Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH XUÂN – HÀ NỘI
TRƯỜNG TIỂU HỌC THANH XUÂN TRUNG
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
GIÚP HỌC SINH NẮM VỮNG BIỆN PHÁP SO SÁNH TRONG LUYỆN TỪ VÀ CÂU LỚP 3
MÔN: TIẾNG VIỆT
Tên tác giả: Đàm Thị Ánh Tuyết
Giáo viên chủ nhiệm: Lớp 3A4
Năm học: 2011 – 2012
Trang 2đó biện pháp so sánh góp một phần không nhỏ để làm nên điều đó
Mặt khác, so sánh có khả năng khắc họa hình ảnh và gây ấn tượng mạnh
mẽ làm nên một hình thức miêu tả sinh động, so sánh còn có tác dụng làm cholời nói rõ ràng, cụ thể, diễn đạt được mọi sắc thái biểu cảm Có ai sinh ra màkhông biết rằng:
“Công cha như núi Thái Sơn Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra”.
Chỉ cần sử dụng biện pháp tu từ so sánh trong câu ca dao trên , tâm tư
tình cảm của con người sẽ được bộc lộ một cách kín đáo và tế nhị Nó gởi gắm
vào đó cả một niềm tâm sự thầm kín Như vậy đối với tác phẩm văn học nói chung, so sánh mang chức năng nhận thức và biểu cảm.
Nhờ những hình ảnh bóng bẩy, ước lệ, dùng cái này để đối chiếu cái kianhằm diễn tả những ngụ ý nghệ thuật mà so sánh tu từ được sử dụng phổ biếntrong thơ ca, đặc biệt là thơ viết cho thiếu nhi So sánh tu từ giúp các em hiểu vàcảm nhận được những bài thơ, bài văn hay, từ đó góp phần mở mang tri thứclàm phong phú về tâm hồn, tạo hứng thú khi viết văn, rèn luyện ý thức, yêu quýTiếng Việt giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt cho học sinh
Biện pháp nghệ thuật so sánh đã chính thức đưa vào phân môn Luyện
từ và câu lớp 3 Điều đó cũng khẳng định vai trò trách nhiệm của mỗi giáo viên
trong việc hình thành cho học sinh kĩ năng nhận biết và sử dụng Giúp học sinhphát triển kĩ năng giao tiếp, tạo điều kiện để học sinh phát triển một cách toàndiện đồng thời giúp giáo viên có được các phương pháp rèn luyện học sinh về kỹ
năng sử dụng biện pháp so sánh
Nhận thức rõ được tầm quan trọng của phân môn tôi mạnh dạn nghiên cứu
đề tài ''Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp
3 ''.
2 Mục đích, nhiệm vụ của đề tài
Đề tài ''Giúp học sinh nắm vững biện pháp so sánh trong luyện từ và câu lớp 3 '' nhằm giúp học sinh lớp 3 nắm vững về biện pháp so sánh, từ đó biết sử
dụng biện pháp so sánh vào viết câu văn, bài văn làm cho câu văn sinh động, gợicảm, giàu hình ảnh
Trang 33 Đối tượng nghiên cứu
Để thực hiện đề tài này, tôi đã nghiên cứu qua đối tượng học sinh lớp 3A4– Trường Tiểu học Thanh Xuân Trung với mục đích nâng cao hiệu quả giờ họcgóp phần khắc sâu kiến thức cho học sinh
4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
- Phương pháp tích hợp
- Phương pháp thực nghiệm
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
- Phương pháp điều tra
Trang 4
B NỘI DUNG
1 Những vấn đề lớ luận làm cơ sở cho đề tài
a) Mụn Tiếng Việt là một mụn học xó hội Ngoài việc cung cấp nhữnghiểu biết về cuộc sống, về mối quan hệ xó hội, mụn Tiếng Việt cũn cung cấpnhững kiến thức cơ bản để hỡnh thành những kĩ năng sử dụng Tiếng Việt như:nghe, núi, đọc viết một cỏch thành thạo
Dạy Luyện từ và cõu là cung cấp cho học sinh một số kiến thức về từ ngữ,hướng dẫn cỏc em đặt cõu, viết đoạn văn Trong chương trỡnh lớp 1, tuy khụng
cú phõn mụn Luyện từ và cõu riờng nhưng thực chất cỏc em được học luyện từ
và cõu qua cỏc bài học vần( Học kỡ I), cỏc bài tập đọc ( Học kỡ II) với cỏc yờucầu: tỡm từ cú chứa tiếng, núi cõu cú cỏc từ, ghi lại hoạt động của người trongtranh bằng 1 cõu,….Ở lớp 2 phõn mụn luyện từ và cõu đó được dạy thành cỏctiết học theo cỏc chủ điểm nhưng ở mức độ đơn giản Ở lớp 3, yờu cầu cú caohơn, cỏc em phải sử dụng từ đỳng, núi và viết thành cõu và đũi hỏi luụn cú ýthức sử dụng tiếng Việt trong giao tiếp phự hợp với cỏc chuẩn mực văn húa.Cõu và từ là đơn vị nhỏ nhất để tạo nờn văn bản Cỏc em cú núi, viết đỳng cõuvăn thỡ bài văn mới hay, hấp dẫn người đọc Để học sinh tự mỡnh viết được cõuvăn hay quả là một việc làm khú mà đũi hỏi phải cú sự hướng dẫn của giỏo viờn
Vỡ vậy, “Giỳp học sinh nắm vững biện phỏp so sỏnh trong luyện từ và cõu lớp 3” cú ý nghĩa quan trọng và cần thiết.
