Chuong 1 - noi dung chinh thi- Tran Huu Hiep

 Thông qua luật kinh tế, nhà nước thể chế hóa đường lối chủ trương, chính sách kinh tế của Đảng thành những quy định pháp lý có giá trị bắt buộc chung đối với các chủ th[r]

ThS Trần Hữu Hiệp

0913143333

hiepcantho@gmail.com

http://huuhiepcantho.blogspot.com http://hiepcantho.blogtiengviet.net

LUẬT KINH TẾ

Chương 1.Những vấn đề chung về pháp luật kinh tế.

Chương 2 Địa vị pháp lý các loại hình doanh nghiệp

và HTX.

Chương 3 Chế độ pháp lý về HĐ trong kinh doanh

Chương 4 Chế độ pháp lý về phá sản DN, HTX

Chương 5 Chế độ pháp lý về giải quyết tranh chấp

trong kinh doanh.

Nội dung môn học

1 Giáo trình LUẬT KINH TẾ.

2 Slide bài giảng, ThS Trần Hữu Hiệp.

http://huuhiepcantho.blogspot.com /

http://hiepcantho.blogtiengviet.net

3 Tham khảo:

- VB luật có liên quan (www.chinhphu.vn)

- Thông tin pháp luật kinh doanh:

http://phapluatkinhdoanh.wordpress.com/

- http://www.vibonline.com.vn

Giáo trình, tài liệu tham khảo:

Yêu cầu môn học:

 Trang bị kiến thức cơ bản về:

Pháp luật kinh tế,

Địa vị pháp lý của các loại hình doanh nghiệp,

Chế độ pháp lý về hợp đồng,

Những vấn đề về phá sản,

Giải quyết tranh chấp kinh tế.

 Lý thuyết và nghiên cứu một số tình huống

 Kiểm tra, thi kết thúc môn học

Khái niệm nào?

Luật Kinh tế

Pháp luật kinh tế

Luật Kinh doanh

Pháp luật kinh doanh …

Các VB luật liên quan lĩnh vực kinh tế

Vốn pháp định theo Luật Công ty, Luật

DNTN: “Là mức vốn

tối thiểu phải có khi

nghiệp”.

Chương 1

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

VỀ LUẬT KINH TẾ

I KHÁI NIỆM LUẬT KINH TẾ

II ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU CHỈNH CỦA LKT

Chương 1 Những vấn đề chung

về Luật Kinh tế

I KHÁI NIỆM LUẬT KINH TẾ:

Luật Kinh tế là tổng thể những quy

phạm pháp luật điều chỉnh các

quan hệ xã hội phát sinh trong quá

trình tổ chức, quản lý và kinh doanh

giữa các doanh nghiệp, chủ thể

kinh doanh với nhau và với các cơ

quan quản lý nhà nước về kinh tế

 Ph¸p luËt kinh tÕ chñ yÕu

kinh tÕ g¾n liÒn víi qu¸ trình

qu¶n lý kinh tÕ cña Nhµ n íc

víi tÝnh c¸ch lµ chñ thÓ cña quyÒn lùc c«ng céng

23

 Kinh doanh?

thường được hiểu đồng nghĩa với mua

bán: SXKD được

dùng trong các BC,

VB luật: HP, Luật DNNN, Luật HTX …

DV, mua bán

Cách hiểu theo Luật DN 2005

Kinh doanh là gì?

“Kinh doanh là việc thực

hiện liên tục một, một số

hoặc tất cả các công đoạn của

quá trình đầu tư, từ sản xuất

Dấu hiệu của hành vi kinh doanh

II ĐỐI TƯỢNG ĐIỀU CHỈNH VÀ PHƯƠNG

PHÁP ĐIỀU CHỈNH CỦA LUẬT KINH TẾ

• Điều chỉnh pháp luật là gì?

Là việc Nhà nước (các CQNN, người có thẩm quyền) sử dụng PL để điều chỉnh các QHXH cụ thể, tác động theo một hướng nhất định (điều chỉnh hành vi con người theo hướng làm hay không làm) nhằm đạt được mục tiêu đề ra

II ĐỐI TƯỢNG ĐIỀU CHỈNH VÀ PHƯƠNG

PHÁP ĐIỀU CHỈNH CỦA LUẬT KINH TẾ

Là nhóm các QHXH mà ngành luật đó điều chỉnh (tác động tới theo định hướng, nhằm đạt mục đích.

 Cách thức tác động như thế nào là phương pháp điều chỉnh của

ngành luật đó Phương pháp điều chỉnh của một ngành luật là

cách thức, phương thức tác động của nó vào các QHXH (đặc thù).

 TD: Phương pháp “Mệnh lệnh-phục tùng” của ngành Luật Hình

sự, Luật Hành chính; phương pháp bình đẳng – thỏa thuận của Luật Dân sự …

Đối tượng đ.chỉnh, phương pháp đ.chỉnh của LKT?

