Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN Giảng dạy phần Chủ nghĩa Xã Hội Khoa Học trong môn những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác Lê nin theo định hướng phát triển năng lực cho sinh viên k28 trường Cao đẳng Sư phạm Hòa BìnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Giảng dạy phần Chủ nghĩa Xã Hội Khoa Học trong môn những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác Lê nin theo định hướng phát triển năng lực cho sinh viên k28 trường Cao đẳng Sư phạm Hòa BìnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Giảng dạy phần Chủ nghĩa Xã Hội Khoa Học trong môn những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác Lê nin theo định hướng phát triển năng lực cho sinh viên k28 trường Cao đẳng Sư phạm Hòa BìnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Giảng dạy phần Chủ nghĩa Xã Hội Khoa Học trong môn những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác Lê nin theo định hướng phát triển năng lực cho sinh viên k28 trường Cao đẳng Sư phạm Hòa BìnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Giảng dạy phần Chủ nghĩa Xã Hội Khoa Học trong môn những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác Lê nin theo định hướng phát triển năng lực cho sinh viên k28 trường Cao đẳng Sư phạm Hòa BìnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Giảng dạy phần Chủ nghĩa Xã Hội Khoa Học trong môn những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác Lê nin theo định hướng phát triển năng lực cho sinh viên k28 trường Cao đẳng Sư phạm Hòa BìnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Giảng dạy phần Chủ nghĩa Xã Hội Khoa Học trong môn những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác Lê nin theo định hướng phát triển năng lực cho sinh viên k28 trường Cao đẳng Sư phạm Hòa BìnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Giảng dạy phần Chủ nghĩa Xã Hội Khoa Học trong môn những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác Lê nin theo định hướng phát triển năng lực cho sinh viên k28 trường Cao đẳng Sư phạm Hòa BìnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Giảng dạy phần Chủ nghĩa Xã Hội Khoa Học trong môn những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác Lê nin theo định hướng phát triển năng lực cho sinh viên k28 trường Cao đẳng Sư phạm Hòa BìnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Giảng dạy phần Chủ nghĩa Xã Hội Khoa Học trong môn những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác Lê nin theo định hướng phát triển năng lực cho sinh viên k28 trường Cao đẳng Sư phạm Hòa BìnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Giảng dạy phần Chủ nghĩa Xã Hội Khoa Học trong môn những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác Lê nin theo định hướng phát triển năng lực cho sinh viên k28 trường Cao đẳng Sư phạm Hòa BìnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Giảng dạy phần Chủ nghĩa Xã Hội Khoa Học trong môn những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác Lê nin theo định hướng phát triển năng lực cho sinh viên k28 trường Cao đẳng Sư phạm Hòa BìnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Giảng dạy phần Chủ nghĩa Xã Hội Khoa Học trong môn những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác Lê nin theo định hướng phát triển năng lực cho sinh viên k28 trường Cao đẳng Sư phạm Hòa BìnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Giảng dạy phần Chủ nghĩa Xã Hội Khoa Học trong môn những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác Lê nin theo định hướng phát triển năng lực cho sinh viên k28 trường Cao đẳng Sư phạm Hòa BìnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Giảng dạy phần Chủ nghĩa Xã Hội Khoa Học trong môn những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác Lê nin theo định hướng phát triển năng lực cho sinh viên k28 trường Cao đẳng Sư phạm Hòa BìnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Giảng dạy phần Chủ nghĩa Xã Hội Khoa Học trong môn những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác Lê nin theo định hướng phát triển năng lực cho sinh viên k28 trường Cao