Tính giá và định giá tiêu thụ nước sạch tại công ty cổ phần cấp thoát nước quảng nam

Xuất phát từ các vấn đề nêu trên, tác giả chọn đề tài: “Tính giá và định giá tiêu thụ nước sạch tại Công ty cổ phần Cấp thoát nước Quảng Nam” làm đề tài luận văn thạc sĩ kinh tế nhằm tă

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

NGUYỄN THỊ HOÀNG ANH

TÍNH GIÁ VÀ ĐỊNH GIÁ TIÊU THỤ NƯỚC SẠCH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CẤP THOÁT NƯỚC QUẢNG NAM

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KẾ TOÁN

Mã số: 834 03 01

Đà Nẵng – Năm 2020

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN

Người hướng dẫn khoa học : GS.TS Trương Bá Thanh

Phản biện 1: PGS.TS Hoàng Tùng

Phản biện 2: TS Nguyễn Hữu Phú

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Kế toán họp tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng vào ngày 24 tháng 10 năm 2020

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin – Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học Kinh tế, ĐHĐN

LỜI MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong điều kiện kinh tế thị trường ngày càng phát triển như hiện nay các doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển đòi hỏi phải quản lý và tính toán chi phí một cách hiệu quả để quyết định giá bán

có thể cạnh tranh được với thị trường nhưng phải tạo lợi nhuận cho doanh nghiệp Vì vậy, yêu cầu đặt ra cho bộ phận kế toán ở mỗi công

ty là phải có phương pháp hạch toán, quản lý chi phí một cách chính xác, kịp thời để có thể cung cấp đầy đủ thông tin về chi phí sản xuất

sẽ giúp lãnh đạo doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ các chi phí phát sinh ở từng bộ phận sản xuất

Thực tế hiện nay công ty cổ phần Cấp thoát nước Quảng Nam hoạt động nhiều lĩnh vực, kinh doanh chủ yếu trên 03 lĩnh vực: cấp nước sạch, bất động sản và xây dựng Trong các lĩnh vực: lĩnh vực kinh doanh cấp nước sạch chiếm tỷ trọng doanh thu lớn nhất, có thị trường tiêu thụ riêng theo phân vùng cấp nước nên hầu như không có

sự cạnh tranh Tuy nhiên, công tác kế toán chi phí sản xuất ở doanh nghiệp kinh doanh cấp nước sạch vẫn còn nhiều hạn chế trong công tác sổ sách, phân loại chi phí… và đồng thời giá nước hiện nay vẫn còn cao so với phúc lợi của người dân

Xuất phát từ các vấn đề nêu trên, tác giả chọn đề tài: “Tính giá và định giá tiêu thụ nước sạch tại Công ty cổ phần Cấp thoát nước Quảng Nam” làm đề tài luận văn thạc sĩ kinh tế nhằm

tăng cường công tác quản lý chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm đồng thời đưa ra một phương pháp định giá phù hợp trong tình hình hiện nay

2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn về tính giá tiêu thụ nước

sạch tại Công ty cổ phần Cấp thoát nước Quảng Nam và định giá tiêu thụ nước sạch của cơ quan nhà nước có thẩm quyền để tìm ra được những giải pháp hoàn thiện việc tính giá và định giá tiêu thụ nước sạch nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích của đơn vị cấp nước và người sử dụng nước, giúp an sinh xã hội

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài: đứng ở góc độ của cơ

quan tham mưu định giá (Sở Tài chính) đề tài tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về tính giá tiêu thụ nước sạch tại Công ty cổ phần Cấp thoát nước Quảng Nam và định giá tiêu thụ nước sạch của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, nhằm tìm ra các giải pháp hoàn thiện việc tính giá tiêu thụ nước sạch tại Công ty cổ phần Cấp thoát nước Quảng Nam và định giá tiêu thụ nước sạch của

cơ quan nhà nước có thẩm quyền

Phạm vi nghiên cứu:

Phạm vi nghiên cứu của luận văn chỉ giới hạn trong việc phân tích lý luận và thực trạng việc tính giá và định giá tại Công ty cổ phần Cấp thoát nước Quảng Nam giai đoạn từ năm 2016 – 2018 từ

đó đưa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện việc tính giá và định giá tại Công ty cổ phần Cấp thoát nước Quảng Nam trong thời gian tới

4 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng phương pháp thống kê, thu thập, thực hiện tổng hợp số liệu thu thập được từ Phòng Kế toán tài chính của Công ty cổ phần Cấp thoát nước Quảng Nam và Phòng Quản lý Giá – Công sản của Sở Tài chính tỉnh Quảng Nam để phân tích, đánh giá quá trình tính giá tại Công ty cổ phần Cấp thoát nước Quảng Nam và định giá tiêu thụ nước sạch của cơ quan nhà nước có thẩm quyền

