Tuy nhiên hiện nay, công tác kế toán tại các xã, thị trấn trên địa bàn huyện Lệ Thủy đang còn nhiều hạn chế như: Việc lập dự toán đang còn qua loa, theo dõi việc chấp hành dự toán đang c
Trang 1ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
Trang 2Công trình được hoàn thành tại TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS HOÀNG TÙNG
Phản biện 1: TS Phạm Hoài Hương
Phản biện 2: PGS.TS Trần Thị Cẩm Thanh
Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp thạc sĩ Kế toán họp tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà
Nẵng vào ngày 14 tháng 11 năm 2020
Có thể tìm hiểu luận văn tại:
Trung tâm Thông tin-Học liệu, Đại học Đà Nẵng
Thư viện trường Đại học Kinh tế, ĐHĐN
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài:
Huyện Lệ Thủy là một huyện đồng bằng thuộc tỉnh Quảng Bình, Việt Nam Phía nam giáp huyện Vĩnh Linh (thuộc tỉnh Quảng Trị), phía bắc giáp huyện Quảng Ninh (Quảng Bình), phía Tây giáp nước CHDCND Lào, phía Đông giáp Biển Đông Huyện gồm 02 thị trấn và 24 xã
Xã, phường, thị trấn là đơn vị hành chính cấp cơ sở của Việt Nam, chính quyền cơ sở trong hệ thống tổ chức chính quyền bốn cấp
ở nước ta Tài chính xã, phường là nguồn lực cho hoạt động chính trị, kinh tế và văn hóa Ngân sách xã, phường vừa là một cấp ngân sách, vừa là đơn vị sử dụng ngân sách, chính vì vậy quản lý điều hành tài chính và ngân sách hiệu quả và ngày càng vững mạnh là nhiệm vụ quan trọng của các cấp chính quyền địa phương Việc tổ chức công tác kế toán tốt sẽ có hiệu quả góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội, an ninh chính trị các xã phường, thị trấn
Tuy nhiên hiện nay, công tác kế toán tại các xã, thị trấn trên địa bàn huyện Lệ Thủy đang còn nhiều hạn chế như: Việc lập dự toán đang còn qua loa, theo dõi việc chấp hành dự toán đang còn lõng lẻo, việc quyết toán đang còn chậm thời gian và thiếu tính chặt chẽ, năng lực về chuyên môn đang còn hạn chế hay là việc nắm bắt
và áp dụng các thông tư, hướng dẫn về tài chính đang còn hạn chế Điều này dẫn đến những sai sót không đáng có, ảnh hưởng đến hiệu quả về mặt quản lý tài chính cũng như là lòng tin của nhân dân đến chính quyền xã, thị trấn
Với những bất cập trên thì việc hoàn thiện công tác kế toán tại các xã, thị trấn trên địa bàn huyện Lệ Thủy là cần thiết ngay lúc này
Trang 4Do đó tác giả mạnh dạn chọn đề tài:"Hoàn thiện công tác kế toán
ngân sách xã, thị trấn trên địa bàn huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình" làm đề tài luận văn cao học
2 Mục tiêu nghiên cứu:
Hệ thống hóa cơ sở lý luận về công tác ngân sách xã, phường, thị trấn
Phân tích thực trạng công tác kế toán ngân sách tại các xã, thị trấn trên địa bàn huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình
Đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tại các
xã, thị trấn trên địa bàn huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán ngân sách xã, thị trấn : bao gồm quá trình lập – chấp hành – quyết toán ngân sách
Phạm vi nghiên cứu:
Công tác kế toán các xã, thị trấn trên địa bàn huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình trong năm 2019,2020
4 Phương pháp nghiên cứu:
Phương pháp quan sát: Quan sát thực tế các nghiệp vụ kinh tế tài chính phát sinh và việc xử lý các nghiệp vụ này của kế toán các
xã
Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Tiến hành phỏng vấn công chức kế toán ngân sách của các xã, thị trấn kết hợp phỏng vấn chuyên viên phòng tài chính kế hoạch huyện
Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Thu thập số liệu về thu
- chi ngân sách xã thông qua các chứng từ, sổ sách, BCTC của kỳ kế toán năm 2020
Trang 55 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài:
Về mặt lý luận: Đề tài đề cập một số vấn đề cơ bản nhất về kế toán Ngân sách nhà nước cấp xã và quá trình thực hiện, chấp hành và quyết toán ngân sách xã, thị trấn với cấp trên ở Huyện Lệ Thủy
Về thực tiễn: Đề tài này là một đề tài khá mới mẻ, giúp cho cấp trên quản lý cũng như công chức kế toán ngân sách tại các xã, thị trấn thấy được những hạn chế, tồn tại từ đó đưa ra những thay đổi phù hợp với yêu cầu ngày càng cao của công tác kế toán ngân sách
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán ngân sách
xã, thị trấn trên địa bàn huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình
7 Tổng quan tài liệu nghiên cứu.
Liên quan đến công tác kế toán cấp xã có rất nhiều văn bản được ban hành hướng dẫn: Thông tư số 60/2003/TT-BTC ngày 23/6/2003 của Bộ Tài chính quy định về quản lý ngân sách xã và các hoạt động tài chính khác ở cấp xã Thông tư quy định về nguồn thu, nhiệm vụ chi và quy trình quản lý ngân sách xã, phạm vi và tổ chức quản lý các hoạt động tài chính khác của xã Nghị định số 130/2005/NĐ-CP ngày 17/10/2005 quy định chế độ tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng biến chế và kinh phí quản lý hành chính đối
Trang 6với cơ quan nhà nước Nghị định số 117/2013/NĐ-CP sửa đổi Nghị định số 130/2005/NĐ-CP ngày 17/10/2005 của Chính phủ, nghị định này bổ sung điểm e vào khoản 1, điều 1 quy định chế độ tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng biến chế và kinh phí quản lý hành chính đối với cơ quan nhà nước có tài khoản và con dấu riêng Nghị định này tạo điều kiện cho các đơn vị cấp xã phát huy tối đa quyền tự chủ,
tự chịu trách nhiệm, tăng thu nhập cho cán bộ công chức khi có số chi thực tế thấp hơn dự toán được giao về kinh phí thực hiện tự chủ Thông tư số 108/2008/TT-BTC ngày 18/11/2008 của Bộ Tài chính hướng dẫn xử lý ngân sách cuối năm và báo cáo quyết toán ngân sách hằng năm Thông tư quy định thời hạn chi, tạm ứng ngân sách (kể cả tạm ứng vốn đầu tư xây dựng cơ bản) đối với các nhiệm vụ được bố trí trong dự toán NSNN hàng năm được thực hiện chậm nhất đến hết ngày 31/1 năm sau, dự toán Ngân sách giao cho đơn vị,
dự án, công trình chưa sử dụng hoặc sử dụng chưa hết (gọi là số dư
dự toán) không được chi tiếp và bị huỷ bỏ
Thông tư 70/2019/TT-BTC ngày 03 tháng 10 năm 2019 của
Bộ tài chính về hướng dẫn chế độ kế toán ngân sách và tài chính xã Trong phạm vi các đề tài luận văn có tác giả Võ Minh Nhật Phương với đề tài “ Hoàn thiện công tác kế toán xã, phường trên địa
bàn thành phố Hội An” Luận văn đã giải quyết được một số vấn đề:
Thứ nhất, đã nêu được một số nội dung cơ bản về kế toán tài chính trong các đơn vị cấp xã Thứ hai, luận văn đã khái quát và đánh giá thực trạng công tác kế toán tài chính tại các xã, phường trên địa bàn thành phố Hội An Từ đó rút ra được những tồn tại của công tác kế toán tài chính tại các đơn vị Thứ ba, đề xuất những giải pháp hoàn
Trang 7thiện về nội dung tổ chức công tác kế toán ở các xã, phường ở Hội
An
Ở trên ở một khía cạnh nào đó, luận văn đã phản ánh được cơ bản công tác kế toán ở một số đơn vị cụ thể được nghiên cứu Nội dung đề cập đến công tác kế toán dưới góc độ chung cho các đơn vị ngân sách cấp xã Tác giả có thể tham khảo một cách có chọn lọc và tổng hợp để áp dụng cụ thể ở các xã thuộc huyện mình nghiên cứu Luận văn của tác giả Bùi Thị Thanh Thảo (2015) với đề tài “ Hoàn thiện công tác kế toán cấp xã, trường hợp huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam” Luận văn đã giải quyết một số vấn đề Thứ nhất,
