Bài giảng Quản trị học: Tổng quan quản trị học trong kỷ nguyên mới – TS. Bùi Xuân Quang

Bài giảng Quản trị học: Tổng quan quản trị học trong kỷ nguyên mới được biên soạn bởi TS. Bùi Xuân Quang cung cấp kiến thức về sự nảy sinh, nhiệm vụ và tính chất của quản lý; thời gian của các nhà quản trị cho các hoạt động theo cấp bậc trong tổ chức; chức năng quản lý của nhà quản trị; các kỹ năng quản lý; vai trò của nhà quản trị.

I. S  N Y SINH, NHI M V  VA Ự Ẩ Ệ Ụ

TINH CH T C A QU N LÝ.Ấ Ủ Ả

TS. BÙI QUANG XUÂN

QU N TR  H CẢ Ị Ọ

K t  qu   khác  Hi u  ế ả ệ

  Làm  m i  đi u  m t  cách  ọ ề ộ

đúng đ n, trong vi c xem  ắ ệ

xét  m i  quan  h   gi a  ố ệ ữ

đ u  vào  và  đ u  ra,  c   ầ ầ ố

làm  cho  chi  phí  các  ngu n  l c  là  th p  nh t  ồ ự ấ ấ

­>liên  quan  đ n  ph ế ươ ng  pháp th c hi n ự ệ

HIỆU QUẢ

(Efficiency):

1. T  CH C.Ổ Ứ

T  CH CỔ Ứ

§ T   ch c  là  m t  h   th ng  ổ ứ ộ ệ ố

g m  nhi u  phân  h   có  ồ ề ệ

nh ng  m i  quan  h   h u  ữ ố ệ ữ

2. QU N LÝẢ

h c, công x ọ ưở ng, c a hàng,  ử

quân  đ i,  c   quan  nhà  ộ ơ

§ Theo  nghĩa  g c,  th c  hi n  ố ự ệ

qu n lí là “năm v ng trong  ả ữ

tay”,  “đi u  khi n  v ng  ề ể ữ

tay”?

