Tiểu luận Quốc phòng an ninh: An ninh phi truyền thống và tác động của nó tới độc lập dân tộc ở Việt Nam hiện nay

Tiểu luận nghiên cứu quá trình bảo vệ độc lập dân tộc của Việt Nam trước mối đe dọa an ninh phi truyền thống; quá trình bảo vệ độc lập dân tộc của Việt Nam trước mối đe dọa an ninh phi truyền thống từ năm 2015 đến nay. Mời các bạn cùng tham khảo để nắm chi tiết hơn nội dung nghiên cứu.

TH NG  Ố Ở   VI TỆ  

1.1 M t s  v n đ  lý lu n ộ ố ấ ề ậ

v  m i đe d a an ninh ề ố ọphi truy n th ng và tác ề ố

1. Tính c p thi t c a ti u lu nấ ế ủ ể ậ

Sau chi n tranh l nh, c c di n th  gi i có nhi u thay đ i, xu th  hòa bìnhế ạ ụ ệ ế ớ ề ổ ế  

h p tác phát tri n m nh m  Tuy nhiên, trong xu th  toàn c u hóa và h i nh p qu cợ ể ạ ẽ ế ầ ộ ậ ố  

t , n n đ c l p dân t c c a các qu c gia đang ph i đ i m t v i nh ng thách th cế ề ộ ậ ộ ủ ố ả ố ặ ớ ữ ứ  

m i t  m i đe d a “an ninh phi truy n th ng”. Tính ch t nguy hi m c a m i đe d aớ ừ ố ọ ề ố ấ ể ủ ố ọ  

an ninh phi truy n th ng không ch  bi u hi n   m c đ  h y ho i, s  tàn phá c a nóề ố ỉ ể ệ ở ứ ộ ủ ạ ự ủ  

đ i v i cu c s ng c a con ngố ớ ộ ố ủ ười, mà còn đ i v i s   n đ nh xã h i, đ i v i đ c l pố ớ ự ổ ị ộ ố ớ ộ ậ  

dân t c c a các qu c gia, s  an nguy c a ch  đ  chính tr , s  t n vong c a c ngộ ủ ố ự ủ ế ộ ị ự ồ ủ ộ  

đ ng nhân lo i trên t t c  các lĩnh v c c a đ i s ng. Các th m h a thiên tai, đ ngồ ạ ấ ả ự ủ ờ ố ả ọ ộ  

đ t,ấ  sóng th n, bão l t, d ch b nh, c n ki t tài nguyên thiên nhiên, bi n đ i khí h u,ầ ụ ị ệ ạ ệ ế ổ ậ  

nước bi n dâng… ngày càng thách đ  các thành t u c a khoa h c, k  thu t hi n đ iể ố ự ủ ọ ỹ ậ ệ ạ  

và s  n  l c c  g ng c a con ngự ỗ ự ố ắ ủ ười. Kh ng b , t i ph m xuyên qu c gia, t i ph mủ ố ộ ạ ố ộ ạ  công ngh  cao, nh ng v n đ  tài chính, năng lệ ữ ấ ề ượng, lương th c…ngày càng thự ử thách nghi t ngã năng l c đi u hành c a các chính ph ệ ự ề ủ ủ

Đ i v i Vi t Nam, m i đe do  an ninh phi truy n th ng ngày càng tr  nênố ớ ệ ố ạ ề ố ở  nghiêm tr ng. M i đe do  an ninh phi truy n th ng đã và đang thách th c n n đ cọ ố ạ ề ố ứ ề ộ  

l p dân t c c a đ t nậ ộ ủ ấ ước, đ c bi t là tính đ c l p t  ch  và s  v ng ch c c a n nặ ệ ộ ậ ự ủ ự ữ ắ ủ ề  kinh t , s   n đ nh chính tr  ­ xã h i, đ c l p, ch  quy n qu c gia, an ninh đ t nế ự ổ ị ị ộ ộ ậ ủ ề ố ấ ướ  c

và cu c s ng c a nhân dân. Đ ng và Nhà nộ ố ủ ả ước Vi t Nam đã th c hi n nhi u chệ ự ệ ề ủ 

trương, bi n pháp không ch  đ  đ i phó v i m i đe do  an ninh phi truy n th ng,ệ ỉ ể ố ớ ố ạ ề ố  

mà còn đ  b o v , c ng c  n n đ c l p dân t c, gi  v ng ch  quy n qu c gia, thể ả ệ ủ ố ề ộ ậ ộ ữ ữ ủ ề ố ể 

ch  chính tr , n n kinh t  đ t nế ị ề ế ấ ước trước các m i đe d a đó. ố ọ

T  nh ng lý do nêu trên, tác gi  ch n ti u lu n ừ ữ ả ọ ể ậ “An ninh phi truy n th ng ề ố  

và tác đ ng c a nó t i đ c l p dân t c   Vi t Nam hi n nay” ộ ủ ớ ộ ậ ộ ở ệ ệ  đ  vi t ti u lu nể ế ể ậ  môn giáo d c qu c phòng an ninh.ụ ố

2. Đ i tố ượng, ph m vi nghiên c u ạ ứ

2.1. Đ i tố ượng nghiên c u ứ

Ti u lu n nghiên c u quá trình b o v  đ c l p dân t c c a Vi t Nam trể ậ ứ ả ệ ộ ậ ộ ủ ệ ướ  c

m i đe d a an ninh phi truy n th ng. ố ọ ề ố

2.2. Ph m vi nghiên c u ạ ứ

­ V  n i dung: Ti u lu n t p trung nghiên c u nh ng ch  trề ộ ể ậ ậ ứ ữ ủ ương, n i dung,ộ  

bi n pháp c a Đ ng, Nhà nệ ủ ả ước Vi t Nam trong b o v  đ c l p dân t c trệ ả ệ ộ ậ ộ ước m iố  