đã nêu được một số nội dung cơ bản về kế toán tài chính trong các đơn vị cấp xã Thứ hai, luận văn đã khái quát và đánh giá thực trạng công tác kế toán tài chính tại các xã trên địa huyện Nam Giang Từ
đó rút ra được những tồn tại của công tác kế toán tài chính tại các đơn vị Thứ ba, đề xuất những giải pháp hoàn thiện về nội dung tổ chức công tác kế toán ở các xã thuộc huyện Nam Giang
Luận văn thạc sỹ quản trị kinh doanh của Võ Thị Tuyết Nga (
2013) với đề tài " Hoàn thiện công tác kế toán ở các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Tư Pháp tỉnh Quảng Nam" Luận văn đã giải quyết
được một số vấn đề Thứ nhất, phân tích được hoạt động đặc trưng của các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Tư Pháp tỉnh Quảng Nam Thứ hai, phản ánh thực tế công tác kế toán tại các đơn vị này, từ đó nhận xét các ưu điểm và đưa ra các hạn chế trong công tác kế toán cần khắc phục Thứ ba, thông qua đánh giá thực trạng, luận văn đã đưa
ra phương hướng và giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện tổ chức kế toán tại các đơn vị này
Trang 8Hiện nay chưa có một công trình nào nghiên cứu về công tác
kế toán ngân sách xã, thị trấn trên địa bàn huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình Xuất phát từ những vấn đề đang tồn tại trong thực tiễn tác giả tổng hợp những vấn đề cơ bản về tổ chức công tác kế toán trong các đơn vị cấp xã từ khâu lập dự toán, chấp hành dự toán và quyết toán ngân sách Đánh giá thực trạng công tác kế toán, phân tích những ưu điểm và tồn tại, từ đó đưa ra một số giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện công tác kế toán ngân sách xã, thị trấn trên địa bàn huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình
1.1.2 Đặc điểm cơ bản của kế toán Ngân sách xã,
phường, thị trấn
Trang 9Ngân sách xã vừa là một cấp ngân sách cơ sở trong hệ thống NSNN, vừa là một đơn vị trực tiếp sử dụng kinh phí
1.1.3 Nhiệm vụ chính của kế toán ngân sách xã, phường, thị trấn
- Thu thập, xử lý, kiểm tra, giám sát các khoản thu, chi ngân sách
- Thực hiện kiểm tra, kiểm soát tình hình chấp hành dự toán thu, chi ngân sách xã
- Phân tích tình hình thực hiện dự toán thu, chi ngân sách
- Lập báo cáo tài chính và báo cáo quyết toán ngân sách
1.1.4 Nguyên tắc kế toán được áp dụng
Kế toán ngân sách xã, phường phải thực hiện trên cơ sở kế toán tiền
1.1.5 Yêu cầu của kế toán Ngân sách xã, phường, thị trấn
Trong các khâu của quá trình kế toán như lập chứng từ thu nhận xử lý số liệu, ghi sổ kế toán, lập báo cáo kế toán, kiểm tra kế toán phải đáp ứng được các yêu cầu chung đặt ra cho kế toán như: đầy đủ, kịp thời, chính xác, trung thực, tiết kiệm, hiệu quả
1.1.6 Kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán
a Kế toán trưởng
b Phụ trách kế toán
1.2 CHU TRÌNH QUẢN LÝ NGÂN SÁCH XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN - CƠ SỞ CỦA TỔ CHỨC KẾ TOÁN CẤP XÃ