Tính khoa học & tính nghệ thuật của quản trị

v Tính khoa học

v Tính nghệ thuật

thu t  c n  thi t  đ   gia  ậ ầ ế ể

tăng  hi u  qu   trong  các  ệ ả

QU N TR  LÀ KHOA H CẢ Ị Ọ

Th   nh t,  qu n  tr   ph i  đ m  ứ ấ ả ị ả ả

b o  phù  h p  v i  s   v n  đ ng  ả ợ ớ ự ậ ộ

c a các qui lu t t  nhiên, xã h i.  ủ ậ ự ộ

Đi u  đó  đòi  h i  vi c  qu n  tr   ề ỏ ệ ả ị

ph i  d a  trên  s   hi u  bi t  sâu  ả ự ự ể ế

khoa h c, tr ọ ướ c h t là tri t h c,  ế ế ọ

kinh  t   h c,  toán  h c,  tin  h c,  ế ọ ọ ọ

đi u khi n h c, công ngh  h c,  ề ể ọ ệ ọ

… và các kinh nghi m trong th c  ệ ự

t  vào th c hành qu n tr ế ự ả ị

Th   ba,  qu n  tr   ph i  đ m b o  ứ ả ị ả ả ả

phù  h p  v i  đi u  ki n,  hoàn  ợ ớ ề ệ

c nh  c a  m i  t   ch c  trong  ả ủ ỗ ổ ứ

QU N TR  LÀ KHOA H CẢ Ị Ọ

Khoa h c qu n tr  nh m:ọ ả ị ằ

§ Cung c p cho các nhà qu n tr  m t cách suy nghĩ có h   ấ ả ị ộ ệ

th ng  tr ố ướ c  các  v n  đ   phát  sinh,  cung  c p  nh ng  ấ ề ấ ữ

ph ươ ng pháp khoa h c gi i quy t các v n đ  trong th c  ọ ả ế ấ ề ự

ti n làm vi c. Th c t  đã ch ng minh các ph ễ ệ ự ế ứ ươ ng pháp 

gi i  quy t  khoa  h c  đã  là  nh ng  ki n  th c  không  th   ả ế ọ ữ ế ứ ể

thi u c a các nhà qu n tr ế ủ ả ị

§ Cung c p cho các nhà qu n tr  các quan ni m và ý ni m  ấ ả ị ệ ệ

nh m phân tích, đánh giá và nh n di n b n ch t các v n  ằ ậ ệ ả ấ ấ

đ ề

§ Cung c p cho các nhà qu n tr  nh ng k  thu t đ i phó  ấ ả ị ữ ỹ ậ ố

v i các v n đ  trong công vi c, hình thành các lý thuy t,  ớ ấ ề ệ ế

các kinh nghi m l u truy n và gi ng d y cho các th  h   ệ ư ề ả ạ ế ệ

sau

QU N TR  LÀ NGH  THU TẢ Ị Ệ Ậ

§ Ng ườ i ta th ườ ng xem qu n tr  là m t ngh  thu t  ả ị ộ ệ ậ

còn ng ườ i qu n tr  là ng ả ị ườ i ngh  sĩ tài năng.  ệ

§ Qu n tr  khác v i nh ng ho t đ ng sáng t o khác  ả ị ớ ữ ạ ộ ạ

 ch  nhà „ngh  sĩ qu n tr  ph i sáng t o không 

ng ng trong th c ti n s n xu t kinh doanh. ừ ự ễ ả ấ

§ Qu n  tr   không  th   h c  thu c  lòng  hay  áp  d ng  ả ị ể ọ ộ ụ

theo  công  th c.  Nó  là  m t  ngh   thu t  và  là  m t  ứ ộ ệ ậ ộ

ngh   thu t sáng t o. Nhà qu n  tr  gi i  có th   b   ệ ậ ạ ả ị ỏ ể ị

l m  l n  nh ng  h   s   h c  h i  đ ầ ẫ ư ọ ẽ ọ ỏ ượ c  ngay  t   ừ

nh ng  sai  l m  c a  mình  đ   trau  d i  ngh   thu t  ữ ầ ủ ể ồ ệ ậ

qu n tr  c a h , linh ho t v n d ng các lý thuy t  ả ị ủ ọ ạ ậ ụ ế

qu n tr  vào trong nh ng tình hu ng c  th ả ị ữ ố ụ ể

QU N TR  LÀ NGH  THU TẢ Ị Ệ Ậ

Tính ngh  thu t c a qu n tr  th  hi n ệ ậ ủ ả ị ể ệ

§ Ngh  thu t là s  tinh l c ki n th c đ  v n  ệ ậ ự ọ ế ứ ể ậ

d ng phù h p trong t ng lĩnh v c, trong t ng  ụ ợ ừ ự ừ

tình  hu ng.  •  Trong  ngh   thu t  s   d ng  ố ệ ậ ử ụ

ng ườ i . 

§ Ngh  thu t giáo d c con ng ệ ậ ụ ườ i

§ Ngh   thu t  giao  ti p,  đàm  phán  trong  kinh  ệ ậ ế

doanh. • Ngh  thu t ra quy t đ nh qu n tr ệ ậ ế ị ả ị

§ Ngh  thu t qu ng cáo.  ệ ậ ả

§ Ngh  thu t bán hàng ệ ậ

QU N TR  LÀ NGH  THU TẢ Ị Ệ Ậ

§ Ngh  thu t là cái gì đó h t s c riêng t   ệ ậ ế ứ ư

c a  t ng  ng ủ ừ ườ i,  không  th   “nh p  ể ậ

kh u” t  ng ẩ ừ ườ i khác. 

§ Nó đòi h i   ng ỏ ở ườ i qu n tr  (mà tr ả ị ướ c 

h t  là  ng ế ườ i  lãnh  đ o)  không  nh ng  ạ ữ

bi t  v n  d ng  có  hi u  qu   các  thành  ế ậ ụ ệ ả

t u khoa h c hi n có vào hoàn c nh c   ự ọ ệ ả ụ

th   c a  mình  mà  còn  tích  lũy  v n  kinh  ể ủ ố

nghi m  c a  b n  thân,  c a  ng ệ ủ ả ủ ườ i  khác 

đ   nâng  chúng  lên  thành  ngh   thu t  –  ể ệ ậ

t c bi n nó thành cái riêng c a mình. ứ ế ủ

QU N TR  LÀ NGH  THU TẢ Ị Ệ Ậ

§ Ngh   thu t  bao  gi   cũng  ph i  d a  trên  m t  s   ệ ậ ờ ả ự ộ ự

hi u bi t khoa h c làm n n t ng cho nó. ể ế ọ ề ả

§ Khoa  h c  và  ngh   thu t  qu n  tr   không  đ i  l p,  ọ ệ ậ ả ị ố ậ

lo i tr  nhau mà không ng ng b  sung cho nhau.  ạ ừ ừ ổ

Khoa h c phát tri n thì ngh  thu t qu n tr  cũng  ọ ể ệ ậ ả ị

đ ượ ả ế c c i ti n theo.

