Giải pháp tăng cường công tác quản lý tài chính tại công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên thủy lợi sông tích

Kết quả của mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đều được thể hiện thông qua các chỉ tiêu tài chính như thu, chi, lãi, lỗ,… Các chỉ tiêu tài chính này tự thân nó đã phản án

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng bản luận văn này được hoàn thành là trình nghiên cứu

của riêng tôi cùng với sự giúp đỡ tận tình của giáo viên hướng dẫn TS Trần Quốc Hưng Các số liệu được sử dụng để phân tích trong luận văn là hoàn toàn trung

thực, có nguồn gốc rõ ràng, xuất phát từ tình hình thực tế của công ty TNHH MTV

Thủy lợi Sông Tích – nơi tôi thực tập trong thời gian qua

Tác gi ả

Nguy ễn Thị Thu Giang

dẫn giúp đỡ tác giả trong thời gian học tập

Tác giả xin chân thành cảm ơn Ban Lãnh đạo, cán bộ Phòng Tài chính – Kế

hoạch Công ty TNHH MTV Thủy lợi Sông Tích đã tạo điều kiện và giúp đỡ cho tác

giả trong công tác nghiên cứu và thu thập số liệu để hoàn chỉnh luận văn

Đặc biệt tác giả xin bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đến Tiến sĩ Trần Quốc Hưng, người đã hết lòng giúp đỡ và hướng dẫn tận tình để tác giả hoàn thành luận văn tốt nghiệp

Dù đã có nhiều cố gắng trong quá trình thực hiện, song chắc chắn rằng luận

văn này không thể tránh khỏi một vài thiếu sót Tác giả rất mong nhận được ý kiến đóng góp và chỉ bảo của Quý Thầy, Cô và các bạn đồng nghiệp để hoàn thiện luận văn./

Hà N ội, ngày tháng năm 2015

H ọc viên

Nguy ễn Thị Thu Giang

M ỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC HÌNH VẼ

DANH MỤC BẢNG BIỂU

PH ẦN MỞ ĐẦU

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TÀI CHÍNH DOANH

NGHI ỆP VÀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1

1.1 Cơ sở lý luận về tài chính doanh nghiệp 1

1.1.1 Khái niệm về tài chính doanh nghiệp 1

1.1.2 Chức năng của tài chính doanh nghiệp 2

1.1.3 Các mối quan hệ trong tài chính doanh nghiệp 3

1.2 Quản lý tài chính doanh nghiệp 6

1.2.1 Khái niệm quản lý tài chính doanh nghiệp 6

1.2.2 Vai trò của quản lý tài chính doanh nghiệp 6

1.2.3 Những nội dung cơ bản của quản lý tài chính doanh nghiệp 7

1.2.4 Các nguyên tắc trong quản lý tài chính 26

1.3 Một số đặc điểm trong công ty TNHH Một thành viên có liên quan đến công tác quản lý tài chính 27

1.4 Nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý tài chính trong doanh nghiệp 29

1.4.1 Hình thức pháp lý của tổ chức doanh nghiệp 29

1.4.2 Chính sách kinh tế của Nhà nước đối với các doanh nghiệp 30

1.4.3 Đặc điểm kinh tế kỹ thuật của ngành kinh doanh 30

1.4.4 Môi trường kinh doanh 31

1.5 Kinh nghiệm quản lý tài chính doanh nghiệp trong các doanh nghiệp 32

Kết luận chương 1 34

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI

CÔNG TY TNHH MTV TH ỦY LỢI SÔNG TÍCH 35

2.1 Khái quát về Công ty TNHH MTV Thủy lợi Sông Tích 35

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển: 35

2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ Công ty TNHH MTV Thủy lợi Sông Tích 35

2.1.3 Đặc điểm kinh doanh của Công ty 37

2.1.4 Sản phẩm và dịch vụ: 38

2.2 Thực trạng công tác quản lý tài chính của Công ty TNHH MTV Thủy lợi Sông Tích 39

2.2.1 Phân tích tình hình tài chính của Công ty 39

2.2.2 Công tác quản lý tài chính của Công ty 59

2.3 Đánh giá hiệu quả quản lý tài chính tại Công ty TNHH MTV Thủy lợi Sông Tích 66

2.3.1 Về việc thực hiện mục tiêu kế hoạch 66

2.3.2 Việc quản lý các nguồn lực tài chính 69

2.3.3 Công tác kiểm tra tài chính 71

2.4 Đánh giá chung 72

2.4.1 Những kết quả đạt được 72

2.4.2 Những hạn chế và nguyên nhân 73

Kết luận chương 2 75

CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH T ẠI CÔNG TY TNHH MỘT THÀNH VIÊN THỦY LỢI SÔNG TÍCH 76

3.1 Mục tiêu chiến lược tài chính cho Công ty TNHH MTV Thủy lợi Sông Tích trong thời gian tới 76

3.1.1 Tình hình biến động của thị trường 76

3.2 Đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý tài chính ở Công ty TNHH MTV Thủy lợi Sông Tích 79

3.2.1 Giải pháp hoàn thiện công tác hoạch định tài chính của Công ty 79

3.2.2 Giải pháp hoàn thiện bộ máy quản trị tài chính phù hợp 81

3.2.3 Giải pháp ăng cường công tác sử dụng, huy động vốn, Tài sản cố định82 3.2.4 Giải pháp tăng cường công tác kiểm tra tài chính 87

3.2.5 Giải pháp củng cố các mối quan hệ của Công ty 88

3.3 Một số kiến nghị 91

3.3.1 Đối với Nhà nước 91

3.3.2 Đối với Bộ Tài chính 93

Kết luận chương 3 94

K ẾT LUẬN 95

TÀI LI ỆU THAM KHẢO 96

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DN : Doanh nghiệp

ĐVT : Đơn vị tính

HĐKD : Hoạt động kinh doanh

NN&PTNT : Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

GTGT : Giá trị gia tăng

KTS : Kiến trúc sư

LN : Lợi nhuận

TCDN : Tài chính doanh nghiệp

TH : Thực hiện

TNDN : Thu nhập doanh nghiệp

TNHH MTV : Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên

TSCĐ : Tài sản cố định

TSDH : Tài sản dài hạn

TSNH : Tài sản ngắn hạn

SCL : Sửa chữa lớn

SXKD : Sản xuất kinh doanh

UBND : Ủy ban nhân dân

PCLB : Phòng chống lụt bão

ROA Lợi nhuận ròng trên tài sản (Return on total assets) ROE Lợi nhuận ròng trên Vốn chủ sở hữu (Return on common ROS : Tỷ số lợi nhuận trên doanh thu (Return on sales)

VCSH : Vốn chủ sở hữu

DANH M ỤC HÌNH VẼ

Hình 2.1: Biểu đồ cơ cấu tài sản qua các năm 41

Hình 2.2: Tỷ trọng các khoản phải thu trên tổng tài sản 43

Hình 2.3: Tỷ trọng hàng tồn kho trên tổng tài sản 43

Hình 2.4: Tỷ trọng TSCĐ trên tổng tài sản 45

Hình 2.5: Cơ cấu nguồn vốn 47

Hình 2.6: Hệ số khả năng thanh toán 53

DANH M ỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1: Bảng phân tích so sánh các chỉ tiêu Bảng cân đối kế toán 39

Bảng 2.2:Bảng phân tích cơ cấu tài sản 40

Bảng 2.3: Bảng phân tích cơ cấu nguồn vốn 46

Bảng 2.4: Bảng phân tích so sánh các chỉ tiêu Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty 49

Bảng 2.5: Bảng hệ số khả năng thanh toán tổng quát 51

Bảng 2.6: Bảng hệ số khả năng thanh toán ngắn hạn 51

Bảng 2.7: Bảng hệ số khả năng thanh toán nhanh 52

Bảng 2.8: Bảng hệ số cơ cấu tài chính và tình hình đầu tư 54

Bảng 2.9: Tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên doanh thu – ROS 55

Bảng 2.10: Tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên tài sản ngắn hạn 56

Bảng 2.11: Tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên tổng tài sản 56

Bảng 2.12: Tác động khả năng sinh lời của tổng tài sản 57

Bảng 2.13: Tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn chủ sở hữu (ROE) 58

Bảng 2.14 Chỉ tiêu kế hoạch 67

Bảng 2.15 Chỉ tiêu sử dụng tài sản – vốn 69

Bảng 2.16 Nguồn vốn doanh nghiệp 70

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cần thiết của đề tài

Quản trị tài chính là một trong những chức năng quản lý cơ bản và quan

trọng nhất, có vai trò quyết định hiệu quả hoạt động và sự phát triển của một doanh nghiệp Quản trị tài chính doanh nghiệp là một lĩnh vực khá rộng lớn, chứa đựng

nội dung rất phong phú và có tính chất chuyên ngành của một bộ môn khoa học quan trọng Một quyết định tài chính không được cân nhắc, hoạch định kỹ lưỡng có

thể gây nên những tổn thất lớn cho doanh nghiệp và cho nền kinh tế

Hơn nữa, do doanh nghiệp hoạt động trong môi trường nhất định nên các doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả hơn sẽ góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển Bởi vậy, quản trị tài chính doanh nghiệp tốt có vai trò quan trọng đối với việc nâng cao hiệu quả quản lý tài chính quốc gia nói chung

