Đề cương ôn tập giữa học kì 1 môn Văn lớp 10 | Ngữ văn - Ôn Luyện

- Một số đặc trưng cơ bản của văn học dân gian Việt Nam - Các thể loại chính của văn học dân gian Việt Nam - Các giá trị cơ bản của văn học dân gian Việt Nam.. Chiến thắng Mtao Mxây (Trí[r]

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP SỐ 1 MÔN NGỮ VĂN LỚP 10

PHẦN A: KIẾN THỨC

I TIẾNG VIỆT:

1 Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ

- Khái niệm: Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ

- Các quá trình của hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ

- Các nhân tố chi phối hoạt động giao bằng ngôn ngữ

2 Văn bản

- Khái niệm văn bản

- Đặc điểm của văn bản

- Cách phân biệt các loại văn bản

II LÀM VĂN

Lưu ý các dạng bài

1 Văn tự sự

2 Phát biểu cảm nghĩ

3 Nghị luận xã hội : nghị luận về tư tưởng đạo lý, hiện tượng đời sống

4 Nghị luận văn học

III VĂN BẢN.

1 Tổng quan văn học Việt Nam

- Các bộ phận hợp thành văn học Việt Nam

- Quá trình phát triển của văn học viết Việt Nam

- Các mối quan hệ của con người Việt Nam trong văn học

2 Khái quát văn học dân gian Việt Nam

- Một số đặc trưng cơ bản của văn học dân gian Việt Nam

- Các thể loại chính của văn học dân gian Việt Nam

- Các giá trị cơ bản của văn học dân gian Việt Nam

3 Chiến thắng Mtao Mxây (Trích Sử thi Đăm Săn)

- Khái niệm và đặc trưng của thể loại sử thi

- Tóm tắt nội dung đoạn trích

- Nghệ thuật tiêu biểu trong đoạn trích

- Cảm nhận về hình tượng nhân vật tù trưởng Đăm Săn

- Ý nghĩa của cuộc chiến giữa Đăm Săn và Mtao Mxây

4 Truyện An Dương Vương và Mị Châu- Trọng Thủy

- Khái niệm và đặc trưng của thể loại truyền thuyết

- Tóm tắt truyện

- Nhân vật An Dương Vương, Mị Châu, Trọng Thủy

- Ý nghĩa của các chi tiết hoang đường, kì ảo trong truyền thuyết Onluyen.vn

- Hình ảnh ngọc trai- giếng nước.

- Bài học lịch sử : tinh thần cảnh giác với kẻ thù, cần xử lí đúng đắn mối quan hệ riêng chung, giữa nhà với nước

5 Tấm Cám

- Khái niệm và đặc trưng của thể loại cổ tích

- Tóm tắt truyện

- Mâu thuẫn cơ bản của truyện Tấm Cám : mâu thuẫn trong gia đình và

xã hội

- Nhân vật Tấm, mẹ con Cám

- Ý nghĩa những chi tiết thần kì trong truyện

- Bài học về lối sống : ở hiềnn gặp lành, ác giả ác báo

6 Chùm ca dao than thân, yêu thương tình nghĩa

- Khái niệm và đặc trưng của thể loại ca dao

- Học thuộc các bài ca dao than thân, yêu thương tình 1,4,6

- Tâm trạng nhân vật chính trong các bài ca dao than thân, yêu thương tình nghĩa

- Nghệ thuật chủ yếu được sử dụng trong ca dao than thân dao than thân, yêu thương tình nghĩa

- Đời sống tâm hồn, tình cảm của người dân trong ca dao than thân, yêu thương tình nghĩa

7 Chùm ca dao hài hước

- Đặc điểm ca dao hài hước

- Học thuộc bài ca dao hài hước1,2

- Nhân vật chính trong các bài ca dao hài hước

- Nghệ thuật chủ yếu được sử dụng trong ca dao hài hước

- Đời sống tâm hồn, tình cảm của người dân trong ca dao hài hước : lạc quan, yêu đời…