đẳng Sư phạm Hòa BìnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Giảng dạy phần Chủ nghĩa Xã Hội Khoa Học trong môn những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác Lê nin theo định hướng phát triển năng lực cho sinh viên k28 trường Cao đẳng Sư phạm Hòa BìnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Giảng dạy phần Chủ nghĩa Xã Hội Khoa Học trong môn những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác Lê nin theo định hướng phát triển năng lực cho sinh viên k28 trường Cao đẳng Sư phạm Hòa BìnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Giảng dạy phần Chủ nghĩa Xã Hội Khoa Học trong môn những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác Lê nin theo định hướng phát triển năng lực cho sinh viên k28 trường Cao đẳng Sư phạm Hòa Bình
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÒA BÌNH
TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
GIẢNG DẠY PHẦN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC TRONG MÔNNHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊ NIN THEOĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC CHO SINH VIÊN K28
TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM HÒA BÌNH
Tác giả: TRẦN LÊ QUÂN
Trang 2Chương 1: Tổng quan
1 1 Cơ sở lí luận
Giáo dục nước ta đang trong quá trình chuyển mạnh quá trình giáo dục
từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chấtngười học Đó là yêu cầu khách quan và cấp thiết nhằm nâng cao chất lượnggiáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trongđiều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ tám khóa XI (11-2013) của Đảng đãchỉ rõ: phải "Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thứcsang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học" [16; 1]
Việc chuyển từ giáo dục chủ yếu là trang bị kiến thức sang phát triểntoàn diện năng lực và phẩm chất người học là nhiệm vụ hết sức khó khăn vàlâu dài Thực chất, đây là quá trình đổi mới đồng bộ và toàn diện trong giáodục và đào tạo Đổi mới từ mục tiêu giáo dục, nội dung chương trình giáodục, phương pháp giáo dục, phương tiện, hình thức giáo dục cho đến việckiểm tra, đánh giá chất lượng giáo dục Để thực hiện tốt nhiệm vụ trên, đòihỏi phải có sự nỗ lực của toàn ngành giáo dục, đặc biệt là đội ngũ nhà giáo vàcán bộ quản lý
Trong việc phát triển năng lực và phẩm chất người học, vai trò của nhàgiáo có ý nghĩa quyết định Chất lượng đội ngũ giáo viên, giảng viên quyếtđịnh chất lượng học sinh, sinh viên Chất lượng hoạt động giảng dạy của thàyquyết định chất lượng học tập của trò
Đối với người giảng viên giảng dạy các môn lý luận chính trị cho sinhviên cao đẳng, việc nghiên cứu, thực hiện chuyển từ việc giảng dạy chủ yếutrang bị kiến thức sang phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực của sinhviên là hết sức quan trọng và cần thiết bởi những lý do sau đây:
Thứ nhất, do sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng khoa học vàcông nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin và truyền thông làm gia tăng khốilượng tri thức một cách hết sức nhanh chóng Thế hệ trẻ cần phải có nhữngnăng lực và phẩm chất cần thiết để ứng phó và đứng vững trước những tháchthức của cuộc sống đang đặt ra Giáo dục theo hướng tiếp cận nội dung ngày
Trang 3càng trở nên lạc hậu Giáo dục theo hướng tiếp cận năng lực và phẩm chấtngười học ngày càng thể hiện có ưu thế vượt trội.
Giáo dục theo thướng tiếp cận nội dung là cách nêu ra một danh mục,chủ đề của một lĩnh vực hay môn học nào đó Tức là tập trung xác định và trảlời câu hỏi: Chúng ta muốn người học cần biết cái gì? Cách tiếp cận này chủyếu dựa vào nội dung học vấn của một khoa học bộ môn nên nặng về lýthuyết và tính hệ thống, nhất là khi người thiết kế ít chú ý đến tiềm năng, cácgiai đoạn phát triển, nhu cầu, hứng thú và điều kiện của người học
Giáo dục theo hướng tiếp cận năng lực là cách tiếp cận nêu rõ kết quả những khả năng hoặc kỹ năng mà người học mong muốn đạt được vào cuốimỗi giai đoạn học tập trong nhà trường ở một môn học cụ thể Nói cách khác,cách tiếp cận này nhằm trả lời câu hỏi: Chúng ta muốn người học biết và cóthể làm được những gì?