Nguồn lực tài chính là một nguồn lực không thể thiếu cho sự tồn tại và phát triển của một doanh nghiệp Vì vậy doanh nghiệp cần phải có cách thức quản lý phù

hợp để sử dụng nguồn lực này một cách có hiệu quả nhất

Công ty TNHH Một thành viên Thủy lợi Sông Tích là một doanh nghiệp

hoạt động trong lĩnh vực Quản lý khai thác vận hành Công trình Thủy lợi phục vụ tưới tiêu nông nghiệp và phát triển Dân sinh kinh tế, đây là một lĩnh vực đòi hỏi

tiềm lực về tài chính lớn Hoạt động của Công ty lại chủ yếu gắn với các dự án đầu

tư với số vốn lớn, thời gian thi công và thu hồi vốn lại kéo dài nên sẽ có nhiều mối quan hệ tài chính phát sinh Vì vậy cần thiết phải có một cách thức quản lý tài chính khoa học và hiệu quả, nhất là trong môi trường tài chính phát triển đầy biến động

hiện nay

Nhận thức được tầm quan trọng của Quản trị tài chính với hoạt động của

Công ty, tác giả đã lựa chọn đề tài “Giải pháp tăng cường công tác quản lý tài chính tại Công ty TNHH Một thành viên Thủy lợi Sông Tích”

2 Mục đích nghiên cứu

Mục đích của đề tài là nghiên cứu đề xuất một số giải pháp có cơ sở khoa học

và thực tiễn, có tính khả thi, phù hợp với những quy định của pháp luật nhằm tăng cường công tác quản lý tài chính tại Công ty TNHH Một thành viên Thủy lợi Sông Tích

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

a Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là công tác quản lý tài chính và những nhân tố ảnh hưởng đến công tác này tại Công ty TNHH MTV Thủy lợi Sông Tích

b Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi về nội dung: Tác giả không đi sâu vào phân tích tài chính dưới góc

độ chuyên ngành mà chỉ tập trung vào khía cạnh quản lý tài chính như quản lý một nguồn lực của doanh nghiệp

- Phạm vi về không gian: Luận văn tập trung nghiên cứu công tác quản lý tài

chính tại Công ty TNHH Một thành viên Thủy lợi Sông Tích, Hà Nội;

- Phạm vi về thời gian: Thời kỳ nghiên cứu phân tích đánh giá của Luận văn

cũng giới hạn trong hai năm trở lại đây (2013-2014) Các giải pháp đề xuất cho giai đoạn 2016 đến 2020

4 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn được thực hiện chủ yếu dựa trên việc thu thập, tổng hợp các số liệu

từ Phòng Tài chính – Kế toán của Công ty và tài liệu từ các sách, giáo trình và internet Các phương pháp chủ yếu được sử dụng để phân tích là phương pháp điều tra thu thập, tổng hợp phân tích, phương pháp so sánh và phương pháp phân tích tỷ

lệ Theo một số bước như sau:

Bước 1: Thu thập thông tin, dữ liệu phục vụ cho nghiên cứu

Các số liệu sơ cấp được thu thập bằng cách quan sát thực tế, phỏng vấn ban lãnh đạo, và tra cứu các tài liệu học thuật, các tài liệu tại Công ty TNHH MTV Thủy lợi Sông Tích;

Các số liệu thứ cấp được tổng hợp thông qua các bản báo cáo tài chính, tham

khảo các tài liệu liên quan trên internet, sách, báo, tạp chí,…

Bước 2: Phương pháp xử lý số liệu

- Phương pháp so sánh, phân tích, tổng hợp: các số liệu từ các bảng báo cáo tài chính, kế toán được so sánh qua các năm, phân tích tại sao và tổng hợp để đưa ra nhận xét

- Phương pháp thống kê: thống kê các bảng biểu, số liệu từ đó rút ra các kết

luận, các xu hướng để đánh giá tình hình

- Phương pháp tham vấn ý kiến chuyên gia: tham khảo ý kiến chuyên gia để tìm phân tích đánh giá và đề xuất hướng giải quyết

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

a Ý nghĩa khoa học của đề tài

Góp phần hệ thống hóa và làm sáng tỏ những cơ sở lý luận về tài chính và

quản lý tài chính ứng với loại doanh nghiệp cụ thể Những cơ sở lý luận này có giá

trị tham khảo trong học tập giảng dạy và nghiên cứu chuyên sâu về quản lý tài chính trong các doanh nghiệp trong điều kiện mở cửa và hội nhập của nền kinh tế

b Ý nghĩa thực tiễn của đề tài

Những kết quả nghiên cứu tổng quan thực tiễn, phân tích đánh giá thực trạng

và đề xuất giải pháp trong việc tăng cường công tác quản lý tài chính của luận văn ở

một mức độ nhất định có ý nghĩa tham khảo đối với công tác quản lý sản xuất kinh doanh của Công ty TNHH Một thành viên Thủy lợi Sông Tích

6 B ố cục của bài luận văn

Ngoài Phần mở đầu, Kết luận và kiến nghị, luận văn được cấu trúc với 3 chương nội dung chính

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về tài chính doanh nghiệp và quản lý tài chính trong doanh nghiệp

Chương 2: Thực trạng quản lý tài chính của Công ty TNHH Một thành viên Thủy

lợi Sông Tích

Chương 3: Một số giải pháp tăng cường công tác quản lý tài chính tại Công

ty TNHH Một thành viên Thủy lợi Sông Tích

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP

VÀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP

1.1 Cơ sở lý luận về tài chính doanh nghiệp

1.1.1 Khái niệm về tài chính doanh nghiệp

Tài chính doanh nghiệp là hệ thống các quan hệ kinh tế phát sinh trong lĩnh

vực sản xuất kinh doanh gắn liền với việc hình thành và sử dụng các quỹ tiền tệ ở các doanh nghiệp để phục vụ và giám đốc quá trình sản xuất kinh doanh

Tài chính doanh nghiệp là hệ thống những mối quan hệ kinh tế diễn ra dưới hình thức giá trị giữa doanh nghiệp và môi trường xung quanh, nó phát sinh trong quá trình tạo lập và sử dụng quỹ tiền tệ của doanh nghiệp

Tài chính doanh nghiệp phản ánh những luồng chuyển dịch giá trị trong nền kinh tế Luồng chuyển dịch đó chính là sự vận động của các nguồn tài chính gắn

liền với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Đó là sự vận động của các nguồn tài chính được diễn ra trong nội bộ doanh nghiệp để tiến hành quá trình

sản xuất kinh doanh và được diễn ra giữa doanh nghiệp với ngân sách Nhà nước thông qua việc nộp thuế cho Nhà nước hoặc tài trợ tài chính; giữa doanh nghiệp với

thị trường: thị trường hàng hoá-dịch vụ, thị trường sức lao động, thị trường tài chính trong việc cung ứng các yếu tố sản xuất (đầu vào) cũng như bán hàng hoá,

dịch vụ (đầu ra) của quá trình sản xuất kinh doanh

Như vậy có thể thấy rằng tài chính doanh nghiệp là một mắt xích quan trọng

của hệ thống tài chính trong nền kinh tế, nó là một phạm trù kinh tế khách quan gắn

liền với sự ra đời của nền kinh tế hàng hoá tiền tệ Để có thể tiến hành hoạt động kinh doanh thì bất cứ một doanh nghiệp nào cũng phải có một lượng tiền tệ nhất định đó là tiền đề cần thiết và quan trọng Quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp cũng đồng thời là quá trình hình thành, phân phối và sử dụng các quỹ

tiền tệ Trong quá trình đó phát sinh các luồng tiền tệ gắn liền với các hoạt động sản

xuất kinh doanh, các hoạt động đầu tư cũng như mọi hoạt động khác của doanh

nghiệp Các luồng tiền bao gồm các luồng tiền tệ vào và ra khỏi doanh nghiệp tạo thành sự vận động của các luồng tài chính trong doanh nghiệp

Từ những đặc trưng trên của tài chính doanh nghiệp, chúng ta có thể rút ra

kết luận về khái niệm tài chính doanh nghiệp như sau:

“Tài chính doanh nghi ệp là hệ thống các luồng chuyển dịch giá trị phán ánh

s ự vận động và chuyển hóa các nguồn tài chính trong quá trình phân phối để tạo

l ập hoặc sử dụng các quỹ tiền tệ nhằm đạt tới các mục tiêu kinh doanh của doanh nghi ệp”

1.1.2 Chức năng của tài chính doanh nghiệp

1.1.2.1 Chức năng phân phối

Đối với mỗi doanh nghiệp thì vấn đề tài chính là vô cùng quan trọng Để quá trình sản xuất kinh doanh có thể diễn ra thì vốn của doanh nghiệp phải được phân

phối cho các mục đích khác nhau và các mục đích này đều hướng tới một mục tiêu chung của doanh nghiệp Quá trình phân phối vốn cho các mục đích đó được thể

hiện theo các tiêu chuẩn và định mức được xây dựng dựa trên các mối quan hệ kinh

tế của doanh nghiệp với môi trường kinh doanh Tiêu chuẩn và định mức phân phối

đó không phải cố định trong suốt quá trình phát triển của doanh nghiệp mà nó thường xuyên được điều chỉnh cho phù hợp với tình hình từng giai đoạn hoạt động

của doanh nghiệp

1.1.2.2 Chức năng giám đốc bằng tiền

Bên cạnh chức năng phân phối thì tài chính doanh nghiệp còn có chức năng giám đốc bằng tiền Chức năng này không thể tách khỏi chức năng phân phối, nó giúp cho chức năng phân phối diễn ra có hiệu quả nhất Kết quả của mọi hoạt động

sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đều được thể hiện thông qua các chỉ tiêu tài chính như thu, chi, lãi, lỗ,… Các chỉ tiêu tài chính này tự thân nó đã phản ánh được tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như tình hình thực hiện các mục tiêu kinh tế xã hội của doanh nghiệp và còn giúp các nhà quản lý đánh giá được mức độ

hợp lý và hiệu quả của quá trình phân phối, từ đó có thể tìm ra được phương hướng

và biện pháp điều chỉnh để đạt được hiệu quả cao hơn trong kỳ kinh doanh tiếp theo

1.1.2.3 Mối quan hệ giữa hai chức năng của tài chính doanh nghiệp

Chức năng phân phối và chức năng giám đốc bằng tiền của tài chính doanh nghiệp có mối quan hệ mật thiết với nhau Chức năng phân phối là tiền đề của hoạt động sản xuất kinh doanh, nó xảy ra trước và sau một chu trình sản xuất kinh doanh

