Ẩn dụ là tên gọi sự vật, hiện tượng này bằng là tên gọi sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật hiện tượng khác có nét tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt...
Trang 1Tiết 57
Thực hành phép tu
từ ẩn dụ và hoán dụ
Trang 2Áo trắng
Những chiếc áo trắng đang tung tăng đến trường.
Trang 3Cả
sân
Cả sân đang cổ vũ hết sức sôi động cho đội tuyển Việt Nam
Trang 4Thân em như tấm lụa đào
Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai?
Trang 5“Áo
dài”
Những chiếc áo dài đang khoe sắc cùng nhau dạo phố.
Trang 6Hồ Xuân Hương
Bánh trôi nước
Trang 7Ẩn dụ là tên gọi sự vật, hiện tượng này bằng là tên gọi sự vật, hiện tượng này bằng
tên sự vật hiện tượng khác có nét tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
Trang 8Thuyền ơi có nhớ bến chăng Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền
Hình ảnh
Thuyền
Bến
Di chuyển ngược xuôi
Người con trai đi
xã hội cũ
Ngữ liệu 1
Trang 9Ngữ liệu 2 Trăm năm đành lỗi hẹn hò
Cây đa bến cũ, con đò khác đưa
Hình ảnh
Cây đa bến cũ Con đò khác
Nơi cố định ->nơi hẹn hò,gặp gỡ
Đã có con đò khác đưa đón ->chỉ việc cô gái đã đi lấy chồng
Tâm trạng xót xa của người con trai bị lỡ duyên
Trang 10Sự khác nhau giữa ngữ liệu 1 và 2:
Thuyền, bến (1) Cây đa bến cũ, con đò (2)
Không chỉ đối tượng cụ thể
Chỉ hai đối tượng cụ thể
là chàng trai và cô gái
lời hứa thủy chung,
đợi chờ của cô gái
Trang 11Ẩn dụ
thực chất là so sánh ngầm (vế so sánh
bị lược, chỉ còn vế được so sánh)
là sự định danh đối tượng này bằng đối tượng khác dựa trên quan hệ
tương đồng (giống nhau)
Nhận xét
Trang 12Văn chương lãng mạn, thoát li đời sống Chỉ sự hưởng lạc
Chỉ sự bi quan, yếm thế Tình cảm cá nhân nhỏ bé, ích kỉ Con chim chiền chiện
Hót Giọt long lanh Hứng
Cuộc sống mới Tiếng reo vui của con người Thành quả cách mạng, công cuộc xd đất nước Thừa hưởng thành quả cách mạng
Thác Thuyền
Trang 13Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm bằng tên của một sự
vật, hiện tượng, khái niệm khác có quan
hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi
hình, gợi cảm cho sự diễn đạt
Hoán dụ là gì?
Trang 14Bài tập 1:
(2): Áo nâu liền với áo xanh Nông dân liền với thị thành đứng lên
(1): Đầu xanh đã tội tình gì
Má hồng đến quá nửa thì chưa thôi
1
Trang 17Phân biệt phép tu từ
ẩn dụ và hoán dụ
Trang 19Ẩn dụ
Cau Giầu không Thôn Đoài Thôn Đông
Ước mơ được kết duyên hạnh
phúc của chàng trai đang yêu
Người thôn Đoài đang nhớ
người thôn Đông.
Quan hệ giống nhau: tình yêu
Gắn bó tự nhiên như cau-giầu
Quan hệ gần gũi: Vật chứa
và vật được chứa Hình ảnh
Hoán dụ
Trang 20Thôn Đoài ngồi nhớ
thôn Đông…
Hình ảnh ẩn dụ:
Thuyền, bến Thôn Đoài, Thôn ĐôngHình ảnh hoán dụ:
Tình yêu thủy chung,
son sắt đợi chờ của cô gái.
Nỗi tương tư của chàng trai thôn Đoài với cô gái thôn Đông
Thuyền ơi có nhớ
bến chăng bến chăng…
Trang 21Tiêu chi Ẩn dụ Hoán dụ
Cơ chế
Cấu trúc
nghĩa
So sánh ngầm dựa trên quan hệ tương đồng (giống nhau)
Không có so sánh, dựa trên quan hệ gần gũi
Có sự chuyển trường nghĩa
Không chuyển trường nghĩa mà cùng một trường
Trang 22Các bước tìm và phân tích biện pháp tu
từ ẩn dụ, hoán dụ:
- Tìm từ ngữ có chứa phép tu từ ẩn dụ hoặc hoán dụ.
- Xác định nội dung hàm ẩn.
- Xác định giá trị biểu đạt.
Trang 23Hãy xác định phép tu từ ẩn dụ và hoán dụ trong các câu sau :
VD1: Bàn tay ta làm nên tất cả.
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.
(Hoàng Trung Thông).
VD2: Con cò ăn bãi rau răm
Đắng cay chịu vậy đãi đằng cùng ai ?
(Ca dao)
Bàn tay
Trang 24Bài tập 3: Quan sát một sự vật, nhân vật quen thuộc và thử đổi tên gọi của chúng theo phép ẩn dụ hoặc hoán dụ
để viết một đoạn văn về sự vật, nhân vật đó