Tài liệu này hướng dẫn các em học sinh nắm được Cách nhận diện phép liên kết trong đề đọc hiểu Ngữ văn lớp 10, mời các em học sinh cùng tham khảo tư liệu để phục vụ cho học tập hiệu quả hơn.
Trang 1Cách nhận diện phép liên kết trong đề đọc hiểu Ngữ văn
Trong hầu hết các văn bản, tác giả thường sử dụng phép liên kết để làm cho câu từ gắn kết với nhau hơn, tránh bị rời rạc hoặc lặp lại quá nhiều Để hiểu hơn về các phép liên kết, các em theo dõi bảng sau:
Phép lặp từ ngữ Lặp lại ở câu đứng sau những từ ngữ đã có ở câu trước
Phép liên tưởng (đồng
nghĩa / trái nghĩa)
Sử dụng ở câu đứng sau những từ ngữ đồng nghĩa/ trái nghĩa hoặc cùng trường liên tưởng với từ ngữ đã có ở câu trước
từ ngữ đã có ở câu trước
câu trước
• Tác dụng:
- Phép lặp từ ngữ: mang dụng ý nghệ thuật hoặc nhấn mạnh đối tượng được nói đến Phép lặp này là do chủ ý của tác giả, khác biệt với lỗi lặp từ
- Phép liên tưởng: làm cho ngôn ngữ của văn bản thêm phong phú hơn, hây ấn tượng hơn với người đọc đồng thời thể hiện tài năng, sáng tạo của tác giả trong việc sử dụng từ ngữ
- Phép thế: nhằm rút gọn đối tượng được nhắc đến mà không bị mất đi ý nghĩa, người đọc vẫn sẽ hiểu được đối tượng và không gây nhàm chán
- Phép nối: giúp cho ý nghĩa được biểu thị theo cách độc đáo hơn, hấp dẫn người đọc hơn
Trang 2• Ví dụ:
“Trường học của chúng ta là trường học của chế độ dân chủ nhân dân, nhằm mục đích đào tạo những công dân và cán bộ tốt, những người chủ tương lai của nước nhà.
Về mọi mặt, trường học của chúng ta phải hơn hẳn trường học của thực dân phong kiến.
Muốn được như thế thì thầy giáo, học trò và cán bộ phải cố gắng hơn nữa để tiến bộ hơn nữa”.
(Hồ Chí Minh – Về vấn đề giáo dục)
Các phép liên kết được sử dụng là:
– Phép lặp: “Trường học của chúng ta”
– Phép thế: “Muốn được như thế”… thay thế cho toàn bộ nội dung của đoạn trước đó
• Cách nhận diện phép liên kết:
- Phép lặp: từ ngữ chỉ đối tượng được nhắc đi nhắc lại nhiều nhưng mỗi lần mang
một nghĩa khác nhau, vẫn giữu được sức hấp dẫn cho văn bản
Ví dụ: Ông tôi là một người nông dân lương thiện Hằng ngày, ông tôi thường giúp
đỡ bác hàng xóm đau ốm làm phần ruộng Ông tôi còn cực kì chăm bẵm cho mấy chú chim nhỏ (Phép lặp: ông tôi)
- Phép liên tưởng: người viết sử dụng từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa thay thế cho từ
đã dùng trước đó
Ví dụ: Nghe chuyện Phù Ðổng Thiên Vương, tôi tưởng tượng đến một trang nam nhi, sức vóc khác người, nhưng tâm hồn còn thô sơ giản dị, như tâm hồn tất cả mọi người thời xưa Tráng sĩ ấy gặp lúc quốc gia lâm nguy đã xông pha ra trận đem sức khỏe
mà đánh tan giặc, nhưng bị thương nặng Tuy thế người trai làng Phù Ðổng vẫn còn
ăn một bữa cơm… (Phù Đổng Thiên Vương - tráng sĩ - người trai làng Phù Ðổng)
Trang 3- Phép thế: dùng đại từ, chỉ từ để thay thế cho đối tượng được nhắc đến.
Ví dụ: Dân tộc ta có một lòng yêu nước nồng nàn Ðó là một truyền thống quý báu của ta (Lòng yêu nước nồng nàn - đó)
- Phép nối: dùng các quan hệ từ, trợ từ, phụ từ,… để ối các câu văn lại với nhau.
Ví dụ: Nguyễn Trãi sẽ sống mãi trong trí nhớ và tình cảm của người Việt Nam ta Và chúng ta phải làm cho tên tuổi và sự nghiệp của Nguyễn Trãi rạng rỡ ra ngoài bờ cõi nước ta (và)
-Mời các bạn tham khảo thêm các bài viết dưới đây của chúng tôi:
Soạn bài lớp 10
Tác giả - Tác phẩm Ngữ Văn 10
Tóm tắt tác phẩm môn Ngữ Văn lớp 10