-Cách tiếp cận nội dung dẫn đến tình trạng phổ biến tri thức một chiều:Thầy giảng, trò nghe và ghi chép làm người học không phát huy được tínhsáng tạo, thiếu khả năng suy nghĩ độc lập và giải quyết vấn đề thực tiễn
Tiếp cận năng lực người học chủ trương giúp người học không chỉ biết,hiểu mà còn phải biết làm thông qua các hoạt động cụ thể, sử dụng những trithức đã học được để giải quyết những tình huống do cuộc sống đặt ra Nếunhư tiếp cận nội dung chủ yếu yêu cầu người học trả lời câu hỏi biết cái gì thìtiếp cận theo năng lực luôn đặt ra câu hỏi biết làm những gì từ những điều đãbiết
Thứ hai, ở nước ta giáo dục và đào tạo được coi là quốc sách hàng đầu,động lực trực tiếp của sự phát triển kinh tế - xã hội, do vậy giáo dục luônđược Đảng và Nhà nước ta quan tâm đầu tư Tuy nhiên, giáo dục Việt namhiện nay chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.Thực trạng giáo dục ở nước ta nói chung và ở Trường Cao đẳng Sư phạm HòaBình nói riêng vẫn còn nặng về nội dung, chưa phát triển mạnh mẽ năng lựcngười học
Nguyên nhân của tình trạng trên là do chương trình giáo dục của nước
ta trước đây được xây dựng theo định hướng nội dung Hiện nay, chúng tađang chuyển dần sang chương trình giáo dục theo định hướng tiếp cận năng
Trang 4lực người học nhưng quá trình này còn diễn ra chậm chạp Mặt khác, đây lànhiệm vụ hết sức khó khăn đòi hỏi phải nghiên cứu, thực hiện từng bước,thường xuyên và lâu dài.
Thứ ba, từ thực tế giảng dạy các môn lý luận chính trị ở Trường Caođẳng Sư phạm Hòa Bình cho thấy, việc giảng dạy theo định hướng phát triểnnăng lực người học (còn gọi là tiếp cận năng lực người học) cũng gặp phảinhững khó khăn, hạn chế, bất cập chung như đã nói ở trên Đối với môn họcNhững nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê nin, việc giảng dạy theođịnh hướng phát triển năng lực người học còn có khó khăn khác, đó là:chương trình môn học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê ninbao gồm nội dung của ba môn học tương tứng với ba phần của chương trình
là Triết học, Kinh tế chính trị học và Chủ nghĩa xã hội khoa học Mỗi phầncủa môn học có những đặc thù riêng nên cần phải có những giải pháp riêng,phù hợp với từng phần của môn học Vì vậy, là giảng viên giảng dạy môn họcnày, tôi chọn vấn đề "Giảng dạy phần chủ nghĩa xã hội khoa học trong mônNhững nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác - Lê nin theo định hướng pháttriển năng lực cho sinh viên K28 Trường Cao đẳng Sư phạm Hòa Bình đểnghiên cứu"