PHẦN B: KĨ NĂNG

1 Nắm vững khái niệm, đặc trưng thể loại.

2 Tóm tắt văn bản.

3 Phân tích, cảm nhận về: nhân vật, chi tiết, vấn đề liên quan đến tác phẩm.

PHẦN C: LƯU Ý

KẾT CẤU ĐỀ:

1 Thời gian: 90 phút

2 Bố cục: 2 phần

Phần 1: Đọc – hiểu (3 điểm)

Phần 2: Làm văn (7điểm)

Onluyen.vn

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP SỐ 2 MÔN NGỮ VĂN LỚP 10

PHẦN A: KIẾN THỨC

I TIẾNG VIỆT

1 Luyện tập về các biện pháp tu từ

2 Đặc điểm của ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết

3 Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt

- Khái niệm ngôn ngữ sinh hoạt

- Đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ sinh hoạt:

II VĂN HỌC

1 Khái quát văn học Việt Nam từ thể kỷ X đến hết thế kỷ XIX

- Các giai đoạn phát triển của văn học trung đại (hoàn cảnh lịch sử, đặc điểm nội dung, nghệ thuật, tên tác giả tiêu biểu)

- Những đặc điểm cơ bản của văn học trung đại

2 Thuật hoài- Phạm Ngũ Lão

- Xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm

- Vẻ đẹp hình tượng trang nam nhi đời Trần thể hiện qua bài thơ Thuật hoài

- Hào khí Đông A thể hiện trong bài thơ Thuật hoài

- Lí tưởng và khát vọng của Phạm Ngũ Lão

3 Cảnh ngày hè- Nguyễn Trãi

- Xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác phẩm

- Cảm nhận được tư tưởng, tình cảm yêu đời, yêu thiên nhiên và ước vọng cao đẹp của nhà thơ

- Những đặc sắc nghệ thuật của thể thơ Nôm Đường luật

4 Nhàn- Nguyễn Bỉnh Khiêm

- Kiến thức cơ bản về tác giả, tác phẩm

- Vẻ đẹp nhân cách, tâm hồn Nguyễn Bỉnh Khiêm thể hiện trong bài thơ

Nhàn

- Triết lí sống “nhàn” của Nguyễn Bỉnh Khiêm

- Những đặc sắc nghệ thuật của bài thơ

5 Đọc Tiểu Thanh kí - Nguyễn Du

- Kiến thức cơ bản về tác giả, tác phẩm

Onluyen.vn

- Tâm sự xót thương, day dứt của Nguyễn Du đối với những kiếp tài hoa

và với chính mình

- Những đặc sắc nghệ thuật của bài thơ

PHẦN B: KĨ NĂNG

1 Rèn luyện kĩ năng đọc hiểu văn bản: Phong cách ngôn ngữ, phương thức

biểu đạt, biện pháp tu từ, ý nghĩa từ ngữ, bài học rút ra từ văn bản…

2 Nghị luận văn học: Cảm nhận, phân tích tác phẩm văn học

PHẦN C: CẤU TRÚC ĐỀ THI

Thời gian làm bài: 90 phút

Câu 1: Đọc hiểu (3 điểm)

Câu 2: Nghị luận văn học (7 điểm)

Onluyen.vn

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP SỐ 3 MÔN NGỮ VĂN KHỐI 10

I VỀ KIẾN THỨC

1 Tác giả Nguyễn Trãi và tác phẩm « Đại cáo bình Ngô »

- Cuộc đời và sự nghiệp văn học của Nguyễn Trãi

- Hoàn cảnh ra đời, bố cục của tác phẩm « Đại cáo bình Ngô »

- Cảm nhận, phân tích một đoạn trong bài cáo

- Về lòng yêu nước và tư tưởng nhân nghĩa trong « Đại cáo bình Ngô »