Chương 2: Thực trạng về tính giá và định giá tiêu thụ nước sạch tại Công ty cổ phần Cấp thoát nước Quảng Nam

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện việc tính giá và định giá tiêu thụ nước sạch tại Công ty cổ phần Cấp thoát nước Quảng Nam

6 Tổng quan nghiên cứu

- Các công trình nghiên cứu về tính giá thành sản phẩm được nhiều tác giả nghiên cứu làm khóa luận tốt nghiệp đại học, còn đề tài luận văn thạc sĩ thì nghiên cứu bao quát hơn và rộng hơn nhưng nội dung

về định giá tiêu thụ nước sạch trong thị trường độc quyền thì chưa có công trình nào nghiên cứu về nội dung này; cụ thể:

+ Đề tài tốt nghiệp đại học của tác giả Hoàng Thị Mi (2013) với đề

tài: “Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm nhằm tăng cường quản lý chi phí tại Công ty TNHH MTV Cấp nước Hải Phòng” đã trình bày cơ sở lý luận về công tác kế

toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp, thực trạng tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH MTV Cấp nước Hải Phòng, trên cơ sở đó đưa ra những nội dung hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm nhằm tăng cường quản lý chi phí tại Công ty

+ Luận văn thạc sĩ của tác giả Đỗ Thị Út (2014) với đề tài: “Tổ chức

hệ thống báo cáo kế toán quản trị tại Công ty TNHH MTV Cấp nước

Đà Nẵng” đã trình bày cơ sở lý luận về tổ chức báo cáo kế toán quản

trị trong doanh nghiệp sản xuất nhưbáo cáo kiểm soát chi phí cung cấp cho nhà quản trị thông tin về chi phí cho từng đối tượng tập hợp chi phí và theo từng khoản mục hoặc yếu tố chi phí; đánh giá thực trạng công tác quản trị nội bộ tại Công ty TNHH MTV Cấp nước Đà Nẵng và rút ra những ưu điểm, nhược điểm về thực trạng báo cáo kế toán quản trị mà công ty đã lập Từ đó, tác giả đã đề xuất tổ chức báo cáo kế toán quản trị tại Công ty nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của Công ty

+ Luận văn thạc sĩ của tác giả Bùi Thúy Vân (2018) với đề tài:

“Hoàn thiện công tác kế toán quản trị chi phí tại Công ty TNHH Đồ

gỗ Nghĩa Phát” đã trình bày cơ sở lý luận cơ bản về kế toán quản trị

chi phí trong doanh nghiệp, phản ánh thực trạng công tác kế toán quản trị chi phí tại Công ty TNHH Đồ gỗ Nghĩa Phát và rút ra những

ưu, nhược điểm trong việc tổ chức công tác kế toán quản trị chi phí tại Công ty Từ đó, tác giả đưa ra những giải pháp hoàn thiện công tác kế toán quản trị chi phí tại Công ty

- Các quy định về định giá tiêu thụ nước sạch, cụ thể:

+ Nghị định số 117/2007/NĐ-CP ngày 11 tháng 7 năm 2007 của Chính phủ về sản xuất, cung cấp và tiêu thụ nước sạch

+ Nghị định số 124/2011/NĐ-CP ngày 28 tháng 12 năm 2011 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 117/2007/NĐ-CP ngày 11 tháng 7 năm 2007 của Chính phủ về sản xuất, cung cấp và tiêu thụ nước sạch

+ Thông tư 25/2014/TT-BTC ngày 17/02/2014 của Bộ Tài chính quy định phương pháp định giá chung đối với hàng hóa, dịch

vụ

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT VÀ ĐỊNH GIÁ TIÊU THỤ NƯỚC SẠCH TRONG THỊ TRƯỜNG ĐỘC QUYỀN 1.1 TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT

1.1.1 Một số vấn đề chung về chi phí và tính giá sản phẩm trong công ty

a Khái niệm về chi phí và giá thành sản phẩm

* Khái niệm chi phí

Chi phí là toàn bộ các hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp đã chi ra trong quá trình hoạt động được biểu hiện bằng tiền và tính cho một thời kỳ nhất định