đe d a an ninh phi truy n th ng. ọ ề ố

­ V  không gian: Nghiên c u quá trình b o v  đ c l p dân t c   Vi t Namề ứ ả ệ ộ ậ ộ ở ệ  

trước các m i đe d a an ninh phi truy n th ng bao g m: bi n đ i khí h u; an ninhố ọ ề ố ồ ế ổ ậ  kinh t , tài chính; an ninh năng lế ượng; an ninh lương th c; t i ph m công ngh  cao;ự ộ ạ ệ  

t i ph m xuyên qu c gia. ộ ạ ố

­ V  th i gian: Nghiên c u quá trình b o v  đ c l p dân t c c a Vi t Namề ờ ứ ả ệ ộ ậ ộ ủ ệ  

trước m i đe d a an ninh phi truy n th ng t  năm 2015 đ n nay. ố ọ ề ố ừ ế

3. C  s  lý lu n và phơ ở ậ ương pháp nghiên c u ứ

3.1. C  s  lý lu n ơ ở ậ

Ti u lu n nghiên c u v n đ  b o v  đ c l p dân t c c a Vi t Nam trể ậ ứ ấ ề ả ệ ộ ậ ộ ủ ệ ước các 

m i đe d a an ninh phi truy n th ng d a trên quan đi m c a Ch  nghĩa Mác ­ố ọ ề ố ự ể ủ ủ  Lênin, t  tư ưởng H  Chí Minh và quan đi m c a Đ ng, Nhà nồ ể ủ ả ước Vi t Nam v  đ cệ ề ộ  

l p dân t c, b o v  và c ng c  đ c l p dân t c… ậ ộ ả ệ ủ ố ộ ậ ộ

3.2. Phương pháp nghiên c u ứ

S  d ng phử ụ ương pháp l ch s , phị ử ương pháp logic và k t h p ch t ch  haiế ợ ặ ẽ  

phương pháp l ch s , logic là ch  y u; đ ng th i s  d ng m t s  phị ử ủ ế ồ ờ ử ụ ộ ố ương pháp khác 

nh  phân tích, t ng h p, th ng kê, so sánh,   đ  nghiên c u.ư ổ ợ ố ể ứ

4. Ý nghĩa c a ti u lu n ủ ể ậ

­ Ti u lu n làm rõ quan ni m v  m i đe d a an ninh phi truy n th ng và lu nể ậ ệ ề ố ọ ề ố ậ  

gi i tác đ ng c a nó đ n đ c l p dân t c.ả ộ ủ ế ộ ậ ộ

­ Phân tích th c tr ng m i đe d a an ninh phi truy n th ng   Vi t Nam.ự ạ ố ọ ề ố ở ệ

­ Làm rõ quan ni m, n i dung, hình th c, bi n pháp, trong b o v  đ c l p dânệ ộ ứ ệ ả ệ ộ ậ  

t c trộ ước m i đe d a an ninh phi truy n th ng t  năm 2015 đ n nay. ố ọ ề ố ừ ế

5. K t c u c a ti u lu nế ấ ủ ể ậ

Ngoài ph n m  đ u, k t lu n và danh m c tài li u tham kh o, n i dung ti uầ ở ầ ế ậ ụ ệ ả ộ ể  

lu n g m 2 chậ ồ ương, 4 ti t. ế

Chương 1

M T S  V N Đ  LÝ LU N VÀ TH C TR NGỘ Ố Ấ Ề Ậ Ự Ạ

C A M I ĐE D A AN NINH PHI TRUY N TH NG   VI T NAMỦ Ố Ọ Ề Ố Ở Ệ

1.1. M t s  v n đ  lý lu n v  m i đe d a an ninh phi truy n th ng vàộ ố ấ ề ậ ề ố ọ ề ố  tác đ ng c a nó đ n đ c l p dân t cộ ủ ế ộ ậ ộ

1.1.1. Khái ni m v  m i đe d a an ninh phi truy n th ng ệ ề ố ọ ề ố

An ninh, hi u theo nghĩa chung nh t c a ngôn ng  chính tr  qu c t , “An ninh”ể ấ ủ ữ ị ố ế  

là khái ni m dùng đ  ch  “Tr ng thái  n đ nh, an toàn, không có d u hi u nguy hi mệ ể ỉ ạ ổ ị ấ ệ ể  

đe d a s  t n t i và phát tri n bình thọ ự ồ ạ ể ường c a cá nhân, c a t ng t  ch c,  ủ ủ ừ ổ ứ

c a t ng lĩnh v c ho t đ ng xã h i ho c c a toàn xã h i”. M t khác, n i hàm c aủ ừ ự ạ ộ ộ ặ ủ ộ ặ ộ ủ  khái ni m an ninh không ch  gi i h n   tình tr ng nh  đã nêu, mà còn bao hàm cệ ỉ ớ ạ ở ạ ư ả 

nh ng bi n pháp đ  mang l i tình tr ng đó, t c là hành đ ng đ  th c hi n an ninh.ữ ệ ể ạ ạ ứ ộ ể ự ệ  Cách hi u v  khái ni m an ninh nh  v y ph n ánh nhu c u và quan ni m chung c aể ề ệ ư ậ ả ầ ệ ủ  

c ng đ ng qu c t  đ ng th i nó bao hàm đ y đ  n i hàm c a khái ni m an ninhộ ồ ố ế ồ ờ ầ ủ ộ ủ ệ  trong giai đo n hi n nay.ạ ệ

An ninh truy n th ng: ề ố  l y Nhà nấ ước làm đ n v  (qu c gia) và ch  y u đ  c pơ ị ố ủ ế ề ậ  

nh ng quan h  chính tr , tữ ệ ị ương quan s c m nh quân s  gi a các qu c gia. Các l iứ ạ ự ữ ố ợ  ích đ u ph i đ t dề ả ặ ướ ợi l i ích qu c gia. An ninh truy n th ng là đ  b o v  toàn v nố ề ố ể ả ệ ẹ  lãnh th , ch  quy n, th  ch  và giá tr  c a đ t nổ ủ ề ể ế ị ủ ấ ước, trong đó c t lõi là b o v  đ tố ả ệ ấ  

nước trước các m i đe d a t  bên ngoài b ng t n công quân s  Do đó, qu c gia làố ọ ừ ằ ấ ự ố  

ch  th  duy nh t đ m b o s  s ng còn c a mình thông qua vi c tăng củ ể ấ ả ả ự ố ủ ệ ường quy nề  

