Quanghiên cứu quy định của pháp luật về tội dâm ô người dưới 16 tuổi và thực tiễnxét xử tội này trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, tác giả nhận thấy, một số quyđịnh của BLHS năm 2015 và
Trang 1VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
-
-LÊ XUÂN THANH
TỘI DÂM Ô ĐỐI VỚI NGƯỜI DƯỚI 16 TUỔI
TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SỸ LUẬT HỌC
Tp Hồ Chí Minh, năm 2020
Trang 2VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
-
-LÊ XUÂN THANH
TỘI DÂM Ô ĐỐI VỚI NGƯỜI DƯỚI 16 TUỔI
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các
số liệu, ví dụ, trích dẫn và kết luận được trình bày trong luận văn đảm bảochính xác, trung thực và chưa ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Trang 4MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 3
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 4
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 6
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn 7
7 Kết cấu của luận văn 7
Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ TỘI DÂM Ô ĐỐI VỚI NGƯỜI DƯỚI 16 TUỔI 8
1.1 Khái niệm và lịch sử lập pháp hình sự Việt Nam về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi 16
1.2 Các dấu hiệu pháp lý của tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi 14
1.3 Phân biệt tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi với một số tội phạm tình dục khác 16
Tiểu kết chương 1 18
Chương 2 THỰC TIỄN XÉT XỬ TỘI DÂM Ô ĐỐI VỚI NGƯỜI 16 TUỔI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 19
2.1 Khái quát tình hình xét xử tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh 19
2.2 Thực tiễn xét xử tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi trên đị bàn thành phố Hồ Chí Minh 30
2.3 Nguyên nhân của thiếu sót, hạn chế 41
Tiểu kết Chương 2 44
Trang 5Chương 3 YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM ÁP DỤNG ĐÚNG QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VỀ TỘI DÂM Ô ĐỐI VỚI NGƯỜI DƯỚI
16 TUỔI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 453.1 Yêu cầu bảo đảm áp dụng đúng quy định pháp luật hình sự về tội dâm ôđối với người dưới 16 tuổi trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh 453.2 Giải pháp bảo đảm áp dụng đúng quy định pháp luật hình sự về tội dâm ôđối với người dưới 16 tuổi trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh 48Tiểu kết chương 3 56
KẾT LUẬN 58
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 6TAND: Tòa án nhân dân
TANDTC: Tòa án nhân dân tối cao
TNHS: Trách nhiệm hình sự
VKSND: Viện kiểm sát nhân dân
VKSNDTC: Viện kiểm sát nhân dân tối cao
Trang 7BẢNG BIỂU Bảng 2.1 Thống kê tội phạm mà Tòa án nhân dân hai cấp thành phố
Hồ Chí Minh thụ lý, xét xử.
Bảng 2.2 Thống kê tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi so với tổng số
tội phạm được Tòa án nhân dân hai cấp thành phố Hồ Chí Minh thụ lý, đưa raxét xử từ năm 2015 đến tháng 6/2020 trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh
Bảng 2.3 Thống kê tội dâm ô người dưới 16 tuổi so với tổng số tội xâm phạm tình dục người dưới 16 tuổi được đưa ra xét xử từ năm 2015 đến
tháng 6/2020 trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh
Bảng 2.4 Thống kê các tội phạm cụ thể trong nhóm tội xâm hại tình dục người dưới 16 tuổi được Tòa án nhân dân hai cấp thành phố Hồ Chí Minh
xét xử từ năm 2015 đến tháng 6/2020
Bảng 2.5 Thống kê hình phạt được áp dụng đối với các bị cáo phạm tội
dâm ô đối với người dưới 16 tuổi từ năm 2015 đến tháng 6/2020 trên địa bànthành phố Hồ Chí Minh
Trang 8MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trên tinh thần của Công ước Liên hợp quốc về quyền trẻ em năm 1989 vàHiến pháp năm 2013, thời gian vừa qua Nhà nước ta cũng đã ban hành nhiều vănbản pháp luật để bảo vệ quyền lợi của trẻ em (người dưới 16 tuổi) như Luật Hônnhân và Gia đình năm 2014, Luật Trẻ em năm 2016, Bộ luật Hình sự năm 2015(sửa đổi, bổ sung năm 2017)….các văn bản trên đều thể hiện rõ cơ quan,
tổ chức, các cá nhân có trách nhiệm thực hiện các biện pháp phù hợp để bảođảm trẻ em được sống an toàn, lành mạnh; phòng ngừa, ngăn chặn và xử lýcác hành vi xâm hại, đặc biệt là những hành vi xâm phạm tình dục trẻ em
Thực tiễn trong khoảng thời gian từ năm 2015 đến nay, trên địa bàn cảnước nói chung và thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, tình trạng xâm hại tình dụcngười dưới 16 tuổi, trong đó có hành vi dâm ô đối với người dưới 16 tuổi đangdiễn biến hết sức phức tạp Theo số liệu thống kê của Tòa án nhân dân thành phố
Hồ Chí Minh cho thấy, trong giai đoạn từ 2015 đến năm tháng 6/2020 có 70vụ/70 bị cáo được xét xử về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi Có những vụ
án được dư luận xã hội quan tâm mà điển hình như: vụ án cựu Phó Viện trưởngVKSND thành phố Đà Nẵng, Nguyễn Hữu Linh (61 tuổi), có hành
vi dâm ô bé gái 8 tuổi trong thang máy tại chung cư Galaxy 9, Quận 4 Tp.HCM hay gần đây nhất là trường hợp Nguyễn Tiến Dũng (cán bộ Trung tâm
Hỗ trợ xã hội TP.HCM) bị khởi tố và bắt tạm giam về hành vi dâm ô vớingười dưới 16 tuổi … thống kê trên cho thấy tình hình tội này đang diễn rahết sức phức tạp trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, trung tâm kinh tế,chính trị, văn hóa và giáo dục quan trọng của Việt Nam
BLHS năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), có hiệu lực thi hành kể