II ĐỐI TƯỢNG ĐIỀU CHỈNH VÀ PHƯƠNG

PHÁP ĐIỀU CHỈNH CỦA LUẬT KINH TẾ

1 Đối tượng điều chỉnh của ngành LKT:3

a. Nhóm quan hệ diễn ra trong quá trình hoạt động

kinh doanh của doanh nghiệp (doanh nghiệp – doanh nghiệp).

b. Nhóm quan hệ phát sinh trong nội bộ doanh

nghiệp (giữa DN với các đơn vị kinh tế trực thuộc)

c. Nhóm quan hệ phát sinh giữa cơ quan quản lý nhà

nước về kinh tế đối với DN

II ĐỐI TƯỢNG ĐIỀU CHỈNH VÀ PHƯƠNG

PHÁP ĐIỀU CHỈNH CỦA LUẬT KINH TẾ

2 Phương pháp điều chỉnh:2

a. Phương pháp mệnh lệnh: được sử dụng điều

chỉnh các nhóm quan hệ giữa cơ quan quản lý nhà nước về kinh tế với chủ thể kinh doanh.

b. Phương pháp bình đẳng: được sử dụng chủ yếu

đề điều chỉnh quan hệ giữa các chủ thể kinh doanh (DN, HTX) bình đẳng với nhau về quyền

và nghĩa vụ trước PL

III CHỦ THỂ CỦA LUẬT KINH TẾ

* Chủ thể của LKT:

Chñ thÓ cña LuËt Kinh tÕ

lµ nh ng ững c¸ nh©n , c¬

quan, tæ chøc kinh tÕ cã

quyÒn vµ nghÜa vô khi

tham gia c¸c quan hÖ

ph¸p luËt kinh tÕ.

-Điều kiện chung:

Có năng lực chủ thể (năng lực

PL, năng lực hành vi)

 Quyền và nghĩa vụ

* Cá nhân là những con người riêng biệt, cụ thể.

* Muốn tham gia kinh doanh, cá nhân phải

hội đủ điều kiện :

- Từ đủ 18 tuổi trở lên.

- Đủ khả năng nhận thức, điều khiển hành vi

- Không rơi vào các trường hợp bị cấm kinh doanh (đang bị truy cứu trách nhiệm hình

sự, đang chấp hành án phạt tù, trong giai

đoạn bị tước quyền kinh doanh).

- Không rơi vào một số trường hợp bị hạn chế kinh doanh.

- Đã đăng ký kinh doanh nếu PL đòi hỏi.

CHỦ THỂ LÀ CÁ NHÂN

* Pháp nhân chỉ những con người giả định, được đặt ra để gắn cho những tổ chức hội đủ các điều kiện luật định.

* Điều kiện để tổ chức có tư cách pháp nhân:

1 Được thành lập hợp pháp

2 Có cơ cấu tổ chức chặt chẽ

3 Có tài sản độc lập với cá nhân, tổ chức

khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản này

4 Nhân danh mình khi tham gia các quan hệ

PL một cách độc lập.

CHỦ THỂ LÀ “PHÁP NHÂN”

III CHỦ THỂ CỦA LUẬT KINH TẾ

1 Điều kiện để trở thành chủ thể LKT

a Đối với tổ chức:

(1) - Phải được thành lập một cách hợp pháp

(2) - Phải có tài sản riêng

(3) - Phải có thẩm quyền kinh tế

b Đối với cá nhân:

(1) - Phải có năng lực hành vi dân sự

(2) - Có giấy phép kinh doanh

-III CHỦ THỂ CỦA LUẬT KINH TẾ

-1. Phân loại theo hỡnh thức sở h u; ững

2. Theo ph ơng thức đầu t vốn;

3. Theo khả n ng chịu trách nhiệm ăng

độc lập về tài sản;

4. Theo mức độ chịu trách nhiệm về

tài sản trong kinh doanh.

38

PHÂN LOẠI DOANH NGHIỆP, CÁC TIấU CHÍ PHÂN LOẠI

Doanh nghiệp cú vốn

đầu tư nước ngoài;

Doanh nghiệp cú vốn đầu tư trong nước

40

Theo ph ơng thức đầu t vốn

 Với việc ra đời Luật ầu t 2005, thay thế Đầu tư 2005, thay thế Luật ầu t n ớc ngoài tại VN và Luật khuy n Đầu tư 2005, thay thế ến khớch ầu t trong n ớc, các doanh nghiệp có Đầu tư 2005, thay thế vốn TNN dù có đ ng ký chuyển đổi hay Đầu tư 2005, thay thế ăng không, cũng hoạt động dứơi dạng một loại hỡnh doanh nghiệp theo Luật DN 2005

Doanh nghiệp là phỏp nhõn kinh tế;

Doanh nghiệp khụng phải là phỏp nhõn (thể nhõn).

