Bài giảng Tư pháp quốc tế: Bài 3 – ThS. Bùi Thị Thu

Bài giảng Tư pháp quốc tế - Bài 3: Xung đột pháp luật trong tư pháp quốc tế thông tin đến các bạn về lý luận chung về xung đột pháp luật; giải quyết xung đột pháp luật; quy phạm xung đột.

BÀI 3 XUNG ĐỘT PHÁP LUẬT TRONG

TƯ PHÁP QUỐC TẾ

Giảng viên: ThS Bùi Thị Thu

¢ - Trình bày được cách thức giải quyết xung đột pháp

luật theo các quy định của Điều ước quốc tế và pháp

luật Việt Nam

CÁC KIÉN THỨC CAN CO

Để học được môn học này, sinh viên phải học xong các

môn học:

°Ồ - Luật Dân sự;

°ồ - Luật Thương mại;

¢ - Luật Hôn nhân và gia đình

v1.0015103207

HƯỚNG DẪN HỌC

¢ Đọc giáo trinh

‹ - Thảo luận với giáo viên và các sinh viên khác về các

tình huỗng có xung đột pháp luật

¢ Tra loi cac cau hoi cua bài học

¢ Doc va tim hiéu thêm các vấn đề xung đột pháp luật

v1.0015103207 9

CẤU TRÚC NOI DUNG

Lý luận chung về xung đột pháp luật

Giải quyết xung đột pháp luật

Quy phạm xung đột

v1.0015103207

3.1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ XUNG ĐỘT PHÁP LUẬT

3.1.1 Khái niệm,

đặc trưng của xung đột pháp luật

3.1.2 Nguyên nhân phát sinh xung đột pháp luật

3.1.3 Pham vi phat sinh xung dot

phap luat

v1.0015103207

3.1.1 KHÁI NIỆM XUNG ĐỘT PHÁP LUẬT

Xung đột pháp luật là hiện tượng (tình huống) khi

một quan hệ của Tư pháp quốc tế phát sinh, quan

hệ đó có thể chịu sự điều chỉnh bởi hai hay nhiều

hệ thông pháp luật khác nhau

v1.0015103207

3.1.2 NGUYÊN NHÂN PHÁP SINH XUNG ĐỘT PHÁP LUẬT

Do tính chất quan hệ Tư pháp

quốc tế là các quan hệ có “Yếu

tô nước ngoài”

3.1.3 PHẠM VI PHÁT SINH XUNG ĐỘT PHÁP LUẬT

3.2 GIẢI QUYẾT XUNG ĐỘT PHÁP LUẬT

3.2.1 Khái niệm

v1.0015103207

3.2.2 Phương pháp

giải quyết xung đột

pháp luật

11

3.2.1 KHÁI NIỆM

¢ Giải quyết xung đột pháp luật là cần lựa chọn

pháp luật áp dụng để giải quyết vẫn đề có xung

đột pháp luật

¢ Cơ quan có thầm quyền dựa vào các quy định

của Tư pháp quốc tế để chọn luật áp dụng, giải

quyết xung đột pháp luật

¢ Có hai phương pháp cơ bản giải quyết xung đột

pháp luật

v1.0015103207

3.2.2 PHƯƠNG PHÁP GIẢI QUYẾT XUNG ĐỘT PHÁP LUẬT

Phương pháp

v1.0015103207

13

3.2.2 PHƯƠNG PHÁP GIẢI QUYẾT XUNG ĐỘT PHÁP LUẬT (tiếp theo)

Phương pháp thực chất

- - Là phương pháp cơ quan có thầm quyền áp dụng các quy phạm thực chất (luật nội dung) trực tiếp điều chỉnh các quan hệ có xung đột pháp luật

‹ - Quy phạm thực chất: Là quy phạm quy định rõ về giải pháp cụ thể, về một nội dung

pháp lý (quy định về quyên, nghĩa vụ, biện pháp chế tài )

thường (pháp luật quốc gia) Quy phạm thực chất thông

14

3.2.2 PHƯƠNG PHÁP GIẢI QUYẾT XUNG ĐỘT PHÁP LUẬT (tiếp theo)

Phương pháp xung đột

- _ Là phương pháp cơ quan có thầm quyên áp dụng các quy phạm xung đột nhằm lựa

chọn hệ thống pháp luật phù hợp điều chỉnh các quan hệ có xung đột pháp luật

áp dụng

Quy phạm xung đột thông nhất

(Điều ước quốc tế)

rlình thức quy phạm xung đột

Quy phạm xung đột thông

thường (pháp luật quốc gia)