từ ngày 01/01/2018, liên quan đến các tội phạm xâm hại tình dục người dưới
16 tuổi (từ Điều 141 đến 146 BLHS), cũng đã có những sửa đổi, bổ sung quan
Trang 9trọng, phù hợp với thực tiễn xử lý các hành vi xâm hại tình dục, trong đó có hành
vi dâm ô người dưới 16 tuổi; ngoài ra, để kịp thời đưa những quy định nêu trêncủa BLHS năm 2015 vào thực tiễn, ngày 01/10/2019, TAND tối cao cũng đã banhành Nghị quyết số 06/2019/NQ-HĐTP (hiệu lực từ ngày 05/11/2019), hướngdẫn áp dụng một số quy định tại các điều 141, 142, 143, 144, 145, 146, 147 củaBLHS và việc xét xử vụ án xâm hại tình dục người dưới 18 tuổi, đã tháo gỡ đượcnhiều vướng mắc, là cơ sở pháp lý rất quan trọng để xử lý hành
vi xâm hại tình dục, hành vi dâm ô người dưới 16 tuổi trong thực tiễn Quanghiên cứu quy định của pháp luật về tội dâm ô người dưới 16 tuổi và thực tiễnxét xử tội này trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, tác giả nhận thấy, một số quyđịnh của BLHS năm 2015 và văn bản hướng dẫn thi hành, vẫn còn chưa rõ ràng,một số quy định gây khó khăn trong việc áp dụng pháp luật; quá trình điều tra,truy tố, xét xử của cơ quan tố tụng thành phố Hồ Chí Minh còn những thiếu sót,hạn chế trong việc thu thập, đánh giá chứng cứ…dẫn tới định tội danh và
quyết định hình phạt một số trường hợp không chính xác, vẫn còn tình trạngTòa án trả hồ sơ điều tra bổ sung, quyết định hình phạt nhẹ hoặc nặng hơn sovới tính nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, ảnh hưởng không nhỏđến hiệu quả đấu tranh, phòng chống tội phạm trong thực tiễn
Vì vậy, việc nghiên cứu một cách khoa học, toàn diện, có hệ thống cácvấn đề lý luận và thực tiễn về tội dâm ô người dưới 16 tuổi, từ đó đưa ra một
số giải pháp góp phần hoàn thiện pháp luật và bảo đảm áp dụng đúng các quyđịnh của pháp luật hình sự về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi trên địabàn thành phố Hồ Chí Minh có ý nghĩa quan trọng về cả lý luận và thực tiễn,đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, phòng chống tội phạm trong tình hình mới
Xuất phát từ nhận thức trên, tác giả đã chọn đề tài: “Tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi từ thực tiễn thành phố Hồ Chí Minh” để làm để tài nghiên
cứu cho luận văn thạc sĩ luật học của mình
Trang 102 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Liên quan tới đề tài trên, cũng đã có một số công trình khoa học được các tác giả đề cập ở các phạm vi, góc độ khác nhau, có thể kể đến như:
+ Luận án tiến sĩ, Học viện Khoa học Xã hội, Hà Nội; Trịnh Thị Thu
Hương (2004), Các tội xâm phạm tình dục trẻ em trong Luật hình sự Việt Nam và đấu tranh phòng chống loại tội phạm này,
+ Luận văn thạc sĩ, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội; Lê
Thị Diễm Hằng (2016), Các tội xâm phạm tình dục trẻ em- So sánh pháp luật hình sự Việt Nam với pháp luật hình sự một số quốc gia trên thế giới.
+ Tạp chí, báo và các công trình nghiên cứu khác:
Dương Tuyết Miên (1998), “Về các tội phạm tình dục trong luật hình
sự Việt Nam”, Tạp chí Luật học, số 06, Hà Nội; Phạm Mạnh Hùng (2002),“Hoàn thiện các quy định của pháp luật hình sự về các tội xâm phạm tình dục trẻ em”, Tạp chí Toà án nhân dân, số 12/2002, Hà Nội; Vũ Hải Anh (2016), “Một số điểm mới của Bộ luật hình sự năm 2015 về nhóm các tội phạm tình dục”, Tạp chí Nghề luật, sô 3/2016, Hà Nội; Tiến sĩ Phạm Minh Tuyên – “Các tội xâm phạm tình dục người dưới 16 tuổi – những vướng mắc
và kiến nghị” Tạp chí Khoa học kiểm sát số 2 năm 2020 v.v…
Nhận xét: Các công trình nghiên cứu trên đã tập trung phân tích các dấu
hiệu pháp lý, đặc điểm của các tội xâm phạm tình dục trẻ em trong đó có tội dâm
ô đối với trẻ em (người dưới 16 tuổi), đặc biệt các công trình là luận án và luậnvăn đã phân tích tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi kết hợp với thực tiễn giảiquyết các vụ án về xâm phạm tình dục trẻ em trong phạm vi không gian, thờigian khác nhau Đây là nguồn tài liệu tham khảo quý báu cho tác giả trong quátrình nghiên cứu đề tài Có thể thấy, các công trình trên nghiên cứu các tội danhliên quan đến xâm phạm tình dục trẻ em trong đó có tội dâm ô đối với ngườidưới 16 tuổi, nhưng do phạm vi khác nhau nên các công trình khoa học
Trang 11trên chưa phân tích, nghiên cứu chuyên sâu về một tội danh cụ thể là tội dâm
ô đối với người dưới 16 tuổi, trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh sau khiBLHS năm 2015 có hiệu lực toàn bộ (ngày 01/01/2018)
- Một số công trình liên quan trực tiếp đến đề tài:
Phạm Quang Huy (2016), Tội dâm ô với trẻ em: Một số thực trạng và giải pháp pháp lý, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, Viện nghiên cứu lập pháp, (13), tr.44-51; Nguyễn Thành Long (2017), Tội dâm ô đối với trẻ em trong pháp luật hình sự Việt Nam, Luận văn thạc sĩ, Trường đại học luật Hà Nội, Hà Nội; Đoàn Thị Ngọc Hải (2019), Tội dâm ô người dưới 16 tuổi – lý luận và thực tiễn, Tạp chí Tòa án điện tử; v.v…
Nhận xét: Các công trình trên đã phân tích, nghiên cứu chuyên sâu vềtội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi về mặt lý luận và thực tiễn, trong bốicảnh BLHS năm 2015 được ban hành, nhưng trong phạm vi không gian vàthời gian khác nhau Tính đến thời điểm hiện tại, chưa có công trình nghiêncứu chuyên sâu trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, trong khoảng thời gian