b Những kiến thức và kĩ năng về biện pháp so sánh học sinh đợc học ở phân
môn Luyện từ và câu lớp 3
Nội dung “so sánh” là nội dung hoàn toàn mới trong chơng trình Tiếng Việt
3 Nội dung này đợc đa vào dạy trong chơng trình Luyện từ và câu – một phânmôn đợc xây dựng trên cơ sở hai phân môn Từ ngữ và ngữ pháp của chơng trìnhcải cách giáo dục
Các bài dạy về so sánh đợc đề cập đến trong 8 tiết của chơng trình phân mônLuyện từ và câu lớp 3 Theo chơng trình này thì so sánh không đa vào dạy dớidạng cung cấp những khái niệm lí thuyết mà tất cả các nội dung về so sánh đều
đợc dạy thông qua các bài tập chủ yếu nh sau:
+Dạng bài tập nhận diện (chiếm 87,5%)
+ Dạng bài tập tái tạo (chiếm 6,25%)
+ Dạng bài tập sáng tạo ( chiếm 6,25%)
Bằng hệ thống trên, SGK truyền thụ cho học sinh các kiến thức sau:
-Tiết 1: Cấu tạo và đặc điểm của biện pháp so sánh
- Tiết 2: Khái niệm so sánh Từ chỉ quan hệ so sánh
- Tiết 3: Ôn lại các kiến thức về hình ảnh so sánh, từ chỉ quan hệ so sánh Cáckiểu so sánh: so sánh ngang bằng, so sánh hơn, so sánh kém
- Tiết 4: Nhận diện hình ảnh so sánh Nhận thức về vai trò cũng nh tác dụngcủa biện pháp so sánh
- Tiết 5,6: Mở rộng về các sự vật đem ra để so sánh với nhau
- Tiết 7: Cung cấp và khắc sâu kiến thức cho học sinh về yếu tố chỉ phơng diện
so sánh
- Tiết 8: Ôn tập
Trang 5Các kĩ năng học sinh cần đạt đợc là: tạo đợc các hình ảnh so sánh, biết ápdụng các hình ảnh so sánh vào câu văn, đoạn văn (khi đã biết tác Để phục vụcho mục đớch nghiờn cứu đề tài, tụi thống kờ phõn tớch cỏc hướng nghiờn cứubiện phỏp so sỏnh trong phõn mụn: "Luyện từ và cõu" của chương trỡnh SGK lớp
3 phục vụ cho việc giảng dạy
2 Thực trạng
2 1 Thuận lợi
a Sỏch giỏo khoa: Phõn mụn Luyện từ và cõu được trỡnh bày theo chủ
điểm rất rừ ràng, mạch lạc Đặc biệt cỏc bài tập về biện phỏp so sỏnh được đưa
ra theo thứ tự từ dễ đến khú Phõn mụn luyện từ và cõu của lớp 3 nhỡn chungngắn gọn, cụ thể đó được bớt nhiều so với chương trỡnh Từ ngữ - ngữ phỏp củalớp 3 cũ
b Giỏo viờn:
Ban giỏm hiệu luụn tạo điều kiện cho cụng tỏc giảng dạy, đó tổ chức chogiỏo viờn tham gia cỏc lớp học bồi dưỡng về cụng nghệ thụng tin để giỏo viờn cúthể sử dụng thành thạo cỏc chương trỡnh, cỏc phần mềm trờn mỏy tớnh Bản thõngiỏo viờn luụn luụn cú ý thức học hỏi về chuyờn mụn nghiệp vụ, cú năng lực sưphạm, yờu nghề
2 2 Khú khăn
a Sỏch giỏo khoa:
Sỏch giỏo khoa Tiếng Việt lớp 3 hiện nay núi chung và phõn mụn Luyện từ
và cõu núi riờng cũn tồn tại một số điểm chưa hợp lý: Mặc dự SGK đó chỳ trọng
phương phỏp thực hành nhưng những bài tập sỏng tạo vẫn cũn ớt, đơn điệu, kiến thức dạy học sinh cũn mang tớnh trừu tượng, thiếu hỡnh ảnh minh hoạ nờn học sinh cũn gặp nhiều khú khăn trong quỏ trỡnh lĩnh hội cỏc kiến thức mới
b Giỏo viờn:
Vỡ bản thõn là phụ nữ ngoài việc lờn lớp dạy học cũn phải chăm lo chogia đỡnh nờn thời gian để nghiờn cứu chuyờn mụn cũn hạn chế Một số bộ phậnnhỏ giỏo viờn vẫn chưa chỳ trọng quan tõm đến việc lồng ghộp trong quỏ trỡnhdạy học giữa cỏc phõn mụn của mụn Tiếng Việt với nhau, để khơi dậy sự hứngthỳ học tập và sự tũ mũ của phõn mụn này với phõn mụn khỏc trong mụn TiếngViệt