Theo mức độ chịu trách nhiệm về tài sản trong kinh doanh:

 Doanh nghiệp chịu trỏch nhiệm hữu hạn:

2 Phân loại chủ thể LKT3

(2) Cơ quan quản lý nhà nước về

kinh tế: là những cơ quan có chức

năng quản lý nhà nước các hoạt

động kinh doanh của DN, HTX như

Chính phủ, các Bộ chuyên ngành,

UBND, Sở quản lý ngành, Cơ quan

ĐKKD

-CƠ QUAN?

 Cơ quan ĐKKD;

 Toà án nhân dân cấp huyện;

 Toà kinh tế, Toà án nhân dân tỉnh;

 Toà phúc thẩm, TANDTC …;

 Trung tâm Trọng tài kinh tế quốc tế

-2 Phân loại chủ thể LKT3

(3) Các chủ thể khác: không thường xuyên, đó là những cơ quan hành chính sự

nghiệp như trường học, bệnh viện, viện nghiên cứu và những tổ chức xã hội Những tổ chức này không phải là cơ quan quản lý kinh tế và cũng không có chức năng kinh doanh nhưng trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ của mình

có thể phải tham gia vào một số quan hệ hợp đồng với doanh nghiệp khác

VD: hợp đồng khám sức khỏe cho công nhân, hợp đồng đào tạo cán bộ cho một doanh nghiệp

-Đối t ợng của luật kinh tế sẽ đ ợc mở rộng Do

nội dung và tính chất kinh doanh của nền kinh tế thị

tr ờng, sẽ xuất hiện nhiều nhóm quan hệ mới cần có

sự điều chỉnh của pháp luật

rộng hơn nhiều so với tr ớc đây Việc thiết lập một

cơ cấu kinh tế nhiều thành phần tất yếu sẽ dẫn đến một cơ cấu đa dạng và phong phú của các chủ thể kinh doanh

35

Dự báo nh ng thay đổi, bổ sung lý luận về Chủ thể ững thay đổi, bổ sung lý luận về Chủ thể

Luật Kinh tế trong t ơng lai:

IV CÁC NGUYÊN TẮC CỦA LUẬT KINH TẾ

1. Nguyên tắc đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng cộng sản

Việt Nam đối với hoạt động quản lý kinh tế nhà

nước Luật kinh tế phải thể hiện được vai trò lãnh đạo

của Đảng đối với hoạt động quản lý kinh tế của nhà nước thông qua việc thể chế hóa đường lối chủ trương, chính sách của Đảng bằng quy định pháp luật

2. Nguyên tắc đảm bảo quyền tự do kinh doanh và

quyền tự chủ trong kinh doanh của các chủ thể

kinh doanh Các chủ thể kinh doanh có quyền lựa

chọn các hình thức, ngành nghề, quy mô kinh doanh và hoàn toàn chủ động trong mọi hoạt động kinh doanh theo quy định của pháp luật

IV CÁC NGUYÊN TẮC CỦA LUẬT KINH TẾ

3/ Nguyên tắc bình đẳng trong kinh doanh:

tế do LKT điều chỉnh mà không phụ thuộc vào chế độ sở hữu, cấp quản lý hay qui mô kinh doanh

LDN 2005 điều chỉnh các loại hình DN (trước đó có riêng Luật DNNN, Luật DNTN, Luật Cty) Luật Đầu tư năm

2005 điều chỉnh các hoạt động đầu tư nước ngoài và đầu

tư trong nước (trước đó có Luật ĐT nước ngoài tại VN và Luật Khuyến khích đầu tư trong nước/Tồn tại hệ thống 2 giá/Một số lĩnh vực hạn chế đầu tư nước ngoài )

V VAI TRÒ CỦA LUẬT KINH TẾ

Thông qua luật kinh tế, nhà nước thể chế hóa đường lối chủ trương, chính sách kinh tế của Đảng thành những quy định pháp lý có giá trị bắt buộc chung đối với các chủ thể kinh doanh

Luật kinh tế tạo ra hành lang pháp lý thuận lợi để khuyến khích tổ chức, cá nhân công dân Việt Nam và tổ chức cá nhân nước ngoài đầu tư vào Việt Nam

Luật kinh tế là cơ sở pháp lý xác định địa vị pháp lý cho các chủ thể kinh doanh

Luật kinh tế điều chỉnh các hành vi kinh doanh của các chủ thể kinh doanh

VI Nguồn của Luật kinh tế

December 24, 2023

 Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội

 Pháp lệnh, nghị quyết của UBTV Quốc hội

Quyết định, chỉ thị, thông tư của

Quyết định, chỉ thị của

UBND huyện (2)

 Nghị quyết của HĐND xã (1)

 Quyết định, chỉ thị của UBND xã (2)

Nghị định, nghị quyết CP

Quyết định, chỉ thị TTg

CÂU HỎI ÔN TẬP

1 Nêu khái niệm luật kinh tế trong nền kinh tế thị trường hiện nay ở nước ta?

2 Đối tượng và phương pháp điều chỉnh của luật kinh tế?

3 Các loại chủ thể của luật kinh tế?

4 Vai trò của luật kinh tế đối với nền kinh tế thị trường định hướng XHCN?