Trong cuộc sống không chỉ có tình cảm giữa con người với nhau mà còn tình cảm gắn bó với công việc làm ăn và những vật thân thuộc của những con người lao động!. Trâu ơi ta bảo trâu này.[r]
Trang 1Hãy phát biểu cảm nghĩ của em về những bài ca dao ân tình, nghĩa tình mà em đã học.
YÊU CẦU
1 Kiểu bài phát biểu cảm nghĩ
2 Nội dung phát biểu cảm nghĩ là những bài ca dao ân tình, nghĩa tình đã được học Kiểu bài này học trong chương trình tập làm văn 6, nhưng nội dung ca dao khi học ở chương trình văn học lớp 7 nên đề có sự kết hợp trên là cần thiết
3 Để làm được cần thuộc và nhớ những bài ca dao ân tình, nghĩa tình
Đó là những bài ca dao về tình cảm gia đình (tình cha mẹ, ông bà, anh em, vợ chồng) tình cảm bè bạn, tình yêu quê hương Những cảm xúc, suy nghĩ của người viết nên tập trung theo những vấn đề trên, có kết hợp với phân tích kĩ một vài câu ca dao tiêu biểu
BÀI LÀM
Ca dao là những câu hát dân gian mang đậm chất trữ tình Nó thường biểu lộ tâm tư tình cảm của người dân, người thợ trong xã hội
Mà tình cảm của con người thì thật là phong phú, đa dạng nên ca dao ân tình, nghĩa tình cũng thật
đa dạng và phong phú Những bài ca dao ân tình, nghĩa tình thực sự gọi lên trong em bao cảm xúc suy tư về tình cảm quý báu của con người Việt Nam, dân tộc Việt Nam ta từ xa xưa
Nói đến tình cảm, trước hết phải nói đến tình cảm của gia đình, vì mỗi gia đình là tế bào của xã hội, nhiều gia đình hợp lại thành một xã hội Gia đình có tốt thì xã hội cũng sẽ tốt đẹp Vì vậy, cha ông ta rất chú trọng đến việc chăm lo xây dựng gia đình Điều đó là rất đúng! Và cha ông ta đã mượn
ca dao để biểu lộ tình cảm trong gia đình một cách khéo léo
Trong gia đình, tình cảm và công lao của cha mẹ dành cho con cái thật lớn lao, sâu nặng:
Công cha như núi Thái Sơn Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.
Công lao của cha mẹ to lớn sâu nặng cũng như “núi Thái Sơn” và “nước trong nguồn” là vô tận không bao giờ vơi cạn hay mất đi Cũng vì công lao và tình nghĩa mà cha mẹ dành cho ta lớn lao và sâu nặng như thế nên phận làm con như chúng ta phải làm gì?
Một lòng thờ mẹ kính cha
Trang 2Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con.
Phải rồi! Phận làm con là phải làm tròn chữ hiếu, phải biết tôn thờ và kính trọng cha mẹ ta Em sẽ
cố gắng sao cho “tròn chữ hiếu” vói cha mẹ của mình
Và trong gia đình không chỉ có tình cảm của cha mẹ mà còn cả tình cảm anh chị em, tình cảm vợ chồng
Trong gia đình, tình cảm anh chị em thật cần thiết:
Anh em như thể tay chân Rách lành đùm bọc dớ hay đỡ đần.
Đã là anh em là phải biết thương yêu nhau, đoàn kết gắn bó, cũng như “chân” với “tay” trên một cơ thể sống mà ta không thể tách rời được Bài ca dao đã cho em thấy tình cảm khăng khít gắn bó với nhau của anh em trong gia đình Điều đó làm cho em thực sự phải suy nghĩ vì em chưa bao giờ biết đoàn kết với anh chị em của mình cả Và em sẽ cố gắng để trở thành người chị, ngưòi em tốt trong gia đình
Nói về tình cảm gia đình ta cũng không thể nào quên được tình cảm vợ chồng:
Chồng ta áo rách ta thương Chồng người áo gấm xông hương mặc người.
Bài ca dao là lời của một phụ nữ đã lấy chồng Người ấy rất thương chồng mình mặc dù chồng nghèo khó “áo rách” Cũng chính vì họ thương yêu nhau nên họ đã cùng chung lưng đấu cật, không ngại khó, ngại khổ
Rủ nhau lẽn núi đốt than Chồng mang đòn gánh vợ mang quang giành.
Củi than nhem nhuốc với tình Ghi lời vàng đá xin mình chớ quên.
Và ta cũng thấy rõ hơn tình cảm vợ chồng sâu nặng Trong gian khó, tình cảm đó lại càng thắt chặt hon Phải nói rằng ca dao về tình cảm vợ chồng rất hay, giàu tình nghĩa Nó làm cho em thực sự phải xúc động đến nghẹn ngào không nói nên lời Chao ôi cái tình cảm đó thật thiêng liêng cao quý biết bao
Nói tóm lại, tình cảm gia đình trong ca dao thật phong phú và đa dạng Nó gọi lên trong em một
sự xúc động lớn lao về tình người ở đó
Trang 3Trong ca dao ân tình, nghĩa tình, tình bạn tình người, tình cảm gắn bó vói công việc làm ăn cũng không phải ít Đó cũng là tình cảm thật cao đẹp
Trong cuộc sống tình bạn thật cần thiết:
Ra đi vừa gặp bạn hiền Cũng bằng ăn quả đào tiên trên trời.
