Bài giảng Luật Hành chính 1: Bài 4 - TS. Tạ Quang Ngọc

Bài giảng Luật hành chính 1 - Bài 4: Hình thức, phương pháp và nguyên tắc quản lý hành chính nhà nước trình bày khái niệm, đặc điểm, phân loại hình thức quản lý hành chính nhà nước; phương pháp quản lý hành chính nhà nước; các nguyên tắc cơ bản trong quản lý hành chính nhà nước.

LUẬT HÀNH CHÍNH I

Giảng viên: TS Tạ Quang Ngọc

BÀI 4 HÌNH THỨC, PHƯƠNG PHÁP

VÀ NGUYÊN TẮC QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC

TÌNH HUỐNG KHỞI ĐỘNG BÀI (tiếp theo)

MỤC TIÊU BÀI HỌC

• Trình bày được các khái niệm hình thức và phương

pháp, nguyên tắc quản lý hành chính

• Liệt kê được hình thức quản lý hành chính, phương

pháp quản lý hành chính Mối quan hệ giữa các

phương pháp quản lý hành chính hiện nay

• Phân tích được về các nguyên tắc cơ bản trong quản

lý hành chính nhà nước, nội dung các nguyên tắc, ý

nghĩa và vai trò của các nguyên tắc quản lý hành

chính nhà nước

CÁC KIẾN THỨC CẦN CÓ

Để hiểu bài này, yêu cầu sinh viên cần có các kiến

thức cơ bản về quản lý nhà nước và những kiến thức

liên quan đến các môn học Luật Hiến pháp

HƯỚNG DẪN HỌC

• Chuẩn bị tài liệu đầy đủ cho môn học bao gồm: Giáo

trình, văn bản pháp luật;

• Đọc tài liệu và tóm tắt những nội dung chính của bài;

• Ôn lại kiến thức cơ bản của môn Luật Hiến pháp, Luật

Hành chính;

• Làm bài tập và luyện thi trắc nghiệm theo yêu cầu

Khái niệm, đặc điểm, phân loại hình thức quản lýhành chính nhà nước

4.1

Phương pháp quản lý hành chính nhà nước

4.2

CẤU TRÚC NỘI DUNG

Các nguyên tắc cơ bản trong quản lý hành chínhnhà nước

4.3

4.1.1 Khái niệm,đặc điểm 4.1.2 Phân loại

4.1 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, PHÂN LOẠI HÌNH THỨC QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH

NHÀ NƯỚC

4.1.1 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM

• Khái niệm

Hình thức quản lý hành chính nhà nước là các biểu hiện có tính chất tổ chức – pháp

lý của những hoạt động cụ thể cùng loại của chủ thể quản lý hành chính nhà nướcnhằm thực hiện những nhiệm vụ đặt ra trong quản lý nhà nước

• Đặc điểm:

 Hình thức quản lý hành chính nhà nước rất phong phú, đa dạng

 Hình thức quản lý hành chính nhà nước chủ yếu do các chủ thể quản lý hànhchính sử dụng

 Hình thức quản lý hành chính phải trực tiếp hoặc gián tiếp phục vụ hoạt độngquản lý hành chính

4.1.2 PHÂN LOẠI

Hình thức ban

hành văn bản quy phạm pháp luật

Hình thức ban hành văn bản

áp dụng quy phạm pháp luật

Thực hiện một sốhoạt động khác mang tính chất pháp lý

Ápdụngcácbiệnpháp

tổ chứctrựctiếp

Thựchiệnnhữngtácđộng vềnghiệp

vụ kỹthuật

Phân loại

4.2 PHƯƠNG PHÁP QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC

4.2.1 Khái niệm, đặc điểm

4.2.2 Yêu cầu của phươngpháp quản lý hành chính

nhà nước

4.2.3 Các phương phápquản lý hành chính

• Khái niệm

Phương pháp quản lý hành chính nhà nước là cách thức thực hiện chức năng vànhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan nhà nước, cách thức tác động của chủ thể quản lýhành chính nhà nước lên đối tượng quản lý nhằm đạt được những xử sự nhất định

• Đặc điểm:

 Phương pháp quản lý hành chính nhà nước chủ yếu do chủ thể có thẩm quyền

sử dụng

 Các phương pháp quản lý hành chính nhà nước rất phong phú, đa dạng

 Chủ thể quản lý có thể sử dụng 1 phương pháp hoặc kết hợp nhiều phươngpháp để tác động đến đối tượng quản lý