Trang 6c Học sinh:
Do khả năng tư duy của học sinh còn dừng lại ở mức độ tư duy đơn giản,trực quan nên việc cảm thụ nghệ thuật tu từ so sánh còn hạn chế Vốn kiến thứcvăn học của học sinh còn nghèo Một số em chưa có khả năng nhận biết về nghệthuật, học sinh chỉ mới biết các sự vật một cách cụ thể Trình độ nhận thức củahọc sinh không đồng đều Có một số học sinh còn chưa có ý thức tự giác học.Trong thời gian gần đây một số học sinh còn mê những tập truyện tranh màngôn từ trong những tập truyện đó rất cụt lủn Khi viết văn một bộ phận các emmang nguyên những ngôn từ này vào bài văn của mình Bên cạnh đó, các emcòn mang lối tư duy cụ thể, một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến con
em mình còn có quan điểm '' trăm sự nhờ nhà trường, nhờ cô'' cũng làm ảnhhưởng đến chất lượng học tập bộ môn Nên khi tiếp thu về nghệ thuật so sánh tu
từ rất khó khăn
Sau khi học được một số tiết luyện từ và câu về biện pháp so sánh tôi chocác em làm một số bài tập để kiểm tra kiến thức của các em về kỹ năng nhậnbiết biện pháp so sánh tôi đã thu được kết quả như sau:
sánh
Số học sinh không nhậnbiết tu từ so sánh
Khi nắm được kết quả khảo sát, tôi đi sâu vào phân tích và tìm ra
nguyên nhân dẫn đến cái sai của các em.Thực ra các em không nhận biết đượcbiện pháp so sánh do nhiều nguyên nhân Ở đây tôi chỉ đưa ra một số nguyênnhân chủ yếu như sau:
Năng lực tư duy yếu
Các em không thích học môn Tiếng Việt, coi đây là môn học khó, có khicòn rất sợ
Chưa nắm vững về từ chỉ sự vật nên khi tìm sự vật được so sánh hay sựvật so sánh còn sai
Chưa phân biệt được sự vật được so sánh với sự vật so sánh
Chưa nắm vững cấu tạo của cách so sánh nên khi tìm hình ảnh so sánhcòn sai hoặc thiếu
Vốn từ của các em còn nghèo nàn cho nên các em gặp khó khăn trong khiđặt câu có sử dụng hình ảnh so sánh
Từ thực tế học sinh lớp 3A4 năm học 2011 – 2012 với những nguyên nhân, tôi đã tìm ra một số giải pháp sau:
3 Giải pháp
3 1 Dạy đúng quy trình :
Trang 7Để học sinh học tốt dạng bài so sánh Bất cứ một bài tập nào, GV cầnhướng dẫn học sinh làm theo các yêu cầu sau:
- Đọc kỹ đề bài
- Xác định đúng yêu cầu của bài
- Phân tích yêu cầu của bài
- Học sinh làm bài
- So sánh đối chiếu kết quả của học sinh với đáp án ( HS phải lí giải được đáp áncủa mình )
- GV chốt cho học sinh rõ vì sao có đáp án đó
* Ví dụ : Bài tập 2 (Trang 8): Tìm sự vật được so sánh trong khổ thơ sau:
Ơ cái dấu hỏi
Trông ngộ ngộ nghê
Như vành tai nhỏ
Hỏi rồi lắng nghe
- Giáo viên yêu cầu HS đọc yêu cầu của đề
- Giải thích cho học sinh hiểu từ ngữ chỉ sự vật
+ Giáo viên có thể vẽ lên bảng hoặc giải thích cho học sinh hiểu Dấu hỏi cong
cong, nở rộng ở hai phía trên rồi nhỏ dần chẳng khác gì vành tai (Giáo viên có
thể cho học sinh nhìn vào vành tai bạn).