1.2 Phương pháp tiếp cận để tạo ra sáng kiến.
- Tiếp cận từ cơ sở lý luận, tổng quan về dạy học theo định hướng pháttriển năng lực
- Tiếp cận từ thực tiễn, tổng kết những kinh nghiệm dạy học nhằm pháttriển năng lực người học của bản thân và đồng nghiệp
- Tiếp cận từ những định hướng mục tiêu về phát triển năng lực trongmôn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê nin
- Tiếp cận từ những điều kiện, phương tiện vật chất - kỹ thuật của Nhàtrường trong việc thực hiện nhiệm vụ giáo dục và đào tạo
1.3 Mục tiêu của sáng kiến
1.3.1 Mục đích của sáng kiến: Nâng cao chất lượng giảng dạy phầnchủ nghĩa xã hội khoa học trong môn Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩaMác - Lê nin, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy môn Những nguyên lý
Trang 51.3.2 Các mục tiêu cụ thể của sáng kiến:
- Áp dụng các giải pháp giảng dạy phần Chủ nghĩa xã hội khoa họctrong môn Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác - Lê nin theo địnhhướng phát triển năng lực sinh viên phù hợp với điều kiện, phương tiện vậtchất - thuật phục vụ cho việc dạy và học của Nhà trường
- Nâng cao kết quả học tập phần chủ nghĩa xã hội khoa học, góp phầnnâng cao kết quả học tập môn Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác -
Lê nin của sinh viên K28 Trường Cao đẳng Sư phạm Hòa Bình
Trang 6Chương 2: Mô tả sáng kiến 2.1 Nêu vấn đề của sáng kiến
2.1.1 Nội dung sáng kiến
Năng lực là gì ? Sinh viên K28 Trường Cao đẳng sư phạm có nhữngnăng lực gì cần phát triển ? Làm thế nào để giảng dạy phần chủ nghĩa xã hộikhoa học trong môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nintheo định hướng phát triển năng lực sinh viên K28, … ? Trả lời những câu hỏi
đó là những nội dung cơ bản được trình bày, phân tích trong sáng kiến này
Năng lực « là thuộc tính cá nhân được hình thành, phát triển nhờ tố chấtsẵn có và quá trình học tập, rèn luyện, cho phép con người huy động tổng hợpcác kiến thức, kĩ năng và các thuộc tính cá nhân khác như hứng thú, niềm tin,
ý chí, thực hiện thành công một loại hoạt động nhất định, đạt kết quả mongmuốn trong những điều kiện cụ thể »[3 ;37]
Sinh viên sư phạm có những năng lực chủ yếu sau đây :
- Năng lực học cao đẳng theo chuyên ngành đào tạo: Năng lực này đượchình thành trên cơ sở sinh viên đã hoàn thành chương trình giáo dục cấp trung họcphổ thông, tốt nghiệp trung học phổ thông, tức là đã đạt chuẩn kiến thức, kỹ năng,thái độ và những yêu cầu về năng lực theo chương trình giáo dục phổ thông Nănglực này sẽ được bộc lộ qua việc sinh viên học tập các môn học theo chương trìnhđào tạo của nhà trường, thực hiện các nhiệm vụ học tập
- Năng lực tự học, tự hoàn thiện: Tự học, tự vận dụng kiến thức chuyênmôn, tự rèn luyện các kỹ năng về chuyên môn, nghiệp vụ, tự rèn luyện đạo đứcnhà giáo để hoàn thiện bản thân theo yêu cầu của chuẩn nghề nghiệp mà sinh viênđang theo học
- Năng lực chính trị - xã hội: Tìm hiểu các sự kiện chính trị - xã hội, thamgia các hoạt động của một số tổ chức chính trị - xã hội như Đoàn thành niên Cộngsản Hồ Chí Minh, Hội sinh viên, các phong trào thi đua, các hoạt động chính trị -
xã hội, do nhà trường và đoàn thể tổ chức, phát động
- Năng lực cá nhân: Năng lực thể chất, năng lực thẩm mỹ, năng lực âmnhạc, năng lực nghệ thuật…Những năng lực cá nhân này khác nhau ở mỗi sinhviên
Trang 7Để giảng dạy theo định hướng phát triển năng lực người học đạt hiệuquả cao, đòi hỏi phải đổi mới đồng bộ và toàn diện, đổi mới từ mục tiêu, nộidung chương trình, phương pháp, phương tiện, hình thức dạy học cho đếnviệc kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học.