- Những đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm

2 Chuyện chức phán sự đền Tản Viên (Trích « Truyền kì mạn lục-Nguyễn Dữ »)

- Hoàn cảnh ra đời, tóm tắt tác phẩm

- Nhân vật Ngô Tử Văn

- Bài học và triết lí nhân sinh sâu sắc của tác phẩm

- Đặc sắc nghệ thuật của thể loại truyền kì

3 Đoạn trích « Hồi trống Cổ Thành » (Trích « Tam quốc diễn nghĩa

»-La Quán Trung)

- Nhân vật Quan Công, Trương Phi

- Ý nghĩa âm vang « hồi trống Cổ Thành »

II KĨ NĂNG

1 Rèn luyện kĩ năng đọc hiểu văn bản: Phong cách ngôn ngữ, phương thức

biểu đạt, biện pháp tu từ, ý nghĩa từ ngữ, bài học rút ra từ văn bản…

2 Nghị luận văn học: Cảm nhận, phân tích tác phẩm văn học

III CẤU TRÚC ĐỀ THI

Thời gian làm bài: 90 phút (gồm 2 câu)

Câu 1: Đọc hiểu (3 điểm)

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP SỐ 4 MÔN NGỮ VĂN KHỐI 10

PHẦN A: KIẾN THỨC

1 Đoạn trích Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ (trích Chinh phụ ngâm-

Đặng Trần Côn)

- Xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác của đoạn trích và tác phẩm

- Tâm trạng cô đơn, lẻ loi và khát khao hạnh phúc lứa đôi của người chinh phụ

- Giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo sâu sắc

- Những đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm

2 Nguyễn Du và truyện Kiều

- Cuộc đời và sự nghiệp văn học của Nguyễn Du

- Giá trị của Truyện Kiều

3 Đoạn trích Trao duyên (Trích Truyện Kiều của Nguyễn Du)

- Xuất xứ, hoàn cảnh và vị trí đoạn trích

- Tâm trạng nàng Kiều trong đêm trao duyên

- Giá trị hiện thực và nhân đạo của tác phẩm được thể hiện qua đoạn trích

- Những đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích

4 Đoạn trích Nỗi thương mình (Trích Truyện Kiều của Nguyễn Du)

- Xuất xứ, hoàn cảnh và vị trí đoạn trích

- Tâm trạng nàng Kiều

- Giá trị hiện thực và nhân đạo của tác phẩm được thể hiện qua đoạn trích

- Những đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích

5 Đoạn trích Chí khí anh hùng (Trích Truyện Kiều của Nguyễn Du)

- Xuất xứ, hoàn cảnh và vị trí đoạn trích

- Hình tượng người anh hùng Từ Hải

- Giấc mơ tự do và công lí của Nguyễn Du qua hình tượng Từ Hải

- Những đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích

TIẾNG VIỆT

1 Khái quát lịch sử tiếng Việt

2 Những yêu cầu về sử dụng tiếng Việt

PHẦN B: VỀ KĨ NĂNG

1 Rèn luyện kĩ năng đọc hiểu văn bản: Phong cách ngôn ngữ, phương thức

biểu đạt, biện pháp tu từ, ý nghĩa từ ngữ, bài học rút ra từ văn bản…

Onluyen.vn

2 Nghị luận văn học: Cảm nhận, phân tích tác phẩm văn học

PHẦN C: CẤU TRÚC ĐỀ THI

Thời gian làm bài: 90 phút (gồm 2 câu)

Câu 1: Đọc hiểu (3 điểm)

Câu 2: Nghị luận văn học (7 điểm)

Onluyen.vn

Bộ đề thi giữa học kì I môn Ngữ văn lớp 10 năm 2020 - 2021

ĐỀ SỐ 1

Ma trận đề thi

Chủ đề/Mức độ Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng Cộng

thấp Vận dụng cao

Chủ đề 1:

Đọc - hiểu phần

văn học

PCNNNT, phương thức biểu đạt, biện pháp tu từ ẩn dụ

- phương thức biểu đạt, biện pháp tu

từ ẩn dụ,nội dung văn bản

Yếu tố thần

kỳ, ý nghĩa

Phân tích tác dụng của biện pháp tu

từ ẩn dụ

Kĩ năng dựng đoạn

Số câu: 2

Số điểm: 4

Tỉ lệ: 40 %

1,5 điểm

15 % 1,5 điểm15% 1,0 điểm10 %

2 câu 4đ 40%

Chủ đề 2:

Làm văn

tự sự

Nhận biết được kiểu bài

Tự sự nhập vai

Chỉ ra được các

yêu cầu của đề

bài

Biết trình bày bài văn tự sự, diễn đạt ý, viết câu, dùng từ phù hợp

Có những liên tưởng thú vị, sự lí giải thấu đáo, văn viết có cảm xúc Có sự sáng tạo

Số câu:

Số điểm

Tỉ lệ:

0.5 điểm 5% 0,5 điểm5% 3,0 điểm30% 2,0 điểm20 %

1 câu 6,0 đ 60%

Tổng số câu:

Số điểm

Tỉ lệ:

2,0 điểm

20 % 2.0 điểm20% 3,0 điểm30% 3,0 điểm30 %

2 câu

10 đ 100%

Đề bài PHẦN I: ĐỌC HIỂU (4 điểm)

Onluyen.vn

Câu 1 : Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

“Trèo lên cây bưởi hái hoa, Bước xuống vườn cà hái nụ tầm xuân.

Nụ tầm xuân nở ra xanh biếc,

Em đã có chồng anh tiếc lắm thay.

Ba đồng một mớ trầu cay, Sao anh chẳng hỏi những ngày còn không.

Bây giờ em đã có chồng, Như chim vào lồng như cá cắn câu.

Cá cắn câu biết đâu mà gỡ, Chim vào lồng biết thuở nào ra ?”

(Ca dao)

1a Xác định phong cách ngôn ngữ và thể thơ của văn bản (0.5 điểm)

1b Văn bản trên sử dụng các phương thức biểu đạt nào? (0.5 điểm)

1c Nêu nội dung chính của văn bản (0.5 điểm)

1d Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong

2 câu: “Bây giờ em đã có chồng,

Như chim vào lồng như cá cắn câu.”? (1.0 điểm)

1e Viết đoạn văn từ 5 đến 7 dòng thể hiện cảm nhận của anh/chị về nỗi niềm

của nhân vật “em” trong 4 câu cuối của văn bản (0.5 điểm)

Câu 2: (1 điểm)

Trong truyện “An Dương Vương và Mị Châu Trọng Thủy” (SGK lớp 10

tập 1) có chi tiết Rùa vàng hiện lên rẽ nước đưa An Dương Vương xuống biển Anh/chị hãy cho biết ý nghĩa của chi tiết đó

PHẦN II: LÀM VĂN (6 điểm)

Bằng hình thức nhập vai hóa thân vào nhân vật, anh/chị hãy kể lại quá trình đấu tranh của Tấm với mẹ con Cám sau khi được trở thành Hoàng Hậu

-HẾT -

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ Môn: Ngữ văn – lớp 10

Onluyen.vn

Câu Nội dung Điểm

Câu 1c Lời than vãn của chàng trai về việc cô gái đã đi lấy chồng

Lời trách móc của cô gái vì chàng trai quá chậm trễ trong việc bày tỏ

tình cảm với cô

0.5

Câu 1d - Biện pháp tu từ So sánh (như chim, như cá) (0.25 điểm).

- Tác dụng: nhấn mạnh vào tình cảnh bị rang buộc bởi hôn nhân

của cô gái Gợi hình ảnh gò bó, tù túng (chim lồng, cá chậu)

Gợi cảm xúc buồn bã, tiếc nuối của cô gái(0.25 điểm).

- Biện pháp tu từ Ẩn dụ (chim vào lồng, cá cắn câu) (0.25

điểm).

- Tác dụng: nhấn mạnh vào tình cảnh bị rang buộc bởi hôn nhân

của cô gái Gợi hình ảnh gò bó, tù túng (chim lồng, cá chậu)

Gợi cảm xúc buồn bã, tiếc nuối của cô gái(0.25 điểm).