4.2.1 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM

4.2.2 YÊU CẦU CỦA PHƯƠNG PHÁP QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC

Khi xây dựng, sử dụng phương pháp quản lý hành chính nhà nước phải đáp ứng yêucầu về:

• Tính chính trị;

• Tính pháp lý;

• Tính khách quan, khoa học

4.2.3 CÁC PHƯƠNG PHÁP QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH

Phươngphápthuyết phục

Phươngphápcưỡng chế

Phươngphápkinh tế

Phươngpháphành chính

4.3 CÁC NGUYÊN TẮC CƠ BẢN TRONG QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC

4.3.1 Khái niệm, đặc điểm 4.3.2 Các nguyên tắc

4.3.1 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM

• Khái niệm:

Là những tư tưởng chủ đạo bắt nguồn từ cơ sở của khoa học quản lý, từ bảnchất của chế độ, được quy định trong pháp luật làm nền tảng cho tổ chức vàhoạt động quản lý hành chính nhà nước

• Các nguyên tắc trong quản lý hành chính nhà nước có các đặc điểm sau:

 Từ thành tựu trong công cuộc đổi mới đất nước.

 Cơ sở pháp lý: Điều 4 Hiến pháp năm 2013

 Biểu hiện:

 Đảng lãnh đạo thông qua chủ trương, đường lối, quan điểm được ghi nhậntrong văn kiện, chỉ thị, nghị quyết của Đảng

 Bằng công tác đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng, quản lý cán bộ

 Thông qua vai trò của Đảng viên và các tổ chức Đảng

4.3.2 CÁC NGUYÊN TẮC

a Các nguyên tắc chính trị – xã hội

• Nguyên tắc tập trung, dân chủ

 Cơ sở thực tiễn:

 Xuất phát từ sự tác động của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý

 Thực hiện tập trung thống nhất trong quản lý, phát huy quyền làm chủ

của nhân dân

 Cơ sở pháp lý: Điều 3, Điều 6, Điều 8 Hiến pháp năm 2013

4.3.2 CÁC NGUYÊN TẮC (tiếp theo)

a Các nguyên tắc chính trị – xã hội (tiếp theo)

• Nguyên tắc nhân dân lao động tham gia vào quản lý hành chính nhà nước

• Nguyên tắc bình đẳng giữa các dân tộc

 Cơ sở thực tiễn: Thực hiện thống nhất đại đoàn kết dân tộc

 Cơ sở pháp lý: Điều 5 Hiến pháp năm 2013

4.3.2 CÁC NGUYÊN TẮC (tiếp theo)

a Các nguyên tắc chính trị – xã hội (tiếp theo)

• Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa

 Cơ sở thực tiễn: Sự tôn trọng, chấp hành pháp luật, bảo đảm pháp chế

 Cơ sở pháp lý: Điều 8 Hiến pháp năm 2013

 Biểu hiện:

 Trong hoạt động ban hành văn bản pháp luật

 Trong hoạt động tổ chức thực hiện pháp luật

• Nguyên tắc quản lý theo ngành, chức năng kết hợp với quản lý theo địa phương

 Các khái niệm:

 Khái niệm ngành;

 Khái niệm quản lý theo ngành;

 Khái niệm quản lý theo chức năng;

 Khái niệm quản lý theo địa phương;

 Sự cần thiết phải thực hiện nguyên tắc

 Biểu hiện:

 Trong lĩnh vực xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện pháp luật;

 Trong hoạt động quy hoạch, kế hoạch;

 Trong xây dựng và chỉ đạo bộ máy chuyên môn

4.3.2 CÁC NGUYÊN TẮC (tiếp theo)

b Các nguyên tắc tổ chức – kỹ thuật

• Nguyên tắc quản lý theo ngành kết hợp với quản lý theo chức năng với phối hợpquản lý liên ngành

TÓM LƯỢC BÀI HỌC

Bài học trên đã đề cập một số nội dung sau đây:

• Khái niệm, đặc điểm, phân loại hình thức quản lý hành chínhnhà nước

• Phương pháp quản lý hành chính

• Các nguyên tắc cơ bản trong quản lý hành chính nhà nước