từ năm 2015 đến tháng 6/2020
Nhận xét chung: Có thể thấy các công trình khoa học trên đã tiếp cận và
phân tích tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi trong phạm vi nội dung, khônggian và thời gian khác nhau, đây là những nguồn tài liệu tham khảo quý báu chotác giả Tính đến nay, không có nhiều công trình nghiên cứu nào đề cập đến tộidâm ô đối với người 16 tuổi một cách cụ thể, chuyên sâu tại địa bàn thành phố
Hồ Chí Minh, trong khoảng thời gian từ năm 2015 đến tháng 6 năm 2020
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu một số vấn đề lý luận, các quy định của pháp luậthình sự Việt Nam về tội dâm ô đối với người 16 tuổi, kết hợp với thực tiễn từthành phố Hồ Chí Minh, luận văn đưa ra một số giải pháp để hoàn thiện pháp
Trang 12luật hình sự cũng như bảo đảm áp dụng đúng các quy định của pháp luật hình sự
về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Phân tích những vấn đề lý luận và pháp luật về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi
- Phân tích thực tiễn áp dụng pháp luật về tội dâm ô đối với người dưới
16 tuổi thông qua thực tiễn xét xử tội này trên địa bàn thành phố Hồ ChíMinh, từ đó luận văn rút ra một số thiếu sót, hạn chế và những nguyên nhâncủa thiếu sót, hạn chế đó
- Trên cơ sở một số thiếu sót, hạn chế luận văn phân tích một số yêu cầu
và đưa ra một số giải pháp bảo đảm áp dụng đúng các quy định của pháp luậthình sự về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi từ thực tiễn tại thành phố Hồ
Chí Minh
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là tội dâm ô đối với người 16 tuổithông qua thực tiễn xét xử tại thành phố Hồ Chí Minh
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Giới hạn về nội dung: Luận văn được thực hiện trong phạm vi chuyênngành Luật hình sự và Tố tụng hình sự, nghiên cứu và làm rõ những vấn đề lýluận và pháp luật về tội dâm ô đối với người 16 tuổi được quy định trongBLHS 2015 và văn bản hướng dẫn thi hành, xuất phát từ thực tiễn xét xử củaTòa án nhân dân hai cấp thành phố Hồ Chí Minh Tại phần thực tiễn xét xửluật văn tập trung nghiên cứu 02 hoạt động chính là hoạt động định tội danh
và áp dụng hình phạt tại Tòa án nhân dân hai cấp thành phố Hồ Chí Minh
Giới hạn về không gian: Trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh
Giới hạn về thời gian: Trong giai đoạn từ năm 2015 đến tháng 6/2020
Trang 135 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1 Cơ sở lý luận
Luận văn sử dụng phương pháp luận triết học duy vật biện chứng vàduy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác – Lênin và đường lối, chính sách của ĐảngCộng sản Việt Nam về xây dựng Nhà nước Pháp quyền Xã hội chủ nghĩa, đấutranh phòng chống tội phạm
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu: luận văn đã sử dụng phương pháp cụ thể vàđặc thù của khoa học luật hình sự như phân tích và tổng hợp, phương phápdiễn dịch, quy nạp, phương pháp so sánh, đối chiếu, phương pháp thống kê,
để tổng hợp các tri thức khoa học và luận chứng để nghiên cứu luận văn
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Về mặt lý luận: Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần làm rõ hơnmột số vấn đề về lý luận và pháp luật tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi,nâng cao nhận thức pháp luật về tội danh này cho cơ quan, người có thẩmquyền tiến hành tố tụng và những người quan tâm đến đề tài này (thông quathực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh)
Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần hoàn thiện những quy định của pháp luật hình sự về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi
- Về thực tiễn: Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể được sử dụng làmtài liệu tham khảo trong công tác nghiên cứu khoa học chuyên ngành và tài liệutham khảo đối với những người làm công tác nghiên cứu, giảng dạy; ngoài ra,luận văn còn cung cấp những luận cứ khoa học phục vụ cho thực tiễn điều tra,
truy tố, xét xử của các cơ quan tư pháp (Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án), đặc biệt là các cơ quan tư pháp tại thành phố Hồ Chí Minh
Trang 147 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văngồm ba chương:
Chương 1 Những vấn đề lý luận và pháp luật về tội dâm ô đối vớingười dưới 16 tuổi
Chương 2 Thực tiễn xét xử tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi trênđịa bàn thành phố Hồ Chí Minh
Chương 3: Yêu cầu và giải pháp bảo đảm áp dụng đúng quy định phápluật hình sự về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi trên địa bàn thành phố HồChí Minh
Trang 15Chương 1.
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT
VỀ TỘI DÂM Ô ĐỐI VỚI NGƯỜI DƯỚI 16 TUỔI 1.1 Khái niệm và lịch sử lập pháp hình sự Việt Nam về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi
1.1.1 Khái niệm
Tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi là tội phạm được pháp điển hóa lầnđầu tiên trong BLHS năm 1985 (sửa đổi, bổ sung năm 1997) cho đến nay Tộinày được quy định tại Chương các tội phạm xâm phạm nhân phẩm, danh dựcủa con người, đó là “những hành vi cố ý xâm phạm đến quyền được tôntrọng về nhân phẩm, danh dự của con người” [22, tr.115], [1, tr.38], quy địnhtrên nhằm bảo vệ sự phát triển bình thường về tâm sinh lý cho trẻ em, ngănchặn những hành vi lợi dụng sự non nớt, nhẹ dạ của trẻ em để đẩy họ vàonhững quan hệ tình dục quá sớm, gây ảnh hưởng xấu về mọi mặt cho họ Tộidâm ô đối với người dưới 16 tuổi là tội phạm thuộc nhóm hành vi có bản chất