3.3 QUY PHAM XUNG DOT

3.3.1 KHAI NIEM, DAC DIEM QUY PHAM XUNG ĐỘT

Khái niệm

Quy phạm xung đột là quy phạm xác định luật pháp nước

nào sẽ được áp dụng đề điều chỉnh một quan hệ pháp luật

dân sự có yêu tô nước ngoài trong một tình huống thực tế

3.3.2 CÁU TRÚC HÌNH THỨC CỦA QUY PHẠM XUNG ĐỘT

3.3.2 CÁU TRÚC HÌNH THỨC CỦA QUY PHẠM XUNG ĐỘT

‹ - Điều 126 Luật Hôn nhân gia đình 2015:

Trong việc kết hôn (phạm vi) giữa công dân Việt

Nam và người nước ngoài, mỗi bên sẽ tuân theo

pháp luật nước mình (phân hệ thuộc) về điều kiện

kết hôn

° - Điều 761.1 Bộ luật dân sự 2005:

“Năng lực pháp luật dân sự (phạm vi) của người

nước ngoài được xác định theo pháp luật của nước

mà người đó là công dân (Hệ thuộc)

v1.0015103207

19

3.3.3 CÁC HỆ THUỘC LUẬT CƠ BẢN

Hệ thuộc luật: Là các nguyên tắc xác định luật áp dụng trong các quy phạm xung đội

Luật quốc tịch của pháp nhân (lex societatis);

Luat noi co tai san

(lex rei sitae);

(lex voluntatis);

Luat noi thuc hién hanh vi

(lex loci actus);

Luật do các bên thỏa thuận

20

3.3.3 CÁC HỆ THUỘC LUẬT CƠ BẢN

v1.0015103207

Luật nhân thân

Khái niệm: Bao gồm hai hệ thống `

pháp luật: Luật nước mà cá nhân có

quốc tịch (Luật quốc tịch) và Luật

nước nơi người đó cư trú (Luật nơi

3.3.3 CÁC HỆ THUỘC LUẬT CƠ BẢN (tiếp theo)

(— Khái niệm: Là hệ thông pháp luật

nước nơi tài sản thực tế tồn tại Tài sản luôn chịu sự điều chỉnh của hệ

thông pháp luật nơi có tài sản đó y

3.3.3 CÁC HỆ THUỘC LUẬT CƠ BẢN (tiếp theo)

Khái niệm: Là luật nơi thực hiện các

hành vi pháp lý như kết hôn, giao kết

hợp đồng, gây thiệt hại

Luật nơi thực hiện hành vi

3.3.3 CÁC HỆ THUỘC LUẬT CƠ BẢN (tiếp theo)

nee \ thuận trong hợp đồng

các bên

thỏa thuận

Khái niệm: Là hệ thống pháp luật được các `

bên trong hợp đồng thỏa thuận lựa chọn Luật

do các bên thỏa thuận có thể là luật quốc nội,

3.3.3 CÁC HỆ THUỘC LUẬT CƠ BẢN (tiếp theo)

Khái niệm: Là luật nước nơi có Tòa án thụ lý

giải quyết vụ việc.Tòa án thụ lý có quyên áp

dụng luật nước mình (luật tòa án) để xác định

thầm quyền và giải quyết tranh chấp

TÓM LƯỢC CUỚÓI BÀI

Trong bài này, chúng ta đã nghiên cứu các nội dung chính sau:

Lý luận chung về xung đột pháp luật: Khái niệm, đặc trưng của xung

đột pháp luật; nguyên nhân phát sinh xung đột pháp luật; phạm vi phát sinh xung đột pháp luật

Giải quyết xung đột pháp luật: Khái niệm; phương pháp giải quyết

xung đột pháp luật

Quy phạm xung đột: Khái niệm, đặc điểm; cấu trúc, hình thức của

quy phạm xung đột và các hệ thuộc luật cơ bản

v1.0015103207 26