ bù, để đảm bảo ngày giờ công của người lao động là 8 giờ/ngày Bên cạnh còn phổ biến

áp dụng những chính sách có lợi cho người lao động để người lao động được hưởng tất cả quyền lợi của mình và yên tâm hơn trong công việc

Tóm lại, trong tình hình suy thoái thì hình thức lương và chính sách lương của công ty là hợp lý, luôn tạo mọi điều kiện cho người lao động làm việc tốt nhất Tuy nhiên, tốc độ tăng tiền lương nhanh hơn tốc độ tăng của năng suất lao động

Vì vậy, công ty cần có những biện pháp tăng năng suất làm việc của người lao động, từ đó tiết kiệm chi phí, hạ giá thành sản xuất, tăng doanh thu

5.2 GIẢI PHÁP

5.2.1 Về lao động

Công ty nên xác định nhu cầu về lao động nhằm đảm bảo cho công ty có được đúng người, đúng việc, vào đúng thời điểm cần thiết và đối phó linh hoạt với

sự thay đổi của thị trường Xác định nhu cầu lao động không chính xác sẽ dẫn đến một là thừa lao động sẽ làm tăng chi phí; hai là thiếu lao động hay chất lượng lao động không đáp ứng nhu cầu sẽ ảnh hưởng đến chất lượng thực hiện công việc và

bỏ lở cơ hội kinh doanh

Hiện nay công tác tuyển chọn nguồn nhân lực của Công ty là tương đối hợp lý và đúng với chế độ, chính sách Tuy nhiên để cho công tác này có hiệu quả hơn nữa thì Công ty nên:

- Xác định rõ những yêu cầu về trình độ của người lao động đối với tất cả các công việc

- Việc tuyển chọn nguồn nhân lực của Công ty không nên quá tập trung vào việc xem xét bằng cấp hay sự giới thiếu của người khác Nên tập trung vào quá trình phỏng vấn, thử việc

- Ưu tiên cho những người biết nhiều việc

Công nhân trực tiếp tại các xưởng với trình độ học vấn vẫn còn thấp để công nhân tiếp cận và sử dụng được công nghệ cao thì nhất thiết phải nâng cao trình độ học vấn, tay nghề Tuy nhiên với cường độ làm việc cao, thu nhập thấp nên việc học, nâng cao trình độ của công nhân vẫn rất khó khăn Ngoài việc tuyên truyền cho công nhân tham gia các lớp dạy văn hóa vào buổi tối, công ty nên có những chính sách nhằm giúp công nhân yên tâm học như giảm học phí, cho vay tiền đi học

Cuộc khủng hoảng kinh tế còn kéo dài, việc xuất khẩu chắc chắn sẽ gặp nhiều khó khăn Thu nhập qua kinh doanh xuất khẩu của công ty cũng sẽ bị ảnh hưởng không nhỏ Vì vậy, công ty cần phải xem xét và thắt chặt chi phí để có thể

duy trì đủ việc làm cho người lao động trong công ty và vượt qua được khó khăn

Công ty muốn giảm chi phí thì trước hết phải giảm thời gian lao động hao phí và nâng cao năng suất lao động:

+ Để giảm thời gian lao động hao phí thì Công ty phải bố trí, sắp xếp lao động thật sự phù hợp giữa trình độ tay nghề và yêu cầu của các công nhân Hơn thế nữa, những người có tay nghề cao nên bố trí những khâu đầu vào quan trọng

để xử lý nguyên vật liệu nhằm tránh các hiện tượng không đảm bảo chất lượng nguyên liệu dẫn đến thành phẩm tạo ra cũng không đạt chất lượng cao

+ Kiểm tra chất lượng nguyên vật liệu đầu vào giúp người công nhân sau khi nhận vật tư thì có thể bắt đầu làm ngay không ảnh hưởng đến thời gian làm việc, chất lượng công việc của công nhân Vì vậy, nguyên vật liệu đầu vào đảm bảo giúp người công nhân làm việc hiệu quả cao hơn

+ Tính định mức hao phí của sản phẩm để giao cho công nhân đúng số lượng nguyên vật liệu đầu vào nhằm không để lãng phí vật liệu đầu vào, làm cho giá thành sản phẩm hạ, lợi nhuận tăng nên tiền lương cũng tăng