Chức năng giám đốc bằng tiền luôn theo sát chức năng phân phối, ở đâu có sự phân

phối thì ở đó có giám đốc bằng tiền và có tác dụng điều chỉnh quá trình phân phối cho phù hợp với điều kiện sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Hai chức năng này cùng tồn tại và hỗ trợ cho nhau để hoạt động tài chính doanh nghiệp diễn ra thuận lợi

và đạt hiệu quả cao nhất

1.1.3 Các mối quan hệ trong tài chính doanh nghiệp

1.1.3.1 Mối quan hệ giữa doanh nghiệp với Nhà nước

Đây là mối quan hệ phát sinh đầu tiên đối với mỗi doanh nghiệp Doanh nghiệp muốn xuất hiện trên thị trường thì trước tiên doanh nghiệp phải có được giấy phép hoạt động do Nhà nước cấp và doanh nghiệp muốn tồn tại thì mọi hoạt động

của doanh nghiệp phải diễn ra trên khuôn khổ của hiến pháp, pháp luật do Nhà nước quy định Doanh nghiệp vừa nhận được các lợi ích từ Nhà nước vừa phải chịu các nghĩa vụ đối với Nhà nước Doanh nghiệp có thể nhận được những khoản trợ cấp

của Nhà nước, sự hỗ trợ về cơ sở vật chất, cơ sở hạ tầng, nguồn vốn thông qua các khoản cho vay ưu đãi và doanh nghiệp cũng có thể nhận được sự bảo trợ của Nhà nước trên thị trường trong nước và quốc tế…

Bên cạnh đó doanh nghiệp cũng phải đảm bảo thực hiện các nghĩa vụ đối với Nhà nước mà biểu hiện cụ thể nhất là các khoản thuế phải nộp Nhà nước Doanh nghiệp cũng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của mình trên thị trường Bên cạnh đó Nhà nước cũng phải ban hành các văn

bản quy phạm pháp luật theo hướng ngày càng hỗ trợ và khuyến khích cho các doanh nghiệp phát triển cũng như bảo hộ cho quyền lợi cho các doanh nghiệp khi gia nhập thị trường quốc tế

Trong điều kiện kinh tế hội nhập hiện nay thì Nhà nước còn có một vai trò

vô cùng quan trọng là có những điều chỉnh kịp thời các văn bản pháp luật cho phù

hợp với tình hình và nhu cầu mới của thị trường để tạo ra một môi trường ngày càng thông thoáng giúp các doanh nghiệp có thể gia nhập thị trường cũng như tiến hành

hoạt động sản xuất kinh doanh của mình đạt hiệu quả một cách cao nhất

1.1.3.2 Mối quan hệ của doanh nghiệp với thị trường

Hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp luôn diễn ra trên thị trường thông qua việc trao đổi, mua bán các loại sản phẩm hàng hóa dịch vụ Trong quá trình này doanh nghiệp luôn tiếp xúc với các loại thị trường để thoả mãn các nhu

cầu của mình bao gồm thị trường tài chính, thị trường hàng hoá, thị trường lao động…

Mối quan hệ với thị trường tài chính: Thị trường tài chính đóng một vai trò quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp Vì vốn là điều kiện tiên quyềt đối với mỗi doanh nghiệp khi xuất hiện trên thị trường, nó quyết định đến quá trình thành lập, quy mô và tổ chức kinh doanh của doanh nghiệp Và thị trường tài chính là một kênh cung cấp tài chính cho nhu cầu của các doanh nghiệp Các doanh nghiệp có

thể tạo được nguồn vốn thích hợp bằng cách phát hành các giấy tờ có giá trị như

chứng khoán, cổ phiếu, trái phiếu…

Bên cạnh đó doanh nghiệp cũng có thể tiến hành kinh doanh các mặt hàng này trên thị trường tài chính để thu lợi nhuận, góp phần giải quyết một phần nhu cầu

về vốn của doanh nghiệp Đồng thời thông qua các hệ thống tài chính ngân hàng, doanh nghiệp có thể huy động được vốn, đầu tư vào thị trường tài chính hay thực

hiện các quan hệ vay trả, tiền gửi, thanh toán…

Mối quan hệ với thị trường hàng hoá: Thị trường hàng hoá là một thị trường

vô cùng quan trọng đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh Đây chính là nơi diễn ra hoạt động trao đổi các sản phẩm giữa các doanh nghiệp và kết quả của quá trình này có ảnh hưởng rất lớn đến sự tồn tại và phát triển

của doanh nghiệp trên thị trường Thông qua thị trường này doanh nghiệp có thể tiêu thụ được các sản phẩm dịch vụ mà mình sản xuất ra cũng như mua các sản

phẩm dịch vụ của các doanh nghiệp khác mà mình có nhu cầu Quá trình này giúp cho thị trường hàng hoá vô cùng đa dạng, phong phú và luôn luôn phát triển

Mối quan hệ với thị trường lao động: Các sản phẩm được tạo ra trên thị trường chính là kết tinh của sức lao động Chính vì vậy mà thị trường lao động có

mối quan hệ rất mật thiết với các doanh nghiệp Doanh nghiệp là nơi thu hút và giải quyết công ăn việc làm cho một số không nhỏ người lao động Ngược lại thị trường lao động lại là nơi cung cấp cho doanh nghiệp những đối tượng phù hợp với nhu

cầu của doanh nghiệp, là cầu nối giữa người lao động và doanh nghiệp

Mối quan hệ với các thị trường khác: Bên cạnh các thị trường trên thì doanh nghiệp còn có mối quan hệ với rất nhiều thị trường khác như thị trường khoa học công nghệ, thị trường tư liệu sản xuất, thị trường bất động sản, thị trường thông tin… Đối với các thị trường này doanh nghiệp vừa đóng vai trò là nhà cung ứng các

dịch vụ đầu vào vừa đóng vai trò là khách hàng tiêu thụ các sản phẩm đầu ra

Duy trì và phát triển được các mối quan hệ với các thị trường này sẽ giúp cho doanh nghiệp chủ động hơn trong mọi hoạt động của mình trên thị trường

1.1.3.3 Mối quan hệ phát sinh trong nội bộ doanh nghiệp

Trong nội bộ doanh nghiệp cũng phát sinh rất nhiều mối quan hệ như mối quan hệ giữa các bộ phận sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp, quan hệ giữa các phòng ban, quan hệ giữa người lao động với người lao động trong quá trình làm

việc, quan hệ giữa doanh nghiệp với người lao động, quan hệ giữa doanh nghiệp với người quản lý doanh nghiệp, quan hệ giữa quyền sở hữu vốn và quyền sử dụng

vốn…

Các mối quan hệ này đặc biệt quan trọng đối với doanh nghiệp và doanh nghiệp có thể kiểm soát được Nếu doanh nghiệp giải quyết tốt các mối quan hệ này thì sẽ tạo được động lực rất lớn đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, khi đó hoạt động của doanh nghiệp sẽ diễn ra trôi chảy, các thành viên đều

có trách nhiệm đối với hoạt động của doanh nghiệp và thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh diễn ra hiệu quả hơn Chính vì vậy các nhà quản lý cần phải nắm vững

tầm quan trọng của các mối quan hệ này để có thể có những biện pháp hữu hiệu và phù hợp với tình hình của doanh nghiệp mình, để có thể duy trì và củng cố được các

mối quan hệ này và tạo ra một môi trường làm việc tích cực cho mọi thành viên

trong doanh nghiệp, tạo cơ hội và khuyến khích sự đóng góp của mọi thành viên trong quá trình phát triển doanh nghiệp

1.2 Quản lý tài chính doanh nghiệp

1.2.1 Khái niệm quản lý tài chính doanh nghiệp

Quản lý tài chính doanh nghiệp là sự tác động của nhà quản lý tới các hoạt động tài chính của doanh nghiệp Nó được thực hiện thông qua một cơ chế, đó là cơ

chế quản lý tài chính doanh nghiệp

Cơ chế quản lý tài chính doanh nghiệp được hiểu là một tổng thể các phương pháp, các hình thức và công cụ được vận dụng để quản lý các hoạt động tài chính của doanh nghiệp trong các điều kiện cụ thể nhằm đạt được những mục tiêu nhất định

Cơ chế quản lý tài chính của các loại hình doanh nghiệp khác nhau thì có sự khác nhau nhưng đều có vai trò quan trọng và tác động đến mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Một cơ chế quản lý tài chính phù hợp sẽ cho phép doanh nghiệp tìm kiếm và thu hút được các nguồn lực tài chính nhằm đáp ứng nhu

cầu vốn của mình, kích thích điều tiết kinh doanh nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng

vốn Ngoài ra cơ chế quản lý tài chính phù hợp còn đóng vai trò là khung pháp lý cho công tác quản trị doanh nghiệp

1.2.2 Vai trò của quản lý tài chính doanh nghiệp

Quản lý tài chính luôn giữ vai trò chủ chốt trong hoạt động quản lý của doanh nghiệp Hoạt động này quyết định tính độc lập, thành bại của doanh nghiệp trong quá trình kinh doanh

Đầu tiên phải kể đến đó là việc quản lý tài chính tốt sẽ đảm bảo cho nhu cầu

về vốn hoạt động của doanh nghiệp Hơn nữa, việc lựa chọn nguồn vốn phù hợp cũng giúp doanh nghiệp ít phải đối mặt với những khó khăn về thanh toán

Việc quản lý tài chính cũng giúp cho việc sử dụng vốn của doanh nghiệp thêm hiệu quả, phối hợp các lĩnh vực quản lý khác phục vụ hoạt động chung của doanh nghiệp

Ngoài ra việc quản lý tài chính tốt còn góp phần nâng cao uy tín của doanh nghiệp trong các mối quan hệ, đồng thời giải quyết tốt các mối quan hệ lợi ích trong doanh nghiệp