Đối với môn học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin,
về nội dung chương trình, thực hiện theo chương trình do Bộ Giáo dục vàĐào tạo ban hành kèm theo Quyết định số 52 /2008/QĐ-BGDĐT ngày 18tháng 9 năm 2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Giảng viên khôngđược phép thay đổi chương trình Việc đổi mới khâu thi kết thúc học phầnthực hiện theo hướng dẫn của Nhà trường tại công văn số 183/CĐSP ngày 23tháng 9 năm 2019 của Phó Hiệu trưởng trường Cao đẳng sư phạm Hòa Bình
về việc xây dựng đề thi hình thức tự luận
Như vậy, việc giảng dạy phần chủ nghĩa xã hội khoa học trong mônNhững nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa mác – Lê nin được thực hiện ở khâuđổi mới phương pháp, phương tiện, hình thức dạy học Trong khâu kiểm tra,đánh giá kết quả học tập, giảng viên có thể đổi mới việc kiểm tra, đánh giáthường xuyên
Đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực làđổi mới phương pháp dạy học nhằm mục đích phát triển năng lực người học.Đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực người họcphải đáp ứng được các yêu cầu cơ bản sau:
Một là, dạy học thông qua tổ chức liên tiếp các hoạt động học tập, giúp
người học tự khám phá những điều chưa biết chứ không thụ động tiếp thunhững tri thức được sắp đặt sẵn Giáo viên là người tổ chức và chỉ đạo họcsinh tiến hành các hoạt động học tập, phát hiện kiến thức mới, vận dụng sángtạo kiến thức đã biết vào các tình huống học tập hoặc tình huống thực tiễn
Hai là, chú trọng rèn luyện cho người học biết khai thác sách giáo
khoa, giáo trình và các tài liệu học tập, biết cách tự tìm lại những kiến thức đã
có, suy luận để tìm tòi và phát hiện kiến thức mới Định hướng cho ngườihọc cách tư duy như phân tích, tổng hợp, đặc biệt hoá, khái quát hoá, tương
tự, quy lạ về quen… để dần hình thành và phát triển tiềm năng sáng tạo
Trang 8Ba là, tăng cường phối hợp học tập cá thể với học tập hợp tác, lớp học
trở thành môi trường giao tiếp giữa người dạy người học và người học người học nhằm vận dụng sự hiểu biết và kinh nghiệm của từng cá nhân, củatập thể trong giải quyết các nhiệm vụ học tập chung
-Bốn là, chú trọng đánh giá kết quả học tập theo mục tiêu bài học trong
suốt tiến trình dạy học thông qua hệ thống câu hỏi, bài tập (đánh giá lớp học).Chú trọng phát triển kỹ năng tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau của người học,tìm được nguyên nhân và nêu cách sửa chữa các sai sót (tạo điều kiện đểngười học tự bộc lộ, tự thể hiện, tự đánh giá) để phát triển, hoàn thiện bảnthân
Để đổi mới phương pháp dạy học phần chủ nghĩa xã hội khoa học trongmôn những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê nin theo định hướngphát triển năng lực người học, đòi hỏi người giảng viên phải nắm vững và sửdụng thành thạo các phương pháp dạy học như phương pháp thuyết trình,phương pháp nêu vấn đề, phương pháp đàm thoại, phương pháp trực quan,phương pháp vận dụng tri thức liên môn, phương pháp kể chuyện, cùng vớiviệc kết hợp sử dụng các phương tiện, thiết bị dạy học hiện đại; hiểu rõ kháiniệm năng lực, nắm vững những yêu cầu về năng lực người học cần đạt được;hiểu rõ thực chất, đặc trưng của việc đổi mới phương pháp dạy học theo địnhhướng phát triển năng lực người học và vận dụng vào việc dạy học của mình