+ Trang bị bảo hộ lao động đầy đủ giúp nhân viên yên tâm trong lao động, sản xuất làm cho năng suất lao động tăng

Bên cạnh đó, Công ty cần xây dựng đội ngũ Marketing để nghiên cứu các chiến lược lâu dài về thị trường, khách hàng, duy trì quan hệ với các khách hàng truyền thống Cần có nhân viên đi khảo sát ở các nước cả Châu Á lẫn Châu Âu để

mở rộng thêm thị trường, ký kết thêm hợp đồng mới Xây dựng chiến lược sản phẩm, thương hiệu cho Công ty

5.2.2 Về tiền lương:

Quỹ lương phụ thuộc vào doanh thu của công ty Vì vậy, để thu nhập bình quân của người lao động tăng Doanh nghiệp cần có biện pháp tăng doanh thu bán hàng, để kiềm chế và chống lại việc doanh thu của doanh nghiệp liên tục giảm qua các năm Vì vậy, muốn tăng doanh thu thì có hai cách, đó là tăng sản lượng tiêu thụ hoặc là tăng giá bán, đồng thời, có thể kết hợp tăng sản lượng và giá bán Tuy nhiên, trong điều kiện môi trường kinh doanh cạnh tranh gay gắt, quyết liệt của nền kinh tế như hiện nay thì khả năng tăng giá bán là vấn đề vô cùng khó khăn không chỉ riêng với Công ty cổ phần thủy sản Cafatex mà là đối với tất cả các doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh nói chung Do đó, để tăng doanh thu trong tương lai thì Công ty phải có những biện pháp thích hợp để có thể gia tăng

phần sản lượng tiêu thụ bằng cách đẩy mạnh việc đầu tư công nghệ mới hiện đại hơn nữa với công suất lớn, hạn chế được thời gian hao phí trong sản xuất Từ đó,

sẽ nâng cao năng lực sản xuất của Công ty, kết hợp với việc mở rộng thị trường, tìm thêm khách hàng mới

Để hạn chế mặt tiêu cực trả lương thời gian đối với lao động quản lý, bán hàng Công ty nên trả thêm lương trách nhiệm và lương hiệu quả cho khối phòng ban Nếu nhân viên nào không làm việc tích cực, không hoàn thành nhiệm vụ của mình ảnh hưởng xấu đến kết quả hoạt động của công ty thì sẽ bị ban giám đốc trừ

đi phần lương hiệu quả, lương trách nhiệm Chính điều này đã khuyến khích cán

bộ công nhân viên làm việc đúng tinh thần trách nhiệm của mình Hơn nữa, họ không ngừng phấn đấu làm việc để được đánh giá là làm việc có hiệu quả cao để cuối năm tùy theo số điểm đánh giá mà họ nhận được khoản tiền thưởng phù hợp

Để đối phó với tình huống khủng hoảng chưa thấy dấu hiệu phục hồi trong thời gian dài và với mục đích tạm thời giữ được việc làm cho 100% CB-CNV Người lao động và công ty phải cùng nhau cố gắng hợp tác vượt qua khó khăn trước mắt và phục hồi phát triển sản xuất ngay khi có điều kiện thuận lợi

Cụ thể :

+ CB - CNV đi muộn từ 10 phút trở xuống không phải trừ lương (vẫn tính

là đủ 8 tiếng), đi muộn trên 10 phút thì trừ thời gian đi muộn không tính lương Công nhân viên nhiều lần đi muộn dưới 10 phút không tính cộng dồn thời gian mà thực hiện theo quy định về kỷ luật của công ty

+ Đối với lao động quản lý, kỹ thuật đang hưởng lương cố định trong toàn công ty, nên chia sẻ với công ty bằng việc tạm thời điều chỉnh giảm lương từ 10%

- 30%

+ Sắp sếp thời gian làm việc nghỉ không hưởng lương, chỉ đảm bảo vừa đủ nhân lực (không thừa) theo quy mô sản xuất hằng ngày của 2 nhà máy đối với CB