Tình bạn thật cao quý, thật đẹp biết bao Nó quý nó đẹp như quả đào tiên ở trên trời vậy! Và hơn thế nó còn có giá trị lớn lao “bằng ăn quả đào tiên trên trời” Đến đây em càng thấy rõ hơn giá trị của tình bạn trong cuộc sống
Tình người trong cuộc sống rất quan trọng và ca dao ân tình nghĩa tình biểu hiện nó cũng thật hay, thật đậm nét
Bầu ơi thương lấy bí cùng Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.
Bài ca dao khuyên chúng ta trong cuộc sống đã là con người thì phải biết thương yêu, đoàn kết với nhau Đó là tình đồng loại sâu nặng Qua đây ta thấy rõ được tình người trong cuộc sống, nó cao đẹp thật đáng trân trọng biết bao
Trong cuộc sống không chỉ có tình cảm giữa con người với nhau mà còn tình cảm gắn bó với công việc làm ăn và những vật thân thuộc của những con người lao động
Trâu ơi ta bảo trâu này Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta.
Cấy cày vốn nghiệp nông gia
Ta đây trâu đấy ai mà quán công.
Bao giờ cây lứa còn bông Thì còn ngọn có ngoài đồng trâu ăn.
Ngưừi nông dân ở đây coi trâu như một người bạn thân thiết vậy! Và họ còn có thể rủ trâu đi làm việc “cày cấy” với họ nữa Điều đó chứng tỏ tình cảm gắn bó, yêu quý loài vật của người nông dân
Em cảm thấy vô cùng trân trọng tình cảm đó và qua đây, em thấy mình như yêu những loài vật, những dụng cụ học tập của mình hữn Cảm ơn! Cảm ơn tác giả dân gian đã cho em thấy được điều đó
Ca dao ân tình, nghĩa tình còn thể hiện ở tình yêu quê hương đất nước của con ngưòi:
Trang 4Anh đi anh nhớ quê nhà Nhớ canh rau muống nhớ cà dầm tương.
Nhớ ai dãi nắng dầm sương Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao!
Bài ca dao diễn tả nỗi nhớ của một người khi xa quê hương Người ấy nhớ về quê hương mình bằng những nỗi nhớ thật giản dị chì là “canh rau muống” với “cà dầm tương” và “ai” Điều đó chứng tỏ người đi xa có một tấm lòng yêu quê hương rất mực Vì có yêu thì mới nhớ và nhớ đến da diết như vậy Phải nói rằng người ra đi có yêu lắm nên mói cất lên những nỗi nhớ giản dị mộc mạc, không có gì là cao sang như vậy Em thực sự cảm động trước nỗi nhớ đó Và cũng thấy mình như yêu quê hơn, muốn không bao giờ phải xa quê mình cả
Và không chỉ khi đi xa quê người ta mới thể hiện tình yêu quê mà còn thể hiện ngay trong khi họ đang ở quê mình:
Gió đưa cành trúc la đà Tiếng chuông Trấn Vũ canh gà Thọ Xương.
Mịt mù khói tỏa ngàn sương Nhịp chày Yên Thái mặt gương Tây Hồ.
Bài ca dao miêu tả cảnh Tây Hồ thật sinh động Và có lẽ phải yêu Hồ Tây lắm nên người nghệ sĩ mới vẽ lên được bức tranh sinh động về Hồ Tây như vậy Không chỉ yêu nữa mà ở đây ngưòi nghệ sĩ-còn ngầm tự hào về cảnh đẹp của Hồ,Tây Và cũng vì tự hào nên họ yêu Em cũng thấy mình yêu
Hồ Tây hơn, yêu quê hương đất nước và tự hào hơn về tất cả những gì có trên quê hương đất nước Việt Nam Em sẽ cố gắng xây dựng và bảo vệ những gì tươi đẹp của quê hương đất nước
Nói tóm lại những bài ca dao ân tình, nghĩa tình đă diễn tả những tình cảm, sâu nặng của con người trong cuộc sống Tất cả những tình cảm đó đều lắng sâu trong em Và nó làm cho em thực sự xúc động Em thấy cuộc sống này tươi đẹp, và đầy tình ngưòi Vì thế, em thấy mình phải suy nghĩ, mình phải làm gì đây để biểu lộ tình cảm thực sự cũng như nỗi niềm trong lòng? Có lẽ ta nên bộc lộ tình cảm đó bằng những việc làm và hành động cụ thề của một con ngưòi sống thẳng thắn, chân thành
Nói tóm lại ca dao ân tình, nghĩa tình thật hay, thật ý nghĩa Nó đã để lại trong em bao cảm xúc chân thành, sâu nặng
Trang 5Trần Thị Thúy Ngân
(Trường THCS Yên Khánh, Ninh Bình)
NHÂN XÉT
Bạn đã thuộc những câu ca dao tiêu biểu về ân tình, nghĩa tình, đã dẫn lại và nêu lên cảm xúc, suy nghĩ, đánh giá riêng của bản thân Có thể thấy được thái độ chân thành của người viết khi tự kiểm điểm là “chưa bao giờ biết đoàn kết vói anh chị em của mình cả” Cách liên hệ giữa ca dao và cuộc sống của bản thân trực tiếp và có phần trùng lặp
Dù sao chúng ta cũng đánh giá cao sự xúc động của người viết và ước muốn hành động, muốn sống chân thành, thẳng thắn, sống “người” hơn