* Khái niệm giá thành sản phẩm

Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ những hao phí về lao động sống cần thiết và lao động vật hóa được tính trên một khối lượng kết quả sản phẩm, lao vụ, dịch vụ hoàn thành nhất định

b Phân loại chi phí và giá thành sản phẩm

* Phân loại chi phí

- Phân loại chi phí theo tính chất, nội dung kinh tế của chi phí

- Phân loại chi phí theo chức năng hoạt động

- Phân loại chi phí theo mối quan hệ với thời kỳ xác định kết quả kinh doanh

- Phân loại chi phí theo mối quan hệ với đối tượng chịu chi phí

- Phân loại chi phí theo cách ứng xử chi phí

* Phân loại giá thành sản phẩm

- Phân loại giá thành theo thời điểm xác định

- Phân loại giá thành căn cứ vào phạm vi các chi phí cấu thành

c Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, tuy nhiên giữa chúng cũng có những mặt khác nhau

d Đối tượng tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm

* Đối tượng tập hợp chi phí là xác định giới hạn các bộ phận

chịu chi phí hoặc các đối tượng chịu chi phí làm cơ sở cho việc tính

giá thành

* Đối tượng tính giá thành là các loại sản phẩm, công việc,

lao vụ mà doanh nghiệp đã sản xuất hoàn thành cần phải tính tổng giá thành và giá thành đơn vị

* Đối tượng tập hợp chi phí và đối tượng tính giá thành có

mối quan hệ với nhau trong hệ thống tính giá thành ở đơn vị

đ Nhiệm vụ kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

1.1.2 Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

a Phương pháp tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm theo phương pháp toàn bộ

b Phương pháp tập hợp chi phí và tính giá thành theo phương pháp trực tiếp

c Phương pháp tập hợp chi phí và tính giá thành theo phương pháp giản đơn

d Phương pháp tập hợp chi phí và tính giá thành dựa trên

cơ sở hoạt động (ABC)

đ Phương pháp tập hợp chi phí và tính giá thành theo phương pháp hệ số

e Phương pháp tập hợp chi phí và tính giá thành theo phương pháp tỷ lệ (định mức)

g Phương pháp tập hợp chi phí và tính giá thành theo phương pháp loại trừ sản phẩm phụ

1.1.3 Tập hợp chi phí ngoài sản xuất

a Khái niệm về nước sạch

- Chính phủ (2013) nêu: “Nước sạch là nước đã qua xử lý có chất lượng đảm bảo, đáp ứng yêu cầu sử dụng”

b Nguyên tắc định giá tiêu thụ nước sạch

- Giá nước sạch phải được tính đúng, tính đủ các yếu tố chi phí sản xuất hợp lý trong quá trình sản xuất, phân phối nước sạch bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các đơn vị cấp nước và khách hàng sử dụng nước

- Giá tiêu thụ nước sạch không do đơn vị cấp nước quyết định

mà do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt phương án giá nước và định giá tiêu thụ nước sạch đối với mục đích sử dụng nước sinh hoạt; đơn vị cấp nước tự quyết định giá tiêu thụ nước sạch đối với các mục đích sử dụng khác đảm bảo phù hợp với phương án giá nước đã được

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt

c Lý thuyết về giá độc quyền

Việc kinh doanh cấp nước sinh hoạt được chia theo vùng phục

vụ cấp nước, mỗi đơn vị cấp nước có thể có một hoặc nhiều vùng phục vụ cấp nước khác nhau, mỗi vùng phục vụ cấp nước chỉ do một đơn vị cấp nước thực hiện dịch vụ cấp nước Vì vậy, các đơn vị cấp nước có thị trường tiêu thụ riêng nên không có sự cạnh tranh Chính việc này có thể tạo nên độc quyền

- Tối đa hóa lợi nhuận của hãng độc quyền

Doanh nghiệp độc quyền sẽ điều chỉnh sản lượng cho tới khi đạt tới sản lượng tối đa (Qmax), tại điểm này doanh thu biên sẽ bằng với chi phí biên

- Quy tắc định giá: Hãng độc quyền tối đa hóa lợi nhuận tại

1.2.3 Phương pháp định giá

a Phương pháp so sánh

b Phương pháp chi phí

c Phương pháp định giá theo chi phí cận biên

1.2.4 Phân tích mối quan hệ chi phí, sản lượng, lợi nhuận

GS TS Trương Bá Thanh (2008) nêu: “Phân tích mối quan hệ chi phí, sản lượng, lợi nhuận là một kỹ thuật được sử dụng để đánh giá ảnh hưởng của những thay đổi về chi phí, giá bán và sản lượng đối với lợi nhuận của doanh nghiệp.”