1.2.3 Nh ững nội dung cơ bản của quản lý tài chính doanh nghiệp

Quản lý tài chính của doanh nghiệp bao gồm rất nhiều nội dung cấu thành và

có liên quan đến hàng loạt các vấn đề khác nhau, đó là những nội dung chủ yếu sau đây:

Công tác ho ạch định tài chính: Đây là quá trình sử dụng các phương pháp và

công cụ cho phép để xử lý các thông tin kế toán để từ đó đề ra kế hoạch hoạt động cho phù hợp với nguồn lực của doanh nghiệp

Công tác ki ểm tra, giám sát các hoạt động tài chính: Bao gồm các phương

pháp giám sát, đối tượng giám sát, nội dung giám sát,…nhằm đảm bảo cho doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh an toàn, hiệu quả Trọng tâm của cơ chế kiểm tra, giám sát tài chính doanh nghiệp là hệ thống kiểm tra, kiểm soát nội bộ và hệ

thống thông tin tài chính

Công tác qu ản lý, sử dụng vốn và tài sản: Bao gồm các phương pháp quản lý,

sử dụng tài sản, tiền vốn trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

nhằm đạt hiệu quả cao nhất

Công tác phân tích tài chính: Đây là quá trình sử dụng các phương pháp và công cụ cho phép để xử lý các thông tin kế toán để từ đó đánh giá được thực trạng tài chính, những điểm mạnh, điểm yếu trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

1.2.3.1 Hoạch định tài chính:

Hoạch định tài chính là quá trình phát triển các kế hoạch tài chính ngắn hạn cũng như dài hạn nhằm đạt được các mục tiêu của doanh nghiệp Các kế hoạch tài chính có đặc trưng cơ bản là được trình bày bằng đơn vị đo lường chung là tiền tệ,

Vì vậy, hệ thống kế hoạch tài chính đóng vai trò quan trọng, then chốt của việc lập

kế hoạch và kiểm soát của các doanh nghiệp Các kế hoạch của doanh nghiệp xác định mục tiêu và những hoặt động cần thực hiện để đạt được mục tiêu Mọi hoạt động cần phải sử dụng các nguồn lực chung của doanh nghiệp Hoạch định tài chính thông qua hệ thống các ngân sách với khả năng sử dụng đơn vị chúng sẽ dễ dàng, lượng hoá các mục tiêu cụ thể hoá, và tổng hợp việc sử dụng các nguồn lực

Hoạch định tài chính là chìa khoá thành công cho hoạt động quản lý nói chung và quản lý tài chính doanh nghiệp nói riêng Bất cứ doanh nghiệp nào bước vào hoạt động cũng có một mục tiêu nhất định và hoạch định tài chính sẽ giúp cho các nguồn tài chính được sử dụng hiệu quả, góp phần đảm bảo tiến độ cho các kế

hoạch khác của doanh nghiệp Hơn nữa, trong môi trường kinh doanh đầy biến động như hiện nay, việc hoạch định tài chính sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trước sự biến động của thị trường

Khi tiến hành lập kế hoạch tài chính, doanh nghiệp cần nghiên cứu, phân tích

để có những cơ sở dữ liệu làm căn cứ lập kế hoạch Hai yếu tố quan trọng là tình hình tài chính thực tế của doanh nghiệp và yếu tố thị trường ảnh hưởng đến ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp Doanh nghiệp cần có căn cứ để lập kế hoạch tài chính, vì đây là khâu đầu tiên và có ý nghĩa quyết định đến các khâu còn lại trong quá trình quản lý tài chính Khâu này là cơ sở để lựa chọn các phương án hoạt động

và là căn cứ để tiến hành kiểm tra, kiểm soát các bộ phận trong doanh nghiệp

Quy trình hoạch định tài chính của doanh nghiệp được thực hiện theo 5 bước như sau:

Bước 1: Nghiên cứu và dự báo môi trường

Để xây dựng kế hoạch tài chính, doanh nghiệp cần tiến hành nghiên cứu các nhân tố tác động trực tiếp và gián tiếp đến sự phát triển của hoạt động tài chính của doanh nghiệp Các nhà quản lý phải nghiên cứu môi trường bên ngoài để có thể xác định được các cơ hội, thách thức hiện có và tiềm ẩn ảnh hưởng đến hoạt động tài chính của doanh nghiệp; nghiên cứu môi trường bên trong tổ chức để thấy được những điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp để có thể có những giải pháp hữu hiệu khắc phục những điểm yếu và phát huy cao độ những điểm mạnh

Bước 2: Thiết lập các mục tiêu

Mục tiêu tài chính của doanh nghiệp bao gồm các mục tiêu về lợi nhuận, mục tiêu doanh số và mục tiêu hiệu quả Các mục tiêu tài chính cần xác định một cách rõ ràng, có thể đo lường được và phải mang tính khả thi Do đó các mục tiêu này phải được đặt ra dựa trên cơ sở là tình hình của doanh nghiệp hay nói cách khác

là dựa trên kết quả của quá trình nghiên cứu và dự báo môi trường

Bước 3: Xây dựng các phương án thực hiện mục tiêu

Căn cứ vào các mục tiêu đã đề ra, dựa trên cơ sở tình hình hoạt động của doanh nghiệp, các nhà quản lý xây dựng các phương án để thực hiện các mục tiêu này như phương án huy động vốn, sử dụng tài sản, kế hoạch sản xuất kinh doanh… Các phương án phải được xây dựng dựa trên cơ sở khoa học và chỉ những phương

án triển vọng nhất mới được đưa ra phân tích

Bước 4: Đánh giá các phương án

Các nhà quản lý tiến hành phân tích, tính toán các chỉ tiêu tài chính của từng phương án để có thể so sánh, đánh giá điểm mạnh, điểm yếu của rừng phương án cũng như khả năng hiện thực hoá như thế nào, tiềm năng phát triển đến đâu…

Bước 5: Lựa chọn phương án tối ưu

Sau khi đánh giá các phương án, phương án tối ưu sẽ được lựa chọn Phương

án này sẽ được phổ biến tới những cá nhân, bộ phận có thẩm quyền và tiến hành phân bổ nguồn nhân lực và tài lực cho việc thực hiện kế hoạch

1.2.3.2 Công tác kiểm tra, giám sát tài chính doanh nghiệp:

Trong điều kiện tiền tệ hoá các quan hệ kinh tế của nền kinh tế thị trường,

hoạt động kiểm tra, giám sát tài chính doanh nghiệp có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc giúp doanh nghiệp cũng như các cơ quan quản lý nắm bắt thực trạng,

hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, kịp thời đưa ra các biện pháp khắc phục tồn

tại nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Hoạt động giám sát tài chính doanh nghiệp bao gồm các yếu tố: chủ thể giám sát, phương pháp giám sát, đối tượng giám sát, nội dung giám sát,…

Kiểm tra là hoạt động theo dõi và giám sát một hoạt động nào đó dựa trên căn cứ là các mục tiêu chiến lược đã đề ra, trên cơ sở đó phát hiện ra những sai sót

và có những sửa chữa kịp thời Do đó kiểm tra là một hoạt động có ý nghĩa vô cùng quan trọng và không thể thiếu trong mọi lĩnh vực hoạt động của mọi tổ chức Tài chính là một vấn đề phức tạp có ý nghĩa quan trọng quyết định đến mọi hoạt động

của doanh nghiệp nên hoạt động kiểm tra tài chính lại càng trở nên quan trọng và

cần được tổ chức đúng quy trình Kiểm tra tài chính giúp cho cơ quan quản lý theo

dõi thực hiện các quyết định tài chính được ban hành và giúp ngăn chặn, sửa chữa

kịp thời những sai sót trong việc thực hiện quyết định của cấp trên

Nội dung của kiểm tra tài chính gồm 3 giai đoạn:

- Kiểm tra trước khi thực hiện kế hoạch tài chính

- Kiểm tra thường xuyên quá trình thực hiện kế hoạch đã được phê duyệt

- Kiểm tra sau khi thực hiện kế hoạch tài chính

1.2.3.3 Công tác quản lý và sử dụng vốn, tài sản:

1 Các nguồn huy động vốn cơ bản:

Khi thành lập doanh nghiệp, các chủ doanh nghiệp cần có một số vốn nhất định

là vốn góp các chủ sở hữu tùy thuộc vào hình thức sở hữu của doanh nghiệp đó Nếu là doanh nghiệp Nhà nước thì nguồn hình thành là ngân sách Nhà Nước, nếu doanh nghiệp thuộc sở hữu cổ phần, nguồn vốn do các cổ đông đóng góp, cách thức huy động

vốn cổ phần cũng tuỳ thuộc vào các dạng của loại hình công ty cổ phần Nếu là doanh nghiệp tư nhân, chủ doanh nghiệp phải có đủ số vốn pháp định cần thiết để xin đăng ký thành lập doanh nghiệp

b Ngu ồn vốn từ lợi nhuận để lại:

Một phần vốn tự có của doanh nghiệp đang hoạt động là nguồn vốn từ lợi

nhuận để lại (tái đầu tư): Là phương thức tạo nguồn tài chính quan trọng của doanh nghiệp vì doanh nghiệp giảm được sự phụ thuộc bên ngoài, cắt giảm được chi phí Chính vì vậy rất nhiều doanh nghiệp coi trọng chính sách tái đầu tư từ lợi nhuận để lại

c Huy động vốn nợ:

Vay vốn ngân hàng, tín dụng là một trong những nguồn vốn quan trọng nhất không chỉ đối với sự phát triển của doanh nghiệp mà của toàn nền kinh tế Ngày nay

các dịch vụ ngân hàng ngày càng phát triển các doanh nghiệp có điều kiện thuận lợi

tiếp cận với nguồn vốn này

2 Công tác quản lý, sử dụng vốn

Quản lý vốn luân chuyển bao gồm 3 nội dung quan trọng là: Quản lý vốn cố định, Quản lý vốn lưu động và Quản lý vốn đầu tư tài chính

a Qu ản lý vốn cố định:

Vốn cố định là tổng lượng tiền khi tiến hành định giá tài sản cố định Tài sản

cố định là những tư liệu lao động có giá trị sử dụng trong thời gian dài, tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh, hình thái vật chất không thay đổi từ khi đưa vào sản xuất cho đến khi thanh lý Để quản lý vốn cố định một cách có hiệu quả, tổ

chức cần thực hiện những nhiệm vụ sau:

- Tiến hành đánh giá và đánh giá lại tài sản cố định theo chu kỳ và phải đảm

bảo chính xác

- Dựa vào đặc điểm của tài sản cố định và căn cứ theo khung quy định về tài

sản của Bộ Tài chính để lựa chọn phương án tính khấu hao phù hợp, đảm bảo thu

hồi vốn nhanh, khấu hao vào giá thành sản phẩm hợp lý

- Thường xuyên đổi mới, nâng cấp để không ngừng nâng cao hiệu suất sản

- Thực hiện việc phân tích và tính toán để xác định một cách chính xác lượng

vốn lưu động cần thiết cho một chu kỳ kinh doanh

- Khai thác hợp lý các nguồn tài trợ vốn lưu đông

- Thường xuyên phân tích, đánh giá tình hình và hiệu quả sử dụng vốn lưu động, tìm hiểu và phát hiện xem vốn lưu động bị ứ đọng ở mặt nào, khâu nào để kịp tìm kiếm những biện pháp xử lý hữu hiệu

Trong công tác quản lý vốn lưu động cần quán triệt các nguyên tắc sau:

- Bảo đảm thoả mãn nhu cầu vốn cho sản xuất đồng thời bảo đảm sử dụng

vốn có hiệu quả Trong công tác quản lý vốn lưu động thường xuất hiện những mâu thuẫn giữa khả năng vốn lưu động thì có hạn mà phải đảm bảo cho nhu cầu sản xuất kinh doanh rất lớn Giải quyết mâu thuẫn này doanh nghiệp phải cải tiến quản lý, tăng cường hạch toán kinh doanh, đề ra những biện pháp thích hợp để hoàn thành

tốt nhiệm vụ sản xuất, mang lại hiệu quả kinh tế cao

- Sử dụng vốn lưu động phải kết hợp với sự vận động của vật tư, hàng hoá

Vốn lưu động là biểu hiện bằng tiền của vật tư hàng hoá Luân chuyển vốn lưu động

và vận động của vật tư kết hợp chặt chẽ với nhau Cho nên quản lý tốt vốn lưu động

phải đảm bảo sử dụng vốn trong sự kết hợp với sự vận động của vật tư nghĩa là tiền chi ra phải có một lượng vật tư nhập vào theo một tỷ lệ cân đối, hoặc số lượng sản

phẩm dịch vụ được tiêu thụ phải đi kèm số tiền thu được về nhằm bù đắp lại phần

vốn đã chi ra

- Tự cấp phát vốn và bảo toàn vốn: Doanh nghiệp tự mình tính toán nhu cầu

vốn để thực hiện nhiệm vụ sản xuất kinh doanh và tổ chức thực hiện bằng các nguồn vốn được huy động Nguyên tắc này đề cao tinh thần trách nhiệm của doanh nghiệp trong quá trình tái sản xuất trong khuôn khổ các nhiệm vụ đã đề ra của mục tiêu kế hoạch Doanh nghiệp phải tổ chức những nguồn vốn mình cần đến trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh do đó những kết quả hoạt động của bản thân doanh nghiệp là tiền đề để tiến hành tái sản xuất mở rộng theo kế hoạch Chính vì

thế khả năng phát triển trong tương lai của mỗi doanh nghiệp phụ thuộc vào chỗ

hoạt động trong năm nay kết quả như thế nào

Tuy nhiên không thể xuất phát một chiều hoàn toàn từ những khả năng tài chính hiện có để kế hoạch hoá mở rộng sản xuất Điểm xuất phát của kế hoạch hoá tái sản xuất mở rộng là việc tiến hành những dự đoán: Sự phát triển nhu cầu, những thay đổi trong quy trình công nghệ của sản xuất để nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường trong nước và ngoài nước, những sự hoàn thiện nhằm mục đích tăng

khối lượng sản xuất sản phẩm dịch vụ đang có ưu thế trên thị trường và tăng lợi

nhuận Quán triệt quan điểm này doanh nghiệp phải một mặt chủ động khai thác và

sử dụng các nguồn vốn tự có, mặt khác huy động các nguồn vốn khác bằng các hình

thức linh hoạt, sử dụng vốn vay một cách thận trọng và hợp lý

c Qu ản lý vốn đầu tư tài chính:

Các doanh nghiệp có thể đầu tư vào các tài sản tài chính như mua cổ phiếu, trái phiếu hoặc tham gia vào góp vốn liên doanh với các doanh nghiệp khác để góp

phần đảm bảo cho nguồn vốn hoạt động của doanh nghiệp cũng như tăng thu nhập cho doanh nghiệp Trong xu thế phát triển của nền kinh tế hiện đại thì đầu tư tài chính ngày càng phát triển và mang lại lợi ích ngày càng lớn cho các doanh nghiệp Chính vì thế hoạt động quản lý vốn đầu tư tài chính ngày càng có vai trò quan trọng đối với các doanh nghiệp

1.2.3.4 Phân tích tài chính trong công ty

Phân tích tài chính là một quá trình mà nhà quản lý tài chính sử dụng các phương pháp và các công cụ cho phép xử lý các thông tin kế toán và các thông tin khác về quản lý nhằm đánh giá tình hình tài chính, khả năng và tiềm lực của một tổ

chức, đánh giá rủi ro, mức độ và chất lượng, hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp

Để tiến hành phân tích tài chính, nhà phân tích phải thu thập, sử dụng mọi nguồn thông tin từ thông tin nội bộ đến thông tin bên ngoài doanh nghiệp, từ thông tin số lượng đến thông tin giá trị, từ thông tin chung cho đến các thông tin về ngành kinh tế,… Tuy nhiên, thường được sử dụng rộng rãi và cũng có thể đánh giá một cách cơ bản tình hình tài chính của doanh nghệp là các thông tin kế toán trong nội

bộ doanh nghiệp Đây cũng chính là nguồn thông tin quan trọng bậc nhất trong phân tích tài chính Việc phân tích tài chính được thực hiện trên cơ sở các báo cáo tài chính, được hình thành thông qua việc xử lý các báo cáo kế toán chủ yếu: Bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo lưu chuyển tiền tệ

Để thực hiện phân tích báo cáo tài chính cần phải tiến hành qua các trình tự phân tích sau:

1 Sưu tầm tài liệu và xử lý số liệu:

a Sưu tầm số liệu:

Một trong những tài liệu không thể thiếu là hệ thống báo cáo tài chính của doanh nghiệp Ngoài ra, để cung cấp được đầy đủ thông tin cho các đối tượng có liên quan, nhà phân tích còn phải sử dụng mọi nguồn thông tin liên quan đến doanh nghiệp như các thông tin về giá cả, thị trường, tiền tệ, thuế, các thông tin kinh tế về ngành, về phương hướng hướng về kinh tế của doanh nghiệp để lý giải và thuyết minh tình hình tài chính của doanh nghiệp

b X ử lý thông tin:

Đây là giai đoạn tiếp theo của quá trình phân tích hoạt động tài chính Các thông tin đã thu thập được theo những mục đích nhất định được sắp xếp, nhằm tính toán so sánh, giải thích, đánh giá và xác định những nguyên nhân ảnh hưởng đến quá trình hoạt động tài chính của doanh nghiệp, phục vụ cho việc ra các quyết định cho các hoạt động sản xuất kinh doanh tiếp theo Đồng thời cũng là căn cứ quan

trọng phục vụ cho việc dự báo, dự đoán tình hình hoạt động tài chính của doanh nghiệp trong tương lai

2 Tính toán, phân tích và d ự đoán

Sau khi thu thập được đầy đủ các tài liệu cần thiết, vận dụng các phương pháp phân tích phù hợp, cần xác định hệ thống chỉ tiêu phân tích có thể là số tuyệt đối, số bình quân, số tương đối…Các chỉ tiêu này có thể so sánh với kế hoạch, các

kỳ kinh doanh trước hoặc các tiêu chuẩn định mức trong ngành, hoặc một số tiêu chuẩn định mức của các nước trên thế giới

3 T ổng hợp kết quả, rút ra kết luận

Phân tích báo cáo tài chính có thể tiến hành trên từng báo cáo tài chính, hoặc

một số chỉ tiêu nào đó trên báo cáo tài chính hoặc phân tích các chỉ tiêu có mối liên

hệ giữa các báo cáo tài chính hoặc phân tích toàn diện các mặt hoạt động tài chính

của doanh nghiệp

Kết thúc quá trình phân tích cần tổng hợp lại, đưa ra một số chỉ tiêu tổng hợp

để đánh giá chung toàn bộ hoạt động tài chính của doanh nghiệp hoặc phản ánh đúng mục tiêu và nội dung phân tích đã được đề ra trong quá trình phân tích

Trên cơ sở tổng hợp những kết quả đã phân tích cần rút ra những nhận xét,

đánh giá, những ưu điểm và những tồn tại, những thành tích đã đạt được, những yếu kém cần khắc phục trong hoạt động tài chính của doanh nghiệp

Phương pháp phân tích

Phương pháp so sánh

Phương pháp loại trừ

Phương pháp mô hình Dupont

N ội dung cụ thể của phân tích tài chính trong công ty TNHH Một thành viên

Phân tích t ổng quát tình hình tài chính doanh nghiệp

Dựa trên số liệu của Bảng cân đối kế toán và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, phân tích tổng quát tình hình tài chính nhằm có cái nhìn bao quát tình hình

hoạt động của doanh nghiệp, thông thường xem xét một số biến động chủ yếu giữ năm này so với năm khác của các chỉ tiêu cụ thể trên các báo cáo