Để đáp ứng được những yêu cầu đó, đòi hỏi người giảng viên phảikhông ngừng học tập, tự học tự bồi dưỡng, học hỏi, trao đổi kinh nghiệmgiảng dạy với đồng nghiệp, khảo sát thực tiễn, nghiên cứu khoa học giáo dục,tiếp thu những thành tựu mới của giáo dục trong nước và quốc tế, khôngngừng rèn luyện, phấn đấu nâng cao phẩm chất nhà giáo và trình độ, năng lựcchuyên môn, nghiệp vụ, đáp ứng kịp thời những đòi hỏi của thực tiễn giáodục đang đặt ra
Trong việc kiểm tra, đánh giá thường xuyên, cần đổi mới cách đặt câuhỏi, áp dụng những dạng câu hỏi nhằm phát triển năng lực người học Đó lànhững dạng câu hỏi đòi hỏi người học cần xác định được bản thân sẽ làm gì
và làm được gì sau khi học xong một hoặc một số nội dung nhất định
2.1.2 Quy trình, cách thức tạo ra sáng kiến
Trang 9Bước 1 : Xác định những năng lực của sinh viên cần được hình thành,
phát triển thông qua môn học
Để giảng dạy theo định hướng phát triển năng lực của sinh viên, trướchết người giảng viên cần xác định được sinh viên có những năng lực nào vànhững năng lực nào cần tập trung phát triển thông qua việc giảng dạy mônhọc hoặc từng phần của môn học
Để làm được điều đó, tác giả sáng kiến đã sử dụng nhiều phương pháptiếp cận như tiếp cận từ cơ sở lý luận, tổng quan về dạy học theo định hướngphát triển năng lực ; tiếp cận từ thực tiễn, tổng kết những kinh nghiệm dạyhọc nhằm phát triển năng lực người học của bản thân và đồng nghiệp ; tiếpcận từ những định hướng mục tiêu về phát triển năng lực trong môn Nhữngnguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê nin Kết quả là tác giả đã phát hiện
ra những năng lực cần được bồi dưỡng và phát triển ở sinh viên thông quaviệc giảng dạy phần Chủ nghĩa xã hội khoa học trong môn Những nguyên lý
cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin, đó là :
- Năng lực tự học, tự hoàn thiện: Tự học, tự vận dụng kiến thức chuyênmôn, tự rèn luyện các kỹ năng về chuyên môn, nghiệp vụ, tự rèn luyện đạo đứcnhà giáo để hoàn thiện bản thân theo yêu cầu của chuẩn nghề nghiệp mà sinh viênđang theo học
- Năng lực chính trị - xã hội: Tìm hiểu các sự kiện chính trị - xã hội, thamgia các hoạt động của một số tổ chức chính trị - xã hội như Đoàn thành niên Cộngsản Hồ Chí Minh, Hội sinh viên, các phong trào thi đua, các hoạt động chính trị -
xã hội, do nhà trường và đoàn thể tổ chức, phát động
Bước 2 : Lựa chọn nội dung và phương pháp giảng dạy phù hợp
Ở bước này, căn cứ vào nội dung của từng chương dạy, giờ dạy mà lựachọn những phương pháp giảng dạy phù hợp với việc phát triển những nănglực của sinh viên Để lựa chọn được phương pháp phù hợp, đòi hỏi người dạyphải tìm hiểu đặc điểm đối tượng sinh viên, đặc biệt chú ý ngành nghề đào tạo
mà sinh viên đang theo học Nếu có nhiều ngành nghề đào tạo khác nhau phảichú ý đến đặc điểm chung của các ngành đào tạo đó, đồng thời chú ý đến đặcthù của từng ngành đào tạo Đồng thời, giảng viên còn phải căn cứ vào nănglực, sở trường của mình để lựa chọn những phương pháp giảng dạy có thể
Trang 10mang lại hiệu quả cao Theo kinh nghiệm của bản thân, các phương pháp cần
sử dụng, không thể thiếu được đó là thuyết trình, đàm thoại, nêu vấn đề
Bước 3 : Thiết kế câu hỏi đánh giá năng lực sinh viên
Câu hỏi nhằm đánh giá năng lực của sinh viên đòi hỏi sinh viên phảivận dụng kiến thức, kỹ năng, thái độ và những thuộc tính cá nhân của bảnthân đã học được để xác định những việc mình có thể làm được, những việc
đã làm được và sẽ làm sau này Câu hỏi đánh giá năng lực thường có dạng :
Em có thể làm được gì sau khi học xong nội dung này ?