l c qu c gia b ng s c m nh quân s  và kh  năng phòng th  ự ố ằ ứ ạ ự ả ủ

An ninh phi truy n th ng: ề ố  Là m t quan ni m m i v  m t tr ng thái an ninhộ ệ ớ ề ộ ạ  khác v i an ninh truy n th ng, nó ph n ánh s  thay đ i nh n th c c a con ngớ ề ố ả ự ổ ậ ứ ủ ườ ề i v

an ninh và s  m  r ng n i hàm khái ni m an ninh qu c gia. N u an ninh truy nự ở ộ ộ ệ ố ế ề  

th ng coi an ninh qu c gia là b o v  đ t nố ố ả ệ ấ ước các m i đe d a ho c t n công b ngố ọ ặ ấ ằ  chính tr , quân s  t  bên ngoài và bên trong thì an ninh phi truy n th ng không chị ự ừ ề ố ỉ 

b o v  ch  quy n qu c gia mà còn b o v  con ngả ệ ủ ề ố ả ệ ười, b o v  c ng đ ng, nó mangả ệ ộ ồ  tính xuyên qu c gia do nh ng m i uy hi p, đe d a c a các nhân t  bên trong và bênố ữ ố ế ọ ủ ố  ngoài đ i v i môi trố ớ ường sinh t n và phát tri n c a c ng đ ng xã h i và công dânồ ể ủ ộ ồ ộ  

c a m i qu c gia trong m i quan h  ch t ch  v i khu v c và th  gi i.ủ ỗ ố ố ệ ặ ẽ ớ ự ế ớ

S  xu t hi n an ninh phi truy n th ng không làm phai nh t và bi t l p v i anự ấ ệ ề ố ạ ệ ậ ớ  ninh truy n th ng vì hai v n đ  này luôn đan xen nhau và có th  chuy n hóa l nề ố ấ ề ể ề ẫ  nhau trong đi u ki n nh t đ nh. Trong th  gi i hi n đ i, an ninh c a m i qu c giaề ệ ấ ị ế ớ ệ ạ ủ ỗ ố  

v a bao hàm an ninh chính tr , quân s  truy n th ng và đang đ i m t v i nhi uừ ị ự ề ố ố ặ ớ ề  

kh ng b  v n s  di n ra gay g t; t i ph m công ngh  cao trong các lĩnh v c tàiủ ố ẫ ẽ ễ ắ ộ ạ ệ ự  chính ­ ti n t , đi n t  ­ vi n thông, sinh h c, môi trề ệ ệ ử ễ ọ ường  còn ti p t c gia tăng”.ế ụ

Đai hôi XII đăt an ninh phi truyên thông bên canh an ninh truyên thông, chi rạ ̣ ̣ ̀ ́ ̣ ̀ ́ ̉  môt sô vân đê toan câu nh  an ninh tai chinh, an ninh năng ḷ ́ ́ ̀ ̀ ̀ ư ̀ ́ ượng, an ninh nguôǹ 

nươc, an ninh ĺ ương th c, biên đôi khi hâu, thiên tai, dich bênh, an ninh mang, xungự ́ ̉ ́ ̣ ̣ ̣ ̣  đôt săc tôc, tôn giao, khung bô. Đông th i co l u y đên “cac hinh thai chiên tranh kiêụ ́ ̣ ́ ̉ ́ ̀ ờ ́ư ́ ́ ́ ̀ ́ ́ ̉  

m i” v i ham y kha năng chuyên hoa gi a an ninh phi truyên thông va an ninh truyênớ ớ ̀ ́ ̉ ̉ ́ ữ ̀ ́ ̀ ̀ thônǵ  

Trong cuôn “Tim hiêu môt sô thuât ng  trong Văn kiên Đai hôi đai biêu toań ̀ ̉ ̣ ́ ̣ ữ ̣ ̣ ̣ ̣ ̉ ̀ quôc lân th  XII cua Đang” do Phung H u Phu, Nguyên Văn Đăng, Nguyên Viêt́ ̀ ứ ̉ ̉ ̀ ữ ́ ̃ ̣ ̃ ́ 

Thông lam đông chu biên đinh nghia: “An ninh phi truyên thông co thê hiêu la môt̀ ̀ ̉ ̣ ̃ ̀ ́ ́ ̉ ̉ ̀ ̣  loai hinh an ninh xuyên quôc gia do nh ng yêu tô phi chinh tri va phi quân s  gây ra,̣ ̀ ́ ữ ́ ́ ́ ̣ ̀ ự  

co anh h́ ̉ ưởng tr c tiêp đên s  ôn đinh, phat triên va an ninh cua m i nự ́ ́ ự ̉ ̣ ́ ̉ ̀ ̉ ỗ ươc, ca khú ̉  

v c va toan câu. Nôi dung cua an ninh phi truyên thông la nh ng vân đê b c thiêtự ̀ ̀ ̀ ̣ ̉ ̀ ́ ̀ ữ ́ ̀ ứ ́ đang nôi lên hiên nay nh : can kiêt tai nguyên, bung nô dân sô, môi tr̉ ̣ ư ̣ ̣ ̀ ̀ ̉ ́ ương sinh thaì ́ can kiêt, xung đôt tôn giao, dân tôc, ngheo đoi, bênh tât, tôi pham r a tiên,… An ninḥ ̣ ̣ ́ ̣ ̀ ́ ̣ ̣ ̣ ̣ ử ̀  phi truyên thông ngay cang co biêu hiên sâu đâm trong đ i sông quôc tê va thanh vâǹ ́ ̀ ̀ ́ ̉ ̣ ̣ ờ ́ ́ ́ ̀ ̀ ́ 

đê toan câu, an ninh toan câu. Qua trinh toan câu hóa cang phat triên thi theo đo, aǹ ̀ ̀ ̀ ̀ ́ ̀ ̀ ̀ ̀ ́ ̉ ̀ ́  ninh phi truyên thông cang lan rông h n va đâm net h n”.̀ ́ ̀ ̣ ơ ̀ ̣ ́ ơ