là xâm hại tình dục trẻ em
Về khái niệm tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi cũng được nhiều tácgiả đề cập trong các công trình khoa học khác nhau:
Tác giả Đinh Văn Quế có quan điểm: Hành vi dâm ô là sờ mó, hôn hít
bộ phận sinh dục của nạn nhân; dùng bộ phận sinh dục của mình chà xát với
bộ phận sinh dục của nạn nhân hoặc bắt nạn nhân sờ mó, hôn hít bộ phận sinhdục của mình nhằm thỏa mãn dục vọng, nhưng không có ý định giao cấu hoặc
có hành vi quan hệ tình dục khác với nạn nhân [12, tr.279]
Theo Giáo trình Luật Hình sự Việt Nam của Trường Đại học Luật HàNội, có đưa ra quan điểm về tội dâm ô: Đó là hành vi tình dục nhưng khôngphải hành vi giao cấu [21]
Trang 16Theo Từ điển Tiếng Việt “dâm ô” là dâm dục một cách xấu xa, nhơ nhuốc
[42] Từ điển này cũng giải nghĩa “dâm dục” là sự ham muốn thú nhục dục quá độ hoặc không chính đáng [42]
Từ điển Hán Việt giải nghĩa: “dâm ô” xuất phát từ “dâm” là dâm dục và
“ô” với ý nghĩa là bẩn, bẩn thỉu Như vậy, “dâm ô” là từ ghép mang tính chấtkhái quát với nghĩa là dâm dục bẩn thỉu [43]
Nhận xét: Các quan điểm trên đều thống nhất ở nội hàm khái niệm tội dâm
ô đối với người dưới 16 tuổi đó là hành vi có tích chất dâm dục, nhằm thỏa
mãn nhu cầu tình dục của người phạm tội, nhưng không nhằm mục đích giaocấu hoặc thực hiện các hành vi quan hệ tình dục khác với trẻ em (người dưới
16 tuổi)
Trong BLHS hiện hành nhà làm luật chưa đưa ra khái niệm pháp lý vềtội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi nhưng khái niệm tội phạm đã được ghinhân tại Điều 8 BLHS Đây là khái niệm pháp lý tương đối hoàn chỉnh về tộiphạm, là cơ sở quan trọng để xây dựng khái niệm các tội phạm cụ thể, trong
đó có tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi; đồng thời BLHS năm 2015 đã bổsung hành vi “thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác”, đây là những hìnhthức quan hệ tình dục không bằng cách thông thường là sử dụng bộ phận sinhdục (giao cấu) mà được thực hiện bằng miệng hoặc hậu môn…
Như vậy có thể hiểu một cách khái quát: Hành vi dâm ô là hành vimang tính chất tình dục của người nào đó đối với người khác nhằm thỏa mãnnhu cầu tình dục của người phạm tội, nhưng không nhằm mục đích giao cấuhoặc thực hiện các hành vi quan hệ tình dục khác
Khoa học pháp luật hình sự và CTTP tội dâm ô (khoản 1, Điều 146BLHS năm 2015) đã xác định chủ thể của tội dâm ô đối với người dưới 16tuổi phải là những người đủ 18 tuổi trở lên, có năng lực TNHS, khi thực hiệnhành vi dâm ô đối với người dưới 16 tuổi
Trang 17Theo Nghị quyết số 06/2019/NQ-HĐTP ngày 01/10/2020 của Hội đồngthẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã hướng dẫn: Dâm ô…là hành vi củanhững người cùng giới tính hoặc khác giới tính tiếp xúc về thể chất trực tiếphoặc gián tiếp qua lớp quần áo vào bộ phận sinh dục, bộ phận nhạy cảm, bộphận khác trên cơ thể của người dưới 16 tuổi có tính chất tình dục nhưngkhông nhằm quan hệ tình dục…[ 25, Điều 3].
Từ những phân tích trên, có thể hiểu khái niệm tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi: Là hành vi của những người cùng giới tính hoặc khác giới tính
tiếp xúc về thể chất trực tiếp hoặc gián tiếp qua lớp quần áo vào bộ phận sinhdục, bộ phận nhạy cảm, bộ phận khác trên cơ thể của người dưới 16 tuổinhưng không nhằm mục đích giao cấu hoặc không nhằm thực hiện các hành viquan hệ tình dục khác, do người từ đủ 18 tuổi trở lên, có năng lực TNHS thựchiện với lỗi cố ý trực tiếp, xâm phạm quyền bất khả xâm phạm về tình dục củangười dưới 16 tuổi
1.1.2 Khái quát lịch sử lập pháp hình sự Việt Nam về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi
1.1.2.1 Tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi trong pháp luật hình sự Việt Nam từ năm 1945 đến trước khi ban hành Bộ luật Hình sự năm 1985
Đây là giai đoạn Nhà nước Việt Nam dân chủ mới được thành lập phải đốimặt với nhiều khó khăn, thử thách từ nhiều phía trong đó có công cuộc đấu tranhphòng chống tội phạm, thời điểm này Nhà nước ta chưa có điều kiện xây dựngngay một hệ thống pháp luật, cũng như hệ thống pháp luật hình sự để điều chỉnhcác lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, trước tình hình này Chủ tịch Hồ ChíMinh đã ban hành Sắc lệnh số 47 ngày 10/10/1945 cho tạm thời giữ các luật lệ cũnhưng không trái với nguyên tắc độc lập của nước Việt Nam và chính thể dânchủ cộng hòa, để đấu tranh xử lý các hành vi vi phạm, tội phạm trong đó có hành
vi dâm ô [5, Điều 21] Tuy nhiên, quy định trực tiếp liên quan đến
Trang 18hành vi xâm phạm tình dục trong đó có tội dâm ô thì phải đến ngày 15/6/1960,Tòa án nhân dân tối cao ra Chỉ thị số 1024 hướng dẫn việc xử lý tội hiếp dâm,đây được coi là nền móng cho việc hoàn thiện và xây dựng các tội phạm vềtình dục nhưng nội dung hướng dẫn còn chưa đầy đủ về các hành vi xâm hạitình dục người dưới 16 tuổi khác như tội cưỡng dâm, tội giao cấu và tội dâm ôngười dưới 16 tuổi Đến ngày 11/5/1967, TAND tối cao đã ban hành Bản tổngkết số 329- HS2 ngày 11/5/1967, hướng dẫn đường lối xét xử tội hiếp dâm vàcác tội phạm khác về mặt tình dục, trong số các tội phạm về tình dục có tộidâm ô, trong đó dâm ô đối với trẻ em bị xử nặng hơn dâm ô đối với người lớn.