Em sẽ làm gì sau khi học xong nội dung này ?
Em đã làm được gì sau khi học xong nội dung này ?
Tùy theo mức độ trả lời được câu hỏi đưa ra mà đánh giá năng lực củasinh viên Các mức độ trả lời câu hỏi của sinh viên được xác định như sau ;
Mức tốt (năng lực tốt) : Trả lời đúng, đầy đủ, nhanh, không cần gợi ýhoặc trợ giúp
Mức khá (năng lực khá): Trả lời đúng, tương đối đầy đủ nhưng chậmhoặc cần có sự gợi ý, trợ giúp của giảng viên hoặc của bạn
Mức trung bình (năng lực trung bình) : Trả lời đúng nhưng chưa đủ khi
đã có sự gợi ý hoặc trợ giúp
Mức yếu (năng lực yếu) : Không trả lời được hoặc trả lời sai
Bước 4 : Thực hiện sáng kiến (áp dụng sáng kiến vào bài giảng)
Để áp dụng sáng kiến vào bài giảng, cần thực hiện theo một số giảipháp dưới đây :
2.2 Giải pháp thực hiện sáng kiến
2.2.1 Thiết kế giáo án theo định hướng phát triển năng lực người học
Theo kinh nghiệm của bản thân, giáo án dùng để giảng dạy phần Chủnghĩa xã hội khoa học được thiết kế theo định hướng phát triển năng lựcngười học có cấu trúc như sau :
Trang 11CHƯƠNG ….TÊN CHƯƠNG
1.2……
2 Nội dung 21.1.…
1.2……
………
Trang 12Sau đây là ví dụ về giáo án 1 tiết dạy theo định hướng phát triển nănglực người học :
- Sinh viên nêu lên được thế nào là Nhà nước xã hội chủ nghĩa, nhữngđặc trưng cơ bản của Nhà nước xã hội chủ nghĩa; giải thích được vì sao phảixây dựng Nhà nước xã hội chủ nghĩa
(2) Về kỹ năng
- Sinh viên phân biệt được nền dân chủ xã hội chủ nghĩa với các nềndân chủ đã có trong lịch sử; phân biệt được nhà nước xã hội chủ nghĩa với cácnhà nước đã có trong lịch sử
- Sinh viên biết vận dụng kiến thức đã học để tìm hiểu nền dân chủ xãhội chủ nghĩa và Nhà nước xã hội chủ nghĩa ở nước ta
(4) Về năng lực
Trang 13- Sinh viên có khả năng tự học, tự tìm kiếm, khai thác, lựa chọn tư liệutrên giáo trình, tài liệu tham khảo để nắm vững nội dung bài học.
- Sinh viên viết vận dụng kiến thức, kỹ năng, thái độ đã học được đểxác định những việc bản thân sẽ làm góp phần xây dựng nền dân chủ xã hộichủ nghĩa và nhà nước xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam
- Sinh viên tham gia xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa và nhànước xã hội chủ nghĩa bằng những hành động, việc làm cụ thể, thiết thực
(B) TÀI LIỆU, PHƯƠNG TIỆN
(1) Tài liệu
- Tài liệu chính:
Giáo trình Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác-Lênin do BộGiáo dục và Đào tạo chỉ đạo biên soạn, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia pháthành từ năm 2009 đến năm 2013
- Tài liệu tham khảo: Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học do Bộ Giáo
dục và Đào tạo tổ chức biên soạn, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, năm2007
- Phương pháp đàm thoại (vấn đáp): Sử dụng khi dạy về những đặctrưng của nền dân chủ XHCN, những đặc trưng, chức năng, nhiệm vụ của nhànước XHCN, tính tất yếu của việc xây dựng nền dân chủ XHCN và nhà nướcXHCN
- Phương pháp nêu vấn đề: Sử dụng kết hợp với phương pháp thuyếttrình và phương pháp đàm thoại
(D) NỘI DUNG