  Các quan ni m nêu trên dù không hoàn toàn gi ng nhau, nh ng đã xác  ệ ố ư

đ nh đị ược các v n đ  c  b n v  an ninh phi truy n th ng. K  th a nh ng quanấ ề ơ ả ề ề ố ế ừ ữ  

ni m nêu trên, v i cách ti p c n t ng h p và bám sát vào s  phát tri n c a v n đ ,ệ ớ ế ậ ổ ợ ự ể ủ ấ ề  

đ a ra khái ni m: ư ệ An ninh phi truy n th ng là khái ni m nh m phân bi t v i an ninh ề ố ệ ằ ệ ớ   truy n th ng, dùng đ  ch  các m i đe d a phi truy n th ng đ i v i an ninh qu c ề ố ể ỉ ố ọ ề ố ố ớ ố   gia, cu c s ng con ng ộ ố ườ i và c ng đ ng nhân lo i không xu t phát tr c ti p t  y u ộ ồ ạ ấ ự ế ừ ế  

t  quân s , n y sinh t  các y u t  t  nhiên và xã h i, di n ra và tác đ ng trên nhi u ố ự ả ừ ế ố ự ộ ễ ộ ề   lĩnh v c c a đ i s ng kinh t , chính tr , văn hóa, xã h i, thông tin, môi tr ự ủ ờ ố ế ị ộ ườ ng ,   mang tính t ng h p, xuyên qu c gia và có tính nguy hi m cao đe d a t i đ c l p dân ổ ợ ố ể ọ ớ ộ ậ  

t c, ch  quy n qu c gia ộ ủ ề ố  

Đ i v i Vi t Nam, căn c  vào quan đi m c a Đ ng và Nhà nố ớ ệ ứ ể ủ ả ước; xu t phátấ  

t  th c ti n v n đ  an ninh phi truy n th ng cùng các m i đe d a c a nó t  nămừ ự ễ ấ ề ề ố ố ọ ủ ừ  

2015 đ n nay, ti u lu n t p trung vào các m i đe d a an ninh phi truy n th ng đ iế ể ậ ậ ố ọ ề ố ố  

v i đ c l p dân t c c a Vi t Nam trên sáu n i dung chính: Bi n đ i khí h u; anớ ộ ậ ộ ủ ệ ộ ế ổ ậ  ninh kinh t , tài chính; an ninh năng lế ượng; an ninh lương th c; t i ph m công nghự ộ ạ ệ cao; t i ph m xuyên qu c gia độ ạ ố ược trình bày   chở ương 2

1.2.1. Tác đ ng c a các m i đe d a an ninh phi truy n th ng đ n đ c l p dânộ ủ ố ọ ề ố ế ộ ậ  

t cộ

Tác đ ng c a các m i đe d a an ninh phi truy n th ng đ n đ c l p dân t c làộ ủ ố ọ ề ố ế ộ ậ ộ  

s  tác đ ng t ng h p, toàn di n đ n toàn b  n i dung c u thành đ c l p dân t c. ự ộ ổ ợ ệ ế ộ ộ ấ ộ ậ ộ Ở đây, lu n án t p trung nghiên c u tác đ ng trên nh ng v n đ  chính sau: ậ ậ ứ ộ ữ ấ ề

M t là, tác đ ng đ n đ c l p, ch  quy n và an ninh qu c gia ộ ộ ế ộ ậ ủ ề ố

Đây là m t hộ ướng tác đ ng sâu s c, gây nhi u  nh hộ ắ ề ả ưởng đ i v i đ c l pố ớ ộ ậ  dân t c c a đ t nộ ủ ấ ước. M t lo t các m i đe d a an ninh phi truy n th ng nh  kh ngộ ạ ố ọ ề ố ư ủ  

b , t i ph m công ngh  cao, t i ph m xuyên qu c gia, r a ti n, di dân trái phép,ố ộ ạ ệ ộ ạ ố ử ề  buôn bán người, d ch b nh, an ninh lị ệ ương th c, các v n đ  môi trự ấ ề ường, sinh thái, 

th m h a thiên nhiên  đe d a tr c ti p đ n đ c l p, ch  quy n và an ninh qu cả ọ ọ ự ế ế ộ ậ ủ ề ố  gia. Trên th c t , v n đ  kh ng b  không ch  gây h u qu  tr c ti p đ n an ninhự ế ấ ề ủ ố ỉ ậ ả ự ế ế  

qu c gia, mà vi c gi i quy t nó, vi c ch ng kh ng b  nhi u khi l i là “cái c ” choố ệ ả ế ệ ố ủ ố ề ạ ớ  

s  can thi p c a các th  l c bên ngoài vào công vi c n i b , k  c  s  can thi pự ệ ủ ế ự ệ ộ ộ ể ả ự ệ  

b ng vũ l c. ằ ự

Đ c l p, ch  quy n và an ninh qu c gia trong đi u ki n đó b  uy hi p nghiêmộ ậ ủ ề ố ề ệ ị ế  

tr ng, th m chí b  xâm ph m. Các nọ ậ ị ạ ước, đ c bi t là các nặ ệ ước nh  có th  b  “cu nỏ ể ị ố  theo” m t cách t  phát vào vòng xoáy c a ch ng kh ng b , d  d n đ n b  l  thu cộ ự ủ ố ủ ố ễ ẫ ế ị ệ ộ  

và ph  thu c vào các nụ ộ ướ ớc l n trong các quan h  qu c t  Th m chí c  nh ng vi cệ ố ế ậ ả ữ ệ  

c ng đ ng qu c t  “góp s c” vào gi i quy t các v n đ  d ch b nh, kh c ph c th mộ ồ ố ế ứ ả ế ấ ề ị ệ ắ ụ ả  

h a thiên nhiên   m t nọ ở ộ ước nào đó, khu v c nào đó, cũng là “đi u ki n” đ  cácự ề ệ ể  

nướ ớc l n can thi p sâu vào đ i s ng chính tr  ­kinh t  ­ xã h i đ t nệ ờ ố ị ế ộ ấ ước