Phân tích các h ệ số tài chính

Nhóm ch ỉ tiêu phân tích biến động về qui mô và cơ cấu tài sản

Phân tích biến động về qui mô và cơ cấu tài sản của doanh nghiệp được thực

hiện bằng cách tính ra và so sánh tình hình biến động giữa kỳ phân tích với kỳ gốc

về tỷ trọng của từng bộ phận tài sản chiếm trong tổng số tài sản Tỷ trọng của từng

bộ phận tài sản chiếm trong tổng số tài sản được xác định như sau:

Ngoài ra cần tiến hành phân tích tỷ trọng từng loại tài sản chiếm trong tổng

số và xu hướng biến động của chúng theo thời gian để thấy được mức độ của việc phân bổ

Nhóm ch ỉ tiêu phân tích biến động về qui mô cơ cấu nguồn vốn

Phân tích cơ cấu nguồn vốn là việc xem xét tỷ trọng từng loại nguồn vốn chiếm trong tổng số nguồn vốn cũng như xu hướng biến động của từng nguồn vốn

cụ thể Qua đó, đánh giá khả năng tự bảo đảm về mặt tài chính cũng như mức độ độc lập về mặt tài chính của doanh nghiệp

Cơ cấu vốn trong doanh nghiệp có ảnh hưởng quyết định đến khả năng thực thi các chiến lược kinh doanh, hiệu quả kinh tế và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp Cơ cấu vốn của doanh nghiệp bao gồm nguồn vốn chủ sở hữu và nợ phải trả

Nguồn vốn chủ sở hữu là số vốn của các chủ sở hữu, các nhà đầu tư đóng góp ban đầu và bổ sung thêm trong quá trình kinh doanh Vốn chủ sở hữu không

phải là các khoản nợ nên doanh nghiệp không phải cam kết thanh toán

Nợ phải trả phản ánh số vốn mà doanh nghiệp đi chiếm dụng trong quá trình

hoạt động kinh doanh, do vậy doanh nghiệp phải có cam kết thanh toán và có trách nhiệm thanh toán

Như vậy, nếu nguồn vốn chủ sở hữu chiếm tỷ trọng cao trong tổng số nguồn

vốn thì doanh nghiệp có đủ khả năng tự bảo đảm về mặt tài chính và mức độ độc

lập của doanh nghiệp đối với các chủ nợ (ngân hàng, nhà cung cấp ) là cao Ngược

lại, nếu công nợ phải trả chiếm chủ yếu trong tổng số nguồn vốn (cả về số tuyệt đối

và tương đối) thì khả năng bảo đảm về mặt tài chính của doanh nghiệp sẽ thấp

Phân tích cơ cấu nguồn vốn được thực hiện bằng việc tính và so sánh tỷ

trọng của từng bộ phận nguồn vốn chiếm trong tổng số nguồn vốn giữa giữa kỳ phân tích so với kỳ gốc

Tỷ trọng của từng bộ phận nguồn vốn chiếm trong tổng số nguồn vốn được xác định như sau:

độc lập về mặt tài chính của doanh nghiệp Chỉ tiêu này cho biết vốn chủ sở hữu chiếm tỷ trọng bao nhiêu trong tổng số nguồn vốn của doanh nghiệp Trị số của chỉ tiêu càng lớn thể hiện khả năng tự đảm bảo về tài chính, mức độ độc lập về tài chính

của doanh nghiệp càng cao và ngược lại

H ệ số nợ so với nguồn VCSH và Hệ số nợ so với tổng nguồn vốn:

H ệ số nợ so với nguồn

v ốn chủ sở hữu =

N ợ phải trả

(1.4) Ngu ồn vốn chủ sở hữu

Nhóm ch ỉ tiêu phân tích mối quan hệ giữa tài sản và nguồn vốn

Để phân tích mối quan hệ giữa tài sản và nguồn vốn, các nhà phân tích thường tính và so sánh các chỉ tiêu sau:

H ệ số nợ so với tài sản:

Hệ số nợ so với tài sản phản ánh mức độ tài trợ tài sản của doanh nghiệp

bằng các khoản nợ Hệ số này được xác định như sau:

H ệ số nợ so với tài sản =

N ợ phải trả

(1.6) Tài s ản

= 1 - H ệ số tài trợ

Chỉ tiêu này càng cao chứng tỏ mức độ phụ thuộc của doanh nghiệp vào

chủ nợ càng lớn, mức độ độc lập về mặt tài chính càng thấp Muốn giảm Hệ số nợ

so với tài sản, doanh nghiệp cần tìm mọi biện pháp để tăng Hệ số tài trợ

H ệ số tài sản so với vốn chủ sở hữu:

Hệ số tài sản so với vốn chủ sở hữu phản ánh mức độ đầu tư tài sản của doanh nghiệp bằng vốn chủ sở hữu Hệ số này được xác định như sau:

bằng vốn chủ sở hữu Ngược lại, hệ số này càng gần 1, mức độ độc lập về tài chính

của doanh nghiệp càng tăng vì hầu hết tài sản của doanh nghiệp được đầu tư bằng

vốn chủ sở hữu

Nhóm ch ỉ tiêu phân tích hiệu quả sử dụng tài sản và nguồn vốn

* Phân tích hi ệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn

Tài sản ngắn hạn là những tài sản có thời gian thu hồi vốn ngắn, thời gian thu

hồi vốn phụ thuộc vào chu kỳ kinh doanh của doanh nghiệp

S ức sinh lời của tài sản ngắn hạn

Chỉ tiêu này phản ánh trong kỳ phân tích doanh nghiệp đầu tư một đồng tài

sản ngắn hạn thì tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận sau thuế Chỉ tiêu này được xác định như sau:

S ức sinh lời của tài sản

ng ắn hạn =

L ợi nhuận trước thuế

(1.9) Tài s ản ngắn hạn bình quân

TSNH bình quân = TSNH đầu kỳ + TSNH cuối kỳ

(1.10)

2

S ố vòng quay của tài sản ngắn hạn

Chỉ tiêu này cho biết các tài sản ngắn hạn quay được bao nhiêu vòng Chỉ tiêu này càng cao chứng tỏ hiệu quả sử dụng TSNH càng cao và ngược lại

Chỉ tiêu này được xác định như sau:

S ố vòng quay của tài

s ản ngắn hạn =

T ổng doanh thu thuần

(1.11) Tài s ản ngắn hạn bình quân

Thời gian một vòng quay càng nhỏ thì tốc độ luân chuyển của của TSNH càng lớn và ngược lại

Su ất hao phí của tài sản ngắn hạn so với doanh thu

Chỉ tiêu này cho biết doanh nghiệp muốn có một đồng doanh thu thuần trong

kỳ thì cần bao nhiêu đồng giá trị tài sản ngắn hạn Chỉ tiêu này càng thấp chứng tỏ

hiệu quả sử dụng TSCĐ càng cao Chỉ tiêu này được xác định như sau:

Su ất hao phí của tài sản ngắn

h ạn so với doanh thu =

Doanh thu thu ần

(1.12) Tài s ản ngắn hạn bình quân

Phân tích hi ệu quả sử dụng tài sản cố định

Khi phân tích hiệu quả sử dụng tài sản cố định, cần nghiên cứu một cách toàn diện cả về thời gian, không gian, môi trường kinh doanh và đồng thời đặt nó trong mối quan hệ với sự biến động giá cả của các yếu tố sản xuất

Để phân tích hiệu quả sử dụng tài sản cố định, người ta thường sử dụng các

chỉ tiêu sau:

Su ất sinh lời của tài sản cố định

S ức sinh lời của tài sản

c ố định =

L ợi nhuận trước thuế

(1.13) Tài s ản cố định bình quân

TSCĐ bình quân = TSCĐ đầu kỳ + TSCĐ cuối kỳ

(1.14)

2

Su ất hao phí của tài sản cố định

Su ất hao phí của tài sản

c ố định =

Tài s ản cố định bình quân

(1.15) Doanh thu thu ần

Chỉ tiêu này cho biết khả năng tạo ra doanh thu thuần của tài sản, cho biết trong kỳ phân tích để thu được 1 đồng doanh thu thì cần bao nhiêu đồng giá trị tài

sản cố định Chỉ tiêu này được xác định như sau:

Chỉ tiêu này càng thấp hiệu quả sử dụng tài sản càng tốt, góp phần tiết kiệm tài sản và nâng cao doanh thu thuần trong kỳ của doanh nghiệp

S ức sản xuất của tài sản cố định

Chỉ tiêu này cho biết sức sản xuất của tài sản cố định mà doanh nghiệp đang

sử dụng cho hoạt động kinh doanh Đồng thời cho biết trong kỳ phân tích, cứ 1 đồng giá trị TSCĐ đầu tư trong kỳ thì thu được bao nhiêu đồng doanh thu Chỉ tiêu này được xác định như sau:

S ức sản xuất của tài

s ản cố định =

Doanh thu thu ần

(1.16) Tài s ản cố định bình quân

Chỉ tiêu này càng cao chứng tỏ tài sản cố định hoạt động tốt, đó là nhân tố góp

phần nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

Hi ệu quả sử dụng VCSH

S ức sinh lời của vốn chủ sở hữu

Chỉ tiêu này cho biết khả năng tạo ra lợi nhuận của vốn chủ sở hữu mà doanh nghiệp sử dụng cho hoạt dộng kinh doanh đồng thời cho biết trong một kỳ phân tích, doanh nghiệp đầu tư 1 đồng vốn chủ sở hữu thì thu được bao nhiêu đồng lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp Chỉ tiêu này càng cao chứng tỏ hiệu quả sử

dụng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp là tốt, góp phần nâng cao khả năng đầu tư

của chủ doanh nghiệp Sử dụng mô hình Dupont để phân tích ta có:

Su ất sinh lời của VCSH

x

Doanh thu thu ần

x

T ổng tài sản bình quân

(1.18) VCSH bình

quân

Doanh thu thu ần T bình quân ổng tài sản

Phương trình được viết lại như sau:

Su ất sinh lời của

VCSH (ROE) =

T ổng tài sản bình quân

x

Doanh thu thu ần x L sau thu ợi nhuận ế (1.19) VCSH bình

quân

T ổng tài sản bình quân

Doanh thu thu ần

Khi đó ta thấy xuất hiện các chỉ tiêu tài chính một cách chặt chẽ, logic

Su ất sinh lời

c ủa VCSH

(ROE)

= T ổng tài sản bq/VCSH bq x

S ố vòng quay c ủa tài

Su ất sinh lời của tổng tài s ản (ROA) (1.21)

Có thể khái quát như sau:

Trong đó:

+ ROS thể hiện khả năng sinh lời của doanh thu

+ Số vòng quay của tài sản cố định thể hiện hiệu suất sử dụng TSCĐ

+ Hệ số tài sản bình quân/VCSH bình quân thể hiện đòn bảy tài chính

Nhóm ch ỉ tiêu phân tích tình hình công nợ và khả năng thanh toán

Phân tích tình hình thanh toán

Khi phân tích tình hình thanh toán cần liên hệ với đặc điểm kinh doanh, ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp, thời điểm phân tích, sắp xếp theo thứ tự

thời hạn thanh toán các khoản công nợ ngắn hạn, dài hạn theo theo thứ tự thời gian thanh toán như chưa đến hạn, đến hạn, quá hạn…

Cơ sở số liệu để phân tích tình hình thanh toán là Bảng cân đối kế toán

Thông thường, khi phân tích tình hình thanh toán, người ta sử dụng các chỉ tiêu sau:

T ỷ lệ các khoản phải thu so với các khoản nợ phải trả

T ỷ lệ các khoản phải thu so

v ới các khoản nợ phải trả =

T ổng các khoản phải thu

(1.22)

T ổng nợ phải trả

Nếu trị số của chỉ tiêu này lớn hơn hoặc bằng 1, chứng tỏ doanh nghiệp đảm

bảo đủ và thừa khả năng thanh toán, tình hình tài chính khả quan Trị số này càng

Su ất sinh lời của tổng

tài s ản (ROA)

Su ất sinh lời của

doanh thu (ROS)

lớn hơn 1 thì khả năng thanh toán của doanh nghiệp càng dồi dào và tình hình tài chính khá vững chắc Ngược lại, trị số này nhỏ hơn 1, doanh nghiệp sẽ không đảm

bảo khả năng thanh toán Khi “hệ số khả năng thanh toán tổng quát” gần bằng 0 thì doanh nghiệp rơi vào tình trạng phá sản, không còn khả năng thanh toán

Số vòng luân chuyển các khoản nợ phải thu của khách hàng

Chi tiêu này phản ánh trong kỳ kinh doanh các khoản nợ phải thu của khách hàng quay được bao nhiêu vòng Tuy nhiên, đứng trên góc độ phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp nên không thể lấy được chỉ tiêu “Tổng số tiền hàng bán chịu” trên báo cáo tài chính Do vậy, để phân tích số vòng luân chuyển các khoản phải thu, ta cần xem xét chỉ tiêu “Tổng số tiền hàng bán chịu” trên góc độ “Tổng doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ” được lấy trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh chỉ tiêu số 01 Có như vậy mới đảm bảo tính hợp lý của chỉ tiêu này khi phân tích báo cáo tài chính Chỉ tiêu này được xác định như sau:

Chỉ tiêu “Số vòng luân chuyển các khoản nợ phải thu của khách hàng” cho

biết mức độ hợp lý các khoản nợ phải thu của khách hàng và hiệu quả của việc thu

hồi công nợ

Th ời gian của 1 vòng quay các khoản phải thu:

Chỉ tiêu này phản ánh thời gian bình quân thu hồi tiền hàng bán ra Chỉ tiêu này được xác định như sau:

Th ời gian của 1 vòng quay

các kho ản nợ phải thu của

khách hàng

=

Th ời gian của kỳ phân tích

(1.25)

S ố vòng luân chuyển các khoản nợ

ph ải thu của khách hàng

Chỉ tiêu này càng ngắn chứng tỏ tốc độ thu hồi tiền hàng càng nhanh, doanh nghiệp ít bị chiếm dụng vốn Ngược lại, thời gian của một vòng quay càng dài,

chứng tỏ tốc độ thu hồi tiền hàng càng chậm, số vốn doanh nghiệp bị chiếm dụng càng nhiều

Phân tích kh ả năng thanh toán

Cơ sở số liệu để phân tích khả năng thanh toán dựa vào Bảng cân đối kế toán

là chủ yếu, bên cạnh đó còn dựa vào Báo cáo kết quả kinh doanh và Báo cáo lưu chuyển tiền tệ

Phân tích kh ả năng thanh toán nợ ngắn hạn

Khả năng thanh toán nợ ngắn hạn liên quan đến khả năng tạo tiền của doanh nghiệp Để phân tích nợ ngắn hạn, người ta thường phân tích các chỉ tiêu sau:

H ệ số khả năng thanh toán nhanh

Chỉ tiêu này cho biết khả năng thanh toán nợ đối với các khoản công nợ ngắn hạn

H ệ số khả năng

thanh toán nhanh =

Ti ền và các khoản tương đương tiền + các kho ản đầu tư tài chính ngắn hạn +

Ph ải thu của khách hàng (1.26)

T ổng nợ ngắn hạn

Chỉ tiêu này càng cao chứng tỏ khả năng thanh toán của doanh nghiệp dồi dào Tuy nhiên, nếu tình trạng này cao quá kéo dài có thể dẫn tới vốn bằng tiền của doanh nghiệp nhàn rỗi, ứ đọng, dẫn đến hiệu quả sử dụng vốn thấp Nếu chỉ tiêu này quá thấp chứng tỏ doanh nghiệp không có đủ khả năng thanh toán các khoản công

nợ Nếu Hệ số khả năng thanh toán nợ ngắn hạn thấp quá kéo dài ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp và có thể dẫn tới doanh nghiệp bị giải thể hoặc phá sản

H ệ số khả năng thanh toán nợ ngắn hạn

Chỉ tiêu này cho biết với tổng giá trị thuần của tài sản ngắn hạn hiện có doanh nghiệp có đảm bảo khả năng thanh toán các khoản nợ ngắn hạn không

Chỉ tiêu này cho biết doanh nghiệp có đủ khả năng trả nợ ngắn hạn hay không Chỉ tiêu này được xác định như sau:

H ệ số khả năng chuyển đổi của tài sản ngắn hạn

Chỉ tiêu này cho biết khả năng chuyển đổi thành tiền của các tài sản ngắn

hạn, chỉ tiêu này càng cao chứng tỏ tốc độ chuyển đổi tài sản ngắn hạn thành vốn

bằng tiền, chứng khoán dễ thanh khoản càng nhanh, góp phần nâng cao khả năng thanh toán Chỉ tiêu này được xác định như sau:

T ổng giá trị thuần của tài sản ngắn hạn

Phân tích kh ả năng thanh toán nợ dài hạn

H ệ số nợ dài hạn so với tổng nợ phải trả

Chỉ tiêu này cho tỷ trọng nợ dài hạn chiếm trong tổng nợ phải trả của doanh nghiệp Chỉ tiêu này được xác định như sau:

H ệ số nợ dài hạn so với tổng tài sản

Chỉ tiêu này càng cao chứng tỏ các tài sản của doanh nghiệp chủ yếu tài trợ

từ vốn vay dài hạn, một phần thể hiện sự ổn định trong hoạt động kinh doanh, một

phần thể hiện trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc thanh toán các khoản nợ dài

hạn trong tương lai Chỉ tiêu này được xác định như sau:

H ệ số thanh toán tổng quát:

Chỉ tiêu này đánh giá khái quát khả năng thanh toán của doanh nghiệp đối

với các khoản công nợ Chỉ tiêu này được xác định như sau:

Chỉ tiêu này càng cao khả năng thanh toán của doanh nghiệp là tốt, góp phần

ổn định hoạt động tài chính thúc đẩy hoạt động kinh doanh phát triển

Thông thường các khoản vay dài hạn, nợ dài hạn của doanh nghiệp được đầu tư các tài sản cố định như nhà cửa, máy móc thiết bị, do vậy thời gian thu hồi vốn dài Để đánh giá khả năng trả nợ của doanh nghiệp đối với các khoản công nợ dài hạn ta thường tính các chỉ tiêu cụ thể sau:

H ệ số thanh toán nợ dài hạn khái quát:

Chỉ tiêu này cho biết khả năng thanh toán các khoản công nợ dài hạn đối với toàn bộ giá trị thuần của tài sản cố định và đầu tư dài hạn Chỉ tiêu này được xác định như sau:

H ệ số thanh toán nợ dài

H ệ số thanh toán lãi tiền vay dài hạn

H ệ số thanh toán lãi tiền

vay dài h ạn =

LN sau thu ế TNDN và chi phí lãi vay

(1.34) Chi phí lãi vay

Chỉ tiêu này càng cao, khả năng thanh toán lãi vay của doanh nghiệp là tốt,

và khi đó doanh nghiệp không những có khả năng thanh toán phí lãi vay mà còn thanh toán nợ gốc vay, chứng tỏ tiền vay có hiệu quả

1.2.3.5 Các Quy ết định đầu tư tài chính

Quyết định đầu tư: là những quyếtđịnh liên quan đến tổng giá trị tài sản và

giá trị từng bộ phận tài sản (tài sảncố định và tài sản lưu động) Trong kế toán chúng ta đã quen với hình ảnh bảngcân đối tài sản của doanh nghiệp và quyết định