* Chú ý : Phương pháp này có hiệu quả nhất là sử dụng khi tìm hiểu bài
Sau khi tiến hành theo quy trình trên, tôi thấy các em đã một phần nào đó
nắm được kiến thức về so sánh
3 2 Dạy biện pháp so sánh tích hợp vào các môn học:
Song song với việc dạy đúng theo quy trình, tôi còn kết hợp dạy biện pháp so
sánh tích hợp vào các môn học Cụ thể là:
1) Tích hợp trong môn Tiếng Việt :
Khi dạy các phân môn thuộc bộ môn Tiếng Việt , giáo viên cần lồng ghépgiữa các phân môn trong môn Tiếng Việt với nhau
Trang 8Ví dụ 1: Khi dạy bài Tập đọc: "Hai bàn tay em" SGK Tiếng Việt 3 tập I (Trang
7) Trong bài này có rất nhiều hình ảnh tu từ so sánh giáo viên cần nhấn mạnh
để gây hứng thú cho tiết tiếp theo của môn: "Luyện từ và câu" Giáo viên có thểcho học sinh tìm các câu thơ có sử dụng biện pháp so sánh
Ví dụ 2 : Khi dạy bài Tập đọc “ Cửa Tùng ”, để giải thích từ ngữ (chiếc thau đồng ,bờ biển Cửa Tùng) GV có thể cho học sinh tìm câu văn có sử dụng biện
pháp so sánh Học sinh sẽ rất dễ dàng tìm ra câu :
- Mặt trời như chiếc thau đồng đỏ ối chiếu xuống mặt biển
- Người xưa đã ví bờ biển Cửa Tùng giống như một chiếc lược đồi mồi
cài vào mái tóc bạch kim của sóng biển
Với những câu văn hay như thế, học sinh đã tìm được thì sẽ nhớ rất lâu và
sẽ áp dụng tốt trong việc viết văn của nình
2) Tích hợp biện pháp so sánh qua các môn học khác :
a) Dạy Tự nhiên xã hội :
Khi dạy bài “ Các thế hệ trong gia đình’’ Giáo viên có thể cho học sinh
tìm những câu tục ngữ, ca dao, thành ngữ nói về tình cảm của những ngưòi thântrong gia đình Học sinh đại trà tìm tự do Học sinh giỏi , giáo viên có thể yêucầu cao hơn( có sử dụng biện pháp so sánh )
- Anh em như thể tay chân
- Con hơn cha là nhà có phúc
- Công cha như núi Thái Sơn
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra
b) Dạy Toán : Tích hợp biện pháp so sánh khi dạy Toán qua các dạng về nhiều
hơn , ít hơn , Điền dấu < , >, =., So sánh số lớn gấp mấy lần số bé ,Số bé bằngmột phần mấy số lớn …
Như vậy, sau khi thực hiện cách dạy biện pháp so sánh tích hợp vào các mônhọc tôi thấy kiến thức của học sinh càng được củng cố, khắc sâu hơn
3 3 Dạy theo mô hình :
Bài tập về so sánh lớp 3 được chia làm 2 dạng:
- Dạng 1: Bài tập theo mẫu(Bài tập nhận biết ) Trọng tâm
- Dạng 2: Bài tập sáng tạo ( Bài tập vận dụng )
Nhằm giúp học sinh viết câu đúng câu hay, trong quá trình giảng dạy tôi đãđưa ra một số bài tập để các em thực hành Từ đó, các em sẽ nắm vững bài hơn.Dưới đây là một số bài tập:
3 3 1 Dạng 1 :
Trang 9Giúp học sinh nhận biết các từ chỉ sự vật so sánh Dạng bài tập này rất đơn
giản Chủ yếu là nhận biết các sự vật so sánh thông qua các bài tập Dạng nàychiếm đa số trong chương trình Nó được xây dựng dựa trên 4 mô hình sau: a) Mô hình 1: So sánh: Sự vật - Sự vật
b) Mô hình 2: So sánh: Sự vật - Con người
c) Mô hình 3: So sánh: Hoạt động - Hoạt động
d) Mô hình 4: So sánh: Âm thanh - Âm thanh