- CNV quản lý của 2 nhà máy, cán bộ nhân viên quản lý kỹ thuật - công nghệ phục vụ trực tiếp sản xuất (làm việc theo ca)

+ Sắp xếp luân phiên cho nghỉ từ 1 đến 2 ngày làm việc trong 1 tuần không hưởng lương đối với CB - CNV phòng nghiệp vụ (làm việc theo giờ hành chính)

 Nhìn chung, khi Công ty muốn ngày càng phát triển mạnh thì điều cần nhất mà Công ty nên làm đó là tạo môi trường làm việc tốt nhất cho công nhân,cần có sự hợp lý, công bằng trong chế độ tiền lương, khi đó họ sẽ hăng hái

làm việc, tìm tòi, sáng tạo và sẽ đồng tâm với mục tiêu chung của Công ty

CHƯƠNG 6:

KIẾN NGHỊ VÀ KẾT LUẬN 6.1 KẾT LUẬN

Công ty cổ phần thủy sản Cafatex là một trong những công ty hàng đầu ở Việt Nam về chế biến xuất khẩu thủy sản Ngành chế biến thủy sản thì được sự quan tâm, ưu đãi của cơ quan chức năng của tỉnh Công ty đã có những đóng góp ngày càng nhiều vào ngân sách tỉnh vì doanh nghiệp kinh doanh có hiệu quả về lợi nhuận, công ty cũng đã giải quyết được việc làm cho hàng nghìn lao động ở địa phương Tuy nhiên trong quá trình hoạt động kinh doanh công ty cũng còn gặp nhiều khó khăn, thách thức như sự cạnh tranh ngày một gay gắt hơn, những yêu cầu tiêu chuẩn của nhà nhập khẩu khắc khe hơn, vấn đề lạm phát, tạo ra khó khăn không ít cho doanh nghiệp

Qua việc phân tích tình hình lao động và tiền lương tại công ty Em nhận thấy rằng tiền lương mà người lao động nhận được phản ánh đúng năng lực, công sức mà họ đã bỏ ra, công ty luôn có những biện pháp hữu hiệu để khắc phục mặt hạn chế của các hình thức trả lương mà họ áp dụng và luôn tạo mọi điều kiện tốt cho người lao động Tuy nhiên, công ty quản lý và sử dụng lao động chưa thực sự đạt hiệu quả Khi đã có được cái nhìn tổng quan về tình hình lao động và tiền lương tại công ty, em đã mạnh dạng đưa ra một số giả pháp và kiến nghị đến ban quản trị để hoạt động công ty được tốt hơn Đơn cử cho các giải pháp và kiến nghị như có các chính sách quản lý lao động và tiền lương phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh của công ty sẽ góp phần làm giảm các khoản chi phí chưa hợp lý,

từ đó làm giảm các khoản chi phí chung của toàn doanh nghiệp Đồng thời, việc xây dựng và quản lý quỹ lương một cách phù hợp sẽ phát huy khả năng sáng tạo, năng cao chất lượng quản lý, tăng năng suất lao động và là đòn bẩy kinh tế quan trọng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

Qua quá trình học tập trên ghế nhà trường và thời gian thực tập tại công ty

cổ phần thủy sản Cafatex, em nhận thức được rằng lý thuyết phải gắn liền với thực

tế, phải biết vận dụng linh hoạt những lý thuyết đã học cho phù hợp với thực tế và

quá trình tìm hiểu thực tế là hết sức quan trọng và không thể thiếu được Chính vì vậy, trong suốt quá trình thực tập, việc quan sát, kết hợp các số liệu thực tế cũng như việc áp dụng lý thuyết, thực hành đã giúp em hoàn thành bài luận văn của mình và hơn nữa phần nào thấy được bản chất cũng như quá trình hoạt động quản

lý của vấn đề lao động và tiền lương

Với thời gian nghiên cứu và kiến thức còn hạn chế nên em không tránh khỏi những sai sót trong việc đánh giá, nhận xét về tình hình lao động và tiền lương tại công ty Vì thế, em rất mong Ban Lãnh Đạo Công Ty, quý Thầy Cô và các bạn góp ý để bài luận văn có thể hoàn thành tốt hơn