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VỀ TÍNH GIÁ VÀ ĐỊNH GIÁ TIÊU THỤ NƯỚC SẠCH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CẤP THOÁT NƯỚC

QUẢNG NAM 2.1 TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CP CẤP THOÁT NƯỚC QUẢNG NAM

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty 2.1.2 Chức năng và nhiệm vụ của Công ty

2.1.3 Đ c điểm tổ chức sản xuất kinh doanh của Công ty 2.1.4 Cơ cấu tổ chức quản lý của Công ty

a Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý của Công ty

b Chức năng, nhiệm vụ của các cấp quản lý, phòng ban

2.1.5 Tổ chức bộ máy kế toán của Công ty

a Tổ chức bộ máy kế toán tại công ty cổ phần Cấp Thoát Nước Quảng Nam

b Quan hệ kế toán giữa công ty và các đơn vị trực thuộc

2.1.6 Đ c điểm công tác kế toán của Công ty

2.2.1 Phân loại chi phí và giá thành tiêu thụ nước sạch tại Công ty

a Phân loại chi phí sản xuất, kinh doanh tại Công ty

* Chi phí sản xuất gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi

phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung

* Chi phí ngoài sản xuất gồm chi phí bán hàng, chi phí quản

lý doanh nghiệp, chi phí tài chính

b Phân loại tính giá thành tiêu thụ nước sạch tại Công ty

Công ty phân loại tính giá thành căn cứ vào phạm vi các chi phí cấu thành:

Giá thành toàn bộ = Giá thành sản xuất + Chi phí ngoài sản xuất 2.2.2 Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành tiêu thụ nước sạch tại Công ty

a Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Trên cơ sở Phiếu đề nghị xuất kho của kế toán Công ty lập Phiếu xuất kho Sau đó tiến hành lập Bảng tổng hợp xuất nguyên vật

và dựa vào đó kế toán phản ánh vào sổ chi tiết TK 621

b Chi phí nhân công trực tiếp

Căn cứ vào Bảng chấm công, Hợp đồng lao động… các nhà máy nước lập Bảng tính chi phí lương và các khoản trích theo lương Trên cơ sở đó, kế toán Công ty lập Bảng thanh toán tiền lương, lập bảng phân bổ chi phí tiền lương Căn cứ Bảng phân bổ tiền lương kế toán phản ánh vào sổ chi tiết TK 622

c Chi phí sản xuất chung

Dựa vào Phiếu chi, Bảng phân bổ chi phí tiền lương, Bảng tính

và phân bổ chi phí khấu hao tài sản…liên quan gián tiếp ở các bộ phận sản xuất, kế toán phản ánh vào sổ chi tiết TK 627

d Tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản xuất

- Cuối kỳ kế toán tập hợp chi phí NVL trực tiếp, chi phí NC trực tiếp và chi phí SXC theo từng đối tượng tập hợp chi phí, kế toán kết chuyển các loại chi phí này vào sổ chi tiết TK 154 làm cơ sở xác định giá thành sản phẩm, không có sản phẩm dở dang cuối kỳ

2.2.3 Tập hợp chi phí ngoài sản xuất

a Tập hợp chi phí ngoài sản xuất

* Chi phí bán hàng

Dựa vào Phiếu chi, Bảng tính và phân bổ tiền lương, bảng tính

và phân bổ công cụ dụng cụ liên quan đến quá trình tiêu thụ sản phẩm kế toán hạch toán vào sổ chi tiết TK 641

* Chi phí quản lý doanh nghiệp: Chi phí này chỉ phát sinh

trực tiếp tại công ty, không hạch toán ở các nhà máy nước và phân

bổ chi phí này cho từng nhà máy sản xuất nước sạch và các hoạt động kinh doanh khác của Công ty theo tiêu thức phân bổ doanh thu tức là theo tỷ lệ doanh thu của từng hoạt động kinh doanh của toàn

Công ty

Dựa vào Phiếu chi, Bảng tính và phân bổ tiền lương, bảng tính

và phân bổ công cụ dụng cụ liên quan đến chi bộ phận quản lý chung của Công ty, kế toán hạch toán vào sổ chi tiết TK 642 Dựa theo doanh thu của tất cả các hoạt động kinh doanh, kế toán tính toán được tỷ lệ phân bổ của từng hoạt động doanh thu

* Chi phí tài chính

Dựa vào ủy nhiệm chi, chênh lệch giữa tỷ giá ghi sổ của các khoản nợ so với tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm trả nợ liên quan trực tiếp đến các khoản vay đầu tư các công trình nước của các nhà máy, kế toán hạch toán vào sổ chi tiết tài khoản 635

2.2.4 Kết quả đạt được, tổn tại, nguyên nhân trong quá trình tính giá tiêu thụ nước sạch của Công ty

a Kết quả đạt được

- Lĩnh vực kinh doanh của Công ty liên quan đến nước sạch, rất cần thiết trong sinh hoạt hằng ngày của người dân Vì vậy, việc kinh doanh này rất ít gặp rủi ro trong vấn đề không có khách hàng sử