Muốn học sinh của mình có một kĩ năng nhận biết biện pháp so sánh vữngvàng đòi hỏi người giáo viên phải có nghệ thuật khi hướng dẫn bài mới Dựavào các mô hình như ta vừa phân tích
* Ví dụ: Bài 2( SGK trang 8): Tìm sự vật được so sánh với nhau trong các câu thơ,
câu văn dưới đây:
"Hai bàn tay emNhư hoa đầu cành"
(Huy Cận)
"Mặt biển sáng trong như tấm thảm khổng lồ bằng ngọc thạch"
(Vũ Tú Nam)
"Cánh diều như dấu á
Ai vừa tung lên trời"
(Phạm Như Hà)
Để làm tốt bài tập này, học sinh phải phát hiện các từ chỉ sự vật được sosánh từ đó học sinh sẽ tìm được sự vật so sánh với nhau trong các câu thơ, câuvăn trên
Có 2 phương án
Trang 10Phương án 1: Gạch chân các từ chỉ sự vật so sánh trong các câu trên bằng bút
+ "Cánh diều" so sánh với "dấu á"
+ "Dấu hỏi" so sánh với "vành tai nhỏ"
Nếu giáo viên hỏi ngược lại là vì sao "Hai bàn tay em" được so sánh với
"Hoa đầu cành" hay vì sao nói "Mặt biển" như "tấm thảm khổng lồ"? Lúc đógiáo viên phải hướng học sinh tìm xem các sự vật so sánh này đều có điểm nào
giống nhau, chẳng hạn:
+ Hai bàn tay của bé nhỏ xinh như một bông hoa.
+ Mặt biển và tấm thảm đều phẳng, êm và đẹp.
+ Cánh diều hình cong cong, võng xuống giống hệt như dấu á.
(Giáo viên có thể vẽ lên bảng "Cánh diều" và "Dấu á")
* Tìm hiểu dạng A là B:
Dạng này học sinh rất dễ nhầm lẫn giữa câu so sánh với câu giới thiệu Bởi lẽ,
cả 2 kiểu câu này đều có từ “ là ”
Ví dụ :(Bài 1c, d trang 24,25): Tìm các hình ảnh so sánh trong câu :
- Mùa đông
Trời là cái tủ ướp lạnh
Mùa hè
Trời là cái bếp lò nung
- Những đêm trăng sáng , dòng sông là một đường trăng lung linh dát vàng
Trong trường hợp này, cần phải cho học sinh xác định từ chỉ sự vật trongcâu thơ : ( trời mùa đông – tủ ướp lạnh ), ( trời mùa hè – bếp lò nung)
Giáo viên giải thích cho học sinh điểm tương đồng giữa các từ chỉ sự vật được
so sánh
Trang 11- Trời mùa đông lạnh như cái tủ ướp lạnh
- Trời mùa hè nóng như bếp lửa lò nung
Trong câu : Mẹ tôi là giáo viên ( từ là có tác dụng giới thiệu Trong trường
hợp này , học sinh phải hiểu nghĩa của từ và của câu )
b Mô hình 2: So sánh: Sự vật - Con người
Dạng cuả mô hình so sánh này là:
*Dạng A như B: + A có thể là con người.
+ B sự vật đưa ra làm chuẩn để so sánh
Ví dụ: Bài tập 1/trang58: Tìm các hình ảnh so sánh trong các câu dưới đây:
"Trẻ em như búp trên cànhBiết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan"
"Trẻ em" giống như "búp trên cành" Vì đều là những sự vật còn tươi non đangphát triển đầy sức sống non tơ, chứa chan niềm hy vọng
"Bà" sống đã lâu, tuổi đã cao giống như "quả ngọt chín rồi" đều phát triển đến
độ già giặn có giá trị cao, có ích lợi cho cuộc đời, đáng nâng niu và trân trọng
* Dạng A là B:
Ví dụ : Bài tập 1/ trang 42,43( phương pháp dạy như mô hình 1)
"Ông là buổi trời chiều
Cháu là ngày rạng sáng"
* Dạng A chẳng bằng B:
Ví dụ: Bài tập 1c/trang 43 : Tìm các hình ảnh so sánh trong câu :
Những ngôi sao thức ngoài kiaChẳng bằng mẹ đã thức vì chúng conĐêm nay con ngủ giấc tròn
Svật 1 (người)
Svật 2( người )
Svật 2(Svật )
Svật 2( Svật )