6.2 KIẾN NGHỊ

6.2.1 Đối với cơ quan chức năng

- Cần tạo cơ chế thông thoáng để doanh nghiệp yên tâm sản xuất Các thủ tục pháp lý phải tinh gọn để tạo điều kiện cho doanh nghiệp xuất khẩu thuận lợi nhanh chóng Cần có định hướng cụ thể cho những ngành mũi nhọn có khả năng mang lại giá trị cao

- Tạo cơ chế cho doanh nghiệp vay vốn hoặc có sự hỗ trợ về vốn cho doanh nghiệp để khắc phục tình trạng thiếu vốn ở doanh nghiệp

- Có chính sách khắc phục tình trạnh khủng hoảng kinh tế, vì giá cả tăng làm cho chi phí đầu vào tăng mạnh, trong khi đầu ra khó tăng theo ngay được Điều đó làm ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của doanh nghiệp Trường hợp xấu nhất doanh nghiệp có thể bị lỗ

- Tạo mối quan hệ ngoại giao, hữu nghị cấp nhà nước với các nước trong khu vực và trên thế giới, nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp xuất khẩu

- Đặt ra các tiêu chuẩn về an toàn vệ sinh như hàm lượng sinh hóa để doanh nghiệp phấn đấu đạt được Sau đó, các cơ quan chức năng của nhà nước sẽ có cơ

sở kiểm tra hàng hóa doanh nghiệp trước khi đưa ra thị trường nhằm bảo vệ người tiêu dùng

6.2.2 Đối với công ty

Trong quá trình hoạt động sản xuất, người lao động thường xuyên tiếp xúc với các yếu tố độc hại như nước có hàm lượng muối và hóa chất ăn mòn cao,

nguyên liệu thủy sản tươi sống nhanh ươn thối gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, khả năng lao động và tính mạng

+ Để khắc phục tình trạng trên, các công ty cần tăng cường độ thông thoáng cho những khu vực làm việc như tăng số lượng quạt thông gió, hút hơi khí độc, tăng quạt hút, đẩy gió phù hợp hơn và bố trí vị trí quạt cho hợp lý để làm giảm độ ẩm không khí và giảm nồng độ hơi khí độc hại phát sinh Đặc biệt là ở các phân xưởng chế biến đông lạnh

+ Đồng thời công ty cần trang bị đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân cho người lao động làm việc trong kho lạnh bảo quản thành phẩm và người lao động phải thường xuyên mang đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân khi làm việc

- Quản lý thời gian lao động tập trung một cách chặt chẽ hợp lý nhất, tạo

ý thức kỷ luật trong lao động nhằm đạt được hiệu quả và năng suất lao động

- Chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng cho CB - CNV để họ có thể làm chủ được các thiết bị máy móc và những quy trình công nghệ hiện đại, bố trí công việc lao động hợp lý đúng người, đúng việc, đúng trình độ tay nghề

- Đảm bảo đời sống vật chất cho người lao động, làm sao để kinh doanh có hiệu quả cao nhất, để có thể tăng lương cho người lao động, thu hút và giữ họ ở lại làm việc với công ty

Công ty nên đóng bảo hiểm xã hội cho cán bộ công nhân viên căn cứ theo

số tiền lương (hay tiền công) ghi trong hợp đồng lao động đã ký; và không thể đóng ở mức lương tối thiểu

Công ty nên tham gia đóng hiểm thất nghiệp cho người lao động làm việc trên 1 năm

Ngoài ra, văn hóa doanh nghiệp rất quan trọng trong việc gìn giữ và phát huy nguồn nhân lực Một môi trường làm việc minh bạch, rõ ràng cho hiệu quả làm việc cao Nhưng để giữ người, cần phải xây dựng mối quan hệ đoàn kết, thân

ái, vui vẻ phấn khởi trong Cty, làm sao để mỗi người đều cảm thấy mình có liên

hệ rất mật thiết, có vai trò quan trọng trong một tập thể Hơn nữa, các hoạt động ngoại khóa còn giúp nhân viên rèn luyện kỹ năng sống, tinh thần đoàn kết vì mục tiêu chung , tự tin và yêu công việc hơn.