§ Khoa h c là s  hi u bi t ki n th c có h  th ng,  ọ ự ể ế ế ứ ệ ố

còn ngh  thu t là s  tinh l c ki n th c.  ệ ậ ự ọ ế ứ

§ Ngh  thu t qu n tr  tr ệ ậ ả ị ướ c h t là tài ngh  c a nhà  ế ệ ủ

qu n tr  trong vi c gi i quy t nh ng nhi m v  đ   ả ị ệ ả ế ữ ệ ụ ề

ra m t cách khéo léo và có hi u qu  nh t.  ộ ệ ả ấ

§ Tài năng c a qu n tr  gia, năng l c t  ch c, kinh  ủ ả ị ự ổ ứ

nghi m  giúp  h   gi i  quy t  sáng  t o  xu t  s c  ệ ọ ả ế ạ ấ ắ

nhi m v  đ ệ ụ ượ c giao. 

QU N TR  V A LÀ KHOA H C, V A LÀ NGH  THU TẢ Ị Ừ Ọ Ừ Ệ Ậ

§ Trong  m i  liên  h   gi a  khoa  h c  và  ngh   thu t,  đ i  ố ệ ữ ọ ệ ậ ố

v i ng ớ ườ i lãnh đ o, khoa h c là cái quan tr ng. Mu n  ạ ọ ọ ố

lãnh đ o kinh  t  t t,  ng ạ ế ố ườ i lãnh đ o  tr ạ ướ c  h t  ph i  ế ả

s   d ng  các  thành  t u  c a  khoa  h c  qu n  lý,  ch   ử ụ ự ủ ọ ả ứ

không ph i d a vào kinh nghi m và tr c giác.  ả ự ệ ự

§ Trong m t s  tr ộ ố ườ ng h p, ng ợ ườ i lãnh đ o đôi khi nghĩ  ạ

r ng  mình  đã  n m  v ng  tình  hình  b ng  kinh  nghi m  ằ ắ ữ ằ ệ

th c  t   và  tr c  giác,  nh ng  th c  ra  không  ph i  nh   ự ế ự ư ự ả ư

v y.  ậ

§ Tình  hu ng  luôn  luôn  thay  đ i  và  không  bao  gi   l p  ố ổ ờ ặ

l i. Vì v y, tr ạ ậ ướ c h t ph i dùng khoa h c qu n lý đ   ế ả ọ ả ể

xem xét m i tình hu ng và ch  trong tr ỗ ố ỉ ườ ng h p th t  ợ ậ

c n thi t m i s  d ng đ n kinh nghi m và tr c giác. ầ ế ớ ử ụ ế ệ ự

có trách nhiệm trông coi công việc người khác

Người thừa hành NHÀ QUẢN TRỊ

- Điều khiển công việc của người khác

- Là NQT cấp cao, cấp giữa hay cấp

cơ sở

- NQT cấp cơ sở: NQT + Người thừa hành

NQT cấp cao NQT cấp giữa NQT cấp cơ sở Người thừa hành

Các cấp bậc trong một tổ chức

Nhà quản trị là ai?

TH I GIAN C A CÁC NHÀ QU N TR  CHO CÁC H AT Đ NG THEO Ờ Ủ Ả Ị Ọ Ộ

Đi u  ề khi n ể 51%

Ho ch  ạ

đ nh ị 15%

T   ổ

ch c ứ 24%

TH I GIAN C A CÁC NHÀ QU N TR  CHO CÁC H AT Đ NG THEO Ờ Ủ Ả Ị Ọ Ộ

tra 13%

TH I GIAN C A CÁC NHÀ QU N TR  CHO CÁC H AT Đ NG THEO Ờ Ủ Ả Ị Ọ Ộ

ch c ứ 36%

Ki m  ể tra 14%

Đi u  ề khi n ể 22%

II ­ VAI TRÒ C A NHÀ QU N TRỦ Ả Ị

TS. BÙI QUANG XUÂN

QU N TR  H CẢ Ị Ọ

1. CH C NĂNG QU N LÝ Ứ Ả

C A NHÀ QU N TRỦ Ả Ị

THÁCH TH C Đ I V I NGỨ Ố Ớ ƯỜI QU N LÝ V  Ả Ề

TRÁCH NHI M CÔNG VI C C A NHÓM NGỆ Ệ Ủ ƯỜI  TRONG M T Đ N VỘ Ơ Ị

L P K  HO CHẬ Ế Ạ

ư Xây dựng mục tiêu.

ư  Quyết  định  các  biện  pháp  tương  ứng  để  đạt  mục tiêu.

LÃNH Đ OẠ

ư Tạo ra tầm nhìn chung.