Hai là, tác đ ng đ n th  ch  chính tr  đ t n c và con đ ng phát tri n c a dânộ ế ể ế ị ấ ướ ườ ể ủ  

t c. ộ

S  tác đ ng và uy hi p c a m i đe d a an ninh phi truy n th ng đ n th  chự ộ ế ủ ố ọ ề ố ế ể ế 

chính tr  đ t nị ấ ước và con đường phát tri n c a dân t c th  hi n trên nh ng v n để ủ ộ ể ệ ữ ấ ề 

chính là: th  nh t, ứ ấ  nó bu c nộ ước ph i có s  “đi u ch nh” v  th  ch  chính tr , đi uả ự ề ỉ ề ể ế ị ề  

ch nh h  th ng pháp lu t theo hỉ ệ ố ậ ướng mang tính “qu c t ” h nố ế ơ ; th  hai ứ , nó đ t ra vàặ  

“yêu c u” các nầ ước ph i xem xét l i mô hình, th m chí con đả ạ ậ ường phát tri n c aể ủ  dân t c mình; ộ th  ba, ứ  nó “đòi h i” ph i du nh p nh ng khuôn kh , mô hình c a bênỏ ả ậ ữ ổ ủ  ngoài, trên th c t  là t  các nự ế ừ ước phương Tây, M  Ch  nghĩa kh ng b  tác đ ngỹ ủ ủ ố ộ  

m nh m  đ n tâm lý c a ngạ ẽ ế ủ ườ ị ại b  h i, t o nên tâm lý ho ng s  c a con ngạ ả ợ ủ ườ  i,khi n cho ngế ười ta có th  ph i t  b  s   ng h  đ i v i chính ph ể ả ừ ỏ ự ủ ộ ố ớ ủ

Trong đi u ki n toàn c u hóa, trề ệ ầ ước các m i đe d a an ninh phi truy n th ngố ọ ề ố  các v n đ  tác đ ng trên càng tr  nên rõ ràng và c  th , thấ ề ộ ở ụ ể ường g n v i s  ch ngắ ớ ự ố  phá c a các th  l c thù đ ch b ng “di n bi n hòa bình”, đ c bi t đ i v i các nủ ế ự ị ằ ễ ế ặ ệ ố ớ ướ  c

nh  Vi t Nam. Nh ng “yêu c u”, “khuy n ngh ” đ i v i Vi t Nam r ng, c n ph iư ệ ữ ầ ế ị ố ớ ệ ằ ầ ả  

t  b  s  lãnh đ o c a Đ ng C ng s n Vi t Nam, ph i th c hi n “đa nguyên, đaừ ỏ ự ạ ủ ả ộ ả ệ ả ự ệ  

đ ng”; xây d ng nhà nả ự ước pháp quy n theo ki u phề ể ương Tây; th c hi n “xã h iự ệ ộ  dân s ”; c n ph i đi theo con đự ầ ả ường và mô hình dân ch  t  s n  trong th i gianủ ư ả ờ  

g n đây, đã cho th y s  tác đ ng, đ c bi t là s  l i d ng nh ng tác đ ng t  các m iầ ấ ự ộ ặ ệ ự ợ ụ ữ ộ ừ ố  

đe d a an ninh phi truy n th ng đ n đ c l p dân t c là r t to l n. ọ ề ố ế ộ ậ ộ ấ ớ

Ba là, tác đ ng đ n n n kinh t  đ c l p t  ch  c a qu c gia. ộ ế ề ế ộ ậ ự ủ ủ ố

Trước tác đ ng c a các m i đe d a an ninh phi truy n th ng, tính đ c l p tộ ủ ố ọ ề ố ộ ậ ự 

ch  c a n n kinh t  đ t nủ ủ ề ế ấ ước b  uy hi p, d  r i vào ph  thu c, l  thu c vào bênị ế ễ ơ ụ ộ ệ ộ  ngoài. Tác đ ng c a các m i đe d a an ninh phi truy n th ng đ n đ c l p t  chộ ủ ố ọ ề ố ế ộ ậ ự ủ 

c a kinh t  là tác đ ng tr c ti p trên các v n đ : l i ích kinh t ; ch  quy n kinh t ;ủ ế ộ ự ế ấ ề ợ ế ủ ề ế  

đ nh hị ướng phát tri n kinh t ; th  ch  kinh t ; s   n đ nh kinh t , đ c bi t là v  tàiể ế ể ế ế ự ổ ị ế ặ ệ ề  chính, ti n t  và quan h  h p tác kinh t  thề ệ ệ ợ ế ương m i qu c t  c a qu c gia. N nạ ố ế ủ ố ề  kinh t  đ t nế ấ ước luôn ph i đ i m t v i nguy c  l i ích kinh t  qu c gia b  đe do ;ả ố ặ ớ ơ ợ ế ố ị ạ  

phương hướng phát tri n n n kinh t  có th  b  xáo tr n. ể ề ế ể ị ộ

Kh ng ho ng tài chính ti n t  còn làm n y sinh nh ng nguy h i xã h i r t toủ ả ề ệ ả ữ ạ ộ ấ  

l n, v i nh ng h u qu  khó lớ ớ ữ ậ ả ường, khi n cho các qu c gia đang phát tri n có thế ố ể ể 

tr  thành ki t qu  và d n đ n m t  n đ nh xã h i c c b , ho c xung đ t gi a cácở ệ ệ ẫ ế ấ ổ ị ộ ụ ộ ặ ộ ữ  dân t c, tôn giáo và đoàn th  xã h i khác nhau. Chính đi u này l i tác đ ng m nhộ ể ộ ề ạ ộ ạ  

m  và đe d a tr c ti p, dù là khách quan hay ch  quan, đ n s   n đ nh và tính đ cẽ ọ ự ế ủ ế ự ổ ị ộ  

l p t  ch  và c  th  ch  c a n n kinh t  đ t nậ ự ủ ả ể ế ủ ề ế ấ ước. Thông qua các kho n vi n trả ệ ợ kinh t , cho vay  u đãi, hi p đ nh thế ư ệ ị ương m i và các quan h  kinh t  khác đ  tăngạ ệ ế ể  

cường gây s c ép v  chính tr , can thi p n i b , t ng bứ ề ị ệ ộ ộ ừ ước chuy n hoá theo quể ỹ 

đ o t  b n ch  nghĩa. Chúng còn dùng s c m nh kinh t  thông qua h p tác đ  th cạ ư ả ủ ứ ạ ế ợ ể ự  

đ  chính tr ; th c hi n t  tộ ị ự ệ ư ưởng ch  đ o: “Đ u vào kinh t , đ u ra chính tr ”.ỉ ạ ầ ế ầ ị

B n là, tác đ ng đ n tài nguyên thiên nhiên và môi trố ộ ế ường, sinh thái. 