1.0

Câu 1e Bày tỏ tình cảm buồn bã, xót xa, tiếc nuối

Đúng kỹ năng viết đoạn văn

0.5

Câu 2 Ý nghĩa của yếu tố thần kì:

- Giúp câu chuyện trở nên hấp dẫn, lôi cuốn

- Phản ánh thái độ của nhân dân với nhân vật lịch sử: kính trọng, biết

ơn vị vua An Dương Vương nên nhân dân đã bất tử hóa

0.5 0.5

Phần II Bằng hình thức nhập vai hóa thân vào nhân vật, anh/chị hãy

kể lại quá trình đấu tranh của Tấm với mẹ con Cám sau khi được trở

thành Hoàng Hậu

6.0

1 Yêu cầu về kĩ năng:

- Biết vận dụng kĩ năng viết văn tự sự, kết hợp yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn tự sự

- Đảm bảo một văn bản tự sự hòan chỉnh có kết cấu chặt chẽ, bố cục 3 phần

Onluyen.vn

- Ngôn ngữ chọc lọc, trong sáng, diễn đạt lưu loát, các ý rõ ràng;

không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp

- Bài viết được trình bày rõ ràng, cẩn thận

2 Yêu cầu về kiến thức:

- Đề bài yêu cầu nhập vai nhân vật kể lại cuộc đời mình nên

bài viết cần bám sát những sự việc, chi tiết tiêu biểu của văn bản

Đồng thời cần tái hiện nội dung câu chuyện từ góc nhìn của vai

người kể chuyện và đan xen các yếu tố miêu tả, biểu cảm để câu

chuyện sinh động

- Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng

cần thể hiện được các ý cơ bản sau:

Gợi ý:

I MB

- Giới thiệu câu chuyện, nhân vật kể chuyện

II TB

Các sự việc chính:

- Tấm bị mẹ con Cám hại chết khi về giỗ bố

- Tấm hóa thành chim vàng anh bay về cung, báo hiệu sự

hiên diện của mình Mẹ con Cám giết chim vàng anh

- Tấm hóa thành cây xoan che bóng mát cho vua Mẹ con

Cám chặt cây xoan làm khung cửi

- Tấm hóa mình vào khung cửi, cảnh cáo Cám Mẹ con Cám

đốt khung cửi

- Tấm hóa thành quả thị, được một bà lão yêu thích mang

về nhà và trở lại thành người chung sống hạnh phúc bên bà lão

- Tấm gặp lại vua và được đón về cung

- Tấm trừng trị Cám

III KB

Bài học từ câu chuyện đấu tranh của Tấm: chủ động, mạnh mẽ, kiên

trì, cương quyết,

0.5 5.0

0.5 Onluyen.vn

(Học sinh có thể sáng tạo khi kể nhưng vẫn phải đảm bảo cốt truyện

và ngôn ngữ văn học; biết vận dụng các yếu tố miêu tả, biểu cảm, liên tưởng, để làm bài)

* Lưu ý :

- Chỉ cho điểm tối đa khi HS đạt được cả yêu cầu về kĩ năng và kiến thức.

Giáo viên cần linh hoạt trong khi chấm, tránh hiện tượng đếm ý cho điểm

- HS có thể trình bày theo những kết cấu khác nhau và có những cảm

nhận riêng của mình miễn là đáp ứng được yêu cầu đề thì vẫn được chấp nhận

Onluyen.vn

ĐỀ SỐ 2

I Đọc hiểu (5.0 điểm)