ư  Hướng  các  nỗ  lực  của  mỗi  ngưười  vào  mục  tiêu  chung.

Hoạch định Điều khiển

- Ai báo cáo với ai?

- Quyết định làm ở đâu?

- Động viên người cấp dưới

- Thông tin

- Xung đột

- Theo dõi các hoạt động

- So sánh

sửa chữa

2. CÁC K  NĂNG QU N LÝỸ Ả

C ÁC K  NĂNG C A NQT Ỹ Ủ :

Kỹ năng

kỹ thuật

Kỹ năng nhân sự

NQT cấp cao

Kỹ năng kỹ thuật:

• Đây là khả năng sử dụng các phương pháp và kỹ thuật để thực hiện nhiệm vụ Kỹ năng này cần thiết cho các nhà

quản trị trong công việc giải

quyết các vấn đề và chỉ đạo người dưới quyền trong các hoạt động chuyên môn Khi

nhà quản trị làm về ngân sách

họ cần đến kỹ năng và phần mềm của vi tính Kỹ năng kỹ thuật thay đổi từ việc này qua việc khác

nhà quản trị, nó tạo khả năng làm việc với những người

trong tập thể

Kỹ năng nhận thức

• Đây là năng lực phân tích, suy nghĩ logic, thành thạo trong

hình thành các khái niệm và khái quát hoá những quan hệ phức tạp giữa các sự vật và hiện tượng, sáng tạo trong

việc đề ra các ý tưởng và

trong việc giải quyết các vấn

đề, năng lực phân tích các sự kiện và các xu thế, đón trước được những thay đổi và nhận dạng được những cơ hội và những vấn đề còn tiềm ẩn Kỹ năng này có tầm quan trọng đối với việc hoạch định, tổ

chức, hình thành chính sách, giải quyết các vấn đề và phát triển các chương trình một

cách có hiệu quả

3. VAI TRÒ C A NHÀ Ủ

QU N TRẢ Ị

VAI TRÒ C A NQT TRONG VI C TH C HI N  M C TIÊU C A T  CH C:Ủ Ệ Ự Ệ Ụ Ủ Ổ Ứ

Vai trò của Nhà Quản Trị

Doanh nh ân

T ượng trưng

Gi ải quyết xáo trộn

Ph ân phối Nguồn lực

Li ên lạc

Theo d õi thông tin Thương thuyết

L ãnh đạo

Ph ân phối thông tin Ph át ngôn

VAI TRÒ LIÊN CÁ NHÂN BAO G M: Ồ

§ Ng ườ i  đ i  di n,  ng ạ ệ ườ i  lãnh 

đ o và ng ạ ườ i liên l c. Khi nhà  ạ

§ Nhà qu n tr  gi  vai trò ng ả ị ữ ườ i 

đ i  di n  khi  h   thay  m t  t   ạ ệ ọ ặ ổ

ch c trong các ho t đ ng nghi  ứ ạ ộ

l  và t ễ ượ ng tr ng (ti p khách,  ư ế

thăm  c a  hàng…).  Nhà  qu n  ử ả

tr  gi a vai trò ng ị ữ ườ i lãnh đ o  ạ

khi h  đ ng viên, h ọ ộ ướ ng d n,  ẫ

VAI TRÒ TRUY N THÔNG BAO G M: Ề Ồ

§ Hi u  thính  viên,  ng ệ ườ i  ph   ổ

bi n,  ng ế ườ i  phát  ngôn.  Khi 

nhà qu n tr  gi  vai trò truy n  ả ị ữ ề

§ Nhà qu n tr  gi  vai trò ng ả ị ữ ườ i 

ph  bi n khi h  g i thông tin  ổ ế ọ ử

cho  ng ườ i  phát  ngôn  khi  h   ọ

cung  c p  thông  tin  cho  ng ấ ườ i 

ngoài t  ch c ổ ứ

VAI TRÒ PHÁN QUY T BAO G M: Ế Ồ

§ Nhà  doanh  nghi p,  tr ng  tài  ng ệ ọ ườ i  phân  ph i  ố

ngu n  l c  và  đàm  phán,  h   s   d ng  các  k   năng  ồ ự ọ ử ụ ỹ

nh n th c.  ậ ứ

§ Nhà qu n tr  gi  vai trò nhà doanh nghi p khi h   ả ị ữ ệ ọ

đ i m i và kh i x ổ ớ ở ướ ng s  c i ti n.  ự ả ế

§ Nhà qu n tr  gi  vai trò ng ả ị ữ ườ i đi u khi n tr ề ể ườ ng 

h p b t an khi h  có hành đ ng u n n n trong quá  ợ ấ ọ ộ ố ắ

trình  tranh  lu n  ho c  trong  tính  hu ng  kh ng  ậ ặ ố ủ

ho ng.  ả

§ Nhà  qu n  tr   gi   vai  trò  ng ả ị ữ ườ i  phân  ph i  ngu n  ố ồ

l c  khi  h   b   trí  theo  k   ho ch,  đ   ngh   gi y  u   ự ọ ố ế ạ ề ị ấ ỷ

nhi m  và  th c  th   s   c p  phép  ch ệ ự ị ự ấ ươ ng  trình  hoá  các ho t đ ng. ạ ộ