Tài nguyên thiên nhiên và môi trường sinh thái là nh ng nhân t  d  b  tác đ ngữ ố ễ ị ộ  

b i s  tác đ ng t  các m i đe d a an ninh phi truy n th ng có ngu n g c t  chínhở ự ộ ừ ố ọ ề ố ồ ố ừ  con người. V n đ  môi trấ ề ường, c n ki t ngu n tài nguyên, khan hi m ngu n  ạ ệ ồ ế ồ

nước s ch, v n đ  bi n đ i khí h u, nạ ấ ề ế ổ ậ ước bi n dâng… đôi khi l i đe d a nhi u ể ạ ọ ề

h n đ i v i cu c s ng c a ngơ ố ớ ộ ố ủ ười dân   nh ng qu c gia không ph i là “th  ph m”ở ữ ố ả ủ ạ  gây   ra   nh ng   bi n   đ i,   c n   ki t   đó   S   khai   thác   thi u   ki m   soát,   tình  ữ ế ổ ạ ệ ự ế ể

tr ng ô nhi m môi trạ ễ ường sinh thái, “hi u  ng nhà kính”, khí h u nóng lên, t ngệ ứ ậ ầ  ôzon b  phá ho i và t n hao, tính đa d ng sinh v t gi m, đ t hoang m c hoá, tìnhị ạ ổ ạ ậ ả ấ ạ  

tr ng nạ ước bi n dâng, bão, l t, sóng th n không nh ng ch  là xu t phát t  t  nhiên,ể ụ ầ ữ ỉ ấ ừ ự  

b i t  nhiên, mà chúng còn nói lên r t rõ s  tr ng ph t c a t  nhiên đ i v i conở ự ấ ự ừ ạ ủ ự ố ớ  

người, đ i v i nh ng hành đ ng  ng x  thi u văn hóa và thi u trách nhi m c a conố ớ ữ ộ ứ ử ế ế ệ ủ  

ngườ ố ới đ i v i chính t  nhiên. ự

Năm là, tác đ ng đ n vi c gi  gìn và phát huy b n s c văn hóa dân t c  ộ ế ệ ữ ả ắ ộ

Gi  gìn và phát huy b n s c văn hóa dân t c là m t n i dung, m t yêu c uữ ả ắ ộ ộ ộ ộ ầ  

đ c bi t quan tr ng c a vi c gi  gìn và c ng c  đ c l p dân t c c a các qu c giaặ ệ ọ ủ ệ ữ ủ ố ộ ậ ộ ủ ố  trong th i đ i ngày nay. S  l i d ng c a các th  l c bên ngoài đ i v i v n đ  dânờ ạ ự ợ ụ ủ ế ự ố ớ ấ ề  

t c, tôn giáo, dân ch , nhân quy n trong quá trình h p tác qu c t   ng phó v i cácộ ủ ề ợ ố ế ứ ớ  

m i đe d a an ninh phi truy n th ng, đã đe d a nhi u giá tr  dân t c và b n s c vănố ọ ề ố ọ ề ị ộ ả ắ  hóa dân t c. S  hình thành, phát tri n c a m i n n văn hoá cũng đ u là s  th ngộ ự ể ủ ọ ề ề ự ố  

nh t c a tính riêng và tính chung trong n n văn hoá đó. Tính dân t c không ch  là đ cấ ủ ề ộ ỉ ặ  

tr ng c  b n c a m t n n văn hoá, mà nó còn là n i hàm c t lõi c a s c s ng c aư ơ ả ủ ộ ề ộ ố ủ ứ ố ủ  

n n văn hoá  y. Gi  gìn tính dân t c c a văn hoá là đi u ki n c  b n c a phát tri nề ấ ữ ộ ủ ề ệ ơ ả ủ ể  văn hoá dân t c, đ ng th i nó cũng là đ ng l c n i t i c a s  sinh t n và phát tri nộ ồ ờ ộ ự ộ ạ ủ ự ồ ể  dân t c.ộ

1.2. Th c tr ng m i đe d a an ninh phi truy n th ng   Vi t Nam tự ạ ố ọ ề ố ở ệ ừ năm 2015 đ n nayế

1.2.1. Bi n đ i khí h u ế ổ ậ

Vi t Nam đệ ược đánh giá là m t trong nh ng qu c gia b   nh hộ ữ ố ị ả ưởng n ng nặ ề 

nh t c a bi n đ i khí h u, trong đó đ ng b ng sông C u Long là m t trong ba đ ngấ ủ ể ổ ậ ồ ằ ử ộ ồ  

b ng trên th  gi i d  b  t n thằ ế ớ ễ ị ổ ương nh t. Bi n đ i khí h u hi n h u   Vi t Nam cóấ ế ổ ậ ệ ữ ở ệ  nguy c  tác đ ng ngày càng l n h n.ơ ộ ớ ơ

Bi u hi n c a bi n đ i khí h u   Vi t Nam tể ệ ủ ế ổ ậ ở ệ ương đ i rõ nét trong vòng  ố

50 năm qua, đ c bi t trong 15 năm g n đây. Nhi t đ  trung bình hàng năm tăng 0,5ặ ệ ầ ệ ộ  

đ  C; m c nộ ự ước bi n dâng cao h n 0,2 m; thiên tai, bão, lũ gia tăng cể ơ ường đ  và tínhộ  

c c đoan. Do bi n đ i khí h u, nhi u công trình ch n sóng, ch n cát, đê sông, đêự ế ổ ậ ề ắ ắ  

bi n d  b  phá v  trể ễ ị ỡ ước lũ l t, thiên tai.Các h  sinh thái t  nhiên cũng b   nh hụ ệ ự ị ả ưở  ngnghiêm tr ng, nh t là mi n Trung, nam Trung b  và đ ng b ng sông C u Long.ọ ấ ề ộ ồ ằ ử  