Theo bản tổng kết và hướng dẫn 329-HS2 ngày 01/02/1967 của Tòa ánnhân dân tối cao có hướng dẫn: “Dâm ô tức là có hành vi bỉ ổi với người khác,tuy không phải là hành vi giao cấu nhưng cũng nhằm thỏa mãn tình dục của mìnhhoặc khêu gợi bản năng tình dục người đó…Có thể chi làm hai hình thức dâm ô:Dâm ô với người dưới 16 tuổi tròn và dâm ô với người lớn (từ 16 tuổi tròn trởlên) Trong hình thức dâm ô với người dưới 16 tuổi tròn, vì sự phát triển về cơthể cũng như về trí óc của các em còn non nớt, các em cần được bảo vệ chốngmọi hành vi khiêu dâm, cho nên không kể các em có đồng ý hay không đồng ý,
hễ có hành vi dâm ô là có tội Trong hình thức dâm ô với người lớn phải có sựtrái ý muốn của người đó mới có tội, vì có như thế mới có thể nói hành vi dâm ô
đã xúc phạm tới nhân phẩm, danh dự của họ về mặt tình dục…Đối với tội dâm ôvới người dưới 16 tuổi tròn mức hình phạt từ 3 tháng đến 2 năm tù Đối với tộidâm ô người lớn, mức hình phạt từ cảnh cáo đến 1 năm tù Khi tập trung nhiềutình tiết tăng nặng đối với hình thức trên (tội dâm
ô với người dưới 16 tuổi) có thể xử phạt đến 4 năm tù Đối với hình thức tộidâm ô người lớn có thể xử phạt đến 3 năm tù [23] Có thể nói đây là hướngdẫn quan trọng làm cơ sở để Tòa án các cấp xét xử các vụ án về xâm phạmtình dục trong đó có trẻ em trong thực tiễn
Trang 19Nhận xét: Giai đoạn này tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi chỉ đượcquy định trong một số văn bản pháp luật, các Tòa án xét xử tội phạm này chủyếu theo đường lối, chính sách và các bản tổng kết xét xử.
1.1.2.2 Tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi trong Bộ luật Hình sự năm 1985
BLHS năm 1985 là BLHS đầu tiên của nước ta, với 04 lần sửa đổi, bổsung năm 1989, 1991, 1992 và năm 1997
Trong lần sửa đổi, bổ sung lần thứ 4 vào năm 1997 thì hành vi dâm ôđối với người dưới 16 tuổi (trẻ em) được quy định tại Điều 202b
"Điều 202b Tội dâm ô đối với trẻ em
1- Người nào có hành vi dâm ô đối với trẻ em, thì bị phạt tù từ sáutháng đến ba năm… "
Có thể nói đây là lần đầu tiên hành vi dâm ô đối với người dưới 16 tuổiđược quy định thành một tội danh độc lập, do yêu cầu của việc đấu tranh với
tệ xâm phạm tình dục của trẻ em ngày càng nghiêm trọng Để áp dụng thốngnhất các quy định này, ngày 10/5/1997, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểmsát nhân dân tối cao, Bộ Nội vụ ban hành Thông tư liên tịch số:01/1998/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BNV hướng dẫn: “d Hành vi dâm ôđối với trẻ em quy định tại Điều 202b là hành vi của người phạm tội, như sờ,bóp… vào những bộ phận kích thích tình dục của trẻ em hoặc buộc trẻ emphải có hành vi như sờ, bóp… vào những bộ phận kích thích tình dục củangười đó hoặc của người khác nhưng không có việc giao cấu với trẻ em”
Tuy nhiên, quy định về hành vi dâm ô quy định trong BLHS năm 1985vẫn còn đơn giản, chưa rõ ràng về yếu tố chủ thể, chưa phân hóa được TNHSđối với nhiều trường hợp đặc biệt nghiệm trọng, chưa quy định về hình phạt
bổ sung đối với những người lợi dung yếu tố nghề nghiệp như Bác sỹ, Y tá…
để thực hiện hành vi phạm tội
Trang 201.1.2.3 Tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi trong Bộ luật Hình sự năm 1999
BLHS năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) quy định tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi tại Điều 112 với tên gọi “tội dâm ô đối với trẻ em”
“Điều 116 Tội dâm ô đối với trẻ em
1 Người nào đã thành niên mà có hành vi dâm ô đối với trẻ em, thì bị phạt tù từ sáu tháng đến ba năm…”
So với tội dâm ô trẻ em trong BLHS năm 1985 (được sửa đổi, bổ sung năm 1997), BLHS năm 1999 đã có những thay đổi như sau:
- Trong cấu thành tội phạm cơ bản của tội phạm dâm ô đối với trẻ em
đã quy định cụ thể yếu tố chủ thể đặc biệt là người “đã thành niên”
- Trong cấu thành tội phạm tăng nặng quy định tại khoản 3, BLHS năm
1999 đã bổ sung trường hợp phạm tội “đặc biệt nghiêm trọng”, bỏ dấu hiệuđịnh khung “Có nhiều tình tiết quy định tại khoản 2 Điều này” vì không phùhợp về kỹ thuật lập pháp và thực tiễn
Đồng thời CTTP đã bổ sung thêm trường một khoản mới, quy định vềhình phạt bổ sung là cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm côngviệc nhất định từ một năm đến năm năm
Tuy nhiên, qua một thời gian áp dụng thì BLHS năm 1999 (được sửađổi, bổ sung vào năm 2009) đã bộc lộ nhiều điểm tồn tại, hạn chế như CTTPquy định chưa cụ thể, chưa làm rõ được khái niệm dâm ô, nhà làm luật vẫn sử
dụng các tình tiết định tính gây khó khăn cho việc áp dụng như “gây hậu quả nghiêm trọng” hoặc “gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng”, đòi hỏi cần phải được hoàn thiện.
1.1.2.4 Điểm mới của tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi trong Bộ luật Hình sự năm 2015
Trang 21So với BLHS năm 1999 thì BLHS năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017)
có những điểm mới tiến bộ sau:
- Sửa tên tội dâm ô đối với trẻ em thành dâm ô đối với người dưới 16tuổi
- Khoản 1 sửa từ ngữ và nêu rõ hơn hành vi khách quan: Người đủ 18
tuổi trở lên mà có hành vi dâm ô đối với người dưới 16 tuổi không nhằm mục đích giao cấu hoặc không nhằm thực hiện các hành vi quan hệ tình dục khác.