Nhà doanh  nghi pệ

Tr ng tàiọ

Người phân 

ph i ngu n l cố ồ ự

Người đàm  phán

S   KHÁC  NHAU  TRONG  CÁC  C P  QU N  LÝ  ĐÒI  H I Ự Ấ Ả Ỏ

NH NG K  NĂNG QU N LÝ KHÁC NHAUỮ Ỹ Ả

C p  qu n  ấ ả

lý

K  năng qu n lý ỹ ả quan tr ng nh t ọ ấ

Ch c  năng  qu n  lý ứ ả  

quan tr ng nh t ọ ấ Cao

K  ho ch và t  ch c ế ạ ổ ứ

C n  b ng  b n  ch c  ầ ằ ố ứ năng

Lãnh đ o và ki m tra ạ ể

III. Đ I TỐ ƯỢNG N I DUNG VÀ Ộ

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN C U Ứ

QU N TR  H CẢ Ị Ọ

TS. BÙI QUANG XUÂN

QU N TR  H CẢ Ị Ọ

1. Đ I TỐ ƯỢNG NGHIÊN C UỨ

Đ I TỐ ƯỢNG NGHIÊN C UỨ

§ Quan h  qu n lý là t  h p ph c t p nh ng m i liên ệ ả ổ ợ ứ ạ ữ ố

h  và tác đ ng qua l i c a con ngệ ộ ạ ủ ười và t p th  trong ậ ể

quá trình chuy n b  và th c hi n s  tác đ ng qu n lý. ể ị ự ệ ự ộ ả

§ N u  n i  dung  quan  h   s n  xu t  là  s   liên  h   c a ế ộ ệ ả ấ ự ệ ủ

nh ng ngữ ườ ải s n xu t tr c ti p ra c a c i v t ch t, ấ ự ế ủ ả ậ ấ

thì n i dung c a nh ng ngộ ủ ữ ười tham gia quan h  qu n ệ ả

lý là s  liên h  ph n ánh vi c t  ch c các ho t đ ng ự ệ ả ệ ổ ứ ạ ộ

chung c a nh ng ngủ ữ ười tham gia s n xu t.ả ấ

§ Quan h  qu n lý là m t hình th c c a quan h  s n ệ ả ộ ứ ủ ệ ả

xu t b i vì b n thân quá trình qu n lý có nhi m v  ấ ở ả ả ệ ụ

b o  đ m  s   ph i  h p  các  ho t  đ ng  chung  c a ả ả ự ố ợ ạ ộ ủ

nh ng  ngữ ười  th c  hi n  tr c  ti p  b ng  k t  h p  l i ự ệ ự ế ằ ế ợ ợ

ích xã h i, t p th  và cá nhân.ộ ậ ể

Đ I TỐ ƯỢNG NGHIÊN C UỨ

§ Quan  h   qu n  lý  đệ ả ược  phân  thành  nh ng  lo i  sau ữ ạ

2. N I DUNG C A  Ộ Ủ

QU N TR  H C Ả Ị Ọ

3. PH ƯƠ NG PHÁP 

C A QU N TR   Ủ Ả Ị

H C Ọ

PHƯƠNG PHÁP C A QU N TR  H CỦ Ả Ị Ọ

§ Qu n tr  h c l y ph ả ị ọ ấ ươ ng pháp 

duy v t bi n ch ng làm ph ậ ệ ứ ươ ng 

pháp lu n chung đ  nghiên c u  ậ ể ứ

các v n đ  qu n lý ấ ề ả

§ Ph ươ ng pháp t ng h p  ổ ợ

§ Ph ươ ng pháp h  th ng  ệ ố

§ Ph ươ ng pháp xã h i h c  ộ ọ

CÂU H I ÔN T PỎ Ậ

TÌNH HU NGỐ

VÌ SAO  NGHIÊN C U  Ứ

QU N TR  H C Ả Ị Ọ

CHÚNG TA 

CÙNG CHIA 

S  …Ẻ

TÓM LƯỢC CUỐI BÀI