Ng p tri u tăng m nh   C n Th , Thành ph  H  Chí Minh, t nh Cà Mau và t nhậ ề ạ ở ầ ơ ố ồ ỉ ỉ  

đ t b  hoang m c hóa ngày càng m  r ng, th m chí có th  b  sa m c hóa. Riêng ấ ị ạ ở ộ ậ ể ị ạ ở 

đ ng b ng sông C u Long, d  báo vào năm 2030, n u không có gi i pháp  ng phóồ ằ ử ự ế ả ứ  quy t li t thì kho ng 45% di n tích c a khu v c này s  b  nhi m m n c c b  Tế ệ ả ệ ủ ự ẽ ị ễ ặ ụ ộ ừ 

đ u th  k  XXI đ n nay, dầ ế ỷ ế ưới tác đ ng c a bi n đ i khí h u, t n su t và cộ ủ ế ổ ậ ầ ấ ường độ thiên tai đ i v i Vi t Nam ngày càng tăng, gây t n th t to l n v  ngố ớ ệ ổ ấ ớ ề ười, tài s n, cả ơ 

s  h  t ng kinh t , văn hóa, xã h i, tác đ ng x u đ n môi trở ạ ầ ế ộ ộ ấ ế ường, sinh thái. T  nămừ  

2015 đ n nay,   Vi t Nam các lo i thiên tai nh : bão, lũ, lũ quét, s t l  đ t, úngế ở ệ ạ ư ạ ở ấ  

ng p,ậ   h nạ   hán,   xâm   nh pậ   m nặ   và  các thiên tai khác đã làm thi t h i đáng k  v  ngệ ạ ể ề ười và tài s n, làm ch t và m t tíchả ế ấ  

h n 10.711 ngơ ười, thi t h i v  tài s n kho ng 1,5% GDP/năm.ệ ạ ề ả ả

1.2.2. V n đ  kinh t , tài chínhấ ề ế

Hi n nay, Vi t Nam đang n m trong danh sách c nh báo v  th  trệ ệ ằ ả ề ị ường tài chính g p nhi u r i ro trong giao d ch tài chính qu c t  ặ ề ủ ị ố ế

M i đe d a an ninh tài chính kinh t  đ i v i Vi t Nam bao g m:  ố ọ ế ố ớ ệ ồ M t là, ộ  

t  nh ng y u t  bên ngoài tác đ ng;  ừ ữ ế ố ộ hai là,  t  các y u t  đe d a đ  v  c a hừ ế ố ọ ổ ỡ ủ ệ 

th ng t  ch c tín d ng, ngân hàng trong nố ổ ứ ụ ướ ba là, t  các lo i t i ph m liên quanc;  ừ ạ ộ ạ  

đ n lĩnh v c tài chính ti n t  Do tác đ ng c a nh ng khó khăn v  kinh t  ­ xã h iế ự ề ệ ộ ủ ữ ề ế ộ  

và  nh hả ưởng tiêu c c t  bên ngoài, t i ph m trong lĩnh v c kinh t , tài chính, ti nự ừ ộ ạ ự ế ề  

t  di n bi n ph c t p v i tính ch t và m c đ  nguy hi m h n so v i trệ ễ ế ứ ạ ớ ấ ứ ộ ể ơ ớ ước đây. Tình hình t i ph m kinh t , tham nhũng, lãng phí, nh t là trên lĩnh v c tài chính, ti nộ ạ ế ấ ự ề  

t  x y ra r t ph c t p v i nhi u phệ ả ấ ứ ạ ớ ề ương th c, th  đo n tinh vi, x o quy t, gâyứ ủ ạ ả ệ  thi t h i nghiêm tr ng tài s n c a Nhà nệ ạ ọ ả ủ ước, t  ch c và công dân. Nguyên nhân tìnhổ ứ  

tr ng trên có nhi u, nh ng ch  y u là ch a nh n th c đúng đ n, đ y đ  v  trí, t mạ ề ư ủ ế ư ậ ứ ắ ầ ủ ị ầ  quan tr ng c a công tác đ m b o an ninh kinh t , tài chính, còn ch  quan, m t c nhọ ủ ả ả ế ủ ấ ả  giác, ch a chú tr ng b o v  bí m t nhà nư ọ ả ệ ậ ước; đ o đ c, l i s ng c a m t b  ph nạ ứ ố ố ủ ộ ộ ậ  cán b , nhân viên b  suy thoái, th m chí móc n i v i bên ngoài đ  ph m t i.ộ ị ậ ố ớ ể ạ ộ

ph m trong lĩnh v c này là nhi m v  h t s c quan tr ng, v a là nhi m v  c p báchạ ự ệ ụ ế ứ ọ ừ ệ ụ ấ  

v a là nhi m v  thừ ệ ụ ường xuyên, lâu dài, đòi h i quy t tâm cao, s  kiên trì, b n b , sỏ ế ự ề ỉ ự 

ph i h p ch t ch  gi a các l c lố ợ ặ ẽ ữ ự ượng

1.2.3. T  v n đ  năng lừ ấ ề ượng 

S  phát tri n kinh t  “nóng” c a các qu c gia châu Á đi kèm v i nhu c u vự ể ế ủ ố ớ ầ ề năng lượng tăng cao. Vi t Nam là m t nệ ộ ước có t c đ  tăng trố ộ ưởng khá nhanh, nh ngư  tiêu hao năng lượng nhi u. Đi u chú ý là tiêu hao năng lề ề ượng cho m t đ n v  s nộ ơ ị ả  

ph m trong nhi u ngành công nghi p c a Vi t Nam cao h n so v i các nẩ ề ệ ủ ệ ơ ớ ước khu 

v c. Cự ường đ  năng lộ ượng trong công nghi p c a Vi t Nam cao h n Thái Lan vàệ ủ ệ ơ  Malaysia kho ng 1,5 ­ 1,7 l n. So v i các nả ầ ớ ước phát tri n, t  l  gi a nhu c u năngể ỷ ệ ữ ầ  

lượng so v i tăng trớ ưởng GDP c a Vi t Nam cao g p g n 2 l n, trong khi   cácủ ệ ấ ầ ầ ở  

nước phát tri n t  l  này là dể ỉ ệ ưới 1. Các đ n v  nhà nơ ị ước được giao nhi m v  đ u tệ ụ ầ ư 

s n xu t cung c p đi n nh  EVN, PVN, cũng g p khó khăn v  hoàn v n, đ m b oả ấ ấ ệ ư ặ ề ố ả ả  