nhiều người thành 02 lần, 02 người; sửa tình tiết “Gây hậu quả nghiêm trọng”bằng các dấu hiệu “Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân từ 31% đến
60%”
- Khoản 3 sửa nêu rõ mức độ hậu quả cụ thể “Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân 61% trở lên”; “Làm nạn nhân tự sát”
1.2 Các dâu hiệu pháp lý của tội dâm ô đối với người dưới 16
tuổi * Thứ nhât, Khách thể của tội phạm
Đối với tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi, thì khách thể loại của tộiphạm là danh dự và nhân phẩm của con người Còn khách thể trực tiếp đó làquyền bất khả xâm phạm về tình dục của người dưới 16 tuổi
Để xâm phạm đến khách thể trên thì người phạm tội tác động vào đốitượng tội phạm là con người cụ thể dưới 16 tuổi, có thể là nam hoặc nữ
* Thứ hai, Mặt khách quan của tội phạm
Tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi là tội cấu thành hình thức, với đặctrưng bởi hành vi tiếp xúc về thể chất trực tiếp hoặc gián tiếp qua lớp quần áovào bộ phận sinh dục, bộ phận nhạy cảm, bộ phận khác trên cơ thể của ngườidưới 16 tuổi có tính chất tình dục nhằm thỏa mãn nhu cầu tình dục của ngườiphạm tội, nhưng không nhằm mục đích giao cấu hoặc thực hiện các hành viquan hệ tình dục khác với người dưới 16 tuổi
Trang 22Các hành vi này đều chưa và không có mục đích giao cấu với ngườidưới 16 tuổi Nếu có ý định giao cấu hoặc thực hiện hành vi tình dục khác vớinạn nhân nhưng không giao cấu hoặc thực hiện hành vi đó được thì khôngphải là hành vi dâm ô mà tùy trường hợp cụ thể mà người phạm tội bị truy cứuTNHS về tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổiđến dưới 16 tuổi hoặc tội giao cấu người dưới 16 tuổi.
*Thứ ba, Chủ thể của tội phạm
Chủ thể của tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi chỉ có thể là thể nhân(con người cụ thể), và phải là bất kỳ người nào đủ 18 tuổi trở lên, có năng lựctrách nhiệm hình sự, có thể là nam hoặc nữ
*Thứ tư, Mặt chủ quan của tội phạm
Mặt chủ quan của tội phạm là hoạt động tâm lý bên trong của ngườiphạm tội bao gồm lỗi, động cơ, mục đích phạm tội [24, tr.45] Đối với tội dâm
ô đối với người dưới 16 tuổi thì động cơ, mục đích của người phạm tội là đểthỏa mãn ham muốn tình dục, nhu cầu sinh lý của bản thân
Lỗi của người phạm tội là lỗi cố ý trực tiếp Tức là người phạm tội nhậnthức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, bị pháp luật cấm, nhưng đểthỏa mãn nhu cầu tình dục nên vẫn thực hiện hành vi dâm ô đối với ngườidưới 16 tuổi
Ngoài ra, điều luật còn xác định về ý thức chủ quan thì người phạm tội
“…không nhằm mục đích giao cấu hoặc không nhằm thực hiện các hành viquan hệ tình dục khác ”
* Các dấu hiệu định khung tăng nặng của tội dâm ô đối với người dưới
16 tuổi:
- Dấu hiệu định khung tại khoản 2:
+ Phạm tội có tổ chức Đây là hình thức đồng phạm có sự cấu kết chặt chẽ giữa những người cùng thực hiện hành vi dâm ô với người dưới 16 tuổi
Trang 23+ Phạm tội 02 lần trở lên: Đây là trường hợp người phạm tội thực hiệnhành vi dâm ô đối với người dưới 16 tuổi từ 02 lần trở lên nhưng chưa bị truycứu trách nhiệm hình sự và chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự.
+ Phạm tội đối với 02 người trở lên Đây là trường hợp một người đã dâm
ô từ hai người dưới 16 tuổi trở lên hoặc nhiều người cùng dâm ô từ hai người dưới 16 tuổi trở lên
+ Phạm tội đối với người mà người phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh
+ Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỉ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%
Đánh giá mức độ gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân phải căn
cứ vào kết luận giám định pháp y theo Thông tư số 20/2014/TT-BYT [7, tr.80]
Đối với tình tiết này đòi hỏi hậu quả bắt buộc là làm cho nạn nhân bịtâm thần hoặc có những biểu hiện hành vi không ổn định, diễn biến tâm lý bấtthường với tỷ lệ nhất định từ 31% trở lên và việc xác định tỷ lệ % phải do cơquan giám định pháp y kết luận
+ Tái phạm nguy hiểm
- Dấu hiệu định khung tại khoản 3:
+ Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỉ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên
+ Phạm tội làm nạn nhân tự sát
1.3 Phân biệt tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi với một số tội phạm tình dục khác
1.3.1 Phân biệt với tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi
- Về hành vi khách quan của tội phạm:
Khác với tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi thì tội hiếp dâm người dưới
16 tuổi có hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng
Trang 24không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc thựchiện hành vi quan hệ tình dục khác, trái ý muốn của nạn nhân Riêng đối vớiđối tượng là người dưới 13 tuổi thì hành vi khách quan là giao cấu hoặc hành
vi quan hệ tình dục khác với nạn nhân
+ Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi: Trái với ý muốn của nạn nhân là người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi
- Về đối tượng tác động của tội phạm:
+ Tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi: Là người dưới 16 tuổi
+ Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người
từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi: Là người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi
- Về hành vi khách quan của tội phạm:
Trang 25Khác với hành vi dâm ô đối với người dưới 16 tuổi thì tội giao cấuhoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới
16 tuổi có hành vi giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khácnhưng có sự thuận tình của người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi
- Về mục đích của tội phạm:
Khác với Ttội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi thì tội giao cấu hoặc thựchiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi: Cómục đích giao cấu hoặc quan hệ tình dục khác với người dưới 16 tuổi
Tiểu kết Chương 1
Thông qua Chương 1 của luận văn tác giả đã phân tích làm rõ nhữngvấn đề lý luận và pháp luật về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi như kháiniệm, các dấu hiệu pháp lý tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi; ngoài ra, tácgiả cũng đã phân biệt tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi với một số tộiphạm tình dục khác như tội hiếp dâm, tội cưỡng dâm, tội giao cấu hoặc thựchiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi
và khái quát lịch sử lập pháp hình sự Việt Nam về tội dâm ô đối với ngườidưới 16 tuổi Đây là cơ sở để tác giả phân tích, đánh giá thực tiễn xét xử tộidâm ô đối với người dưới 16 tuổi từ thực tiễn thành phố Hồ Chí Minh
Trang 26Chương 2.
THỰC TIỄN XÉT XỬ TỘI DÂM Ô ĐỐI VỚI NGƯỜI 16 TUỔI
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 2.1 Khái quát tình hình xét xử tội dâm ô đối với người dưới 16
tuổi trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh
Theo Báo cáo tổng kết của TAND thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2015đến tháng 6 năm 2020 thì tổng số vụ án mà TAND hai cấp thành phố Hồ ChíMinh thụ lý là 32.882 vụ với 54.587 bị cáo, cụ thể:
Bảng 2.1 Thống kê tội phạm mà TAND hai cấp thành phố Hồ Chí Minh thụ lý, xét xử.