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

Tôi luôn ngưỡng mộ những học sinh không chỉ học xuất sắc mà còn dành được nhiều thời gian tham gia vào các hoạt động ngoại khóa Họ thường nắm giữ những vị trí quan trọng ở các câu lạc bộ trong trường và ngoài xã hội Họ đạt điểm cao trong học tập, đi thi đấu thể thao cho trường, giữ chức chủ nhiệm trong các câu lạc bộ, và trên hết, họ là những thành viên tích cực trong Đoàn, Đội Tôi luôn tự hỏi “làm thế nào mà họ có nhiều thời gian đến thế?” Mặt khác, những học sinh kém đưa ra lí do họ nhận kết quả thi không tốt là do họ không có thời gian để ôn bài Tuy nhiên, thực tế, những học sinh này lại thường không tích cực trong các hoạt động tập thể và ngoại khóa như những học sinh giỏi Tại sao lại như vậy? Tất cả mọi người đều có 24 giờ một ngày Thời gian là thứ tài sản mà ai cũng được chia đều Cho dù bạn là một học sinh giỏi, một học sinh kém, tổng thống hay một người gác cổng, bạn cũng chỉ có cùng một lượng thời gian như nhau Thời gian là thứ duy nhất mà chúng ta không thể mua được Tuy nhiên, tại sao một người như tổng thống Mỹ lại có thời gian quản lí cả một quốc gia rộng lớn trong khi đó người gác cổng lại than phiền rằng ông ta không có thời gian để học? Sự khác biệt là do những người thành công trong cuộc sống biết cách quản lí thời gian Chúng ta không thể thay đổi được thời gian nhưng có thể kiểm soát được cách chúng ta sử dụng

nó Nếu bạn làm chủ được thời gian, bạn sẽ làm chủ được cuộc sống.

(Tôi tài giỏi, bạn cũng thế, Adam Khoo, NXB Phụ nữ, 2013)

1 Nội dung chính của văn bản là gì? (0.5 điểm)

2 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản (0.5 điểm)

3 Vì sao tác giả cho rằng: Thời gian là thứ duy nhất không thể mua được? (1.0

điểm)

4 Hãy đề xuất hai giải pháp giúp mỗi người quản lí thời gian một cách hiệu quả (1.0 điểm)

5 Viết đoạn văn (từ 12 đến 15 dòng) với câu chủ đề: Lãng phí thời gian là

Onluyen.vn

lãng phí cuộc đời (2.0 điểm)

II Làm văn (5.0 điểm)

Ở một bãi biển (tỉnh Thanh Hóa), người ta tìm thấy một phiến đá hình

người cụt đầu Nhân dân cho rằng đó là ngọc thạch do xác Mị Châu hóa thành

nên đã “rước nàng” về đặt trong am thờ Mị Châu ở khu di tích Cổ Loa (Hà Nội

ngày nay) Liên quan đến câu chuyện này, nhà thơ Trần Đăng Khoa viết:

…Người dân nào xưa đưa em về đây Như muốn nhắc một điều gì…

(Trước đá Mị Châu, Trần Đăng Khoa) Theo anh/chị, qua kết cục bi thảm của Mị Châu trong truyền thuyết Truyện

An Dương Vương và Mị Châu, Trọng Thủy, tác giả dân gian muốn nhắc một

điều gì với hậu thế?

ĐÁP ÁN

ĐỌC

HIỂU

1 Khi bạn làm chủ được thời gian, bạn sẽ làm chủ được cuộc

sống

0.5

2 Phương thức biểu đạt chính: nghị luận 0.5 3

- Thời gian là thứ tài sản mà tạo hóa đã chia đều cho mỗi người

- Không có thứ gì có thể khiến thời gian thay đổi Một ngày không thể dài hơn 24 tiếng, một năm không thể nhiều hơn 365 ngày…

0.5 0.5

4

Dự kiến một số tình huống trả lời:

- Xác định rõ mục tiêu cuộc sống (ngắn hạn và dài hạn)

- Lập kế hoạch cá nhân (thời gian biểu ngày, tuần, tháng…)

- Hình thành thói quen ghi chép công việc cần làm theo thứ tự

ưu tiên…

Học sinh có thể lựa chọn các phương án trả lời khác Giám khảo chấm điểm dựa trên mức độ hợp lí của câu trả lời.

1.0

5 * Yêu cầu về kĩ năng:

- Biết cách viết đoạn văn; đoạn văn phải trích dẫn nguyên văn 0.5 Onluyen.vn