đ  chi phí ho t đ ng đi n l c… ủ ạ ộ ệ ự

Năng lượng là huy t m ch cho phát tri n kinh t  và nâng cao đ i s ng nhânế ạ ể ế ờ ố  dân, v i b i c nh chung toàn c u và đi u ki n c  th  c a Vi t Nam, an ninh năngớ ố ả ầ ề ệ ụ ể ủ ệ  

lượng ngày càng tr  nên quan tr ng và c p thi t h n. Chính ph  Vi t Nam đã cóở ọ ấ ế ơ ủ ệ  

nh ng c  ch  năng đ ng và hi u qu  đ  năng lữ ơ ế ộ ệ ả ể ượng được đ m b o cung c p ngàyả ả ấ  càng đ y đ  v i giá c  h p lý, đ m b o đ  năng lầ ủ ớ ả ợ ả ả ủ ượng cho công cu c đ y m nhộ ẩ ạ  công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t nệ ệ ạ ấ ước. 

1.2.4. V n đ  lấ ề ương th c ự

Vi t Nam là m t nệ ộ ước nông nghi p, v i h n 70% dân s  là nông dân, laoệ ớ ơ ố  

đ ng nông nghi p chi m h n 76% lao đ ng c a c  nộ ệ ế ơ ộ ủ ả ước, đóng góp t  25% ­ 27%ừ  GDP c a c  nủ ả ước…; v n đ  nông nghi p, nông thôn và nông dân có t m quan tr ngấ ề ệ ầ ọ  

đ c bi t.ặ ệ

Quá trình công nghi p hóa, đô th  hóa, chính sách đ t đai cùng v i vi c di dânệ ị ấ ớ ệ  

t  do đang có di n bi n ph c t p, đ t ra nh ng v n đ  n i c m, b c xúc.   cácự ễ ế ứ ạ ặ ữ ấ ề ổ ộ ứ Ở  thành ph  l n, các t nh có t c đ  đô th  hoá nhanh, s  h  nông dân không có đ tố ớ ỉ ố ộ ị ố ộ ấ  chi m t  l  l n h n so v i c  nế ỷ ệ ớ ơ ớ ả ước, nh  Thành ph  H  Chí Minh, Hà N i, H iư ố ồ ộ ả  Phòng, H i Dả ương, Đà N ng… Hi n tr ng đ t đai nhi u n i đang b  thoái hoá vàẵ ệ ạ ấ ề ơ ị  thu h p d n. C  d o đ t mi n Trung t  Qu ng Bình đ n Bình Thu n đang b  saẹ ầ ả ẻ ấ ề ừ ả ế ậ ị  

m c hoá. Đ t   đ ng b ng và thành th  đang b  thu h p do quá trình công nghi pạ ấ ở ồ ằ ị ị ẹ ệ  hoá, đô th  hoá. Đ t   mi n núi l i càng khan hi m do n n ch t phá r ng b a bãiị ấ ở ề ạ ế ạ ặ ừ ừ  làm   đ tấ   đai   bị   suy   thoái,   môi   trường  

b  ô nhi m, ngu n nị ễ ồ ước d n b  c n ki t. Đ t canh tác nông nghi p, đ t r ng tầ ị ạ ệ ấ ệ ấ ừ ự nhiên, r ng đ c d ng, r ng phòng h  b  thu h p d n di n tích do b  chuy n đ i m cừ ặ ụ ừ ộ ị ẹ ầ ệ ị ể ổ ụ  đích s  d ng đ t nh m đáp  ng yêu c u phát tri n kinh t  ­ xã h i.ử ụ ấ ằ ứ ầ ể ế ộ

Trong đi u ki n đó, v n đ  b o đ m di n tích đ t nông nghi p; khai hoang,ề ệ ấ ề ả ả ệ ấ ệ  

ph c hóa h n 1,6 tri u ha đ t ch a s  d ng; c i t o m t bụ ơ ệ ấ ư ử ụ ả ạ ộ ước các vùng đ t b  ôấ ị  nhi m; không đ  m  r ng thêm di n tích đ t b  thoái hóa, b c màu, hoang m c hóaễ ể ở ộ ệ ấ ị ạ ạ  theo Đ  án c a Chính ph , s  g p nhi u khó khăn, thách th c. Vi c  n đ nh di nề ủ ủ ẽ ặ ề ứ ệ ổ ị ệ  tích đ t nông nghi p là nhân t  quan tr ng hàng đ u trong vi c đ m b o an ninhấ ệ ố ọ ầ ệ ả ả  

lương th c qu c gia hi n nay. ự ố ệ

1.2.5. T i ph m công ngh  cao ộ ạ ệ

Trên th  gi i, t i ph m công ngh  cao th c s  là m i đe d a đ n đ c l p chế ớ ộ ạ ệ ự ự ố ọ ế ộ ậ ủ quy n qu c gia và th  ch  chính tr  đ t nề ố ể ế ị ấ ước. Nh ng bi n đ ng chính tr , b o lo n,ữ ế ộ ị ạ ạ  xung đ t, d n đ n l t đ  ch  đ    m t s  qu c gia B c Phi và Trung Đông nămộ ẫ ế ậ ổ ế ộ ở ộ ố ố ắ  2011­ 2013, b t ngu n t  nh ng l i kêu g i đắ ồ ừ ữ ờ ọ ược truy n đi trên các trang m ng xãề ạ  

h i, và ngộ ười ta đã nói đ n các c m t : “cách m ng xã h i trên internet”, “cáchế ụ ừ ạ ộ  

m ng t  internet” nh  là đ c đi m n i b t c a các “phong trào” bi n đ ng, b oạ ừ ư ặ ể ổ ậ ủ ế ộ ạ  

lo n này, cho th y m i đe d a an ninh phi truy n th ng c a t i ph m công nghạ ấ ố ọ ề ố ủ ộ ạ ệ