Tòa án Năm Tổng thụ lý Xét xử Đình chỉ Tạm đình
chỉ
Từ 2015
đến tháng 32.882 54.587 25.790 40.882 105 150 37 526/2020
(Nguồn: Báo cáo tổng kết từ năm 2015 đến tháng 6/2020 của Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh)
Như vậy, trong giai đoạn từ năm 2015 đến tháng 6 năm 2020 thì TANDhai cấp thành phố Hồ Chí Minh đưa ra xét xử là 25.790 vụ với 40.882 bị cáo,đình chỉ 105 vụ/150 bị cáo, tạm đình chỉ 37 vụ/52 bị cáo
Trong đó, đối với tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi thì tổng số ánthụ lý là 88 vụ với 90 bị cáo, trong đó đưa ra xét xử là 70 vụ với 70 bị cáo,đình chỉ 00 vụ/00 bị cáo, tạm đình chỉ 00 vụ/00 bị cáo Cụ thể:
Trang 27Bảng 2.2 Thống kê tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi so với tổng số
tội phạm được Tòa án nhân dân hai cấp thành phố Hồ Chí Minh thụ lý, đưa ra xét xử từ năm 2015 đến tháng 6/2020 trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh.
Tòa án Năm Tội dâm Tổng thụ lý Xét xử Đình chỉ Tạm
116 BLHS 1999 (sửa đổi, 1 1 1 1 0 0 0 0
116 BLHS
2018 1999 10 10 10 10 0 0 0 0
(sửa đổi,
bổ sung
Trang 282015 116 24 25 18 18 0 0 0 0
BLHS
Trang 291999 (sửa đổi,
bổ sung năm 2009)
Tổng số
án của 7149 11554 5192 8020 19 27 6 8 TPHCM
Tội dâm
ô đối với trẻ em/
(Nguồn: Báo cáo tổng kết từ năm 2015 đến tháng 6/2020 của Tòa
án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh)
Qua bảng số liệu trên cho thấy tội dâm ô đối với trẻ em/đối với ngườidưới 16 tuổi so với tổng số án của thành phố Hồ Chí Minh chiếm tỷ lệ rất nhỏ
Cụ thể: số vụ án và bị cáo thụ lý lần lượt là 0,26% vụ/0,16 bị cáo so với tổng
số án của thành phố Hồ Chí Minh, trong đó đưa ra xét xử chiếm tỷ lệ 0,27%vụ/0,17% bị cáo
Cũng theo Báo cáo tổng kết của TAND thành phố Hồ Chí Minh từ năm
2015 đến tháng 6 năm 2020 thì TAND hai cấp thành phố Hồ Chí Minh đã đưa
Trang 30ra xét xử 930 vụ án, đối với 943 bị cáo trong nhóm tội xâm phạm tình dụcngười dưới 16 tuổi, trong đó tổng số vụ án và bị cáo phạm tội dâm ô đối vớingười dưới 16 tuổi là 70vụ/70 bị cáo chiếm tỷ lệ 7,52% về số vụ và 7,42% về
số bị cáo trong nhóm tội xâm phạm tình dục người dưới 16 tuổi
Bảng 2.3 Thống kê tội dâm ô người dưới 16 tuổi so với tổng số tội xâm phạm tình dục người dưới 16 tuổi được đưa ra xét xử từ năm 2015 đến
tháng 6/2020 trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh
(Nguồn: Báo cáo tổng kết từ năm 2015 đến tháng 6/2020 của Tòa
án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh)
Qua số liệu thông kê so sánh tội dâm ô người dưới 16 tuổi với tổng số
vụ xâm phạm tình dục người dưới 16 tuổi nêu trên, cho thấy:
Trong nhóm tội xâm phạm tình dục người dưới 16 tuổi thì tội dâm ô người dưới 16 tuổi chiếm tỷ không quá cao, có tổng số vụ và bị cáo đưa ra xét
Trang 31xử là 70 vụ /70 bị cáo chiếm tỷ lệ là 7,52 % vụ/7,42% bị cáo Trong đó năm
2015 là 18vụ/18 bị cáo chiếm tỉ lệ 10,5 % về số vụ và 10,4% về số bị cáo, đếnnăm 2016, 2017 thì tội dâm ô người dưới 16 tuổi có xu hướng giảm xuống, cụthể năm 2016 là 10 vụ/10 bị cáo chiếm tỉ lệ 5,9% về số vụ và 14,1 % về số bịcáo, năm 2017 có 09 vụ/09 bị cáo chiếm tỷ lệ 5,45% về số vụ và 5,32% về số
bị cáo; tuy nhiên, đến năm 2018, 2019 thì tội này lại tăng, cụ thể năm 2018 là
13 vụ/13 bị cáo chiếm tỷ lệ 8,17 vụ và 8,07% số bị cáo, đến năm 2019 thì tộidâm ô người dưới 16 tuổi tăng với 14 vụ/14 bị cáo chiếm tỷ lệ 7,7%/vụ và7,65%/bị cáo, đáng chú ý trong năm 2019 TAND Quân 4 đã xét xử sơ thẩm
và TAND thành phố Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm y án sơ thẩm 1 năm 6tháng tù về tội dâm ô với người dưới 16 tuổi đối với Nguyễn Hữu Linh,Nguyên Phó Viện trưởng Viện kiểm sát Nhân dân thành phố Đà Nẵng gâyxôn xao dư luận trong năm 2019 Trong 6 tháng đầu năm 2020 thì Tòa án haicấp thành phố Hồ Chí Minh xét xử 6 vụ/6 bị cáo chiếm tỷ lệ 7,05% vụ/6,89%
bị cáo so với các tội xâm phạm tình dục người dưới 16 tuổi
Điều này cho thấy, số vụ án về tội dâm ô người dưới 16 tuổi ngày càng
có tính phức tạp, gia tăng trong nhóm tội xâm phạm tình dục, đòi hỏi việc đấutranh, phòng chống tội phạm này cần được nâng cao trong thời gian tới
Bảng 2.4 Thống kê các tội phạm cụ thể trong nhóm tội xâm hại tình dục người dưới 16 tuổi được Tòa án nhân dân hai cấp thành phố Hồ Chí Minh xét xử từ năm 2015 đến
tháng 6/2020
1 2015 Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi 52 55
Tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi 03 03 đến dưới 16 tuổi
Trang 32Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi 98 98 quan hệ tình dục khác với người từ
đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi
Tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi 18 18 Tội sử dụng người dưới 16 tuổi vào 00 00 mục đích khiêu dâm
2 2016 Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi 63 64
Tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi 03 03 đến dưới 16 tuổi
Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi 93 93 quan hệ tình dục khác với người từ
đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi
Tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi 10 10 Tội sử dụng người dưới 16 tuổi vào 00 00 mục đích khiêu dâm
3 2017 Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi 61 65
Tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi 01 01 đến dưới 16 tuổi
Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi 94 94 quan hệ tình dục khác với người từ
đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi
Tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi 09 09 Tội sử dụng người dưới 16 tuổi vào 00 00 mục đích khiêu dâm