đầu tư gắn liền với phía bêntrái bảng cân đối tài sản Quyết định đầu tư chủ yếu của doanh nghiệp bao gồm:

- Quyết định đầu tư tài sản lưu động: quyết định tồn quỹ,quyết định tồn kho, quyết định chính sách bán hàng, quyết định đầu tư tài chínhngắn hạn…

- Quyết định đầu tư tài sản cố định: quyết định mua sắmtài sản cố định, quyết định đầu tư dự án, quyết định đầu tư tài chính dài hạn…

- Quyết định quan hệ cơ cấu giữa đầu tư tài sản lưu độngvà đầu tư tài sản cố định: quyết định sử dụng đòn bẩy hoạt động, quyết định điểmhoà vốn

Quyết định đầutư được xem là quyết định quan trọng nhất trong các quyết định của tài chínhdoanh nghiệp bởi nó tạo ra giá trị cho doanh nghiệp Một quyết định đầu tư đúngsẽ góp phần làm tăng giá trị doanh nghiệp, qua đó làm gia tăng giá trị tài sảncho chủ sở hữu, ngược lại một quyết định đầu tư sai sẽ làm tổn thất giá trịdoanh nghiệp dẫn tới thiệt hại tài sản cho chủ sở hữu doanh nghiệp

1.2.4 Các nguyên tắc trong quản lý tài chính

Doanh nghiệp muốn tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh một cách hiệu

quả thì phải tuân thủ theo các nguyên tắc nhất định Tuân thủ các nguyên tắc trong

quản lý tài chính sẽ góp phần đảm bảo cho doanh nghiệp có được tiềm lực tài chính

vững mạnh, thúc đẩy cho sự phát triển của doanh nghiệp Về cơ bản công tác quản

lý tài chính của doanh nghiệp cần phải đảm bảo thực hiện những nguyên tắc sau:

- Một là tôn trọng pháp luật: Mọi loại hình doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển được thì phải được Nhà nước cho phép và tuân thủ đúng luật pháp nước

sở tại Do đó tôn trọng luật pháp là nguyên tắc bắt buộc đối với mọi loại hình doanh nghiệp vì thế Nhà nước thông qua các công cụ quản lý vĩ mô của mình như luật pháp, các chính sách tài chính… để quản lý các doanh nghiệp cũng như quản lý công tác quản lý tài chính tại các doanh nghiệp nhằm đảm bảo lợi ích, sự công bằng cũng như thực hiện những trách nhiệm của mọi chủ thể trong nền kinh tế

- Hai là tôn trọng nguyên tắc hạch toán kinh doanh: Hạch toán kinh doanh là nguyên tắc quan trọng nhất quyết định sự sống còn của doanh nghiệp trong nền kinh

tế thị trường Để thực hiện tốt nguyên tắc này doanh nghiệp cần đảm bảo lấy thu bù chi và đảm bảo có doanh lợi do đó các doanh nghiệp cần phải nghiên cứu và nắm

chắc các chuẩn mực tài chính kế toán hiện hành, không ngừng cập nhật và đổi mới theo sự điều chỉnh của Bộ Tài chính để đảm bảo cho quá trình hạch toán kinh doanh

của doanh nghiệp phù hợp và tuân thủ các nguyên tắc hạch toán kế toán chung Tuân thủ nguyên tắc này công tác quản lý tài chính doanh nghiệp phải hướng vào các giải pháp như chủ động khai thác nguồn vốn, bảo toàn và sử dụng có hiệu quả nguồn vốn, các quyết định đầu tư phải đảm bảo tuân theo những yêu cầu của thị trường

- Ba là đảm bảo luôn giữ chữ “tín” trong hoạt động tài chính: Trong kinh doanh cũng như trong hoạt động tài chính thì chữ “tín” là vô cùng quan trọng đối

với mỗi doanh nghiệp Doanh nghiệp muốn phát triển lâu dài, ổn định thì phải thiết

lập và duy trì được mối quan hệ bền vững với các chủ thể khác trong nền kinh tế do

đó doanh nghiệp phải luôn tạo dựng và củng cố niềm tin của các đối tác như Nhà nước, bạn hàng, nhà cung ứng, khách hàng… Để đảm bảo giữ được chữ “tín” trong

hoạt động tài chính thì trước tiên doanh nghiệp phải đảm bảo thực hiện tốt và đầy

đủ các nghĩa vụ đối với Nhà nước, luôn tôn trọng và đảm bảo các điều kiện hợp đồng, cam kết kinh doanh, hạn chế xảy ra “bội tín” đối với các đối tác và luôn đảm

bảo giữ vững uy tín trên thị trường

- Bốn là đảm bảo nguyên tắc an toàn và hiệu quả: Trong hoạt động quản lý

cũng như hoạt động quản lý tài chính các nhà quản lý luôn đứng trước những phương án lựa chọn Các phương án này có thể đưa lại những hiệu quả khác nhau

với mức độ rủi ro khác nhau, một phương án đem lại hiệu quả cao có khi lại phải đối mặt với rủi ro lớn Do đó các nhà quản lý tài chính phải luôn cân nhắc trên cơ sở nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi đưa ra các quyết định của mình và luôn đảm bảo nguyên tắc là đảm bảo cho doanh nghiệp đạt mức lợi nhuận cao nhất và ổn định

Bên cạnh đó doanh nghiệp còn phải tuân thủ các nguyên tắc khác như: Nguyên tắc chi trả, nguyên tắc thị trường có hiệu quả, nguyên tắc giá trị thời gian

nhiệm hữu hạn về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản của công ty trong phạm vi số vốn điều lệ của công ty

- Công ty trách nhiệm hữu hạn 1 thành viên có tư cách pháp nhân kể từ ngày

được cấp giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh

- Công ty TNHH 1 thành viên không được quyền phát hành cổ phần ra công chúng để tăng vốn điều lệ Đối với công ty TNHH 1 thành viên là tổ chức là doanh nghiệp do cá nhân làm chủ sở hữu và tự chịu trách nhiệm bằng các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản của công ty bằng số vốn điều lệ

- Công ty trách nhiệm hữu hạn 1 thành viên là tổ chức kinh doanh do một tổ chức khác làm chủ sở hữu và chịu trách nhiệm các khoản nợ, nghĩa vụ tài sản của công ty bằng số vốn điều lệ

Lợi thế của công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên là chủ sở hữu công

ty có toàn quyền quyết định mọi vấn đề liên quan đến hoạt động của công ty Tuy nhiên, loại hình công ty này cũng có hạn chế là các cá nhân không được phép thành lập loại hình công ty này, chỉ có một số chủ thể có tư cách pháp nhân như các tổ

chức chính trị xã hội, công ty cổ phần, công ty nhà nước… mới được thành lập công

ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên

Theo điều 65 Luật doanh nghiệp thì chủ sở hữu công ty TNHH 1 thành viên

có các nghĩa vụ sau đây:

“1 Góp vốn đầy đủ và đúng hạn như đã cam kết; trường hợp không góp đủ

và đúng hạn số vốn đã cam kết thì phải chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa

vụ tài sản khác của công ty

2 Tuân thủ Điều lệ của công ty

3 Phải xác định và tách biệt tài sản của chủ sở hữu công ty và tài sản công ty Chủ sở hữu công ty là cá nhân phải tách biệt các chi tiêu của cá nhân và gia đình mình với các chi tiêu trên cương vị là Chủ tịch công ty và Giám đốc hoặc Tổng giám đốc

4 Tuân thủ quy định của pháp luật về hợp đồng và pháp luật có liên quan trong việc mua, bán, vay, cho vay, thuê, cho thuê và các giao dịch khác giữa công ty

và chủ sở hữu công ty

5 Thực hiện các nghĩa vụ khác theo quy định của Luật doanh nghiệp và Điều lệ công ty.”

Do đặc thù của ngành xây dựng công trình Thủy lợi là địa điểm thi công thay đổi theo từng công trình, hạng mục công trình và công việc được tiến hành ngoài

trời, chịu sự tác động trực tiếp của tự nhiên do đó công tác quản lý tài chính gặp nhiều khó khăn Quá trình thi công với khối lượng công trình lớn, thời gian thi công kéo dài do đó đòi hỏi có sự chuẩn bị tương đối tốt về nguyên vật liệu, thiết bị, Tài

sản công cụ, dụng cụ và thời gian cũng như về mặt kỹ thuật thi công

Việc đánh giá các chỉ tiên tài chính cũng làm ảnh hưởng đến tình hình hoạt động của công ty và khiến cho các tỷ số tài chính có khuynh hướng thay đổi bất thường Chẳng hạn như:

+ Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang cuối kỳ thường tăng lên cao vì các công trình do quyết toán kéo dài từ phía các chủ đầu tư nên nếu sử dụng tỷ số vòng quay hàng tồn kho sẽ thấy công ty có vẻ hoạt động kém hiệu quả

+ Các khoản phải thu và phải trả tăng vì không thu được nợ từ các công trình vì phải chờ kiểm toán, thẩm định giá gây mất cân đối tài chính Việc trích lập

dựng phòng các khoản phải thu, phải trả sẽ gây tiềm ẩn lỗ, ảnh hưởng đến công tác đấu thầu

1.4 Nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý tài chính trong doanh nghiệp

1.4 1 Hình thức pháp lý của tổ chức doanh nghiệp

Theo tổ chức pháp lý của doanh nghiệp hiện hành, ở nước ta hiện có các loại hình thức doanh nghiệp chủ yếu sau:

- Doanh nghiệp nhà nước

- Công ty cổ phần

- Công ty trách nhiệm hữu hạn

- Doanh nghiệp tư nhân

- Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

Những đặc điểm riêng về hình thức pháp lý tổ chức doanh nghiệp giữa các doanh nghiệp trên có ảnh hưởng đến quản trị tài chính doanh nghiệp như việc tổ chức, huy động vốn, sản xuất kinh doanh, việc phân phối lợi nhuận