1.2.1 Lập dự toán ngân sách xã, phường, thị trấn
a Căn cứ lập dự toán ngân sách xã, phường, thị trấn
b Phương pháp lập dự toán ngân sách xã
Trang 10-Lập dự toán thu ngân sách xã
Bước 1: Xác định các nguồn thu Ngân sách xã năm kế hoạch Bước 2: Xác định dự toán thu Ngân sách xã năm kế hoạch
- Lập dự toán chi ngân sách xã
+ Đối với chi đầu tư phát triển
Bước 1: Xác định danh mục các dự án đầu tư năm kế hoạch Bước 2: Xác định nhu cầu vốn đầu tư cho các dự án năm kế hoạch
+ Đối với chi thường xuyên: Tổng dự toán chi thường xuyên ngân sách xã được xác định bằng cách tổng hợp dự toán chi thường xuyên của năm theo từng nội dung chi cụ thể của các chính sách, chế
độ hoạt động của các cơ quan nhà nước, Đảng và các tổ chức chính trị - xã hội ở cấp xã
+ Đối với chi thường xuyên: Tổng dự toán chi thường xuyên ngân sách xã được xác định bằng cách tổng hợp dự toán chi thường xuyên của năm theo từng nội dung chi cụ thể của các chính sách, chế
độ hoạt động của các cơ quan nhà nước, Đảng và các tổ chức chính trị - xã hội ở cấp xã
Tổng hợp chi đầu tư và chi thường xuyên để có tổng dự toán chi năm kế hoạch
1.2.2 Tổ chức chấp hành dự toán ngân sách xã, phường,
thị trấn
a Chấp hành dự toán thu ngân sách xã, phường, thị trấn
UBND xã có nhiệm vụ phối hợp với cơ quan thuế đảm bảo thu đúng, thu đủ và kịp thời các khoản thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác vào NSNN
b Chấp hành dự toán chi Ngân sách xã, phường, thị trấn
Trang 11Kế toán xã cần căn cứ vào dự toán chi cả năm đã được UBND
xã phân bổ chi tiết theo mục lục ngân sách đã gửi KBNN trước ngày 31/12 để thực hiện chi trả cho các hoạt động theo dự toán
1.2.3 Quyết toán ngân sách xã
Quyết toán ngân sách xã là việc tổng kết, đánh giá việc tổ chức thực hiện thu, chi ngân sách xã trong năm theo quyết định của các cơ quan có thẩm quyền, cũng như xem xét trách nhiệm pháp lý của chính quyền cấp xã trong việc huy động và sử dụng ngân sách
1.3 CHẾ ĐỘ KẾ TOÁN VẬN DỤNG Ở CÁC XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN
1.3.1 Chứng từ kế toán
Thông tư 70/2019/TT-BTC ngày 03 tháng 10 năm 2019 của
Bộ trưởng Bộ Tài chính Chứng từ kế toán là những giấy tờ và vật mang tin phản ánh nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh và đã hoàn thành, làm căn cứ ghi sổ kế toán
1.3.2 Tài khoản kế toán ở các xã, phường, thị trấn
Theo Luật Kế toán qui định “ Đơn vị phải căn cứ vào hệ thống tài khoản kế toán do Bộ Tài chính qui định để vận dụng tài khoản kế toán ở đơn vị”
1.3.3 Hình thức sổ kế toán ở các xã, thị trấn
Các xã phải mở sổ kế toán để ghi chép, hệ thống và lưu giữ toàn bộ các nghiệp vụ kinh tế, tài chính đã phát sinh của xã Việc bảo quản, lưu trữ sổ kế toán thực hiện theo quy định của pháp luật về kế toán, các văn bản có liên quan và quy định tại Thông tư này
Trang 121.4 CÁC NỘI DUNG KẾ TOÁN NGÂN SÁCH XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN
1.4.1 Kế toán tiền mặt, tiền gửi Kho bạc
Phản ánh số hiện có và tình hình biến động các khoản tiền mặt tại quỹ của xã, tiền thuộc quỹ ngân sách và tiền gửi khác của xã tại KBNN
1.4.2 Kế toán các khoản thu ngân sách
- Trong phần hành này, kế toán theo dõi các khoản chi ngân sách sử dụng TK 714 - Thu ngân sách xã hạch toán vào NSNN, TK
337 - Thu ngân sách xã chưa hạch toán vào NSNN
1.4.3 Kế toán các khoản chi ngân sách
Trong phần hành này, kế toán theo dõi các khoản chi ngân sách sử dụng TK 814 - Chi ngân sách xã hạch toán vào NSNN
a Số lượng báo cáo: gồm 9 mẫu
b Thời hạn nộp báo cáo
- Thời hạn nộp báo cáo quyết toán năm cho UBND xã để trình HĐND xã và Phòng tài chính huyện do UBND tỉnh quy định
Trang 131.5.3 Trình tự lập báo cáo kế toán ở đơn vị cấp xã, phường, thị trấn
BÌNH
2.1 ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI, TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG VÀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CỦA HUYỆN LỆ THỦY
2.1.1 Đặc điểm tự nhiên, xã hội
Huyện Lệ Thủy có 2 thị trấn và 24 xã vào năm 2020
2.1.2 Đặc điểm tình hình thực hiện thu, chi ngân sách của huyện Lệ Thủy
a Đặc điểm tình hình thu ngân sách
Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn năm 2019:
256.700.083.942 đồng, đạt 197.5% so với KH giao
b Đặc điểm tình hình chi ngân sách
2.1.3 Cơ cấu tổ chức hoạt động của các xã
Các đơn vị cấp xã, thị trấn trên địa bàn huyện Lệ Thủy đểu có
cơ cấu tổ chức hoạt động giống nhau, các chức danh của cán bộ xã được quy định thống nhất tại Nghị định số: 92/2009/NĐ-CP ngày
Trang 1422/10/2009 của Chính phủ và Nghị định 34/2019/NĐ-CP ngày 24/4/2019 của Chính phủ
Trong Bộ phận tài chính của các xã, thị trấn đều có 1 kế toán
2.1.4 Lập dự toán phục vụ quản lý tài chính ở các xã, thị trấn
Lập dự toán là dự trù các khoản thu, chi ngân sách theo các chỉ tiêu xác định trong một năm, được các cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt và là căn cứ để thực hiện các hoạt động thu, chi của
xã trong năm
2.2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN NGÂN SÁCH
XÃ, THỊ TRẤN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN LỆ THỦY, TỈNH QUẢNG BÌNH
2.2.1 Tổ chức thực hiện quy trình kế toán ở các xã, thị trấn
a Thực hiện chứng từ kế toán
Chứng từ kế toán sử dụng tại các xã, thị trấn tuân thủ theo quy tại Thông tư 70/TT-BTC ngày 03/10/2019 của Bộ trưởng Bộ Tài chính về việc ban hành Chế độ kế toán ngân sách và tài chính xã Quá trình luân chuyển chứng từ được quan sát ở các xã như sau:
- Bước 1: Lập chứng từ
Các nghiệp vụ kinh tế phát sinh hằng ngày đều được kế toán lập chứng từ Kế toán sử dụng phần mềm kế toán Ngân sách xã, nhập các thông tin cần thiết về nghiệp vụ kinh tế phát sinh vào mẫu chứng
từ đã thiết kế sẵn
- Bước 2 : Kiểm tra và ký chứng từ
Tất cả chứng từ đều tập hợp ở bộ phận kế toán, kế toán tiến hành kiểm tra tính rõ ràng, trung thực đầy đủ, hợp pháp của các yếu