4 2018 Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi 47 49
Tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi 02 02 đến dưới 16 tuổi
Trang 33Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi 97 97 quan hệ tình dục khác với người từ
đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi Tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi 13 13 Tội sử dụng người dưới 16 tuổi vào 00 00 mục đích khiêu dâm
5 2019 Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi 74 76
Tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi 02 02 đến dưới 16 tuổi
Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi 91 91 quan hệ tình dục khác với người từ
đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi Tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi 14 14 Tội sử dụng người dưới 16 tuổi vào 00 00 mục đích khiêu dâm
5 6/2020 Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi 32 34
Tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi 02 02 đến dưới 16 tuổi
Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi 45 45 quan hệ tình dục khác với người từ
đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi Tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi 06 06 Tội sử dụng người dưới 16 tuổi vào 00 00 mục đích khiêu dâm
(Nguồn: Báo cáo tổng kết từ năm 2015 đến tháng 6/2020 của Tòa
án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh)
Qua bảng thống kê chúng ta có thể thấy:
Trang 34- So với các tội xâm phạm tình dục người dưới 16 tuổi khác thì tội dâm
ô chiếm tỷ lệ trung bình Chủ yếu tập trung vào tội giao cấu hoặc thực hiệnhành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, tộihiếp dâm người dưới 16 tuổi Tội sử dụng người dưới 16 tuổi vào mục đíchkhiêu dâm hầu như không có, tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16tuổi chiếm tỷ lệ thấp Cụ thể:
+ Trong năm 2015 đã đưa ra xét xử tổng số 171vụ với 173 bị cáo về tộixâm phạm tình dục người dưới 16 tuổi, trong đó: Tội giao cấu hoặc thực hiệnhành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi là 98vụ/98 bị cáo; tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi là 52 vụ với 55 bị cáo; tội dâm ôđối với người dưới 16 tuổi là18 vụ/18 bị cáo; tội cưỡng dâm người từ đủ 13tuổi đến dưới 16 tuổi là 03 vụ/03 bị cáo; tội sử dụng người dưới 16 tuổi vàomục đích khiêu dâm không có vụ nào được đưa ra xét xử
+ Trong năm 2016 đã đưa ra xét xử tổng số 169 vụ với 170 bị cáo về tộixâm phạm tình dục người dưới 16 tuổi, trong đó: Tội giao cấu hoặc thực hiệnhành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi là 93vụ/93 bị cáo; tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi là 63 vụ với 64 bị cáo; tội dâm ôđối với người dưới 16 tuổi là 10 vụ/10bị cáo; tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổiđến dưới 16 tuổi là 03 vụ/03 bị cáo; tội sử dụng người dưới 16 tuổi vào mục đíchkhiêu dâm không có vụ nào được đưa ra xét xử Có thể thấy, trong nhóm tội nàytội hiếp dâm người dưới 16 tuổi có xu hướng giảm hơn so với năm 2015
+ Trong năm 2017 đã đưa ra xét xử tổng số 165 vụ với 169 bị cáo về tộixâm phạm tình dục người dưới 16 tuổi, trong đó: Tội giao cấu hoặc thực hiệnhành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi là 94vụ/94 bị cáo; tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi là 61 vụ với 65 bị cáo; tội dâm ôđối với người dưới 16 tuổi là 09 vụ/09 bị cáo; tội cưỡng dâm người từ đủ 13
Trang 35tuổi đến dưới 16 tuổi là 01 vụ/01 bị cáo; tội sử dụng người dưới 16 tuổi vào mục đích khiêu dâm không có vụ nào được đưa ra xét xử.
+ Trong năm 2018 đã đưa ra xét xử tổng số 159 vụ với 161 bị cáo về tộixâm phạm tình dục người dưới 16 tuổi, trong đó: Tội giao cấu hoặc thực hiệnhành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi là 97vụ/97 bị cáo; tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi là 47 vụ với 49 bị cáo; tội dâm ôđối với người dưới 16 tuổi là 13 vụ/13 bị cáo; tội cưỡng dâm người từ đủ 13tuổi đến dưới 16 tuổi là 02 vụ/02 bị cáo; tội sử dụng người dưới 16 tuổi vàomục đích khiêu dâm không có vụ nào được đưa ra xét xử
+ Trong năm 2019 đã đưa ra xét xử tổng số 181 vụ với 183 bị cáo về tộixâm phạm tình dục người dưới 16 tuổi, trong đó: Tội giao cấu hoặc thực hiệnhành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi là 91vụ/91 bị cáo; tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi là 74 vụ với 76 bị cáo; tội dâm ôđối với người dưới 16 tuổi là 14 vụ/14 bị cáo; tội cưỡng dâm người từ đủ 13tuổi đến dưới 16 tuổi là 02 vụ/02 bị cáo; tội sử dụng người dưới 16 tuổi vàomục đích khiêu dâm không có vụ nào được đưa ra xét xử
+ Trong 6 tháng đầu năm 2020 đã đưa ra xét xử tổng số 85 vụ với 87 bịcáo về tội xâm phạm tình dục người dưới 16 tuổi, trong đó: Tội giao cấu hoặcthực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16tuổi là 45 vụ/45 bị cáo; tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi là 32 vụ với 34 bị cáo;tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi là 06vụ/06 bị cáo; tội cưỡng dâm người
từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi là 02 vụ/02 bị cáo; tội sử dụng người dưới 16tuổi vào mục đích khiêu dâm không có vụ nào được đưa ra xét xử
Tuy nhiên, đây chỉ là những con số phản ảnh số vụ đã xét xử mà chưa baoquát toàn bộ về thực trạng (mức độ) của tình hình các tội xâm phạm tình dụcngười dưới 16 tuổi diễn ra trong khoảng thời gian từ năm 2015 đến tháng 6 năm
2020 bởi vì những con số trên chưa bao gồm những vụ án bị đình chỉ tại